Gizlilik sözleşmesi, tarafların sözleşmeden ötürü birbirlerine açıkladıkları ve saklı kalmasını istedikleri bilgilerin nasıl muhafaza edileceğini, bu yükümlülüğe aykırılık halinde ne olacağını ve verilerin üçüncü kişilerle nasıl paylaşılabileceğini düzenleyen bir sözleşmedir. Hukuki niteliği, sözleşme serbestisine dayanılarak oluşturulan iki taraflı bir sözleşme olmasıdır. Temel çerçevesi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun sözleşmeye ilişkin düzenlemelerinde yer alır.
Hukuki nitelik ve geçerlilik
Gizlilik sözleşmesinin kendisine özgü ayrı bir kanunu veya özel hukuki düzenlemesi yoktur. Türk Borçlar Kanunu’nun genel hükümleri ve sözleşme serbestisi içinde yer alan, genel nitelikte bir sözleşmedir. İçeriğin ne olacağına ilişkin bağlayıcı zorunlu hususlar öngörülmemiştir. Buna karşılık sözleşme, kanunun emredici düzenlemelerine aykırı hükümler içeremez.
Geçerlilik, tarafların birbirine uygun irade beyanında bulunmasına bağlıdır. İradeyi sakatlayan hata, hile veya korkutma bulunmamalıdır. Sözleşmenin batıl olmaması için kanunun emredici hükümlerine aykırı olmaması ve gabin, yani aşırı yararlanma durumunun bulunmaması gerekir.
Önceden hazırlanıp kişilere imzalatılmak üzere taslak haline getirilen metinlerde genel işlem koşulları kurallarına dikkat edilmelidir. Gizlilik sözleşmesi genellikle bu biçimde hazırlanır. Bu koşullar çoğu durumda zayıf tarafın lehine yorumlanır. Önceden hazırlanmış metinlerde, sözleşmeyi hazırlayan tarafa normal sözleşmelere göre bazı ekstra yükümlülükler getirilir.
Gizlilik yükümünün zaman bakımından kapsamı
Gizlilik sözleşmesindeki gizli tutma yükümü, sözleşmenin kurulmasından önceki dönemi, sözleşmenin kurulması ve devam ettiği süreyi ve sözleşmenin sona ermesinden sonraki süreyi de kapsar.
Ayrı bir gizlilik sözleşmesi bulunmasa bile tarafların birbirlerine karşı gizlilik ve benzeri sorumlulukları devam eder. Bu sorumluluk sözleşme görüşmelerini, sözleşmenin imzalanmasından sonraki dönemi ve sözleşmeden doğan borcun sona ermesinden sonraki dönemi kapsar.
Gizli bilginin belirlenmesi
Gizli bilgi genellikle yapılacak sözleşmenin niteliğine, taraflara ve ticari işleyişin özelliklerine göre belirlenir. O sözleşmede taraflarca hangi hususların gizli tutulacağı ayrıntılı olarak yer almalıdır.
Genellikle tarafların önceden bildiği hususlar ile ileride kamuoyunca taraflardan kaynaklanmayan nedenlerle bilinecek hususlar gizli bilgi kapsamı dışına çıkarılır. Bazı durumlarda gizli bilgi niteliğinde olmayan hususlar da sözleşmede ayrıca yazılabilir. Bu nedenle her önceden bilinen veya sonradan açıklanan husus için tek biçimli bir istisna sonucu bulunmaz.
Sözleşmede genel olarak görülen hükümler
Bir gizlilik sözleşmesinde genel olarak taraf bilgileri, tanımlar, konu, yükümlülükler, güvenlik önlemleri, değişiklik, cezai şart, devir, fesih, mücbir sebep, uyuşmazlık, tazminat, istisna ve süreye ilişkin hususlar görülür. Sayılan hususlar sözleşme serbestisi uyarınca sözleşmeye serbest biçimde konulur.
Serbest düzenleme, kanunun emredici hükümlerine aykırı hüküm konulabileceği anlamına gelmez. Sözleşme genel nitelikte olsa da emredici düzenlemelere aykırı olamaz. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve buna bağlı mevzuata aykırı hüküm de içeremez; veri sorumlularına getirilen yükümlülükler gizlilik sözleşmesiyle bertaraf edilemez.
Kişisel verilerin korunması ve aykırılığın sonucu
Gizlilik sözleşmesi ile Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bazı noktalarda kesişse de farklı hukuki kurumlardır. Biri tarafların birbirlerine açıkladıkları bilgilerin gizliliğini, diğeri kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemeyi konu alır. Gizlilik sözleşmesi, bu kanuna ve bağlı mevzuata aykırı hüküm içeremez ve veri sorumlusunun yükümlülüklerini ortadan kaldıramaz.
Sözleşmeye aykırılıkta diğer taraf yönünden tazminat ile kişisel verilere ilişkin adli suçlar ve Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamındaki şikayet üzerine idari yaptırımlar gündeme gelebilir. Bu, her aykırılığın tazminatı, suçu ve idari yaptırımı birlikte ve zorunlu olarak doğurduğu anlamına gelmez.
Gizlilik sözleşmesi nedir?
Gizlilik sözleşmesi, tarafların birbirlerine açıkladıkları ve saklı kalmasını istedikleri bilgilerin nasıl muhafaza edileceğini, üçüncü kişilerle nasıl paylaşılabileceğini ve yükümlülüğe aykırılığın sonucunu düzenleyen sözleşmedir.
Gizlilik sözleşmesinin özel kanunu var mıdır?
Hayır. Kendisine özgü ayrı bir kanunu yoktur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun sözleşmeye ilişkin düzenlemeleri ve sözleşme serbestisi çerçevesinde kurulan genel nitelikte iki taraflı bir sözleşmedir; emredici hükümlere aykırı olamaz.
Gizlilik yükümü sözleşme bitince sona erer mi?
Hayır. Gizli tutma yükümü, sözleşme sona erdikten sonraki süreyi de kapsar. Ayrı gizlilik sözleşmesi olmasa bile borç sona erdikten sonra gizlilik ve benzeri sorumluluklar devam eder.
Gizli bilgi nasıl belirlenir?
Gizli bilgi genellikle sözleşmenin niteliğine, taraflara ve ticari işleyişe göre belirlenir ve nelerin gizli tutulacağı sözleşmede ayrıntılı yazılır. Önceden bilinen veya taraflardan kaynaklanmayan nedenle sonradan kamuoyunca bilinecek hususlar genellikle kapsam dışında bırakılır.
Gizlilik sözleşmesi ile KVKK aynı mıdır?
Hayır. Kesişen noktaları olsa da farklı hukuki kurumlardır. Gizlilik sözleşmesi Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve bağlı mevzuata aykırı olamaz; veri sorumlusunun yükümlülüklerini bertaraf edemez.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy