Gümrük İşlemlerinde Haksız Fiil Sorumluluğu ve Görevli Yargı Yolu
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren kimse bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa dahi, ahlaka aykırı bir fiille kasten zarar verilmesi hâlinde de meydana gelen zararın giderilmesi gerekir. Bu kapsamda, gümrük görevlilerinin icra müdürlüğü haciz ihbarnamesi gibi adli bir görevi yerine getirirken kusurlu davrandıkları iddiasına dayanan tazminat uyuşmazlıkları, genel hükümler çerçevesinde adli yargı yerinde görülür.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 49Kaynağı aç
Haksız fiil sorumluluğuna dayanan davalarda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50. maddesi ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi gereğince, zarar gören taraf uğradığı zararı ve zarar verenin kusurunu ispat etmekle yükümlüdür. Uğranılan zararın miktarının tam olarak ispat edilemediği durumlarda ise hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde bulundurarak zararın miktarını hakkaniyete uygun biçimde belirler.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 6Kaynağı aç
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 50Kaynağı aç
Tazminat Kapsamının Belirlenmesi ve Sağlanan Ekonomik Yararın Mahsubu
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51. maddesi gereğince hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını gözeterek belirler. Tazminatın irat biçiminde ödenmesine hükmedilmesi hâlinde borçlunun güvence göstermesi gerekir. Zarar verici olayın zarar görene ekonomik yarar sağladığı durumlarda ise sebepsiz zenginleşmenin önüne geçilmesi amacıyla elde edilen ekonomik yarar zarardan indirilir ve gerçek zarar miktarı tespit edilir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 51Kaynağı aç
Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2014/15676 Esas ve 2014/17634 Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere, özel nitelikli ve başka bir amaçla kullanılmaya uygun olmayan eşyalarda dahi zarar görene iade edilen bir mal bulunmaktaysa, uzman bilirkişiden malın ekonomik veya hurda değeri tespit ettirilerek hükmedilecek tazminattan indirilmesi gerekir. Buna karşılık, ihraç konusu malların yabancı ülke gümrüğünde tasfiye yoluyla satıldığı ve davacıya fiilen iade edilen herhangi bir malın bulunmadığı hâllerde, zarar görenin elde ettiği bir ekonomik yarar bulunmadığından hurda veya ekonomik değer gerekçesiyle tazminattan indirim yapılamaz.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2014/15676, K. 2014/17634Kaynağı aç
Geçiş Dönemi Usul Hükümlerinde Direnme Kararlarının Temyiz İncelemesi
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3. maddesi uyarınca 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun temyize ilişkin hükümlerinin uygulandığı dava dosyalarında, direnme kararlarının temyiz incelemesinde duruşma yapılamaz.
Gümrük görevlilerinin adli işlemlerinden doğan tazminat davası nerede açılır?
Gümrük görevlilerinin icra müdürlüğü haciz ihbarnamesi gibi adli bir görevi ifa ederken kusurlu davrandıkları iddiasına dayanan davalar genel hükümler uyarınca adli yargı mahkemelerinde görülür.
Gümrük işlemlerinden doğan zararlarda ispat yükü kimdedir?
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50. maddesi ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi uyarınca zarar gören davacı, uğradığı zararı ve zarar verenin kusurunu ispat etmekle yükümlüdür.
Zarar miktarı tam olarak ispatlanamazsa mahkeme nasıl karar verir?
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca zararın miktarı tam olarak ispat edilemediğinde hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı tedbirleri gözeterek zararı hakkaniyete göre belirler.
Yabancı gümrükte tasfiye edilen eşya için tazminattan hurda indirimi yapılır mı?
Yabancı gümrükte tasfiye edilerek satılan ve zarar görene fiilen iadesi yapılmayan mallarda ekonomik yarar sağlanmadığından tazminattan indirim yapılamaz; ancak iade edilen mal mevcutsa bilirkişi marifetiyle belirlenecek ekonomik değer tazminattan düşülür.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

