Hisseli Tapuda İmar Barışı ve Yapı Kayıt Belgesi

Geçici Madde 16- (Ek: 11/5/2018-7143/16 md.)[48] Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir. Yapının bulunduğu arsanın 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa göre belirlenen emlak vergi değeri ile yapının Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenen yaklaşık maliyet bedelinin toplamı üzerinden konutlarda yüzde üç, ticari kullanımlarda yüzde beş oranında alınacak kayıt bedeli başvuru sahibi tarafından genel bütçenin (B) işaretli cetveline gelir kaydedilmek üzere merkez muhasebe birimi hesabına yatırılır. 6306 sayılı Kanun kapsamında kullanılmak üzere kaydedilen gelirler karşılığı Bakanlık bütçesine ödenek eklemeye Maliye Bakanı yetkilidir. Bu ödenek, dönüşüm projeleri özel hesabına aktarılarak kullanılır. Kayıt bedeline ilişkin oranı iki katına kadar artırmaya, yarısına kadar azaltmaya, yapının niteliğine ve bölgelere göre kademelendirmeye, ayrıca başvuru ve ödeme süresini bir yıla kadar uzatmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir. Yapı Kayıt Belgesi yapının kullanım amacına yöneliktir. Yapı Kayıt Belgesi alan yapılara, talep halinde ilgili mevzuatta tanımlanan ait olduğu abone grubu dikkate alınarak geçici olarak su, elektrik ve doğalgaz bağlanabilir. Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun (İptal ibare: Anayasa Mahkemesinin 24/9/2020 tarihli ve E.:2019/21; K.:2020/51 sayılı Kararı ile) (…) uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir.[49] Yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, Yapı Kayıt Belgesi ile maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması ve imar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edilmesi halinde yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilir. Bu durumda, ikinci fıkrada belirtilen bedelin iki katı ödenir. Beşinci fıkra uyarınca kat mülkiyetine geçilmiş olması 6306 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin uygulanmasına engel teşkil etmez. Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların, Hazineye ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde, bu taşınmazlar Bakanlığa tahsis edilir. Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin 31/12/2022 tarihine kadar yapacakları satın alma talepleri üzerine taşınmazlar Bakanlıkça rayiç bedel üzerinden doğrudan satılır. (Ek cümleler:8/4/2022-7394/13 md.) Satış bedelinin tamamının peşin ödenmesi hâlinde yüzde yirmi, en az yarısının ödenmesi hâlinde yüzde on indirim uygulanır. Taksitli satışlarda satış bedelinin en az yüzde onu peşin ödenir, kalan bedel ise beş yıla kadar taksitlendirilir. Taksit tutarlarına kanunî faiz oranının yarısı uygulanır. Elde edilen gelirlerin yüzde yirmibeşi Bakanlığın dönüşüm projeleri özel hesabına gelir olarak kaydedilir. Kalanı ise bu maddenin ikinci fıkrasına göre genel bütçeye gelir kaydedilir. Ayrıca bu gelirler hakkında 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin beşinci fıkrası, yapı ve tesisler hakkında ise onbirinci fıkrası hükmü uygulanmaz. (Ek cümleler:4/7/2019-7181/14 md.) Yapı kayıt belgesine konu taşınmaz için 24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre tapu tahsis belgesi alınması ve bu belgeye esas arsa bedellerinin ödenmiş olması hâlinde bu madde uyarınca ayrıca satış bedeli alınmaz. Yapı kayıt belgesi alınan taşınmazların satışa konu edilen kısımlarından yapı kayıt belgesi tarihi ile satış tarihi arasındaki dönem için ecrimisil alınmaz, tahakkuk ettirilen ecrimisiller terkin edilir, satış tarihi itibarıyla tahsil edilen ecrimisil tutarı satış bedelinden mahsup edilir, bu tutardan fazlası iade edilmez.[50][51] Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların belediyelere ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde, Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin talepleri üzerine bedeli ilgili belediyesine ödenmek kaydıyla taşınmazlar rayiç bedel üzerinden belediyelerce doğrudan satılır. Üçüncü kişilere ait özel mülkiyete konu taşınmazlarda bulunan yapılar ile Hazineye ait sosyal donatı için tahsisli araziler üzerinde bulunan yapılar bu madde hükümlerinden yararlandırılmaz. Yapı Kayıt Belgesi, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerlidir. Yapı Kayıt Belgesi düzenlenen yapıların yenilenmesi durumunda yürürlükte olan imar mevzuatı hükümleri uygulanır. (İptal cümle: Anayasa Mahkemesinin 23/7/2024 tarihli ve E.: 2023/74; K.: 2024/141 sayılı Kararı ile) Bu madde hükümleri, 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununda tanımlanan Boğaziçi sahil şeridi ve öngörünüm bölgesi içinde ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alan ile İstanbul tarihi yarımada içinde ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alanlarda ve ayrıca 19/6/2014 tarihli ve 6546 sayılı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı Kurulması Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde belirlenmiş Tarihi Alanda uygulanmaz. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık ve Maliye Bakanlığı tarafından müştereken belirlenir.

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2019/21140 E.  ,  2022/10172 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2019/21140 Karar No : 2022/10172 DAVACI : … DAVALILAR : 1- … Kaymakamlığı 2-… Bakanlığı VEKİLİ : … DAVANIN KONUSU : Adana ili, Seyhan ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı tarla vasıflı 825 m2'lik taşınmazın 161 m2'lik kısmı üzerinde ruhsatsız olarak yapılan 4 katlı (arsa alanı 161 m2, toplam yapı alanı 520 m2) binanın tamamı için 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi uyarınca … tarihli, … başvuru numaralı, … başvuru numaralı yapı kayıt belgesinin düzenlenmesi üzerine, söz konusu tarlanın 161/4000 hisse ile maliki olan davacı tarafından cins değişikliği yapılması istemiyle Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğüne yapılan 25/07/2019 tarihli başvurunun reddedilmesine ilişkin … tarih ve …sayılı Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü işlemi ile bu işlemin dayanağı olarak gösterilen Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığının "3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. Maddesi (İmar Barışı) Uyarınca Yapılacak Olan İşlemler" konulu, 06/07/2018 tarih ve 1787 (2018/8) sayılı Genelgesinin "1-Kadastro Müdürlüklerince Yapılacak Olan İşlemler" başlıklı bölümüne … tarih ve … sayılı Makam Oluru ile eklenen; "Yaygın yapılaşmanın bulunduğu hisseli taşınmazlarda tüm yapıların yapı kayıt belgesi/yapı kullanma izni tamamlanmadan kat mülkiyetine geçiş mümkün olamayacağından hissedarlardan birine ait yapıya yönelik yapı kayıt belgesi ile yapılan başvurularda LİHKAB/SHKMMB tarafından düzenlenecek Ek-1 zemin tespit tutanağının kroki kısmı doldurulacak olup; düşünceler sütununa yapı kayıt belgesine konu yapının hangi hissedara ait olduğuna dair belirtme yapılarak taşınmazın beyanlar hanesinde gösterilmek üzere tapuya gönderilir." ibaresi ile "2-Tapu Müdürlüklerince Yapılacak Olan İşlemler" başlıklı bölümüne … tarih ve … sayılı Makam Oluru ile eklenen; "Yaygın yapılaşmanın bulunduğu hisseli taşınmazlardan tüm yapıların yapı kayıt belgesi/yapı kullanma izni tamamlanmadan kat mülkiyetine geçiş mümkün olamayacağından hissedarlardan birine ait yapıya yönelik yapı kayıt belgesi ile yapılan başvurularda düzenlenecek zemin tespit tutanağı kadastro müdürlüğü kontrolünden sonra yapı kayıt belgesine konu yapının hangi hissedara ait olduğunu taşınmazın beyanlar hanesinde gösterilmekle yetinilir." ibaresinin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Adana ili, Seyhan ilçesi, … Mahallesi,… ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan 4 katlı (arsa alanı 161 m2, toplam yapı alanı 520 m2) binanın tamamı için 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi uyarınca … tarihli, … başvuru numaralı, … başvuru numaralı yapı kayıt belgesinin düzenlendiği, bu nedenle tarafınca cins değişikliği yapılması istemiyle Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğüne yapılan 25/07/2019 tarihli başvurunun reddedilmesine ilişkin … tarih ve … Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü işleminde ve bu işleme dayanak gösterilen Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığının "3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. Maddesi (İmar Barışı) Uyarınca Yapılacak Olan İşlemler" konulu, 06/07/2018 tarih ve 1787 (2018/8) sayılı Genelgesine … tarih ve … sayılı Makam Oluru ile eklenen ilgili kısımlarda hukuka uyarlık bulunmadığı; söz konusu Genelge'nin 3194 sayılı Kanun'un Geçici 16. maddesine aykırı olduğu, uyuşmazlık konusu binanın yeri ve konumu belli olduğundan kat mülkiyetine konu edilebileceği ileri sürülmüştür. DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI : 1- Davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, öncelikle, usule ilişkin olarak, idarelerinin hasım mevkiinden çıkartılması ve davanın Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü husumetiyle görülmesi gerektiği ileri sürülmüştür. Esasa gelinecek olursa, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır. 2- Davalı Seyhan Kaymakamlığı tarafından, uyuşmazlık konusu taşınmazın paylı mülkiyete konu olduğu, parsel içerisinde başka yapıların da bulunduğu, diğer hissedarların muvafakati olmadan ve parsel içerisindeki diğer yapılara ilişkin yapı kayıt belgesi sunulmadan veya talebe konu kısım ifraz edilerek taksimen bina sahipleri adına tescil edilmeden, cins değişikliği ve kat mülkiyeti kurulmasının hukuken mümkün olmadığı savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesinin beşinci fıkrasında, yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, yapı kayıt belgesi ile maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması ve imar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edilmesi halinde, yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebileceği hususunun açıkça düzenlendiği, bu nedenle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi ile 06/06/2018 tarihli, 30443 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar" başlıklı Tebliğ'e ilişki açıklamalar getiren ve tapu müdürlükleri ile kadastro müdürlüklerini ilgilendiren uygulama esaslarını düzenleyen Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığının "3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. Maddesi (İmar Barışı) Uyarınca Yapılacak Olan İşlemler" konulu, 06/07/2018 tarih ve 1787 (2018/8) sayılı Genelgesi'nin hisseli taşınmazlarda tüm yapıların yapı kayıt belgesi/yapı kullanma izni tamamlanmadan kat mülkiyetine geçişin mümkün olamayacağını, hissedarlardan birine ait yapıya yönelik yapı kayıt belgesi ile yapılan başvurularda, yapı kayıt belgesine konu yapının hangi hissedara ait olduğu hususunun, taşınmazın beyanlar hanesinde gösterilmekle yetinileceğine yönelik düzenleme getiren dava konusu kısımlarında mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir. Öte yandan; davacının paylı maliki bulunduğu taşınmazda yapılan ruhsatsız yapı hakkında 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi uyarınca yapı kayıt belgesi düzenlendiğinden bahisle, davacı tarafından, cins değişikliği yapılması istemiyle Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğüne yapılan 25/07/2019 tarihli başvurunun, uyuşmazlık konusu tarla vasıflı taşınmaz üzerinde başvuru sahibi dışında başka hissedarların daha bulunduğu, yanı sıra parsel içerisinde başka yapıların da mevcut olduğu, dolayısıyla taşınmaz üzerinde diğer hissedarların muvafakati alınmadan ve parsel içindeki diğer yapılara ilişkin yapı kayıt belgesi sunulmadan cins değişikliği ve kat mülkiyeti kurulamayacağı gerekçesi ile reddedilmesine yönelik dava konusu işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir. Belirtilen gerekçeler ile davanın reddedilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI …'IN DÜŞÜNCESİ : Dava, Seyhan Tapu Müdürlüğüne yapılan 25/07/2019 tarihli başvurunun reddine ilişkin … tarih ve … sayılı işlemin ve bu işlemin dayanağı olarak gösterilen Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığı'nın 3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Geçici 16. Maddesi (İmar Barışı) Uyarınca Yapılacak Olan İşlemler" konulu, 06/07/2018 tarih ve 1787 (2018/8) sayılı Genelgesinin "1-Kadastro Müdürlüklerince Yapılacak Olan İşlemler" başlıklı bölümüne … tarih ve … sayılı Makam Oluru ile eklenen; "Yaygın yapılaşmanın bulunduğu hisseli taşınmazlarda tüm yapıların yapı kayıt belgesi/yapı kullanma izni tamamlanmadan kat mülkiyetine geçiş mümkün olamayacağından hissedarlardan birine ait yapıya yönelik yapı kayıt belgesi ile yapılan başvurularda LİHKAB/SHKMMB tarafından düzenlenecek Ek-1 zemin tespit tutanağının kroki kısmı doldurulacak olup; düşünceler sütununa yapı kayıt belgesine konu yapının hangi hissedara ait olduğuna dair belirtme yapılarak taşınmazın beyanlar hanesinde gösterilmek üzere tapuya gönderilir." hükmü ile "2-Tapu Müdürlüklerince Yapılacak Olan İşlemler" başlıklı bölümüne … tarih ve … sayılı Makam Oluru ile eklenen; "Yaygın yapılaşmanın bulunduğu hisseli taşınmazlardan tüm yapıların yapı kayıt belgesi/yapı kullanma izni tamamlanmadan kat mülkiyetine geçiş mümkün olamayacağından hissedarlardan birine ait yapıya yönelik yapı kayıt belgesi ile yapılan başvurularda düzenlenecek zemin tespit tutanağı kadastro müdürlüğü kontrolünden sonra yapı kayıt belgesine konu yapının hangi hissedara ait olduğunu taşınmazın beyanlar hanesinde gösterilmekle yetinilir." hükmünün iptali istemiyle açılmıştır. Anayasanın 13'üncü maddesinde; "Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz."kuralı yer almaktadır. Ayrıca Anayasa'nın 35. maddesinde düzenlenen mülkiyet hakkının, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabileceği belirtilerek güvence altına alınmıştır. 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun ile 3194 sayılı İmar Kanunu'na geçici 16. madde eklenmiş, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16'ıncı maddesinde;"Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir. Yapının bulunduğu arsanın 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa göre belirlenen emlak vergi değeri ile yapının Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenen yaklaşık maliyet bedelinin toplamı üzerinden konutlarda yüzde üç, ticari kullanımlarda yüzde beş oranında alınacak kayıt bedeli başvuru sahibi tarafından genel bütçenin (B) işaretli cetveline gelir kaydedilmek üzere merkez muhasebe birimi hesabına yatırılır. 6306 sayılı Kanun kapsamında kullanılmak üzere kaydedilen gelirler karşılığı Bakanlık bütçesine ödenek eklemeye Maliye Bakanı yetkilidir. Bu ödenek, dönüşüm projeleri özel hesabına aktarılarak kullanılır. Kayıt bedeline ilişkin oranı iki katına kadar artırmaya, yarısına kadar azaltmaya, yapının niteliğine ve bölgelere göre kademelendirmeye, ayrıca başvuru ve ödeme süresini bir yıla kadar uzatmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir. Yapı Kayıt Belgesi yapının kullanım amacına yöneliktir. Yapı Kayıt Belgesi alan yapılara, talep halinde ilgili mevzuatta tanımlanan ait olduğu abone grubu dikkate alınarak geçici olarak su, elektrik ve doğalgaz bağlanabilir. Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun (İptal ibare: Anayasa Mahkemesinin 24/9/2020 tarihli ve E.:2019/21; K.:2020/51 sayılı Kararı ile) (…) uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir. Yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, Yapı Kayıt Belgesi ile maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması ve imar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edilmesi halinde yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilir. Bu durumda, ikinci fıkrada belirtilen bedelin iki katı ödenir. Beşinci fıkra uyarınca kat mülkiyetine geçilmiş olması 6306 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin uygulanmasına engel teşkil etmez. Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların, Hazineye ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde, bu taşınmazlar Bakanlığa tahsis edilir. Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin 31/12/2019 tarihine kadar yapacakları satın alma talepleri üzerine taşınmazlar Bakanlıkça rayiç bedel üzerinden doğrudan satılır. Bu durumda elde edilen gelirler bu maddenin ikinci fıkrasına göre genel bütçeye gelir kaydedilir. Ayrıca bu gelirler hakkında 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin beşinci fıkrası, yapı ve tesisler hakkında ise onbirinci fıkrası hükmü uygulanmaz. (Ek cümleler:4/7/2019-7181/14 md.) Yapı kayıt belgesine konu taşınmaz için 24/2/1984 tarihli ve 2981 sayılı İmar ve Gecekondu Mevzuatına Aykırı Yapılara Uygulanacak Bazı İşlemler ve 6785 Sayılı İmar Kanununun Bir Maddesinin Değiştirilmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre tapu tahsis belgesi alınması ve bu belgeye esas arsa bedellerinin ödenmiş olması hâlinde bu madde uyarınca ayrıca satış bedeli alınmaz. Yapı kayıt belgesi alınan taşınmazların satışa konu edilen kısımlarından yapı kayıt belgesi tarihi ile satış tarihi arasındaki dönem için ecrimisil alınmaz, tahakkuk ettirilen ecrimisiller terkin edilir, satış tarihi itibarıyla tahsil edilen ecrimisil tutarı satış bedelinden mahsup edilir, bu tutardan fazlası iade edilmez. Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların belediyelere ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde, Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin talepleri üzerine bedeli ilgili belediyesine ödenmek kaydıyla taşınmazlar rayiç bedel üzerinden belediyelerce doğrudan satılır. Üçüncü kişilere ait özel mülkiyete konu taşınmazlarda bulunan yapılar ile Hazineye ait sosyal donatı için tahsisli araziler üzerinde bulunan yapılar bu madde hükümlerinden yararlandırılmaz. Yapı Kayıt Belgesi, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerlidir. Yapı Kayıt Belgesi düzenlenen yapıların yenilenmesi durumunda yürürlükte olan imar mevzuatı hükümleri uygulanır. Yapının depreme dayanıklılığı hususu malikin sorumluluğundadır. Bu madde hükümleri, 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununda tanımlanan Boğaziçi sahil şeridi ve öngörünüm bölgesi içinde ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alan ile İstanbul tarihi yarımada içinde ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alanlarda ve ayrıca 19/6/2014 tarihli ve 6546 sayılı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı Kurulması Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde belirlenmiş Tarihi Alanda uygulanmaz. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık ve Maliye Bakanlığı tarafından müştereken belirlenir."kuralı yer almaktadır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığı'nın 3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Geçici 16. Maddesi (İmar Barışı) Uyarınca Yapılacak Olan İşlemler" konulu, 06/07/2018 tarih ve 1787 (2018/8) sayılı Genelgesinin "1-Kadastro Müdürlüklerince Yapılacak Olan İşlemler" başlıklı bölümüne … tarih ve … sayılı Makam Oluru ile ; "Yaygın yapılaşmanın bulunduğu hisseli taşınmazlarda tüm yapıların yapı kayıt belgesi/yapı kullanma izni tamamlanmadan kat mülkiyetine geçiş mümkün olamayacağından hissedarlardan birine ait yapıya yönelik yapı kayıt belgesi ile yapılan başvurularda LİHKAB/SHKMMB tarafından düzenlenecek Ek-1 zemin tespit tutanağının kroki kısmı doldurulacak olup; düşünceler sütununa yapı kayıt belgesine konu yapının hangi hissedara ait olduğuna dair belirtme yapılarak taşınmazın beyanlar hanesinde gösterilmek üzere tapuya gönderilir." hükmü eklenmiş "2-Tapu Müdürlüklerince Yapılacak Olan İşlemler" başlıklı bölümüne … tarih ve … sayılı Makam Oluru ile ; "Yaygın yapılaşmanın bulunduğu hisseli taşınmazlardan tüm yapıların yapı kayıt belgesi/yapı kullanma izni tamamlanmadan kat mülkiyetine geçiş mümkün olamayacağından hissedarlardan birine ait yapıya yönelik yapı kayıt belgesi ile yapılan başvurularda düzenlenecek zemin tespit tutanağı kadastro müdürlüğü kontrolünden sonra yapı kayıt belgesine konu yapının hangi hissedara ait olduğunu taşınmazın beyanlar hanesinde gösterilmekle yetinilir." hükmü eklenmiştir. 3194 sayılı Kanunu'nun 5. maddesinde, yapı;” karada ve suda, sürekli ya da geçici, resmi ve özel, yerüstü veya yeraltı, inşaatı ile bunların eklerine, değişikliklerine, onarımlarına, sabit ve haraketli tesislerine verilen ad” olarak tanımlanmış, yapı kayıt belgesi ifadesi ise hukukumuza ilk olarak İmar Kanunu’na eklenen geçici 16. madde düzenlemesi ile girmiştir. Madde, bir bütün olarak gerekçesi ile birlikte değerlendirildiğinde, imara aykırı yapılarla ilgili bu belgenin başvuru sonucu verilmesiyle, yukarıda mülkiyet hakkının kişiye sağladığı haklardan niteliği ile ilgili kullanma hakkı konusunda, yapının kullanılması ile ilgili maliklere bir yetki verildiği, yapının kullanımı ve zilyetliği hususunda idari bir statü sağlandığı anlaşılmaktadır. İmar Barışı Kanunu’nun gerekçesinde yer alan ‘İmar Barışı’nı sağlama adına, Kanun’un kapsamı geniş tutulmuştur. 06/06/2018 günlü,30443 sayılı resmi gazetede yayımlanan Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “yapı kayıt belgesi müracaatı” başlıklı 4/2’inci maddesinde, “Yapı Kayıt Belgesi için yapı maliklerinden herhangi birisi veya vekili tarafından” başvuru yapılabileceği düzenlenmiştir.Yapının birden fazla maliki bulunması halinde, yapı maliklerinden birisinin başvurusu, sürecin başlaması için yeterli kabul edilmektedir. Birden fazla malikin bulunduğu taşınmazlar üzerinde inşa edilen yapılarda uygulanacak usul ve usullerin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 688.maddesi ve devamında düzenlenen "paylı mülkiyet" ve 701.maddesi ve devamında düzenlenen "elbirliği mülkiyeti" hükümleri çerçevesinde de irdelenmesi gerekmektidir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK)“elbirliğiyle mülkiyet”i düzenleyen 702/2’inci maddesine göre, “Kanunda veya sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadıkça gerek yönetim, gerek tasarruf lemleri için ortakların oybirliğiyle karar vermeleri gerekir”. Yine, paylı mülkiyetin varlığı halinde, Medeni Kanun’un, ister 691’inci maddesi kapsamında “önemli yönetim işleri” olarak, isterse 692’inci maddesi kapsamında “olağanüstü yönetim işleri ve tasarruflar” olarak değerlendirilsin, tek bir malikin inisiyatifi, taşınmazın idaresi ve üzerinde tasarrufta bulunmak için yeterli görülmemiştir. “Önemli yönetim işleri”nin yapılması, pay ve paydaş çoğunluğuna; “olağanüstü yönetim işleri ve tasarruflar”ın gerçekleştirilmesi ise oybirliğine bağlanmıştır. 3194 sayılı Kanun Geçici Madde 16/5, “yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda (…) cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilmesini”, maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması koşuluna bağlamıştır. Uyuşmazlık konusu olayda ,Adana İli ,Seyhan ilçesinde yer alan tarla vasıflı taşınmazın hissedarlarından olan davacı tarafından ruhsatsız olarak yapılan 4 katlı binası için yapı kayıt belgesi alındığı ,bu yapının 3194 sayılı Yasanın Geçici 16.maddesinin 5.fıkrası ile bu kanuna dayanılarak hazırlanan Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar hakkında Tebliğin 6.maddesinin 4.fıkrası uyarınca cins değişikliği yapılarak yapısının kat mülkiyetine dönüştürülmesi için başvuruda bulunduğu ,dava konusu işlemle başvurusunun toplam 825m² tarla vasıflı taşınmazın başvuru sahibi dışında 21 adet hissedarı ve parsel içerisinde başka yapıların bulunduğu,dava konusu genelge hükümlerinden bahisle de taşınmaz üzerinde diğer hissedarların muvafakatı olmadan parsel içerisindeki diğer yapılara ilişkin yapı kayıt belgesi sunulmadan cins değişikliği ve kat mülkiyeti kurulamayacağı ,ibraz edilen yapı kayıt belgesi ile zemin tespit tutanağına istinaden yapı kayıt belgesine konu yapının hangi hissedara ait olduğuna ilişkin taşınmazın beyanlar hanesine gösterilmekle yetinileceğinden bahisle reddedildiği anlaşılmaktadır. Anayasa'nın mülkiye hakkına ilişkin hükümleri , 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 688.maddesi ve devamında düzenlenen "paylı mülkiyet" ve 701.maddesi ve devamında düzenlenen "elbirliği mülkiyeti" hükümleri,3194 sayılı Kanun Geçici Madde 16/5. maddesi göz önünde bulundurulduğunda davacının başvurusunun reddine yönelik işlemde ve bu işlemin dayanağı olarak gösterilen Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığı'nın 3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Geçici 16. Maddesi (İmar Barışı) Uyarınca Yapılacak Olan İşlemler" konulu, 06/07/2018 tarih ve 1787 (2018/8) sayılı Genelgesi hükümlerinde üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği, düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, 29/10/2021 günlü, 31643 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 1. maddesi uyarınca, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Altıncı Kısmının Dördüncü Bölümünün başlığı "Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği" şeklinde değiştirildiğinden, husumetin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına yöneltilmesine karar verilerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Adana ili, Seyhan ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı tarla vasıflı 825 m2'lik taşınmazın 161 m2'lik kısmı üzerinde ruhsatsız olarak yapılan 4 katlı (arsa alanı 161 m2, toplam yapı alanı 520 m2) binanın tamamı için 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi uyarınca … tarihli, … başvuru numaralı, … başvuru numaralı yapı kayıt belgesi düzenlenmiştir. Tapuda tarla olarak kayıtlı olan ve uyuşmazlık konusu binanın üzerinde ruhsatsız olarak inşa edildiği anlaşılan Adana ili, Seyhan ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı 825 m2'lik taşınmazın, 161/4000 hisse ile maliki olan davacı tarafından, cins değişikliği yapılması istemiyle Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğüne yapılan 25/07/2019 tarihli başvuru, anılan idarenin … tarih ve … sayılı işlemi ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Kadastro Dairesi Başkanlığının "3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. Maddesi (İmar Barışı) Uyarınca Yapılacak Olan İşlemler" konulu, … tarih ve … sayılı Genelgesinin "2-Tapu Müdürlüklerince Yapılacak Olan İşlemler" başlıklı bölümüne … tarih ve … sayılı Makam Oluru ile eklenen hüküm uyarınca, 825 m2'lik tarla vasıflı taşınmaz üzerinde başvuru sahibi dışında 21 hissedarın daha bulunduğu, parsel içerisinde başka yapıların da mevcut olduğu, dolayısıyla taşınmaz üzerinde diğer hissedarların muvafakati alınmadan ve parsel içindeki diğer yapılara ilişkin yapı kayıt belgesi sunulmadan cins değişikliği ve kat mülkiyeti kurulamayacağı gerekçesi ile reddedilmiştir. Bakılan dava; … tarih ve … sayılı Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü işlemi ile söz konusu işleme dayanak gösterilen Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Kadastro Dairesi Başkanlığının "3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. Maddesi (İmar Barışı) Uyarınca Yapılacak Olan İşlemler" konulu, 06/07/2018 tarih ve 1787 (2018/8) sayılı Genelgesinin … tarih ve … sayılı Makam Oluru ile eklenen ilgili hükümlerinin iptali istemiyle açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 18/05/2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı "Vergi ve Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun"un 16. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen Geçici 16. maddesinin dava konusu Genelge'nin yayımlandığı tarihte yürürlükte bulunan hükmünde "Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir. Yapının bulunduğu arsanın 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa göre belirlenen emlak vergi değeri ile yapının Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca belirlenen yaklaşık maliyet bedelinin toplamı üzerinden konutlarda yüzde üç, ticari kullanımlarda yüzde beş oranında alınacak kayıt bedeli başvuru sahibi tarafından genel bütçenin (B) işaretli cetveline gelir kaydedilmek üzere merkez muhasebe birimi hesabına yatırılır. 6306 sayılı Kanun kapsamında kullanılmak üzere kaydedilen gelirler karşılığı Bakanlık bütçesine ödenek eklemeye Maliye Bakanı yetkilidir. Bu ödenek, dönüşüm projeleri özel hesabına aktarılarak kullanılır. Kayıt bedeline ilişkin oranı iki katına kadar artırmaya, yarısına kadar azaltmaya, yapının niteliğine ve bölgelere göre kademelendirmeye, ayrıca başvuru ve ödeme süresini bir yıla kadar uzatmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir. Yapı Kayıt Belgesi yapının kullanım amacına yöneliktir. Yapı Kayıt Belgesi alan yapılara, talep halinde ilgili mevzuatta tanımlanan ait olduğu abone grubu dikkate alınarak geçici olarak su, elektrik ve doğalgaz bağlanabilir. Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir. Yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, Yapı Kayıt Belgesi ile maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması ve imar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edilmesi halinde yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilir. Bu durumda, ikinci fıkrada belirtilen bedelin iki katı ödenir. Beşinci fıkra uyarınca kat mülkiyetine geçilmiş olması 6306 sayılı Kanunun ek 1 inci maddesinin uygulanmasına engel teşkil etmez. Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların, Hazineye ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde, bu taşınmazlar Bakanlığa tahsis edilir. Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin talepleri üzerine taşınmazlar Bakanlıkça rayiç bedel üzerinden doğrudan satılır. Bu durumda elde edilen gelirler bu maddenin ikinci fıkrasına göre genel bütçeye gelir kaydedilir. Ayrıca bu gelirler hakkında 29/6/2001 tarihli ve 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 5 inci maddesinin beşinci fıkrası hükmü uygulanmaz. Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların belediyelere ait taşınmazlar üzerine inşa edilmiş olması halinde, Yapı Kayıt Belgesi sahipleri ile bunların kanuni veya akdi haleflerinin talepleri üzerine bedeli ilgili belediyesine ödenmek kaydıyla taşınmazlar rayiç bedel üzerinden belediyelerce doğrudan satılır. Üçüncü kişilere ait özel mülkiyete konu taşınmazlarda bulunan yapılar ile Hazineye ait sosyal donatı için tahsisli araziler üzerinde bulunan yapılar bu madde hükümlerinden yararlandırılmaz. Yapı Kayıt Belgesi, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerlidir. Yapı Kayıt Belgesi düzenlenen yapıların yenilenmesi durumunda yürürlükte olan imar mevzuatı hükümleri uygulanır. Yapının depreme dayanıklılığı hususu malikin sorumluluğundadır. Bu madde hükümleri, 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununda tanımlanan Boğaziçi sahil şeridi ve öngörünüm bölgesi içinde ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alan ile İstanbul tarihi yarımada içinde ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alanlarda ve ayrıca 19/6/2014 tarihli ve 6546 sayılı Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı Kurulması Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde belirlenmiş Tarihi Alanda uygulanmaz. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlık ve Maliye Bakanlığı tarafından müştereken belirlenir." hükmü yer almıştır. 06/06/2018 tarihli, 30443 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar" başlıklı Tebliğ'in "Yapı kayıt belgesinin kullanım yerleri" başlıklı 6. maddesinin dördüncü fıkrasında ise, "(4) Yapı Kayıt Belgesi alındıktan sonra yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın kullanım maksadı değişiklikleri de dahil olmak üzere tapuda cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesisi yapılabilmesi için; a) Yapı Kayıt Belgesi, b) Mevcut yapının veya yapıların dış cepheler ve iç taksimatı bağımsız bölüm, eklenti, ortak yerlerinin ölçüleri ve bağımsız bölümlerin konum ve büyüklüklerine göre hesaplanan değerleriyle oranlı arsa payları, kat, daire, iş bürosu gibi nevi ile bunların birden başlayıp sırayla giden numarası ve bağımsız bölümlerin yapı inşaat alanı ve yapı maliklerini de gösteren ve mimar tarafından yapılan ve ana gayrimenkulün yapı maliki veya bütün paydaşlarının imzaları alınarak imzalanan ve elektronik ortamda Tapu Müdürlüğüne ibraz edilen proje, c) İmar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edildiğine ilişkin ilgili belediyesinden alınan belge, ç) Bağımsız bölümlerin kullanılış tarzına, birden çok yapının varlığı halinde bu yapıların özelliğine göre hazırlanmış, kat mülkiyetini kuran yapı maliki veya malikleri tarafından imzalanmış yönetim plânı, d) Yapı Kayıt Belgesi ile zemin ve mimari proje uyumunu gösteren ve tescil sayfasını da içeren özel harita mühendislik büroları veya Lisanslı Harita Kadastro Büroları (LİHKAB) tarafından düzenlenmiş olan zemin tespit tutanağı, ile birlikte kadastro müdürlüğüne müracaatta bulunulur. Bu fıkranın (b) bendinde belirtilen projeyi hazırlayan mimar ile (d) bendinde belirtilen zemin tespit tutanağını hazırlayan mühendisler bu belgelerin içeriklerinin doğruluğundan yapı malikleri ile birlikte hukuken sorumludur. Bu sorumluluk gereğince kadastro müdürlüğü tarafından resen zemin tespit tutanağının sadece büro kontrolleri yapılmakla yetinilerek tescil için ilgili tapu müdürlüğüne gönderilir ve daha evvel Yapı Kayıt Belgesi için ödenen meblağ kadar bir bedelin genel bütçenin (B) işaretli cetveline gelir kaydedilmek üzere Hazine ve Maliye Bakanlığının merkez muhasebe birimi hesabına yatırılmasından sonra ilgili tapu müdürlüğünce ilgili vergi dairesi müdürlüğüne ibraz edilmek üzere, Yapı Kayıt Belgesine konu yapıya (Mahalle/Sokak/Bina No-Ada/Parsel/Pafta No) ve söz konusu yapıdaki bağımsız bölümler veya sair tesisler ile maliklerine ait bilgileri içeren bir yazı düzenlenerek başvuru sahibine verilir ve ilgili vergi dairesince söz konusu yapıya ilişkin olarak cins değişikliği harcının tahsil edilmesi üzerine tapu müdürlüğünce belirtilen işlemler yapılır." hükmüne yer verilmiştir." HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Usul Yönünden: Davalı idarelerden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının, davanın Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü husumetiyle görülmesi gerektiğine yönelik itirazı yerinde görülmemiştir. Esas Yönünden: Dava konusu Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığının "3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. Maddesi (İmar Barışı) Uyarınca Yapılacak Olan İşlemler" konulu, 06/07/2018 tarih ve 1787(2018/8) sayılı Genelgesinin "1-Kadastro Müdürlüklerince Yapılacak Olan İşlemler" başlıklı bölümüne ve "2-Tapu Müdürlüklerine Yapılacak İşlemler" başlıklı bölümüne … tarih ve … sayılı Makam Oluru ile eklenen ilgili hükümlerin incelenmesi: 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 16. maddesinin birinci fıkrasında; afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde yapı kayıt belgesi verilebileceği, başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan yapı kayıt sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedileceği düzenlenmiş; beşinci fıkrasında ise, yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, yapı kayıt belgesi ile maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması ve imar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edilmesi halinde yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebileceği hususu açıkça düzenlenmiştir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığının "3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. Maddesi (İmar Barışı) Uyarınca Yapılacak Olan İşlemler" konulu, 06/07/2018 tarih ve 1787 (2018/8) sayılı Genelgesinin "1-Kadastro Müdürlüklerince Yapılacak Olan İşlemler" başlıklı bölümüne … tarih ve … sayılı Makam Oluru ile eklenen; "Yaygın yapılaşmanın bulunduğu hisseli taşınmazlarda tüm yapıların yapı kayıt belgesi/yapı kullanma izni tamamlanmadan kat mülkiyetine geçiş mümkün olamayacağından hissedarlardan birine ait yapıya yönelik yapı kayıt belgesi ile yapılan başvurularda LİHKAB/SHKMMB tarafından düzenlenecek Ek-1 zemin tespit tutanağının kroki kısmı doldurulacak olup; düşünceler sütununa yapı kayıt belgesine konu yapının hangi hissedara ait olduğuna dair belirtme yapılarak taşınmazın beyanlar hanesinde gösterilmek üzere tapuya gönderilir." hükmü ile "2-Tapu Müdürlüklerince Yapılacak Olan İşlemler" başlıklı bölümüne … tarih ve … sayılı Makam Oluru ile eklenen; "Yaygın yapılaşmanın bulunduğu hisseli taşınmazlardan tüm yapıların yapı kayıt belgesi/yapı kullanma izni tamamlanmadan kat mülkiyetine geçiş mümkün olamayacağından hissedarlardan birine ait yapıya yönelik yapı kayıt belgesi ile yapılan başvurularda düzenlenecek zemin tespit tutanağı kadastro müdürlüğü kontrolünden sonra yapı kayıt belgesine konu yapının hangi hissedara ait olduğunu taşınmazın beyanlar hanesinde gösterilmekle yetinilir." hükmü yer almaktadır. 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesinin beşinci fıkrasında yer alan açık yasal düzenleme uyarınca, yapı ruhsatı alınmasına karşın yapı kullanma izni alınmamış ya da yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, ancak maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması durumunda tapuda cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesisi yapılabilmesinin mümkün olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi ile 06/06/2018 tarihli, 30443 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar" başlıklı Tebliğ'in tapu müdürlükleri ve kadastro müdürlüklerini ilgilendiren uygulama esaslarını düzenleyen Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığının "3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. Maddesi (İmar Barışı) Uyarınca Yapılacak Olan İşlemler" konulu, 06/07/2018 tarih ve 1787 (2018/8) sayılı Genelgesi'nin "1-Kadastro Müdürlüklerince Yapılacak Olan İşlemler" başlıklı ve "2-Tapu Müdürlüklerince Yapılacak Olan İşlemler" başlıklı bölümlerine … tarih ve … sayılı Makam Oluru ile eklenen hükümler ile; hisseli taşınmazlarda tüm yapıların yapı kayıt belgesi/yapı kullanma izni tamamlanmadan kat mülkiyetine geçişin mümkün olamayacağına, hissedarlardan birine ait yapıya yönelik yapı kayıt belgesi ile yapılan başvurularda, yapı kayıt belgesine konu yapının hangi hissedara ait olduğu hususunun, taşınmazın beyanlar hanesinde gösterilmekle yetinileceğine yönelik açıklamalara yer verildiği, dava konusu Genelge'nin iptali istenilen kısımlarının, açık Kanun hükmüne uygun biçimde düzenleme getirdiği görülmekte olup; Genelge'nin dava konusu edilen kısımlarında hukuk ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. … tarih ve … sayılı Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü işleminin incelenmesine gelince; Uyuşmazlıkta; Adana ili, Seyhan ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı tarla vasıflı 825 m2'lik taşınmazın 161 m2'lik kısmı üzerinde ruhsatsız olarak yapılan 4 katlı (arsa alanı 161 m2, toplam yapı alanı 520 m2) binanın tamamı için, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi uyarınca … tarihli, … başvuru numaralı, … başvuru numaralı yapı kayıt belgesi düzenlendiği ve davacı tarafından cins değişikliği istemiyle Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğüne yapılan 25/07/2019 tarihli başvurunun, anılan idarenin … tarih ve … sayılı işlemi ile reddedildiği anlaşılmaktadır. Dava konusu birel işlemde, başvuru konusu binanın üzerinde inşa ediliği 825 m2'lik tarla vasıflı taşınmaz üzerinde, başvuru sahibi dışında 21 hissedarının daha bulunduğu ve parsel içerisinde başka yapıların da mevcut olduğu, dolayısıyla taşınmaz üzerinde diğer hissedarların muvafakati alınmadan ve parsel içindeki diğer yapılara ilişkin yapı kayıt belgesi sunulmadan cins değişikliği ve kat mülkiyeti kurulamayacağı belirtilmekte olup; Dairemizin 17/12/2019 tarihli ara kararı ile davalı idarelerden istenilen belgelerin incelenmesinden; Adana ili, Seyhan ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde birden fazla binanın bulunduğu, öte yandan söz konusu taşınmaza ilişkin tapu kayıtlarının incelenmesinden davacının anılan taşınmaza 161/4400 oranında paylı malik olduğu ve söz konusu taşınmaza davacı dahil toplam 25 kişinin paylı malik olduğu, buna karşın tüm maliklerin cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilmesine yönelik muvafakat ettiğini gösteren herhangi bir bilgi ve belgenin dosyada yer almadığı görülmektedir. Bu durumda; davacının paylı maliki bulunduğu taşınmazda yapılan ruhsatsız yapı hakkında, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi uyarınca yapı kayıt belgesi düzenlendiğinden bahisle, davacı tarafından, cins değişikliği yapılması istemiyle Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğüne yapılan 25/07/2019 tarihli başvurunun, uyuşmazlık konusu tarla vasıflı taşınmaz üzerinde başvuru sahibi dışında başka hissedarların da bulunduğu, yanı sıra parsel içerisinde başka yapıların da mevcut olduğu, dolayısıyla taşınmaz üzerinde diğer hissedarların muvafakati alınmadan ve parsel içindeki diğer yapılara ilişkin yapı kayıt belgesi sunulmadan cins değişikliği ve kat mülkiyeti kurulamayacağı gerekçesi ile reddedilmesine yönelik dava konusu işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.DAVANIN REDDİNE, 2. Aşağıda ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … -TL vekâlet ücretinin, davacıdan alınarak davalı idarelerden vekil ile temsil edilen Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına verilmesine, 4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 24/11/2022 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2023/1997 E.  ,  2024/1359 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2023/1997 Karar No : 2024/1359 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- … Bakanlığı VEKİLİ : … 2- … Kaymakamlığı İSTEMİN KONUSU : Danıştay Altıncı Dairesinin 24/11/2022 tarih ve E:2019/21140, K:2022/10172 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Adana ili, Seyhan ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak cins değişikliği yapılması istemiyle Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğüne yapılan 25/07/2019 tarihli başvurunun reddine dair … tarih ve … sayılı Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü işleminin ve bu işlemin dayanağı olarak gösterilen Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığının "3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. Maddesi (İmar Barışı) Uyarınca Yapılacak Olan İşlemler" konulu, 06/07/2018 tarih ve 1787 (2018/8) sayılı Genelgesi'nin "1-Kadastro Müdürlüklerince Yapılacak Olan İşlemler" başlıklı bölümüne 12/10/2018 tarihinde eklenen; "Yaygın yapılaşmanın bulunduğu hisseli taşınmazlarda tüm yapıların yapı kayıt belgesi/yapı kullanma izni tamamlanmadan kat mülkiyetine geçiş mümkün olamayacağından hissedarlardan birine ait yapıya yönelik yapı kayıt belgesi ile yapılan başvurularda LİHKAB/SHKMMB tarafından düzenlenecek Ek-1 zemin tespit tutanağının kroki kısmı doldurulacak olup; düşünceler sütununa yapı kayıt belgesine konu yapının hangi hissedara ait olduğuna dair belirtme yapılarak taşınmazın beyanlar hanesinde gösterilmek üzere tapuya gönderilir." ibaresi ile "2-Tapu Müdürlüklerince Yapılacak Olan İşlemler" başlıklı bölümüne 12/10/2018 tarihinde eklenen; "Yaygın yapılaşmanın bulunduğu hisseli taşınmazlardan tüm yapıların yapı kayıt belgesi/yapı kullanma izni tamamlanmadan kat mülkiyetine geçiş mümkün olamayacağından hissedarlardan birine ait yapıya yönelik yapı kayıt belgesi ile yapılan başvurularda düzenlenecek zemin tespit tutanağı kadastro müdürlüğü kontrolünden sonra yapı kayıt belgesine konu yapının hangi hissedara ait olduğunu taşınmazın beyanlar hanesinde gösterilmekle yetinilir." ibaresinin iptali istenilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 24/11/2022 tarih ve E:2019/21140, K:2022/10172 sayılı kararıyla; Davalı idarelerden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının, husumet itirazı yerinde görülmemiş, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığının "3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. Maddesi (İmar Barışı) Uyarınca Yapılacak Olan İşlemler" konulu, 06/07/2018 tarih ve 1787(2018/8) sayılı Genelgesi'ne eklenen hükümler yönünden; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesinin beşinci fıkrasında yer alan düzenleme uyarınca, yapı ruhsatı alınmasına karşın yapı kullanma izni alınmamış ya da yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, ancak maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması durumunda tapuda cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesisi yapılabilmesinin mümkün olduğu, Bu durumda; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi ile 06/06/2018 tarih ve 30443 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar" başlıklı Tebliğ'in, tapu müdürlükleri ve kadastro müdürlüklerini ilgilendiren uygulama esaslarını düzenleyen Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığının "3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. Maddesi (İmar Barışı) Uyarınca Yapılacak Olan İşlemler" konulu, 06/07/2018 tarih ve 1787 (2018/8) sayılı Genelgesi'nin "1-Kadastro Müdürlüklerince Yapılacak Olan İşlemler" başlıklı ve "2-Tapu Müdürlüklerince Yapılacak Olan İşlemler" başlıklı bölümlerine 12/10/2018 tarihinde eklenen hükümler ile; hisseli taşınmazlarda tüm yapıların yapı kayıt belgesi/yapı kullanma izni tamamlanmadan kat mülkiyetine geçişin mümkün olamayacağına, hissedarlardan birine ait yapıya yönelik yapı kayıt belgesi ile yapılan başvurularda, yapı kayıt belgesine konu yapının hangi hissedara ait olduğu hususunun, taşınmazın beyanlar hanesinde gösterilmekle yetinileceğine yönelik açıklamalara yer verildiği, dava konusu Genelge'nin iptali istenilen kısımlarının, açık Kanun hükmüne uygun biçimde düzenleme getirdiği görülmekte olup; Genelge'nin dava konusu edilen kısımlarında hukuk ve mevzuata aykırılık bulunmadığı, … tarih ve … sayılı Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü işlemi yönünden; Dosyanın incelenmesinden, davacının paylı maliki bulunduğu taşınmazda bulunan ruhsatsız yapı hakkında, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi uyarınca yapı kayıt belgesi düzenlendiğinden bahisle, davacı tarafından, cins değişikliği yapılması istemiyle Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğüne yapılan 25/07/2019 tarihli başvurunun, uyuşmazlık konusu tarla vasıflı taşınmaz üzerinde başvuru sahibi dışında başka hissedarların da bulunduğu, bunun yanı sıra parsel içerisinde başka yapıların da mevcut olduğu, dolayısıyla taşınmaz üzerinde diğer hissedarların muvafakati alınmadan ve parsel içindeki diğer yapılara ilişkin yapı kayıt belgesi sunulmadan cins değişikliği ve kat mülkiyeti kurulamayacağı gerekçesi ile reddedilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun özel bir düzenleme olması nedeniyle genel hükümlerden önce uygulanması gerektiği, kat mülkiyeti tesisine ilişkin bina hissedarlarının muvafakatlarının bulunduğu, mülkiyet hakkının ihlal edildiği, dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı; söz konusu Genelge'nin 3194 sayılı Kanun'un Geçici 16. maddesine aykırı olduğu, belirtilen nedenlerle temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idarelerden Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuş olup, diğer davalı idare tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin, bireysel işlem yönünden kabulü ile Daire kararının bu kısmının bozulmasının, diğer kısmının ise onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Tapuda "arsa" vasıflı, Adana ili, Seyhan ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı 825 m2'lik taşınmazın, 161 m2'lik kısmı üzerinde ruhsatsız olarak yapılan 4 katlı (arsa alanı 161 m2, toplam yapı alanı 520 m2) binanın tamamı için, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. maddesi uyarınca 19/06/2019 tarih yapı kayıt belgesi düzenlenmiş, anılan belgeye istinaden, davacı tarafından, 25/07/2019 tarihinde, cins değişikliği istemiyle Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğüne yapılan başvuru, anılan idarenin … tarih ve … sayılı işlemi ile reddedilmiştir. Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : 2577 sayılı Kanun'un "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinde," 1. İdari dava türleri şunlardır: a)İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar. 2. İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler." hükmüne, "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinde, "…3.Dilekçeler, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından: a) Görev ve yetki, …Yönlerinden sırasıyla incelenir." hükmüne, "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinde, "1. Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince yukarıdaki maddenin 3 üncü fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14 üncü maddenin; a) 3/a bendine göre adli (…) yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine; idari yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine, … Karar verilir." hükmüne yer verilmiştir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 997. maddesinde, "Taşınmazlar üzerindeki hakları göstermek üzere tapu sicili tutulur. Tapu sicili, tapu kütüğü ve kat mülkiyeti kütüğü ile bunları tamamlayan yevmiye defteri ve belgeler ile plânlardan oluşur. Sicilin örneği, nasıl tutulacağı ve yardımcı siciller Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir." hükmüne, 998. maddesinde, "Tapu siciline taşınmaz olarak şunlar kaydedilir: 1. Arazi, 2. Taşınmazlar üzerindeki bağımsız ve sürekli haklar, 3. Kat mülkiyetine konu olan bağımsız bölümler. Arazinin tapu siciline kaydı, özel kanun hükümlerine tâbidir. Bağımsız ve sürekli hakların kaydedilmesi için gerekli koşullar ve usul Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir. Süreklilik koşulunun gerçekleşmesi için hakkın süresiz veya en az otuz yıl süreli olması gerekir. Kat mülkiyetine konu olan bağımsız bölümlerin taşınmaz olarak kaydı, özel kanun hükümlerine tâbidir." hükmüne, 1008.maddesinde, "Taşınmaza ilişkin aşağıdaki haklar, tapu kütüğüne tescil edilir: 1. Mülkiyet,2. İrtifak hakları ve taşınmaz yükleri, 3. Rehin hakları." hükmüne, 1027. maddesinde, "ilgililerin yazılı rızaları olmadıkça, tapu memurunun, tapu sicilindeki yanlışlığı ancak mahkeme kararıyla düzeltebileceği; düzeltmenin, eski tescilin terkini ve yeni bir tescilin yapılması biçiminde de olabileceği, tapu memurunun, basit yazı yanlışlıklarını Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik uyarınca re'sen düzelteceği" hükmüne yer verilmiştir. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun "B) Bağlantılar: I – Bağımsız bölümlerle arsa payı arasındaki bağlantı" başlıklı 5. maddesinde, "Kat mülkiyetinin başkasına devri veya miras yoluyla geçmesi halinde, ona bağlı arsa payı da birlikte geçer; arsa payı, kat mülkiyetinden veya kat irtifakından ayrı olarak devredilemiyeceği gibi, miras yoluyla da geçmez ve başka bir hakla kayıtlanamaz. Anagayrimenkulde, kat mülkiyetine bağlanmamış veya lehine kat irtifakı kurulmamış arsa payı bırakılamaz. Kat mülkiyetini kayıtlayan haklar, kendiliğinden arsa payını da kayıtlar. Kat irtifakına konu olan arsa üzerinde bu hakla bağdaşması mümkün olmayan irtifaklar kurulamaz. Anagayrimenkulde kat mülkiyetinin kurulmasından önce o gayrimenkulün kütükteki sayfasına tescil veya şerhedilmiş olan haklar kat mülkiyetini de, kaide olarak arsa payı oranında, kendiliğinden kayıtlar." hükmü, "Kat mülkiyeti kütüğü" başlıklı 11. maddesinde, "Kat mülkiyeti ve kat irtifakı, Tapu Sicili Tüzüğüne göre tutulacak kat mülkiyeti kütüğüne tescil olunur. Bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, tescille ilgili genel hükümler, kat mülkiyeti kütüğüne yapılacak tescillerde de uygulanır…" hükmü, "Kat mülkiyetinin kurulması: I – İstem ve belgeler" başlıklı 12. maddesinde, "Kat mülkiyetinin kurulması için, anagayrimenkulün kat mülkiyetine çevrilmesi hususunda o gayrimenkulün maliki veya bütün paydaşlarının aşağıda yazılı belgeler ile birlikte tapu idaresinde istemde bulunması gerekir: a)Anagayrimenkulde, yapı veya yapıların dış cepheler ve iç taksimatı bağımsız bölüm, eklenti, ortak yerlerinin ölçüleri ve bağımsız bölümlerin konum ve büyüklüklerine göre hesaplanan değerleriyle oranlı arsa payları, kat, daire, iş bürosu gibi nevi ile bunların birden başlayıp sırayla giden numarası ve bağımsız bölümlerin yapı inşaat alanı da açıkça gösterilmek suretiyle, proje müellifi mimar tarafından yapılan, yetkili kamu kurum ve kuruluşlarınca anagayrimenkulün maliki veya bütün paydaşlarının imzaları alınarak onaylanan ve elektronik ortamda tapu müdürlüğüne gönderilen mimarî proje ile yapı kullanma izin belgesi. b) Bağımsız bölümlerin kullanılış tarzına, birden çok yapının varlığı halinde bu yapıların özelliğine göre 28 inci maddedeki esaslar çerçevesinde hazırlanmış, kat mülkiyetini kuran malik veya malikler tarafından imzalanmış bir yönetim plânı." hükmü, "II – Sözleşme ve tescil" başlıklı 13. maddesinde, "Tapu memuru kendisine verilen belgelerin tamam ve usulüne uygun ve dilekçeyi verenlerin veya istemde bulunanların yetkili olduklarına kanaat getirdikten sonra, kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmasına dair resmi sözleşmeyi düzenler. Bu sözleşme aynı zamanda tescil istemi sayılır. …" hükmü, "Yasaklar" başlıklı 50. maddesinde, "Bu kanun yürürlüğe girdikten sonra Medeni Kanuna ve diğer kanunlara göre, bir gayrimenkulün paydaşlarından birinin o gayrimenkulün bir bölümünden kat maliki gibi tek başına faydalanmasını sağlamak için irtifak hakkı kurulamaz. Tümü kârgir olmıyan yapılarda kat mülkiyeti kurulamaz." hükmü, Ek 1. maddesinde, "Bu Kanunun uygulanmasından doğacak her türlü anlaşmazlık sulh mahkemelerinde çözümlenir." hükmü yer almıştır. 18/05/2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı "Vergi ve Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun"un 16. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanunu'na eklenen Geçici 16. maddesinin dava konusu Genelge'nin yayımlandığı tarihte yürürlükte bulunan hükmünde "… Yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, Yapı Kayıt Belgesi ile maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması ve imar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edilmesi halinde yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilir. Bu durumda, ikinci fıkrada belirtilen bedelin iki katı ödenir. …" hükmü yer almıştır. 06/06/2018 tarih ve 30443 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar" başlıklı Tebliğ'in "Yapı kayıt belgesinin kullanım yerleri" başlıklı 6. maddesinin dördüncü fıkrasında ise, "Yapı Kayıt Belgesi alındıktan sonra yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın kullanım maksadı değişiklikleri de dahil olmak üzere tapuda cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesisi yapılabilmesi için; a) Yapı Kayıt Belgesi, b) Mevcut yapının veya yapıların dış cepheler ve iç taksimatı bağımsız bölüm, eklenti, ortak yerlerinin ölçüleri ve bağımsız bölümlerin konum ve büyüklüklerine göre hesaplanan değerleriyle oranlı arsa payları, kat, daire, iş bürosu gibi nevi ile bunların birden başlayıp sırayla giden numarası ve bağımsız bölümlerin yapı inşaat alanı ve yapı maliklerini de gösteren ve mimar tarafından yapılan ve ana gayrimenkulün yapı maliki veya bütün paydaşlarının imzaları alınarak imzalanan ve elektronik ortamda Tapu Müdürlüğüne ibraz edilen proje, c) İmar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edildiğine ilişkin ilgili belediyesinden alınan belge, ç) Bağımsız bölümlerin kullanılış tarzına, birden çok yapının varlığı halinde bu yapıların özelliğine göre hazırlanmış, kat mülkiyetini kuran yapı maliki veya malikleri tarafından imzalanmış yönetim plânı, d) Yapı Kayıt Belgesi ile zemin ve mimari proje uyumunu gösteren ve tescil sayfasını da içeren özel harita mühendislik büroları veya Lisanslı Harita Kadastro Büroları (LİHKAB) tarafından düzenlenmiş olan zemin tespit tutanağı, ile birlikte kadastro müdürlüğüne müracaatta bulunulur. Bu fıkranın (b) bendinde belirtilen projeyi hazırlayan mimar ile (d) bendinde belirtilen zemin tespit tutanağını hazırlayan mühendisler bu belgelerin içeriklerinin doğruluğundan yapı malikleri ile birlikte hukuken sorumludur. Bu sorumluluk gereğince kadastro müdürlüğü tarafından resen zemin tespit tutanağının sadece büro kontrolleri yapılmakla yetinilerek tescil için ilgili tapu müdürlüğüne gönderilir ve daha evvel Yapı Kayıt Belgesi için ödenen meblağ kadar bir bedelin genel bütçenin (B) işaretli cetveline gelir kaydedilmek üzere Hazine ve Maliye Bakanlığının merkez muhasebe birimi hesabına yatırılmasından sonra ilgili tapu müdürlüğünce ilgili vergi dairesi müdürlüğüne ibraz edilmek üzere, Yapı Kayıt Belgesine konu yapıya (Mahalle/Sokak/Bina No-Ada/Parsel/Pafta No) ve söz konusu yapıdaki bağımsız bölümler veya sair tesisler ile maliklerine ait bilgileri içeren bir yazı düzenlenerek başvuru sahibine verilir ve ilgili vergi dairesince söz konusu yapıya ilişkin olarak cins değişikliği harcının tahsil edilmesi üzerine tapu müdürlüğünce belirtilen işlemler yapılır." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçesi yukarıda açıklanan Danıştay Altıncı Dairesi kararının, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığının "3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16. Maddesi (İmar Barışı) Uyarınca Yapılacak Olan İşlemler" konulu, 06/07/2018 tarih ve 1787(2018/8) sayılı Genelgesi'ne eklenen hükümlerine ilişkin kısmı, aynı gerekçe ile Kurulumuzca da uygun bulunmuş olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Bireysel işlem yönünden: 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun ilgili maddelerinde, tapu siciline tescile ilişkin hükümlere yer verilmiş; 1027. maddesinde, ilgililerin yazılı rızaları olmadıkça, tapu memurunun tapu sicilindeki yanlışlığı ancak mahkeme kararıyla düzeltebileceği kurala bağlanmıştır. Tapu Sicili Tüzüğü'nün 23. maddesinde, mevzuat ve bu Tüzük'te yer alan hükümlere uygun olmayan ve Türk Medeni Kanunu'nun 1011. maddesine göre geçici şerhe de imkan bulunmayan istemlerin, geciktirilmeden gerekçesi, itiraz yeri ve süresi de belirtilmek suretiyle reddedileceği, ret kararına tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde müdürlüğün bağlı bulunduğu üst birime, bu birimin kararına karşı da tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde Genel Müdürlüğe itiraz edilebileceği kuralına yer verilmiştir. Tapu sicilinde tescil, terkin ve tashih istemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar; kural olarak, bu istemlerin mülkiyet veya sınırlı ayni hakların doğması, kısıtlanması ya da ortadan kalkmasına yönelik olması nedeniyle, adli yargı yerinin görevine girmektedir. Bununla birlikte, mülkiyet veya diğer ayni haklarda herhangi bir değişiklik meydana getirmeyen tescil, terkin ve tashih işlemlerinden (cins tashihi veya basit maddi yanlışlıklar gibi) kaynaklanan uyuşmazlıkların görüm ve çözümünün idari yargı yerine ait olduğu kabul edilmektedir. Aynı şekilde, söz konusu işlemlerin, idareye verilen kamusal bir yetkiye, diğer bir ifadeyle kamu hukukuna dayanması (örneğin, kamulaştırma şerhi) veya bu yetkinin kullanılması sonucu tesis edilen işlemin doğal sonucu olarak ortaya çıkması, uygulaması niteliğinde bulunması (örneğin, imar planı uygulaması sonucu tescil) halinde, uyuşmazlığın, idare hukuku ilke ve kuralları çerçevesinde idari yargı yerlerince görülmesi gerekmektedir. Zira, böyle bir durumda, idarenin kamu gücüne dayanarak, resen ve tek yanlı beyanıyla işlem tesis etmesi söz konusu olup; bu idari işlem hukuk aleminden kaldırılmadıkça sicildeki kaydın düzeltilmesi olanağı bulunmamaktadır. Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesi içtihatlarında da, tapu sicilinden kaynaklanan görev uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde, bu ölçüt esas alınmıştır. (Uyuşmazlık Mahkemesinin 08/07/1991 tarih ve E:1991/10, K:1991/14; 09/02/1998 tarih ve E:1998/5, K:1998/7 sayılı kararları) Dava dosyasının incelenmesinden; uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerinde yer alan binanın tamamı için, 3194 sayılı Kanun'un Geçici 16. maddesi uyarınca 19/06/2019 tarihinde düzenlenen yapı kayıt belgesine istinaden yapılan cins değişikliği talebinin reddi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Yukarıda aktarılan açıklamalar ve mevzuat hükümlerine göre, kat mülkiyeti, tapu siciline tescil ile doğmakta ve ilgililerin yazılı muvafakatları dışında tapu sicilinde yapılacak değişiklikler yönünden mahkemelerce bir karar verilmesi gerekmekte olup, Kat Mülkiyeti Kanunu ve Türk Medeni Kanunu'nun ilgili hükümlerine göre dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünün Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu sonucuna varılmıştır. Uyuşmazlık konusu olayda; iptali istenilen işlem her ne kadar organik bakımdan idari bir merci tarafından ve idari yargının görevine giren düzenleyici işlemlere dayalı olarak tesis edilmiş ise de, iptali istenilen bireysel işlemin, netice itibarıyla, tapudaki cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilmesi, diğer bir ifadeyle, tapu sicilinin değiştirilmesi isteminden kaynaklandığı, davacının ise taşınmazın hissedarlarından sadece biri olduğu, idari yargı yerince, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi halinde, anılan yargı kararının tapuda tescil ve cins değişikliği sonucunu doğuracağı ve diğer hissedarların haklarının etkileneceği açıktır. Bu itibarla,… tarih ve … sayılı Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü işlemine ilişkin olarak davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esasına girilmek suretiyle verilen temyize konu kararın bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır. Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı da bu yöndedir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, 2.Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Danıştay Altıncı Dairesinin temyize konu 24/11/2022 tarih ve E:2019/21140, K:2022/10172 sayılı kararının bireysel işleme ilişkin kısmının BOZULMASINA, diğer kısmının ONANMASINA, 3.Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Daireye gönderilmesine, 4.Kesin olarak, 12/06/2024 tarihinde, bireysel işlem yönünden oyçokluğu, diğer kısım yönünden oybirliği ile karar verildi. KARŞI OY X-Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın bireysel işleme ilişkin kısmının da usul ve hukuka uygun olduğu dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın bu kısmının da onanması gerektiği oyuyla, karara belirtilen kısım yönünden katılmıyoruz.

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2024/6415 E.  ,  2025/3037 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2024/6415 Karar No : 2025/3037 DAVACI : … DAVALILAR : 1- … Kaymakamlığı – … 2-… Bakanlığı /ANKARA VEKİLİ : …, Hukuk Müşaviri DAVANIN KONUSU : Adana ili, Seyhan ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı arsa vasıflı taşınmaza ilişkin olarak cins değişikliği yapılması istemiyle Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğüne yapılan 25/07/2019 tarihli başvurunun reddine dair … tarih ve … sayılı Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü işleminin ve bu işlemin dayanağı olarak gösterilen Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığının "3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. maddesi (İmar Barışı) Uyarınca Yapılacak Olan İşlemler" konulu, 06/07/2018 tarih ve 1787 (2018/8) sayılı Genelgesinin "1-Kadastro Müdürlüklerince Yapılacak Olan İşlemler" başlıklı bölümüne… tarih ve…1 sayılı Makam Oluru ile eklenen; "Yaygın yapılaşmanın bulunduğu hisseli taşınmazlarda tüm yapıların yapı kayıt belgesi/yapı kullanma izni tamamlanmadan kat mülkiyetine geçiş mümkün olamayacağından hissedarlardan birine ait yapıya yönelik yapı kayıt belgesi ile yapılan başvurularda LİHKAB/SHKMMB tarafından düzenlenecek Ek-1 zemin tespit tutanağının kroki kısmı doldurulacak olup; düşünceler sütununa yapı kayıt belgesine konu yapının hangi hissedara ait olduğuna dair belirtme yapılarak taşınmazın beyanlar hanesinde gösterilmek üzere tapuya gönderilir." ibaresi ile "2-Tapu Müdürlüklerince Yapılacak Olan İşlemler" başlıklı bölümüne… tarih ve… sayılı Makam Oluru ile eklenen; "Yaygın yapılaşmanın bulunduğu hisseli taşınmazlardan tüm yapıların yapı kayıt belgesi/yapı kullanma izni tamamlanmadan kat mülkiyetine geçiş mümkün olamayacağından hissedarlardan birine ait yapıya yönelik yapı kayıt belgesi ile yapılan başvurularda düzenlenecek zemin tespit tutanağı kadastro müdürlüğü kontrolünden sonra yapı kayıt belgesine konu yapının hangi hissedara ait olduğunu taşınmazın beyanlar hanesinde gösterilmekle yetinilir." ibaresinin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Adana ili, Seyhan ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan 4 katlı (arsa alanı 161 m2, toplam yapı alanı 520 m2) binanın tamamı için 3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. maddesi uyarınca 19/06/2019 tarihli, … başvuru numaralı, …belge numaralı yapı kayıt belgesinin düzenlendiği, bu nedenle tarafınca cins değişikliği yapılması istemiyle Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğüne yapılan 25/07/2019 tarihli başvurunun reddedilmesine ilişkin …tarih ve … Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü işleminde ve bu işleme dayanak gösterilen Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığının "3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. maddesi (İmar Barışı) Uyarınca Yapılacak Olan İşlemler" konulu, 06/07/2018 tarih ve 1787 (2018/8) sayılı Genelgesine … tarih ve … sayılı Makam Oluru ile eklenen ilgili kısımlarda hukuka uyarlık bulunmadığı; söz konusu Genelgenin 3194 sayılı Kanun'un Geçici 16. maddesine aykırı olduğu, uyuşmazlık konusu binanın yeri ve konumu belli olduğundan kat mülkiyetine konu edilebileceği ileri sürülmüştür. DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI : 1- Davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, öncelikle, usule ilişkin olarak, idarelerinin hasım mevkiinden çıkartılması ve davanın Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü husumetiyle görülmesi gerektiği ileri sürülmüştür. Esasa yönelik olarak, dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı savunulmaktadır. 2- Davalı Seyhan Kaymakamlığı tarafından, uyuşmazlık konusu taşınmazın paylı mülkiyete konu olduğu, parsel içerisinde başka yapıların da bulunduğu, diğer hissedarların muvafakati olmadan ve parsel içerisindeki diğer yapılara ilişkin yapı kayıt belgesi sunulmadan veya talebe konu kısım ifraz edilerek taksimen bina sahipleri adına tescil edilmeden, cins değişikliği ve kat mülkiyeti kurulmasının hukuken mümkün olmadığı savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyularak bozulan kısım hakkında davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI …'IN DÜŞÜNCESİ : Adana ili, Seyhan ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin olarak cins değişikliği yapılması istemiyle Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğüne yapılan 25/07/2019 tarihli başvurunun reddine dair …tarih ve … sayılı Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü işleminin ve bu işlemin dayanağı olarak gösterilen Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Tapu Dairesi Başkanlığının "3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. Maddesi (İmar Barışı) Uyarınca Yapılacak Olan İşlemler" konulu, 06/07/2018 tarih ve 1787 (2018/8) sayılı Genelgesi'nin "1-Kadastro Müdürlüklerince Yapılacak Olan İşlemler" başlıklı bölümüne 12/10/2018 tarihinde eklenen; "Yaygın yapılaşmanın bulunduğu hisseli taşınmazlarda tüm yapıların yapı kayıt belgesi/yapı kullanma izni tamamlanmadan kat mülkiyetine geçiş mümkün olamayacağından hissedarlardan birine ait yapıya yönelik yapı kayıt belgesi ile yapılan başvurularda LİHKAB/SHKMMB tarafından düzenlenecek Ek-1 zemin tespit tutanağının kroki kısmı doldurulacak olup; düşünceler sütununa yapı kayıt belgesine konu yapının hangi hissedara ait olduğuna dair belirtme yapılarak taşınmazın beyanlar hanesinde gösterilmek üzere tapuya gönderilir." ibaresi ile "2-Tapu Müdürlüklerince Yapılacak Olan İşlemler" başlıklı bölümüne 12/10/2018 tarihinde eklenen; "Yaygın yapılaşmanın bulunduğu hisseli taşınmazlardan tüm yapıların yapı kayıt belgesi/yapı kullanma izni tamamlanmadan kat mülkiyetine geçiş mümkün olamayacağından hissedarlardan birine ait yapıya yönelik yapı kayıt belgesi ile yapılan başvurularda düzenlenecek zemin tespit tutanağı kadastro müdürlüğü kontrolünden sonra yapı kayıt belgesine konu yapının hangi hissedara ait olduğunu taşınmazın beyanlar hanesinde gösterilmekle yetinilir." ibaresinin iptali istemiyle açılan davada Danıştay 6.Dairesince verilen 24/11/2022 günlü, E:2019/21140, K:2022/10172 sayılı kararın temyiz incelemesi sonucunda Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 12/06/2024 günlü, E:2023/1997, K:2024/1359 sayılı kararıyla …tarih ve … sayılı Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü işlemine ilişkin davanın reddine yönelik hüküm fıkrası bozulmuştur. 2575 sayılı Danıştay Kanunu’nun 38. maddesinde, İdari Dava Daireleri Kurulunun, idari dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararları temyizen inceleyeceği, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 46. maddesinin 1. fıkrasında, Danıştay Dava Dairelerinin nihai kararlarının Danıştay'da temyiz edilebileceği, 49. maddesinin 4. fıkrasında ise Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davaların temyizen incelenmesinde bu madde ile ısrar hariç 50. madde hükümlerinin kıyasen uygulanacağı öngörülmüştür. 2577 sayılı Yasanın 49. maddesinin 4. fıkrasında yer alan düzenleme ile Danıştay Dava Dairelerine, ilk derecede bakılan davalarla ilgili bozma kararlarına karşı eski kararlarında ısrar edebilme yetkisi tanınmamıştır. Açıklanan nedenlerle, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 12/06/2024 günlü, E:2023/1997, K:2024/1359 sayılı bozma kararı uyarınca … tarih ve … sayılı Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü işlemine yönelik olarak davanın görev yönünden reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, Dairemizin 24/11/2022 tarih ve E:2019/21140, K:2020/10172 sayılı kararının bireysel işleme ilişkin kısmının bozulması, diğer kısımların onanması yolundaki Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 12/06/2024 tarih ve E:2023/1997, K:2024/1359 sayılı kararına uyulmak suretiyle … tarih ve … sayılı Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü işlemi yönünden uyuşmazlık hakkında gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Tapuda "arsa" vasıflı, Adana ili, Seyhan ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı 825 m2'lik taşınmazın, 161 m2'lik kısmı üzerinde ruhsatsız olarak yapılan 4 katlı (arsa alanı 161 m2, toplam yapı alanı 520 m2) binanın tamamı için, 3194 sayılı İmar Kanununun Geçici 16. maddesi uyarınca 19/06/2019 tarih yapı kayıt belgesi düzenlenmiş, anılan belgeye istinaden, davacı tarafından, 25/07/2019 tarihinde, cins değişikliği istemiyle Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğüne yapılan başvuru, anılan idarenin …tarih ve … sayılı işlemi ile reddedilmiştir. Bunun üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı Kanunun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinde," 1. İdari dava türleri şunlardır: a)İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları, b)İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, c)Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar. 2. İdari yargı yetkisi, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır. İdari mahkemeler; yerindelik denetimi yapamazlar, yürütme görevinin kanunlarda ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı veremezler." hükmüne, "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinde, "…3.Dilekçeler, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından: a) Görev ve yetki, …Yönlerinden sırasıyla incelenir." hükmüne, "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinde, "1. Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince yukarıdaki maddenin 3 üncü fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14 üncü maddenin; a) 3/a bendine göre adli (…) yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine; idari yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine, … Karar verilir." hükmüne yer verilmiştir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 997. maddesinde, "Taşınmazlar üzerindeki hakları göstermek üzere tapu sicili tutulur. Tapu sicili, tapu kütüğü ve kat mülkiyeti kütüğü ile bunları tamamlayan yevmiye defteri ve belgeler ile plânlardan oluşur. Sicilin örneği, nasıl tutulacağı ve yardımcı siciller Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir." hükmüne, 998. maddesinde, "Tapu siciline taşınmaz olarak şunlar kaydedilir: 1. Arazi, 2. Taşınmazlar üzerindeki bağımsız ve sürekli haklar, 3. Kat mülkiyetine konu olan bağımsız bölümler. Arazinin tapu siciline kaydı, özel kanun hükümlerine tâbidir. Bağımsız ve sürekli hakların kaydedilmesi için gerekli koşullar ve usul Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir. Süreklilik koşulunun gerçekleşmesi için hakkın süresiz veya en az otuz yıl süreli olması gerekir. Kat mülkiyetine konu olan bağımsız bölümlerin taşınmaz olarak kaydı, özel kanun hükümlerine tâbidir." hükmüne, 1008.maddesinde, "Taşınmaza ilişkin aşağıdaki haklar, tapu kütüğüne tescil edilir: 1. Mülkiyet,2. İrtifak hakları ve taşınmaz yükleri, 3. Rehin hakları." hükmüne, 1027. maddesinde, "ilgililerin yazılı rızaları olmadıkça, tapu memurunun, tapu sicilindeki yanlışlığı ancak mahkeme kararıyla düzeltebileceği; düzeltmenin, eski tescilin terkini ve yeni bir tescilin yapılması biçiminde de olabileceği, tapu memurunun, basit yazı yanlışlıklarını Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelik uyarınca re'sen düzelteceği" hükmüne yer verilmiştir. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun "B) Bağlantılar: I – Bağımsız bölümlerle arsa payı arasındaki bağlantı" başlıklı 5. maddesinde, "Kat mülkiyetinin başkasına devri veya miras yoluyla geçmesi halinde, ona bağlı arsa payı da birlikte geçer; arsa payı, kat mülkiyetinden veya kat irtifakından ayrı olarak devredilemiyeceği gibi, miras yoluyla da geçmez ve başka bir hakla kayıtlanamaz. Anagayrimenkulde, kat mülkiyetine bağlanmamış veya lehine kat irtifakı kurulmamış arsa payı bırakılamaz. Kat mülkiyetini kayıtlayan haklar, kendiliğinden arsa payını da kayıtlar. Kat irtifakına konu olan arsa üzerinde bu hakla bağdaşması mümkün olmayan irtifaklar kurulamaz. Anagayrimenkulde kat mülkiyetinin kurulmasından önce o gayrimenkulün kütükteki sayfasına tescil veya şerhedilmiş olan haklar kat mülkiyetini de, kaide olarak arsa payı oranında, kendiliğinden kayıtlar." hükmü, "Kat mülkiyeti kütüğü" başlıklı 11. maddesinde, "Kat mülkiyeti ve kat irtifakı, Tapu Sicili Tüzüğüne göre tutulacak kat mülkiyeti kütüğüne tescil olunur. Bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, tescille ilgili genel hükümler, kat mülkiyeti kütüğüne yapılacak tescillerde de uygulanır…" hükmü, "Kat mülkiyetinin kurulması: I – İstem ve belgeler" başlıklı 12. maddesinde, "Kat mülkiyetinin kurulması için, anagayrimenkulün kat mülkiyetine çevrilmesi hususunda o gayrimenkulün maliki veya bütün paydaşlarının aşağıda yazılı belgeler ile birlikte tapu idaresinde istemde bulunması gerekir: a)Anagayrimenkulde, yapı veya yapıların dış cepheler ve iç taksimatı bağımsız bölüm, eklenti, ortak yerlerinin ölçüleri ve bağımsız bölümlerin konum ve büyüklüklerine göre hesaplanan değerleriyle oranlı arsa payları, kat, daire, iş bürosu gibi nevi ile bunların birden başlayıp sırayla giden numarası ve bağımsız bölümlerin yapı inşaat alanı da açıkça gösterilmek suretiyle, proje müellifi mimar tarafından yapılan, yetkili kamu kurum ve kuruluşlarınca anagayrimenkulün maliki veya bütün paydaşlarının imzaları alınarak onaylanan ve elektronik ortamda tapu müdürlüğüne gönderilen mimarî proje ile yapı kullanma izin belgesi. b) Bağımsız bölümlerin kullanılış tarzına, birden çok yapının varlığı halinde bu yapıların özelliğine göre 28 inci maddedeki esaslar çerçevesinde hazırlanmış, kat mülkiyetini kuran malik veya malikler tarafından imzalanmış bir yönetim plânı." hükmü, "II – Sözleşme ve tescil" başlıklı 13. maddesinde, "Tapu memuru kendisine verilen belgelerin tamam ve usulüne uygun ve dilekçeyi verenlerin veya istemde bulunanların yetkili olduklarına kanaat getirdikten sonra, kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmasına dair resmi sözleşmeyi düzenler. Bu sözleşme aynı zamanda tescil istemi sayılır. …" hükmü, "Yasaklar" başlıklı 50. maddesinde, "Bu kanun yürürlüğe girdikten sonra Medeni Kanuna ve diğer kanunlara göre, bir gayrimenkulün paydaşlarından birinin o gayrimenkulün bir bölümünden kat maliki gibi tek başına faydalanmasını sağlamak için irtifak hakkı kurulamaz. Tümü kârgir olmıyan yapılarda kat mülkiyeti kurulamaz." hükmü, Ek 1. maddesinde, "Bu Kanunun uygulanmasından doğacak her türlü anlaşmazlık sulh mahkemelerinde çözümlenir." hükmü yer almıştır. 18/05/2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı "Vergi ve Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun 16. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen Geçici 16. maddesinin dava konusu Genelgenin yayımlandığı tarihte yürürlükte bulunan hükmünde "… Yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, Yapı Kayıt Belgesi ile maliklerin tamamının muvafakatinin bulunması ve imar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edilmesi halinde yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilebilir. Bu durumda, ikinci fıkrada belirtilen bedelin iki katı ödenir. …" hükmü yer almıştır. 06/06/2018 tarih ve 30443 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar" başlıklı Tebliğ'in "Yapı kayıt belgesinin kullanım yerleri" başlıklı 6. maddesinin dördüncü fıkrasında ise, "Yapı Kayıt Belgesi alındıktan sonra yapı ruhsatı alıp da yapı kullanma izin belgesi almamış veya yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda, yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın kullanım maksadı değişiklikleri de dahil olmak üzere tapuda cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesisi yapılabilmesi için; a) Yapı Kayıt Belgesi, b) Mevcut yapının veya yapıların dış cepheler ve iç taksimatı bağımsız bölüm, eklenti, ortak yerlerinin ölçüleri ve bağımsız bölümlerin konum ve büyüklüklerine göre hesaplanan değerleriyle oranlı arsa payları, kat, daire, iş bürosu gibi nevi ile bunların birden başlayıp sırayla giden numarası ve bağımsız bölümlerin yapı inşaat alanı ve yapı maliklerini de gösteren ve mimar tarafından yapılan ve ana gayrimenkulün yapı maliki veya bütün paydaşlarının imzaları alınarak imzalanan ve elektronik ortamda Tapu Müdürlüğüne ibraz edilen proje, c) İmar planlarında umumi hizmet alanlarına denk gelen alanların terk edildiğine ilişkin ilgili belediyesinden alınan belge, ç) Bağımsız bölümlerin kullanılış tarzına, birden çok yapının varlığı halinde bu yapıların özelliğine göre hazırlanmış, kat mülkiyetini kuran yapı maliki veya malikleri tarafından imzalanmış yönetim plânı, d) Yapı Kayıt Belgesi ile zemin ve mimari proje uyumunu gösteren ve tescil sayfasını da içeren özel harita mühendislik büroları veya Lisanslı Harita Kadastro Büroları (LİHKAB) tarafından düzenlenmiş olan zemin tespit tutanağı, ile birlikte kadastro müdürlüğüne müracaatta bulunulur. Bu fıkranın (b) bendinde belirtilen projeyi hazırlayan mimar ile (d) bendinde belirtilen zemin tespit tutanağını hazırlayan mühendisler bu belgelerin içeriklerinin doğruluğundan yapı malikleri ile birlikte hukuken sorumludur. Bu sorumluluk gereğince kadastro müdürlüğü tarafından resen zemin tespit tutanağının sadece büro kontrolleri yapılmakla yetinilerek tescil için ilgili tapu müdürlüğüne gönderilir ve daha evvel Yapı Kayıt Belgesi için ödenen meblağ kadar bir bedelin genel bütçenin (B) işaretli cetveline gelir kaydedilmek üzere Hazine ve Maliye Bakanlığının merkez muhasebe birimi hesabına yatırılmasından sonra ilgili tapu müdürlüğünce ilgili vergi dairesi müdürlüğüne ibraz edilmek üzere, Yapı Kayıt Belgesine konu yapıya (Mahalle/Sokak/Bina No-Ada/Parsel/Pafta No) ve söz konusu yapıdaki bağımsız bölümler veya sair tesisler ile maliklerine ait bilgileri içeren bir yazı düzenlenerek başvuru sahibine verilir ve ilgili vergi dairesince söz konusu yapıya ilişkin olarak cins değişikliği harcının tahsil edilmesi üzerine tapu müdürlüğünce belirtilen işlemler yapılır." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun ilgili maddelerinde, tapu siciline tescile ilişkin hükümlere yer verilmiş; 1027. maddesinde, ilgililerin yazılı rızaları olmadıkça, tapu memurunun tapu sicilindeki yanlışlığı ancak mahkeme kararıyla düzeltebileceği kurala bağlanmıştır. Tapu Sicili Tüzüğünün 23. maddesinde, mevzuat ve bu Tüzük'te yer alan hükümlere uygun olmayan ve Türk Medeni Kanununun 1011. maddesine göre geçici şerhe de imkan bulunmayan istemlerin, geciktirilmeden gerekçesi, itiraz yeri ve süresi de belirtilmek suretiyle reddedileceği, ret kararına tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde müdürlüğün bağlı bulunduğu üst birime, bu birimin kararına karşı da tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde Genel Müdürlüğe itiraz edilebileceği kuralına yer verilmiştir. Tapu sicilinde tescil, terkin ve tashih istemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklar; kural olarak, bu istemlerin mülkiyet veya sınırlı ayni hakların doğması, kısıtlanması ya da ortadan kalkmasına yönelik olması nedeniyle, adli yargı yerinin görevine girmektedir. Bununla birlikte, mülkiyet veya diğer ayni haklarda herhangi bir değişiklik meydana getirmeyen tescil, terkin ve tashih işlemlerinden (cins tashihi veya basit maddi yanlışlıklar gibi) kaynaklanan uyuşmazlıkların görüm ve çözümünün idari yargı yerine ait olduğu kabul edilmektedir. Aynı şekilde, söz konusu işlemlerin, idareye verilen kamusal bir yetkiye, diğer bir ifadeyle kamu hukukuna dayanması (örneğin, kamulaştırma şerhi) veya bu yetkinin kullanılması sonucu tesis edilen işlemin doğal sonucu olarak ortaya çıkması, uygulaması niteliğinde bulunması (örneğin, imar planı uygulaması sonucu tescil) halinde, uyuşmazlığın, idare hukuku ilke ve kuralları çerçevesinde idari yargı yerlerince görülmesi gerekmektedir. Zira, böyle bir durumda, idarenin kamu gücüne dayanarak, resen ve tek yanlı beyanıyla işlem tesis etmesi söz konusu olup; bu idari işlem hukuk aleminden kaldırılmadıkça sicildeki kaydın düzeltilmesi olanağı bulunmamaktadır. Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesi içtihatlarında da, tapu sicilinden kaynaklanan görev uyuşmazlıklarının çözümlenmesinde, bu ölçüt esas alınmıştır. (Uyuşmazlık Mahkemesinin 08/07/1991 tarih ve E:1991/10, K:1991/14; 09/02/1998 tarih ve E:1998/5, K:1998/7 sayılı kararları) Dava dosyasının incelenmesinden; uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerinde yer alan binanın tamamı için, 3194 sayılı Kanunun Geçici 16. maddesi uyarınca 19/06/2019 tarihinde düzenlenen yapı kayıt belgesine istinaden yapılan cins değişikliği talebinin reddi üzerine görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Yukarıda aktarılan açıklamalar ve mevzuat hükümlerine göre, kat mülkiyeti, tapu siciline tescil ile doğmakta ve ilgililerin yazılı muvafakatları dışında tapu sicilinde yapılacak değişiklikler yönünden mahkemelerce bir karar verilmesi gerekmekte olup, Kat Mülkiyeti Kanunu ve Türk Medeni Kanunu'nun ilgili hükümlerine göre dava konusu uyuşmazlığın görüm ve çözümünün Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu sonucuna varılmıştır. Uyuşmazlık konusu olayda; iptali istenilen işlem her ne kadar organik bakımdan idari bir merci tarafından ve idari yargının görevine giren düzenleyici işlemlere dayalı olarak tesis edilmiş ise de, iptali istenilen bireysel işlemin, netice itibarıyla, tapudaki cins değişikliği ve kat mülkiyeti tesis edilmesi, diğer bir ifadeyle, tapu sicilinin değiştirilmesi isteminden kaynaklandığı, davacının ise taşınmazın hissedarlarından sadece biri olduğu, idari yargı yerince, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi halinde, anılan yargı kararının tapuda tescil ve cins değişikliği sonucunu doğuracağı ve diğer hissedarların haklarının etkileneceği açıktır. Bu itibarla, …tarih ve … sayılı Seyhan Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü işlemine ilişkin olarak davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmışrır. Nitekim, Uyuşmazlık Mahkemesinin 27/11/2023 tarih ve E:2022/736, K:2023/695 sayılı kararı da bu yöndedir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1-DAVANIN GÖREV YÖNÜNDEN REDDİNE, 2. Sonuç olarak uyuşmazlığın davanın reddi ile sonuçlanması, İdari Dava Daireleri Kurulu kararıyla bozulan Dairemizin 24/11/2022 tarih ve E:2019/21140, K:2020/10172 sayılı davanın reddi yolunda verilen kararda yargılama giderleri hakkında hüküm kurulması ve yeni verilen kararın sonucu değiştirmemesi nedeniyle bu konuda (vekalet ücreti de dahil olmak üzere) yeniden hüküm kurulmamasına, 3. Temyiz aşamasında yapılan ve ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4. Varsa posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5- Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 27/05/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.