Fahri Trafik Müfettişi Nasıl Olunur ve Şartları Nelerdir?

Fahri Trafik Müfettişliğinin Niteliği ve Görevlendirme

Fahri trafik müfettişliği, trafik güvenliğinin temininde denetimden sorumlu görevlilere destek sağlamak amacıyla yürütülen gönüllü ve karşılıksız bir hizmettir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Ek Madde 6 uyarınca müfettişlik görevi; Karayolu Trafik Güvenliği Kurulunun teklifi ve Karayolu Trafik Güvenliği Üst Kurulunun uygun görmesiyle valiler tarafından verilir. Adayların başvuru değerlendirmesinde uygun görülen isimler Emniyet Genel Müdürünün teklifi ve İçişleri Bakanının onayı sürecine tabi tutulur.

Müfettişler memur veya kamu görevlisi statüsünde kabul edilmez. Trafik kurallarının ihlallerini tespit ederek ilgili mercilere bildirmekle yükümlü görevli gönüllülerdir.

Fahri Trafik Müfettişi Olmak İçin Aranan Şartlar

Fahri Trafik Müfettişliği Görev ve Çalışma Yönetmeliği m. 5 kapsamında müfettiş olacak adaylarda belirli koşulların bulunması şarttır. Kişinin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması, en az kırk yaşında bulunması, en az yüksekokul mezuniyeti taşıması ve en az on yıllık sürücü belgesine sahip bulunması gerekir.

Aday hakkında 2918 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre işlem yapılmamış olması veya düzenlendiği tarihten itibaren herhangi bir nedenle sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmamış ya da iptal edilmemiş bulunması gerekir.

Adli sicil bakımından kamu hizmetlerinden yasaklı bulunmamak temel şarttır. Taksirli suçlar ile maddede sayılan haller haricindeki tecil edilmiş hükümler saklı kalmak üzere; ağır hapis veya altı aydan fazla hapis yahut affa uğramış olsa dahi devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlardan, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolaylı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyeti kırıcı suçlardan, istimal ve istihlak kaçakçılığı hariç kaçakçılıktan, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırmaktan veya devlet sırlarını açığa vurma suçlarından hükümlü bulunulmaması aranır.

Başvuru Süreci, Eğitim ve Görevin Devamı

Gerekli şartları taşıyan kişilerin T.C. kimlik numaralarını, adres bilgilerini, sabıka kaydı olmadığına dair beyanını, sürücü belgelerini, öğrenim durumu bilgilerini içeren ve fotoğraflarının yer aldığı, yazılı ya da elektronik ortamda düzenlenmiş ve il valiliğince kabul gören form ile ikametlerinin bulunduğu yer il valiliğine müracaat etmeleri gerekir.

2918 sayılı Kanun Ek Madde 6 uyarınca fahri trafik müfettişleri İçişleri Bakanlığının belirleyeceği esas ve usullere göre eğitime tabi tutulabilir. Müfettişliğe seçilen kişilerin eğitim programına katılarak başarılı olmaları gerekir; bu eğitimler yüz yüze veya uzaktan yapılabilmekte ve sınav usulü uygulanmaktadır. Ayrıca müfettişlerin yılda en az iki defa düzenlenen değerlendirme toplantılarına katılmaları gerekir; katılmayanların yetkileri askıya alınabilir ve bir yıl boyunca hiç ihlal tutanağı düzenlemeyen müfettişlerin görevi sonlandırılabilir.

Yetki Sınırları, Tutanak Tanzimi ve Cezai Sorumluluk

Fahri trafik müfettişlerinin kimlik sorma ya da ceza kesme yetkisi bulunmamaktadır.

Müfettişler yalnızca kanunun suç saydığı ihlaller için Emniyet Genel Müdürlüğünce kendilerine teslim edilen resmi tutanakları düzenler. Hazırlanan ihlal tutanaklarının, aracın kayıtlı bulunduğu trafik kuruluşuna iletilmesini sağlamak üzere en geç bir hafta içinde herhangi bir trafik kuruluşuna teslim edilmesi kanunen zorunludur.

2918 sayılı Kanun Ek Madde 6 uyarınca görevini kötüye kullandığı tespit edilen fahri trafik müfettişleri iki aydan altı aya kadar hafif hapis cezası ile cezalandırılır. Yargılamaları tabi oldukları esaslara göre yapılır ve belgeleri iptal edilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy