Memurların görevden alınması veya naklen atanması sürecinde idarenin sahip olduğu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız değildir; bu yetki kamu yararı ve hizmet gerekleri ilkeleriyle sınırlandırılmıştır. İdarenin anılan ilkeleri göz ardı ederek işlem tesis ettiğinin saptanması veya kanıtlanması halinde, tesis edilen idari işlem neden ve amaç unsurları bakımından hukuka aykırı hale gelir.
İdarenin Naklen Atama Yetkisi ve Yasal Dayanağı
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 76. maddesi gereğince kurumlar; görev ve unvan eşitliği gözetmeksizin, memurları kazanılmış hak aylık derecelerine eşit veya anılan Kanun'un 68. maddesindeki koşullar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı ya da başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atama yetkisine sahiptir.
Takdir Yetkisinin Sınırları ve Kamu Yararı Ölçütü
Naklen atama işlemlerinde idareye tanınan yetkinin kullanımı mutlak bir serbesti sağlamaz. Yetkinin kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılması zorunlu olup bu ilkelere riayet edilmeksizin gerçekleştirilen tasarruflar idari yargı denetimine tabidir. İşlemin bu ilkelere aykırı biçimde tesis edildiğinin belirlenmesi durumunda işlem neden ve amaç unsurları yönünden hukuka aykırı bulunarak iptale konu olur.
Üniversitelerde Yönetici Kadrolarına Atama Usulü
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 52. maddesinin (a) fıkrası uyarınca üniversitelerde genel sekreter ile daire başkanları, müdürler, hukuk müşavirleri ve uzmanlar, yönetim kurulunun görüşü alınarak rektör tarafından atanır. Yükseköğretim üst kuruluşlarında ise bu atamalar ilgili kuruluşların görüşü alınarak Yükseköğretim Üst Kuruluşunun Başkanı tarafından gerçekleştirilir.
Daire Başkanlığı Görevinden Alınmada Somut Bilgi ve Belge Gerekliliği
Daire başkanlığı görevinden alınarak yüksekokul sekreteri olarak atanmaya ilişkin uyuşmazlıkta, ilgilinin görevinde yetersiz ve verimsiz olduğuna dair hukuken geçerli somut bir bilgi ve belgenin bulunmaması, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilmediğinde işlemin sebep ve maksat unsurları yönünden hukuka aykırı görülmesinde belirleyici olmuştur.
Görevden alınmayı gerektirecek somut yetersizlik veya verimsizlik belgesi sunulmaksızın tesis edilen bu atama işlemine karşı açılan davada, bölge idare mahkemesi kararı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca bozulmuş ve dosyanın yeniden karar verilmek üzere gönderilmesine hükmedilmiştir.
Daire Başkanlarının Naklen Atanmasında Temyiz Yolu
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi kapsamında, daire başkanı olarak görev yapanların görevden alınarak başka göreve atanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan uyuşmazlıklarda Bölge İdare Mahkemesince verilen kararlara karşı Danıştay nezdinde temyiz kanun yolu açıktır.
Görevden alma ve naklen atamada idarenin takdir yetkisi sınırsız mıdır?
Hayır. Memurların naklen atanmasında idareye tanınan takdir yetkisi sınırsız olmayıp kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır; bu ilkeler gözetilmeden yapılan işlemler neden ve amaç unsurları yönünden iptale tabidir.
Daire başkanının görevden alınmasında somut verimsizlik belgesi aranır mı?
Daire başkanlığı görevinden alınarak alt bir kadroya atanmaya ilişkin uyuşmazlıkta, ilgilinin yetersiz ve verimsiz olduğuna dair somut bilgi ve belgenin sunulamamış olması, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılıkla birlikte sebep ve maksat unsurları bakımından hukuka aykırılık tespitine esas alınmıştır.
Daire başkanlığı nakil davalarında istinaf kararı temyiz edilebilir mi?
Evet. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 46. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi uyarınca, daire başkanı kadrosunda bulunanların görevden alınması ve atanmasına ilişkin davalarda Bölge İdare Mahkemesi kararlarına karşı Danıştay nezdinde temyiz yolu açıktır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy