Hükmün Yazılması ve İmzalanmasında Genel Usul
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 298 uyarınca hüküm kural olarak hükmü veren hâkim tarafından; toplu mahkemelerde ise başkan veya hükme katılmış olan hâkimlerden başkanın seçeceği bir üye tarafından yazılır. Düzenleme gereğince gerekçeli karar, duruşmada tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 298Kaynağı aç
Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 298/4 hükmüne göre hükmün, hükmü veren hâkim veya hâkimler ile zabıt kâtibi tarafından imzalanması kanuni bir zorunluluktur.
Hükmün İmza Edilememesi Durumu ve Düzenlemenin Amacı
Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 299 düzenlemesi, yargılamanın duraklamadan yürümesini sağlamak amacıyla getirilmiş bir kuraldır. Hüküm sonucunun duruşma tutanağına yazılıp tefhim edilmesinden sonra hâkim ölür veya gerekçeli kararı yazamayacak ya da imza edemeyecek duruma düşerse, onun yerine gelen hâkim tarafından hükmün imzalanması hedeflenmiştir.
Kanun gerekçesinde, söz konusu düzenlemenin hüküm sonucunun tefhiminden sonra hâkimin vefat etmesi veya gerekçeli kararı yazamayacak ya da imzalayamayacak duruma düşmesi hâllerini kapsadığı ifade edilmiştir.
Tek Hâkimli Mahkemelerde İzlenecek Usul
Hüküm sonucu tefhim edildikten sonra gerekçeli karar imzalanmadan hâkimin ölmesi veya herhangi bir sebeple imzalayamayacak hâle düşmesi durumunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 299/1 uyarınca yeni hâkim tefhim edilen hükme uygun olarak gerekçeli kararı bizzat yazar ve imzalar.
Toplu Mahkemelerde Hâkimlerden Birinin Kararı İmzalayamaması
Toplu mahkemelerde heyet üyelerinden birinin vefat etmesi ya da herhangi bir nedenle kararı imzalayamayacak duruma gelmesi hâlinde, 6100 sayılı Kanun m. 299/1 uyarınca karar kurulda bulunan diğer hâkimlerce imzalanır. Mahkeme başkanı veya en kıdemli hâkim ise imza koyamayan hâkime ilişkin gerekçeyi kararın altına yazarak imzalar.
Hükmü Veren Hâkim ile Gerekçeli Kararı Yazan Hâkimin Farklı Olması
Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 2018/7323 Esas ve 2020/7709 Karar sayılı ilamında; hükmü veren hâkim ile gerekçeli kararı yazan hâkimin farklı kişiler olduğu somut uyuşmazlıkta, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 299 hükmüne dayanılarak bu farklılığa ilişkin dayanak kayıtlarının araştırılarak temin edilmesi ve evrakına eklenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, E. 2018/7323, K. 2020/7709Kaynağı aç
Tek hâkimli mahkemede hâkim kararı imzalayamadan vefat ederse ne yapılır?
Hüküm tefhim edildikten sonra hâkim ölür veya imzalayamayacak hâle düşerse, göreve gelen yeni hâkim tefhim edilen hükme uygun olarak gerekçeli kararı bizzat yazar ve imzalar.
Toplu mahkemede hâkimlerden biri kararı imzalayamazsa süreç nasıl işler?
Toplu mahkemelerde hâkimlerden biri imzalayamayacak duruma düşerse hüküm diğer hâkimlerce imzalanır ve başkan veya en kıdemli hâkim tarafından hükmün altına imza edememe sebebi yazılarak imzalanır.
Hükmü veren hâkim ile kararı yazan hâkim farklıysa dosyada ne aranır?
Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 2018/7323 Esas, 2020/7709 Karar sayılı kararında, hükmü veren hâkim ile kararı yazan hâkimin farklı olması hâlinde HMK m. 299 uyarınca bu farklılığa ilişkin dayanak kayıtlarının araştırılıp temin edilerek dosyasına eklenmesi aranmıştır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy