Duruşma Tutanağının İmzalanma Usulü ve Zorunluluğu
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 155. maddesinin birinci fıkrası uyarınca duruşma tutanağı, hâkim ve zabıt kâtibi tarafından derhâl imzalanır. Bu düzenleme duruşmada icra edilen usul işlemlerinin resmî sıhhatini teminat altına alır. Duruşma tutanakları ile gerekçeli kararın hâkim ve zabıt kâtibi tarafından ıslak veya elektronik imza ile imzalanması yasal bir zorunluluktur. Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 2013/6359 Esas ve 2014/4122 Karar sayılı ilamında da vurgulandığı üzere, celselere ait duruşma tutanaklarında veya kararda imza eksikliği bulunması halinde bu eksikliklerin tamamlatılması amacıyla dosyanın mahalline geri çevrilmesi gerekir. Ayrıca Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 300. maddesinin birinci fıkrası gereğince hükme katılan hâkimlerle zabıt kâtibinin imzalarını ve mahkeme mührünü taşıyan nihai hüküm muhafaza altında tutularak korunur.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 155Kaynağı aç
Yargıtay 15. Hukuk Dairesi, E. 2013/6359, K. 2014/4122Kaynağı aç
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 300Kaynağı aç
İmza Atamayan ve Elinde Parmak Bulunmayanların Durumu
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 155. maddesinin ikinci fıkrası, duruşma sırasında imza atamayacak vaziyette bulunan ilgililerin işlemlerinin ne şekilde belgelendirileceğini açıkça düzenlemiştir. Tutanağa imza atamayacak durumda olan kimsenin parmak izi alınır ve bu izinin hangi parmağa ait olduğu açıkça tutanağa yazılarak belirtilir. Böylelikle ilgilinin iradesi usul kurallarına uygun biçimde kayda geçirilir.
Aynı fıkrada imza atamayan ve bedensel engeli sebebiyle elinde parmak bulunmayan kişiler için istisnai bir usul öngörülmüştür. Tutanağa imza atamayan ve elinde parmak bulunmayan kimseler, imza yerine mühür veya özel işaret kullanma hakkına sahiptir. Bu yolla taraf veya ilgililerin yargılamadaki beyanlarının tespiti yasal güvenceye kavuşturulur.
Tarafın Usulî Beyanlarında İmza Şartı ve Hukuki Sonuçları
Davanın taraflarının veya vekillerinin duruşmadaki irade beyanlarının hukuki sonuç doğurabilmesi belirli usulî şekillere bağlıdır. Davacının talebini daraltması ya da feragat etmesi gibi usul işlemlerinde, tarafın tutanağa geçirilen beyanının altına imzasının alınması kamu düzenine ilişkindir. Tutanakta imzası yer almayan taraf veya vekil bu beyanla bağlı tutulamaz.
Davayı sonlandıran diğer bir usul işlemi olan kabule ilişkin beyanların da tutanağa geçirilmesi ve ilgilisinin imzası ile tasdik edilmesi zorunludur. Tutanakta beyanda bulunan kişinin imzasını taşımayan ve tasdik edilmemiş bulunan kabul beyanı hukuken geçersiz sayılır ve hükme esas alınamaz.
Duruşma tutanağında hâkim veya zabıt kâtibinin imzasının bulunmaması ne tür bir sonuç doğurur?
Duruşma tutanakları ile kararın hâkim ve zabıt kâtibi tarafından ıslak veya elektronik imza ile imzalanması zorunlu olup imzanın bulunmaması durumunda kanun yolu incelemesinde eksikliğin tamamlatılması için dosya mahalline geri çevrilir.
Duruşmada tutanağa imza atamayan kişinin beyanı nasıl belgelenir?
İmza atamayacak durumda olan kimsenin parmak izi alınır ve bu izin hangi parmağa ait olduğu tutanakta belirtilir; elinde parmak bulunmayan kişiler ise imza yerine mühür veya özel işaret kullanabilir.
Tutanakta imzası bulunmayan feragat veya kabul beyanı geçerli midir?
Talebin daraltılması, feragat veya kabul gibi usul işlemlerine ilişkin beyanların tutanakta ilgilisinin imzası ile tasdik edilmesi zorunludur; imza ile tasdik edilmeyen kabul veya feragat beyanları hukuken geçerlilik taşımaz ve ilgilisini bağlamaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy