Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları ve Dilim Esasları

by Avukat Erdal Ersoy
Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları ve Dilim Esasları

Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği; 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanununun 4 üncü maddesi, 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanununun 30 uncu maddesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesi dayanak alınarak hazırlanmıştır. 03.01.2018 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan ve 30 madde ile 3 ekten oluşan düzenleme, polis okullarına alınacak öğrencilerin, çarşı ve mahalle bekçisi adaylarının ve emniyet teşkilatında görev yapan personelin sağlık standartlarını belirlemektedir.

Danıştay 12. Daire, E. 2020/2268, K. 2024/5358Kaynağı aç
Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2020/2268 E.  ,  2024/5358 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2020/2268 Karar No : 2024/5358 DAVACI : … VEKİLİ : Av. … DAVALILAR : 1- … Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri … 2- … Valiliği / … DAVANIN KONUSU : 2019/1. Dönem Emniyet Genel Müdürlüğü Çarşı ve Mahalle Bekçiliği Giriş Sınavı Yönetmeliği kapsamında yapılan sınavı asil olarak kazanan davacı tarafından, Emniyet Hizmetleri Sağlık Şartları Yönetmeliğine göre sağlık açısından Emniyet Hizmetleri Sınıfında Devlet memuru olamayacağına karar verildiğinden Valilik makamının 23/03/2020 tarihli oluru ile dosyanın işlemden kaldırılmasına ilişkin işlemin ve bu işlemin dayanağı olan 29/09/2019 tarih ve 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin "Hastalık Branşlarının Sınıflandırılması" başlıklı EK-3 Kısmının "11-Ruh Sağlığı ve Hastalıkları" bölümünün "A dilimi" başlıklı kısmının, üçüncü paragrafında yer alan, "…D..dilimlerinde tanımlanan hastalıklar öğrenciliğe engeldir" ve aynı bölümün 11/A-1 maddesinin (a) bölümünde yer alan, "…D.. diliminde geçen tanılar için süre ayrımı yoktur, öğrenciliğe engeldir" ibarelerinin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI :Dava konusu işleme gerekçe olarak gösterilen "davranış bozukluğu” teşhisinin 2015 yılında Yüksek İhtisas Hastanesinde verilen bir teşhis olduğu, 2015 yılında lise son sınıfta üniversite sınavına hazırlanmanın verdiği stres ile yaşının gereği genç bir birey olma aşamasında duygularının ve karakterinin oluşumundayken kız arkadaşı ile olan arkadaşlığının sona ermesiyle ve sınav nedeniyle bir bunalıma girdiği, bir süre üzüntü ile kendini sosyal hayattan uzak tutması üzerine ailesinin psikoloğa götürme kararı verdiği, psikolog tarafından davranış bozukluğu teşhisi konularak kendisine belirli ilaçlar kullanmasını söylediği, kısa süre içinde bunalım içerisinden çıkarak sosyal yaşamına devam ettiği, bu süreçte doktorun verdiği ilaçları 6 ay kadar kullandığı fakat kendisine çok ağır geldiği ve psikolojik rahatsızlığının olmadığını söyleyerek ilaçların kullanımına son verildiği, bu zamana kadarki süreçte 12 ay er olarak askerliğini tamamladığı, bu askerlik döneminde hakkında herhangi bir olumsuz davranışa rastlanılmadığı, şu an davranış bozukluğu ya da başka bir rahatsızlığının bulunmadığı, Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesinde yapılan değerlendirmede güncel durumunun test edilmediği, sadece 2015 yılındaki kayıtlarda görülen "davranış bozukluğu teşhisine" binaen rapor verildiği, yapılan bu işlemin açıkça hukuka aykırı olduğu iddia edilmiştir. DAVALI İDARELERİN SAVUNMALARI : Davalı İçişleri Bakanlığının Savunması: Öncelikle açılan davanın süreaşımından dolayı reddine karar verilmesi gerektiği, davacının çarşı ve mahalle bekçiliği adaylığından elenme nedeninin, sağlık kurulu raporları ile tespit edilen davranım bozukluğu tanısı olduğu, davacı hakkında “Çarşı ve Mahalle Bekçisi Olamaz” kararının, klinik durum, tanı ve dilim uyumunun güncel Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu için verildiği, davranım bozukluğu tanısının ilgili Yönetmeliğin Ek-3-11-A maddesine uymadığı, davacının hastalığının ve ağırlık düzeyi tespitinin tıbbi bilirkişi olan sağlık kurulları tarafından yapıldığı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Sağlık Komisyonu tarafından bu raporlara istinaden yapılacak idari işlem hakkında karar verildiği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır. Davalı Kırıkkale Valiliğinin Savunması: Kamuda çalışacak kişilerin her yönden güvenilirliklerinin tespit edilmesinin, devletin ve toplumun ileride uğrayabileceği zararın veya tehlikenin önceden önlemesi için mevzuat çerçevesinde gerekli şartları taşıyıp taşımadığına yönelik araştırmanın yapılması gerektiği, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’ nda, Çarşı ve Mahalle Bekçiliği sınıfının, Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli içerisinde yer aldığı ve asli görevlerinin arasında ise; vatandaşların can, mal ve ırzına saldırı veya tehditleri önlemek, halkın rahat ve huzurunu bozabilecek olumsuzluklara karşı gerekli önlemleri almak, mahalle sakinlerinin istirahat, sağlık ve selametlerini sağlamak ve asayişe müessir olayların önlenmesi ve genel güvenliğin sağlanması görevleri olduğu göz önüne alındığında; hakkında yetkili Hastanelerce düzenlenen Sağlık Kurulu Raporunda; Psikiyatri Hastalığı (Davranış Bozukluğu) teşhisi konulmuş birisinin alınmasının hukuka uygunluğu olmadığı gibi bu tip rahatsızlığı bulunan herhangi bir kişinin emniyet, asayiş ve kamu güvenliği ile düzeninden sorumlu bir kurumda ihdas edilmesinin kabul edilebilir bir yanının olmadığı savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :… DÜŞÜNCESİ : Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : … DÜŞÜNCESİ : 2019/1. Dönem Emniyet Genel Müdürlüğü Çarşı ve Mahalle Bekçiliği Giriş Sınavı Yönetmeliği kapsamında yapılan sınavı asil olarak kazanan davacının vekili tarafından, müvekkilinin, Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Hizmetler ve Sağlık Dairesi Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısı ile Emniyet Hizmetleri Sağlık Şartları Yönetmeliğine göre sağlık açısından Emniyet Hizmetleri Sınıfında Devlet memuru olamayacağına karar verildiğinden Valilik makamının 23/03/2020 tarihli oluru ile dosyanın işlemden kaldırılmasına ilişkin işlemle bu işlemin dayanağı olan Emniyet Hizmetleri Sağlık Şartları Yönetmeliğinin EK3-11/A maddesinin iptaline karar verilmesi istenilmiştir. 3201 sayılı Emniyet teşkilatı Kanununun 4. maddesinde, "Polis, silahlı icra ve inzibat kuvveti olup üniformalı ve sivil olmak üzere iki kısımdır… Her hizmet bölümü için gerekli görev ve çalışma şartları ile bir hizmet bölümünden diğerine aktarılmada gözönünde bulundurulacak esaslar ve sağlık şartları, İçişleri Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirtilir."; hükmü getirilmiştir. 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu’nun 30/f maddesinde, Polis meslek yüksek okullarının kuruluş, çalışma, disiplin ve eğitim-öğretim esasları ile bu okullara alınacak öğrencilerde aranacak şartların, yapılacak sınavlarla, enstitünün kuruluş ve işleyişine ilişkin esaslar ve diğer hususların Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği öngörülmüştür. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48/B-2 maddesinde ise, devlet memurluğuna alınacaklarda, kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak kurala bağlanmıştır. Anılan yasal düzenlemelere dayanılarak Emniyet Hizmetleri Sağlık Şartları Yönetmeliği, hazırlanmış, 03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yayımı tarihinde yürürlüğe konulmuş, 29/09/2019 tarih ve 30903 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sağlık Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının okullara alınacak öğrencilerde, Emniyet Teşkilatı kadrolarına yapılacak ilk atamalarda, öğrencilikten veya memuriyetten ayrıldıktan sonra yeniden öğrenciliğe veya memuriyete geri dönüşlerde, Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında kalan diğer hizmet sınıflarına açıktan yapılan atamalarda ve naklen atamalarda, öğrencilikte veya memuriyette hastalanma durumlarında, malullük ve vazife malullüğünde, vazife malulü olarak çalışmaya devam etme durumunda ve hizmet sınıfı değişikliklerinde aranacak sağlık şartlarına ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu, 2. maddesinde de, bu Yönetmeliğin, okullara öğrenci alımında, öğrencilikte, Emniyet Teşkilatı kadrolarına yapılacak ilk atamalarda, öğrencilikten veya memuriyetten ayrıldıktan sonra yeniden öğrenciliğe veya memuriyete geri dönüşlerde, Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında kalan diğer hizmet sınıflarına yapılan açıktan atamalarda ve naklen atamalarda, memuriyette, malullük ve vazife malullüğünde, vazife malulü olarak çalışmaya devam etme durumunda, hizmet sınıfı değişikliklerinde aranacak sağlık şartlarını, giriş raporu ve son durum-dilim belirtir sağlık kurulu raporu alınmasını, bu raporların ayrıntılarını ve bu raporlara göre yapılacak işlemlere ilişkin hususları kapsadığı belirtilmiş, 8. maddesiyle, aynı Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-1, EK-2 ve EK-3 ekteki düzenlemelerde değişiklik yapılmış, Yönetmeliğin davaya konu Hastalık Branşlarının Sınıflandırılması başlıklı EK3 kısmının – 11- RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI bölümünün A diliminde, Bu sisteme ait kronik hastalığı, sürekli diyet uygulamasıyla veya ilaç tedavisiyle kontrol altında tutulmayı gerektirecek bir hastalığı, tedavisiz şekilde remisyonda olsa dahi sürekli olarak kontrol altında tutulmayı gerektirecek bir hastalığı olanların öğrenciliğe kabul edilmeyecekleri, bu bölümde ifade edilmemiş tanılarda, kişinin muayenesini yapan ilgili uzman doktor ve sağlık kurulu, hastalığın seyri ve derinliğini dikkate alarak, bu Yönetmeliğin 21. maddesine göre uygun olan dilim için karar verileceği, B-C-D dilimlerinde tanımlanan hastalıkların öğrenciliğe engel olduğu, ruh sağlığı ve hastalıkları yönünden; ruhsal yönden sağlam olacağı, geçmişinde ve halen hiçbir ruhsal hastalık, intihar girişimi, hafif ve orta derecede konuşma bozuklukları ve kişilik bozukluğu olmayacağı, bulunması durumunda öğrenciliğe engel olduğu, son iki yılın semptomsuz ve tedavisiz geçirilmesi psikiyatrik yönden sağlam kabul edileceği, fakat C ve D diliminde geçen tanılar için süre ayrımı olmadığı, bunların öğrenciliğe engel olduğu, geçmiş muayene ve tedavi ayrıntıları ile geçmiş ilaç kayıtlarını gösteren sistemler üzerinden, kişilerin son iki yıl içerisinde psikiyatrik yönden muayene olduklarına veya psikotrop ilaç kullandıklarına dair kayıtları görüldüğünde; neler yapılacağı, aynı bölümün D diliminde; güncel tedavi algoritmalarına uygun şekilde, etkin doz ve yeterli süre tedavi edilmesine rağmen, Emniyet Hizmetleri Sınıfında (gece ve gündüz) silahlı olarak çalışabilecek iyilik haline ulaşamamış olmak Emniyet Hizmetleri Sınıfı için maluliyet anlamına geleceği ve bu dilim kapsamında değerlendirileceği belirtilmiş bu maddenin 8. bendinde de, intihar girişimi, yıkıcı davranım, dürtü kontrol bozukluğu ve davranım bozukluğu sayılmıştır. Emniyet Hizmetleri Sınıfında görev yapan kamu personelinin çalışma şartlarının diğer mesleklere göre farklılık gösterdiği 24 saat çalışma esasına göre ve mesleğin kendine özgü özellikleri dikkate alındığında, her türlü ortamda görev yapabilecek nitelikte fiziksel ve ruhsal sağlığa sahip olması gerektiği şüphesiz olup; ateşli silah taşıma ve kullanma yetkisi verilen bu personelin, mesleğe girişte hangi sağlık şartlarını taşımaları gerektiğini dair ilgili hastanelerden görüş almak suretiyle hazırlandığı ve yukarıda yer alan Yasa hükmüne dayanılarak yürürlüğe konulduğu anlaşılan bahse konu Yönetmelikte; okullara alınacak öğrencilerde, Emniyet Teşkilatı kadrolarına yapılacak ilk atamalarda adayların, gerek son durumlarında, gerekse geçmişlerinde ruhsal hastalık bulunmaması gerektiğine dair yapılan düzenlemelerde, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Davacının, Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Hizmetler ve Sağlık Dairesi Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısı ile Emniyet Hizmetleri Sağlık Şartları Yönetmeliğine göre sağlık açısından Emniyet Hizmetleri Sınıfında Devlet memuru olamayacağına karar verildiğinden Valilik makamının 23/03/2020 tarihli oluru ile dosyanın işlemden kaldırılmasına ilişkin işleme gelince; Dosyanın incelenmesinden, davacının 2019/1. Dönem Emniyet Genel Müdürlüğü Çarşı ve Mahalle Bekçiliği Giriş Sınavı Yönetmeliği kapsamında yapılan sınavı asil olarak kazandığı, Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Hizmetler ve Sağlık Dairesi Başkanlığının … tarih ve … sayılı yazısı ile davacı hakkında Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesinin … tarih ve … sayılı Sağlık Kurulu Raporunda; "PSİKİYATRİ":09/01/2020 ETSŞY'NE GÖRE D DİLİMİNDE DEĞERLENDİRİLMESİNİN UYGUN OLDUĞU TIBBİ KANAATİNE VARILMIŞTIR. TEŞHİS; DAVRANIŞ BOZUKLUĞU, KARAR: EMNİYET TEŞKİLATI SAĞLIK ŞARTLARI YÖNETMELİĞİNE GÖRE PSİKİYATRİ HASTALIKLARI YÖNÜNDEN MADDE D-8 DİLİMİNE UYAR. ÇARŞI VE MAHALLE BEKÇİSİ OLAMAZ. şeklinde düzenlenmiş olan kararın Sağlık Komisyonunca yapılan inceleme sonucu anılan hastane Sağlık Kurulu Raporu ve Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesinin … tarih ve … sayılı Sağlık Kurulu Raporu tanı kararı gereği mevcut sağlık durumu Emniyet Hizmetleri Sağlık Şartları Yönetmeliği EK3-11-A'ya uymadığından (DAVRANIŞ BOZUKLUĞU) ÇARŞI VE MAHALLE BEKÇİSİ OLAMAZ kararı verildiğinin İl Valiliğine bildirilmesi üzerine Valinin 23/03/2020 tarihli oluruyla çarşı ve mahalle bekçisi adayı olan davacının dosyasının işlemden kaldırılmasının uygun bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda olayda davacının çarşı ve mahalle bekçisi adaylığını sonlandırılmasına ilişkin işleme dayanak olarak alınan sağlık kurulu raporlarında, davranış bozukluğu tanısı konulduğu ve çarşı mahalle bekçisi olamaz kararı verilmesi ve bu tanının Emniyet Hizmetleri Sağlık Şartları Yönetmeliğinin Emniyet Hizmetleri Sınıfında görev yapacak kamu personeli olmaya engel olduğu belirtilen ruh ve sinir hastalıklarına ilişkin düzenlemeler kapsamında olması nedeniyle bu raporlar esas alınmak suretiyle tesis edilen dava konusu bireysel işlemde de hukuka aykırılık görülmemiştir. Belirtilen nedenlerle davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, davacı tarafından, her ne kadar, dava konusu Yönetmeliğin Ek-3-11/A maddesinin iptali istenilmiş ise de; dava dilekçesinin içeriğindeki hukuka aykırılık iddiaları karşısında uyuşmazlık, "EK-3 Hastalık Branşlarının Sınıflandırılması" başlıklı kısmının "11-Ruh Sağlığı ve Hastalıkları" bölümünün "A dilimi" başlıklı kısmının, üçüncü paragırafında yer alan "…D..dilimlerinde tanımlanan hastalıklar öğrenciliğe engeldir" ve aynı bölümün 11/A-1 maddesinin (a) bendinde yer alan, "…D.. diliminde geçen tanılar için süre ayrımı yoktur, öğrenciliğe engeldir" ibarelerine hasren incelenerek işin esasına geçildi: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : Davacı hakkında, Kırıkkale Yüksek İhtisas Hastanesinin … tarih ve … sayılı Sağlık Kurulu Raporunda; “PSİKİYATRİ”: 09/01/2020 ETSŞY'NE GÖRE D DİLİMİNDE DEĞERLENDİRİLMESİNİN UYGUN OLDUĞU TIBBİ KANAATİNE VARILMIŞTIR. TEŞHİS; DAVRANIŞ BOZUKLUĞU, KARAR: EMNİYET TEŞKİLATI SAĞLIK ŞARTLARI YÖNETMELİĞİNE GÖRE PSİKİYATRİ HASTALIKLARI YÖNÜNDEN MADDE D-8 DİLİMİNE UYAR. ÇARŞI VE MAHALLE BEKÇİSİ OLAMAZ” şeklinde rapor düzenlenmiş; davacının itirazı üzerine hakem hastaneye sevkedilmiş; Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesinin … tarih ve … sayılı SKR tanı kararı gereği mevcut sağlık durumu Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği EK-3-11-A'ya uymadığından (DAVRANIŞ BOZUKLUĞU) ÇARŞI VE MAHALLESİ BEKÇİSİ OLAMAZ” kararı verilmiştir. Verilen bu karar üzerine ve Emniyet Genel Müdürlüğünün … tarih ve … sayı ve Çarşı Mahalle Bekçisi Alımı Sonrası İş ve İşlemleri hakkındaki 2019/1 ve 2b dönem konulu yazısının 4. maddesinin (a) bendinde; “Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz olan, gerekli sağlık şartlarını taşımayan, aday memurluğa kabul edilmeyen, aday memurluktan istifa eden veya vefat edenlerin dosyaları planlaması yapılan ildeki Valilik Makamı onayı ile işlemden kaldırılması” şeklinde düzenlendiğinden 23/03/2020 tarihli olur ile dosya işlemden kaldırılmıştır. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: İLGİLİ MEVZUAT: Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan 772 sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu’nun 6. maddesinin (D) fıkrasında, çarşı ve mahalle bekçisi olacaklarda aranan nitelikler arasında "Görevini yapmaya engel olabilecek bir hastalık veya engelliliği bulunmadığı sağlık kurulu tarafından verilmiş raporlarla tevsik edilmiş olmak", 7. maddesinde ise, "Bekçiliğe giriş sınavla olur. Sınav şekil ve usulleri İçişleri Bakanlığınca düzenlenecek bir Yönetmelikle belirtilir." hükmü öngörülmüştür. 772 sayılı Kanun'a dayanılarak hazırlanan ve 02/03/2018 tarih ve 30348 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren işlem tarihinde yürürlükte bulunan Çarşı ve Mahalle Bekçiliğine Giriş Sınav Yönetmeliği'nin 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı, Emniyet Teşkilatına alınacak çarşı ve mahalle bekçilerinde aranılacak şartlar ile giriş sınavlarına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.", 2. maddesinde, "Bu Yönetmelik, Emniyet Teşkilatına alınacak çarşı ve mahalle bekçilerinde aranılacak nitelikler, seçme ve değerlendirme komisyonlarının oluşumu ile çarşı ve mahalle bekçiliğine giriş sınavlarına ilişkin usul ve esasları kapsar.", "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (f) bendinde de, "Sağlık Yönetmeliği: 3/1/2018 tarihli ve 30290 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğini" ifade eder.", "Adaylarda aranacak şartlar" başlıklı 5. maddesinin (h) bendinde ise, “Sağlık Yönetmeliğinde belirtilen şartları taşımak” düzenlemesine yer verilmiştir. 03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinin 3. maddesinde, "Bu Yönetmelik; 4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanununun 4 üncü maddesine, 25/4/2001 tarihli ve 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanununun 30 uncu maddesine, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesine dayanılarak hazırlanmıştır." açıklamasından sonra "Çarşı ve mahalle bekçilerinin sağlık durumlarının değerlendirilmesi" başlıklı 24. maddesinin 1. fıkrasında, "Çarşı ve mahalle bekçisi adayları; Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelin okullara girişlerinde olduğu gibi A dilimi sağlık şartlarına uygun olmak zorundadır ve bu adayların giriş raporlarında A dilimi sağlık şartlarına uygunluk aranır." kuralı yer almıştır. 29/09/2019 tarih ve 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 8. maddesinde yer alan “Aynı Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-1, EK-2, EK-3 ekteki şekilde değiştirilmiştir" düzenlemesi gereğince, yeniden düzenlenen Ek-3 kısmının, 11- RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI bölümünün A diliminde, bu sisteme ait kronik hastalığı, sürekli diyet uygulamasıyla veya ilaç tedavisiyle kontrol altında tutulmayı gerektirecek bir hastalığı, tedavisiz şekilde remisyonda olsa dahi sürekli olarak kontrol altında tutulmayı gerektirecek bir hastalığı olanların öğrenciliğe kabul edilmeyecekleri, bu bölümde ifade edilmemiş tanılarda, kişinin muayenesini yapan ilgili uzman doktor ve sağlık kurulu, hastalığın seyri ve derinliğini dikkate alarak, bu Yönetmeliğin 21. maddesine göre uygun olan dilim için karar verileceği, B-C-D dilimlerinde tanımlanan hastalıkların öğrenciliğe engel olduğu, ruh sağlığı ve hastalıkları yönünden; ruhsal yönden sağlam olacağı, geçmişinde ve halen hiçbir ruhsal hastalık, intihar girişimi, hafif ve orta derecede konuşma bozuklukları ve kişilik bozukluğu olmayacağı, bulunması durumunda öğrenciliğe engel olduğu, son iki yılın semptomsuz ve tedavisiz geçirilmesi psikiyatrik yönden sağlam kabul edileceği, fakat C ve D diliminde geçen tanılar için süre ayrımı olmadığı, bunların öğrenciliğe engel olduğu, geçmiş muayene ve tedavi ayrıntıları ile geçmiş ilaç kayıtlarını gösteren sistemler üzerinden, kişilerin son iki yıl içerisinde psikiyatrik yönden muayene olduklarına veya psikotrop ilaç kullandıklarına dair kayıtları görüldüğünde; neler yapılacağı, aynı bölümün D diliminde; güncel tedavi algoritmalarına uygun şekilde, etkin doz ve yeterli süre tedavi edilmesine rağmen, Emniyet Hizmetleri Sınıfında (gece ve gündüz) silahlı olarak çalışabilecek iyilik haline ulaşamamış olmak Emniyet Hizmetleri Sınıfı için maluliyet anlamına geleceği ve bu dilim kapsamında değerlendirileceği belirtilmiş bu maddenin 8. bendinde de, intihar girişimi, yıkıcı davranım, dürtü kontrol bozukluğu ve davranım bozukluğu sayılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Usul Yönünden: Davalı İçişleri Bakanlığı tarafından, davanın süresi içinde açılmış olup olmadığı hususunun Dairemizce re'sen değerlendirilmesi talep edilmiştir. 26/03/2020 tarih ve 31080 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7226 sayılı Kanun'un Geçici 1. maddesi ile Covid-19 salgın hastalığının ülkemizde görülmüş olması sebebiyle yargı alanındaki hak kayıplarının önlenmesi amacıyla 13/03/2020 (bu tarih dahil) tarihinden 30/04/2020 (bu tarih dahil) tarihine kadar süreler durdurulmuş, anılan madde uyarınca 30/04/2020 tarih ve 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yargı Alanındaki Hak Kayıplarının Önlenmesi Amacıyla Getirilen Durma Süresinin Uzatılmasına Dair Karar ile bu süreler 01/05/2020 (bu tarih dahil) tarihinden, 15/06/2020 (bu tarih dahil) tarihine kadar uzatılmıştır. Uyuşmazlık konusu bireysel işlemin davacıya 24/03/2020 tarihinde tebliğ edildiği, bakılan davanın ise 15/06/2020 tarihinde açıldığı dikkate alındığında, bakılan davanın, 30/04/2020 tarihli, 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yargı Alanındaki Hak Kayıplarının Önlenmesi Amacıyla Getirilen Durma Süresinin Uzatılmasına Dair 29/04/2020 tarihli, 2480 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca, yasal dava açma süresi içinde açıldığı sonucuna varılmıştır. Esas Yönünden: Dava; dava konusu 29/09/2019 tarih ve 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin "EK-3 Hastalık Branşlarının Sınıflandırılması" başlıklı bölümünün 11-A maddesinin üçüncü paragrafında yer alan, "…D..dilimlerinde tanımlanan hastalıklar öğrenciliğe engeldir" ve aynı bölümün 11/A-1 maddesinin (a) bölümünde yer alan, "…D.. diliminde geçen tanılar için süre ayrımı yoktur, öğrenciliğe engeldir" düzenlemesinin iptali istemi yönünden incelendiğinde; İdarenin özellik arz eden bazı görevler için belirli nitelikleri haiz olan personeli seçmesi ve görev süresi boyunca belirli nitelikleri taşımaya devam etmesi şartını arayarak bu kadroların gerektirdiği düzenlemeler yapması, “kamu hizmetinin verimli bir biçimde yürütülmesi” prensibinden kaynaklanan bir zorunluluk olup, bu durumun kamu yararı ve hizmet gereği olduğu açıktır. Kamu hizmetinin eksiksiz, düzenli, etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesinden sorumlu olan idarenin, kendisine verilen yetki uyarınca mevzuatın öngördüğü şekilde hizmetin gereklerini esas alarak, bu hizmeti yürütecek personelde belirli nitelikleri haiz olan personeli seçmesi ve görev süresi boyunca belirli nitelikleri taşımaya devam etmesi şartını arayarak atanmasını belirli kurallara bağlaması, hizmetin etkin ve verimli bir şekilde yürütülebilmesini sağlama amacını gerçekleştirecek düzenlemeleri yapması hususu “kamu hizmetinin verimli bir biçimde yürütülmesinden” kaynaklanan bir zorunluluktur. Emniyet Teşkilatına alınacak çarşı ve mahalle bekçilerinin görevlerinin özelliği ve önemi değerlendirilerek, bu mesleği yapacak olanlarda, hizmetin gerektirdiği bazı sağlık koşullarının aranması kamu hizmetinin gereği gibi ifa edilmesi açısıdan önem arz etmekte olup bu kapsamda çalışma şartları diğer mesleklere göre farklılık gösteren Emniyet Hizmetleri Sınıfında çalışacak personelin ağır fiziksel çalışma koşullarının, sürekli ve zorunlu gece mesailerinin olduğu ve mesleğin kendine özgü özellikleri gözetildiğinde, her türlü ortamda görev yapabilecek nitelikte fiziksel ve ruhsal sağlığa sahip olması gerektiği; ateşli silah taşıma ve kullanma yetkisi verilen bu personelin, mesleği, görev, yetki, sorumluluk nitelik ve gereksinimleri dikkate alınarak mesleğe girişte ve sonrasında hangi sağlık şartlarını taşımaları gerektiğine dair Yönetmelik ekindeki hastalık branşlarının sınıflandırılmasına ilişkin EK-3 teki A-B-C-D-E dilimlerindeki hastalık ve sakatlıkların ise, hastanelerin ve Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurumunun görüşleri almak suretiyle hazırlandığı ve anılan Kanun hükümlerine dayanılarak yürürlüğe konulduğu sonucuna varıldığından, Yönetmeliğin "EK-3 Hastalık Branşlarının Sınıflandırılması" başlıklı bölümünün 11-A maddesinin üçüncü paragrafında yer alan, "…D..dilimlerinde tanımlanan hastalıklar öğrenciliğe engeldir" ve aynı bölümün 11/A-1 maddesinin (a) bölümünde yer alan, "…D.. diliminde geçen tanılar için süre ayrımı yoktur, öğrenciliğe engeldir" düzenlemesinde kamu yararı ile hizmet gereklerine ve hukuka aykırılık görülmemiştir. Dava, davacı hakkında çarşı ve mahalle bekçisi olamayacağı yolunda tesis edilen dosyanın işlemden kaldırılmasına ilişkin … tarihli ve … sayılı bireysel işlemin iptali istemi yönünden incelendiğinde; Dava konusu Yönetmelikte, Emniyet Teşkilatında çalışacak veya çalışmakta olan tüm hizmet sınıflarında bulunan personelde aranacak sağlık şartları belirtilmiş, Emniyet Hizmetleri Sınıfında görev yapacak adaylarının giriş raporlarında A dilimi sağlık şartlarına uygunluk aranmıştır. Bu durumda, Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesinin … tarih ve … sayılı SKR tanı kararı gereği "Davranış Bozukluğu" teşhisi konulan davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde belirtilen A dilimi sağlık şartlarını taşımadığı açık olduğundan, hakkında tesis edilen davaya konu bireysel işlemde anılan mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmadığı soncuna varılmıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 29/09/2019 tarih ve 30903 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin "EK-3 Hastalık Branşlarının Sınıflandırılması" başlıklı EK-3 Kısmının "11-Ruh Sağlığı ve Hastalıkları" bölümünün "A dilimi" başlıklı kısmının üçüncü paragrafında yer alan, "…D..dilimlerinde tanımlanan hastalıklar öğrenciliğe engeldir" ve aynı bölümün 11/A-1 maddesinin (a) bölümünde yer alan, "…D.. diliminde geçen tanılar için süre ayrımı yoktur, öğrenciliğe engeldir" düzenlemesinin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE, 2. Davacının çarşı ve mahalle bekçiliğine alımına ilişkin dosyasının işlemden kaldırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı bireysel işlemin iptali istemi yönünden DAVANIN REDDİNE, 3. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir edilen … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, 5. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine, 6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 09/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Hastalık Dilimleri ve Genel Değerlendirme Esasları

Yönetmeliğin Ek-3 cetvelinde hastalıklar ve yaralanmalar, vücuttaki seyrine ve bıraktığı sekellerin derecelerine göre A, B, C, D ve E dilimleri şeklinde sınıflandırılmıştır. C dilimi kapsamındaki patolojilerin organ ve sistem fonksiyonları yönünden personelin gece veya gündüz çalışmasına engel oluşturmaması şarttır. Güncel tedavi algoritmalarına uygun doz ve sürede tedaviye rağmen Emniyet Hizmetleri Sınıfında çalışabilecek iyilik haline ulaşılamayan durumlar D diliminde değerlendirilirken, hiçbir hizmet sınıfında çalışmaya imkan vermeyen ağır patolojik durumlar E dilimi kapsamındadır.

Ek-3 cetvelinde birebir karşılığı bulunmayan veya sınırda kalan tablolarda Yönetmeliğin 21 inci maddesi uyarınca işlem yapılır. Muayeneyi yapan tam teşekküllü hastane uzman doktoru ve sağlık kurulu heyeti; adayın veya personelin mevcut durumunu, hastalığın seyrini ve derinliğini, ilgilinin yapacağı görevi ve hizmet sınıfını değerlendirerek en yakın dilimi tespit eder ve idari işlemler bu karara göre yürütülür.

24288 sayılı EMNİYET TEŞKİLATI SAĞLIK ŞARTLARI YÖNETMELİĞİ m. 21Kaynağı aç
MADDE 21 – (1) Giriş raporu veya EK-3’e göre son durum ve dilim belirtir sağlık kurulu raporu düzenlenmesi aşamasında; kişinin hastalığı, mevcut durumu EK-3’te belirtilen hastalık branşlarının sınıflandırılmasındaki dilimlerden hiçbirine uymadığında, sınır vakalarda, hastalığın seyri ve derinliği dikkate alınarak, kişinin mevcut durumuna göre uygun olabilecek en yakın dilime, muayeneyi yapan, hastanın sonuçlarını değerlendiren tam teşekküllü hastane ilgili uzman doktoru ve sağlık kurulu doktorları karar verir. Sağlık kurulu bu kararı, hastanın hizmet sınıfını ve yapacağı görevi bilerek ve değerlendirerek verir. Tam teşekküllü hastane sağlık kurulunun uygun gördüğü dilim ve karara göre işlem yapılır. Sağlık kurulu raporları ile ilgili danışmanlık hizmeti

Polis Okulları ve Bekçi Adaylarının Sağlık Kabul Şartları

Polis okullarına kabul edilecek öğrenci adayları ile çarşı ve mahalle bekçisi adaylarının A dilimi sağlık şartlarına uygun olması zorunludur. Yapılan muayeneler neticesinde B, C, D veya E diliminde hastalığı bulunan ya da 21 inci madde uyarınca bu dilimlere girdiği belirlenen adaylar öğrenciliğe veya çarşı ve mahalle bekçiliğine kabul edilmezler.

Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu, E. 2022/27, K. 2022/42Kaynağı aç
DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2022/27 E.  ,  2022/42 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2022/27 Karar No : 2022/42 BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI ARASINDAKİ AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR Samsun Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 04/03/2022 tarih ve E:2022/1, K:2022/2 sayılı kararıyla; … tarafından, Samsun Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 29/04/2021 tarih ve E:2020/27, K:2021/350 sayılı kararı ile İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 23/09/2020 tarih ve E:2020/448, K:2020/997 sayılı kararı, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 27/09/2018 tarih ve E:2018/2124, K:2018/2375 sayılı kararı, Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 10/10/2019 tarih ve E:2019/685, K:2019/991 sayılı kararı ve Samsun Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 02/07/2020 tarih ve E:2020/168, K:2020/280 sayılı kararı arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenmesi nedeniyle, "Samsun Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 29/04/2021 tarih ve E:2020/27, K:2021/350 sayılı kararı ile İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 23/09/2020 tarih ve E:2020/448, K:2020/997 sayılı kararı ve Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 27/09/2018 tarih ve E:2018/2124, K:2018/2375 sayılı kararı arasında aykırılık bulunduğu, aykırılığın, davanın reddi yolundaki Samsun Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği, Samsun Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 29/04/2021 tarih ve E:2020/27, K:2021/350 sayılı kararı ile Gaziantep Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 10/10/2019 tarih ve E:2019/685, K:2019/991 sayılı kararı ve Samsun Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 02/07/2020 tarih ve E:2020/168, K:2020/280 sayılı kararı arasında aykırılık bulunmadığı" görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 5. fıkrası uyarınca karar verilmesi için dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkimi …'nın açıklamaları dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü: Başvuruya konu aykırılığın giderilmesi istenilen Samsun Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 29/04/2021 tarih ve E:2020/27, K:2021/350 sayılı kararı ile İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 23/09/2020 tarih ve E:2020/448, K:2020/997 sayılı kararına ilişkin uyuşmazlıklarda davacıların sevk edildiği hastanelerce 03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği uyarınca davacının mevcut durumu ile birlikte iki yıllık geçmişte tedavi ve ilaç kaydı olup olmadığı hususları araştırılmış, davacıların iki yıllık süre içerisinde tedavi ve ilaç kaydı bulunduğundan çarşı ve mahalle bekçisi olamayacağı yönünde raporlar düzenlenmiştir. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 27/09/2018 tarih ve E:2018/2124, K:2018/2375 sayılı kararına ilişkin uyuşmazlıkta ise, davacının sevk edildiği hastanece mülga Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği uyarınca davacının mevcut durumu ile birlikte geçmişinde tedavi ve ilaç kaydı olup olmadığı hususları araştırılmış, anılan Yönetmelik'te bu yönde bir hüküm bulunmaması nedeniyle, son iki yılın semptomsuz ve tedavisiz geçirilip geçirilmediği yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır. Görüldüğü üzere, Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesi kararına ilişkin uyuşmazlıktaki mevzuat ve olgunun diğer kararlardan farklı olması nedeniyle söz konusu karar değerlendirmeye alınmamıştır. Bu nedenle, aykırılığın giderilmesi istemi; Samsun Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 29/04/2021 tarih ve E:2020/27, K:2021/350 sayılı kararı ile İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 23/09/2020 tarih ve E:2020/448, K:2020/997 sayılı kararıyla sınırlı olarak incelenmiştir. I- AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI : A-SAMSUN BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 1. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2020/27 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istemin özeti: 2018 yılı 1. Dönem Çarşı ve Mahalle Bekçiliği Giriş Sınavı sonucunda başarılı olarak Tokat Valiliği emrine planlaması yapılan davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-11-A maddesi uyarınca çarşı ve mahalle bekçisi olamayacağından bahisle dosyasının işlemden kaldırılmasına ilişkin 07/03/2019 olur tarihli işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. Tokat İdare Mahkemesinin 11/11/2019 tarih ve E:2019/362, K:2019/563 sayılı kararının özeti: 772 sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu'nun 6. maddesi, 03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin 24. ve EK-3-11-A maddeleri ile 02/03/2018 tarih ve 30348 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çarşı ve Mahalle Bekçiliğine Giriş Sınavı Yönetmeliği'nin 20. maddesinde yer alan kurallar aktarılarak, Dosyanın incelenmesinden, 2018 yılı 1. Dönem Çarşı ve Mahalle Bekçiliği Giriş Sınavı sonucunda başarılı olarak Tokat Valiliği emrine planlaması yapılan davacı hakkında Tokat Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen 10/12/2018 tarih ve 4996 sayılı sağlık kurulu raporunda; "geçirilmiş anksiyete bozukluğu" teşhisi nedeniyle "ruh sağlığı ve hastalıkları A/1 gereği çarşı ve mahalle bekçisi olamaz" kararına yer verildiği, davacının bu rapora itiraz etmesi üzerine Emniyet Genel Müdürlüğü Sağlık Dairesi Başkanlığınca sevk edildiği SBÜ Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen … tarih ve … sayılı sağlık kurulu raporunda ise; "geçirilmiş anksiyete bozukluğu" tanısı ile "Yapılan psikiyatrik değerlendirme sonucunda halihazırda aktif psikopatoloji saptanmamakla birlikte, E.T.S.Ş.Y. EK-3-11-A'ya uymadığından çarşı ve mahalle bekçisi olamayacağı" kararına yer verildiği, anılan sağlık kurulu raporlarına istinaden tesis edilen dava konusu 07/03/2019 olur tarihli işlem ile davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-11-A maddesinde yer alan şartı taşımadığından çarşı ve mahalle bekçisi olamayacağından bahisle dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığının anlaşıldığı, Davacının sağlık yönünden çarşı ve mahalle bekçisi olup olamayacağı hususunda Tokat Devlet Hastanesi ve SBÜ Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınan raporların birbirleriyle çelişkili olduğu görüldüğünden, anılan hususun netliğe kavuşturulması amacıyla Mahkemelerinin 16/08/2019 tarihli ara kararı ile hakem hastane olarak belirlenen Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinden; davacının muayenesinin yapılarak dava konusu işlemin gerekçesi de dikkate alınmak suretiyle Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği uyarınca çarşı ve mahalle bekçisi olmasına engel bir durumun bulunup bulunmadığına dair sağlık kurulu raporu hazırlanarak Mahkemelerine gönderilmesinin talep edildiği, Bunun üzerine, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi tarafından düzenlenen 18/10/2019 tarih ve 4248 sayılı sağlık kurulu raporunun sonuç kısmında; "Alınan öykü, yapılan ruhsal durum muayenesi, psikometrik ve sosyal incelemeler ve beraberindeki geçmiş tıbbi evrakın değerlendirilmesi sonucunda hakkında görüş sorulan davacıda değerlendirme anında herhangi bir ruhsal bozukluk saptanmadığı, son iki yılın semptomsuz ve tedavisiz geçirilmesi psikiyatrik yönden sağlam kabul edilir ifadesi nedeniyle mevcut durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3 kısmında yer alan 11. maddenin A fıkrasına uyduğu, bu haliyle çarşı ve mahalle bekçisi olmasına engel bir durumunun olmadığı" kanaatine varıldığının görüldüğü, Bu durumda, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi tarafından düzenlenen 18/10/2019 tarih ve 4248 sayılı sağlık kurulu raporundan, davacının Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-11-A maddesi uyarınca çarşı ve mahalle bekçisi olmasında sakınca bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, Öte yandan, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu anlaşıldığından, davacının çarşı ve mahalle bekçiliğine atanması gereken tarihten itibaren, her bir hakediş tarihi itibarıyla işletilecek yasal faizi ile birlikte yoksun kaldığı tüm parasal haklarının ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının çarşı ve mahalle bekçiliği kadrosuna atanması gereken tarihten itibaren yoksun kaldığı tüm parasal haklarının ödenmeleri gereken tarihten ödeme tarihine kadar işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Samsun Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 29/04/2021 tarih ve E:2020/27, K:2021/350 sayılı kararının özeti: 772 sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu'nun 6. maddesinin 1. fıkrasının (D) bendi, 02/03/2018 tarih ve 30348 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çarşı ve Mahalle Bekçiliğine Giriş Sınavı Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendi ile 19. ve 20. maddeleri, 03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3 sayılı cetvelinin "RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI" başlıklı 11. bölümünde yer alan kurallar aktarılarak, Dosyanın incelenmesinden, 2018 yılı 1. Dönem Çarşı ve Mahalle Bekçiliği Giriş Sınavı sonucunda başarılı olarak Tokat Valiliği emrine planlaması yapılan davacı hakkında Tokat Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen … tarih ve … sayılı sağlık kurulu raporunda; "geçirilmiş anksiyete bozukluğu" teşhisi nedeniyle "ruh sağlığı ve hastalıkları A/1 gereği çarşı ve mahalle bekçisi olamaz" kararına yer verildiği, davacının bu rapora itiraz etmesi üzerine Emniyet Genel Müdürlüğü Sağlık Dairesi Başkanlığınca sevk edildiği SBÜ Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesince düzenlenen … tarih ve … sayılı sağlık kurulu raporunda ise; "geçirilmiş anksiyete bozukluğu" tanısı ile "Yapılan psikiyatrik değerlendirme sonucunda halihazırda aktif psikopatoloji saptanmamakla birlikte, E.T.S.Ş.Y. EK-3-11-A'ya uymadığından çarşı ve mahalle bekçisi olamayacağı" kararına yer verildiği, anılan sağlık kurulu raporlarına istinaden tesis edilen dava konusu 07/03/2019 olur tarihli işlem ile davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-11-A maddesinde yer alan şartı taşımadığından çarşı ve mahalle bekçisi olamayacağından bahisle dosyasının işlemden kaldırılmasına karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığının anlaşıldığı, Davacının, 25/04/2017 tarihi itibarıyla "uyum bozukluğu" tanısı ile ilaç tedavisi gördüğü ve dava konusu işleme dayanak teşkil eden sağlık kurulu raporlarının düzenlendiği 12/02/2019 tarihi itibarıyla mevzuatın aradığı son iki yılın semptomsuz ve tedavisiz geçirilmiş olması koşulunu taşımadığı anlaşıldığından, sağlık koşulunu sağlamadığı gerekçesiyle dosyasının işlemden kaldırılmasına ilişkin 07/03/2019 olur tarihli dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, Öte yandan, dava konusu işlemin hukuka uygunluğunun yargı kararı ile belirlenmiş olması nedeniyle davacının, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığını ileri sürdüğü parasal haklarının tazmini isteminin kabulüne hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle, Davalı idarelerin istinaf başvurusunun kabulüne, Tokat İdare Mahkemesinin 11/11/2019 tarih ve E:2019/362, K:2019/563 sayılı kararının kaldırılmasına ve davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir. B-İSTANBUL BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 1. İDARİ DAVA DAİRESİNİN E:2020/448 SAYILI DOSYASINA KONU YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istemin özeti: Çarşı ve Mahalle Bekçiliği Giriş Sınavı sonucunda başarılı olarak İstanbul Valiliği emrine planlaması yapılan davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-11-A maddesi uyarınca çarşı ve mahalle bekçisi olamayacağından bahisle atamasının yapılmamasına ilişkin 27/04/2018 tarihli işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İstanbul 5. İdare Mahkemesinin 03/02/2020 tarih ve E:2020/170, K:2020/178 sayılı kararının özeti: 03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin 5. maddesi ile Ek-3 sayılı cetvelinin "RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI" başlıklı 11. bölümünde yer alan kurallar aktarılarak, Dosyanın incelenmesinden; Çarşı ve Mahalle Bekçiliği Giriş Sınavı sonucunda başarılı olarak İstanbul Valiliği emrine planlaması yapılan davacı hakkında Esenyurt Necmi Kadıoğlu Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen 09/03/2018 tarih ve 992 sayılı sağlık kurulu raporunun psikiyatri hanesinin teşhis kısmında "Geçirilmiş Depresyon", karar kısmında ise "Emniyet Sağlık Şartları Yönetmeliği B dilimi 2-A'ya göre Çarşı-Mahalle Bekçisi Olamaz." şeklinde kanaat bildirildiği, anılan sağlık kurulu raporuna istinaden tesis edilen dava konusu 27/04/2018 tarihli işlem ile davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-11-A maddesinde yer alan şartı taşımadığından çarşı ve mahalle bekçisi olamayacağına karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığının anlaşıldığı, Mahkemelerince, davacının sağlık durumunun tespiti amacıyla sevk edildiği Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen …tarih ve … sayılı sağlık kurulu raporunda; "Emniyet Sağlık Şartları Yönetmeliği Ek-3-11-A'ya Uyar. Çarşı ve Mahalle Bekçisi Olur." yönünde görüş ve kanaat bildirildiğinin görüldüğü, Bu durumda, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek–3-11-A maddesinde yer alan sağlık şartlarını taşıyıp taşımadığının tespiti amacıyla sevk edildiği Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen sağlık kurulu raporunda çarşı ve mahalle bekçisi olabileceği belirtilen davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, Öte yandan, Anayasa'nın 125. maddesinde, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış olup, yapılan yargılama sonucunda dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu anlaşıldığından, anılan işlem sebebiyle yoksun kalınan parasal haklarının, dava açma tarihi olan 12/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, bu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının dava açma tarihi olan 12/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 23/09/2020 tarih ve E:2020/448, K:2020/997 sayılı kararının özeti: İstanbul 5. İdare Mahkemesinin 03/02/2020 tarih ve E:2020/170, K:2020/178 sayılı kararının usul ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir. II-İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Çarşı ve Mahalle Bekçiliği Giriş Sınavı sonucunda başarılı olan davacıların, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-11-A maddesi uyarınca çarşı ve mahalle bekçisi olamayacaklarından bahisle dosyalarının işlemden kaldırılması üzerine açılan davalarda verilen farklı nitelikteki kararların kesinleşmesi üzerine incelenen aykırılığın oluştuğu görülmüştür. İLGİLİ MEVZUAT: 1- 772 sayılı Çarşı ve Mahalle Bekçileri Kanunu: Madde 6 – Çarşı ve mahalle bekçisi olacaklarda aşağıdaki niteliklerin bulunması şarttır. A) Türk vatandaşı olmak, B) İlkokulu bitirmiş olmak, C) Askerlik ödevini bitirmiş olup 30 yaşından yukarı olmamak, D) Görevini yapmaya engel olabilecek bir hastalık veya engelliliği bulunmadığı sağlık kurulu tarafından verilmiş raporlarla tevsik edilmiş olmak, E) Ağır hapis veya (…) veyahut affa uğramış olsalar bile zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanmak, dolanlı iflas veya yüzkızartıcı başka bir fiilden dolayı hapis cezasından hükümlü bulunmamak, F) Türk toplum telakkilerine göre kötü şöhretli tanınmamak, G) Kamu haklarından mahrum olmamak, kamu hizmetlerinden mahrumiyet Cezası ile mahkum bulunmamak, 2- 02/03/2018 tarih ve 30348 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çarşı ve Mahalle Bekçiliğine Giriş Sınavı Yönetmeliği: Tanımlar MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen; … f) Sağlık Yönetmeliği: 3/1/2018 tarihli ve 30290 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğini, ifade eder. Adaylarda aranılan şartlar MADDE 5 – (1) Çarşı ve mahalle bekçisi olacaklarda aşağıdaki niteliklerin bulunması şarttır: a) Türk vatandaşı olmak, b) İlkokulu bitirmiş olmak, c) Askerlik ödevini bitirmiş olmak, ç) 18 yaşını tamamladıktan sonra yaptırılan yaş düzeltmelerinde düzeltmeden önceki yaş dikkate alınmak kaydıyla, başvuru tarihi itibarıyla 18 yaşını tamamlamış ve 31 yaşından gün almamış olmak, d) Ağır hapis veya altı aydan fazla hapis veyahut affa uğramış olsalar bile zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanmak, dolanlı iflas veya yüz kızartıcı başka bir fiilden dolayı hapis cezasından hükümlü bulunmamak, e) Türk toplum telakkilerine göre kötü şöhretli tanınmamak, f) Kamu haklarından mahrum olmamak, kamu hizmetlerinden mahrumiyet cezası ile mahkûm bulunmamak, g) Memuriyete engel bir hali bulunmamak, ğ) Silah taşımaya veya silahlı görev yapmaya hukuki bir engeli bulunmamak, h) Sağlık Yönetmeliğinde belirtilen şartları taşımak, ı) Adayın kendisinin ve evli ise eşinin; genelev, birleşme yeri, randevuevi, tek başına fuhuş yapılan konut ve benzeri yerlerde çalışmış veya aracılık ve bekleyicilik fiillerinde bulunmamış olmak, genel ahlak ve edebe aykırı mahiyette her türlü yazılı, sesli ve görüntülü eserleri, kaydedildiği materyale bakılmaksızın üretmek ve satmaktan veya kumar, uyuşturucu veya uyarıcı madde nedeniyle, hakkında herhangi bir adli veya İdari soruşturma veya kovuşturma devam ediyor olmamak, bunlardan dolayı İdari yaptırım uygulanmamak veya bu işler nedeniyle hüküm giymemiş olmak, i) Alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı nedeniyle tedavi görmüş veya görüyor olmamak, j) Sağlık Yönetmeliği hükümleri hariç, herhangi bir nedenle polis eğitim kurumlarından çıkarılmamış olmak, k) Terör örgütleri ile bu örgütlerin legal veya illegal uzantılarının eylemlerine, toplantılarına, yürüyüş ve mitinglerine karışmamış, desteklememiş ve katılmamış olmak, l) Başvuru tarihinde herhangi bir siyasi partiye veya siyasi partilerin yan kuruluşlarına üye bulunmamak, m) Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumlu olmak. (2) Birinci fıkranın (b) bendinde belirtilen eğitim düzeyi için gerektiğinde İçişleri Bakanlığınca üst sınır belirlenebilir. Çarşı ve mahalle bekçisi adaylarının atamaları MADDE 19 – (1) İllerdeki ilgili emniyet birimleri tarafından kendi iline planlanan asıl adaylara güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yaptırılarak, sonucu olumlu olanlar tebligat üzerine en geç altmış gün içerisinde, Sağlık Yönetmeliği hükümlerine göre alacakları sağlık kurul raporlarını, planlandığı ildeki eğitim şube müdürlüğüne teslim ederler. (2) Bu raporlar, illerdeki eğitim şube müdürlüklerince Sağlık Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda gerekli işlemler yapılmak üzere Emniyet Genel Müdürlüğü Sağlık İşleri Daire Başkanlığına gönderilir. Çarşı ve mahalle bekçiliğine girmeye elverişli olduğu anlaşılanlar Valinin onayı ile aday memur olarak atanırlar. Ataması yapılanlar kurum sicil numarası verilmek üzere Personel Daire Başkanlığına bildirilir. Yedek aday çağırma MADDE 20 – (1) Kanuni bir mazereti olmaksızın süresinde başvurmayanlar veya istenilen belgeleri süresinde ibraz etmeyenler ile güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz olan, gerekli sağlık şartlarını taşımayan veya ataması yapılan aday memurlar arasından kanuni süreler içerisinde göreve başlamayan ya da aday memurluktan istifa eden veya herhangi bir sebeple ayrılanların yerine planlama yapılan ildeki eğitim şube müdürlüğü tarafından sırası ile yedek aday çağrılır. Ancak çarşı ve mahalle bekçiliği giriş niteliklerini kaybettiği anlaşılanların aday memurluğa tayinleri yapılamaz ve bu gibilerin sırası atlanarak sonra gelene geçilir. İstifa eden aday memurun geri dönme isteği kabul edilmez. (2) Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz olan, gerekli sağlık şartlarını taşımayan, aday memurluğu kabul etmeyen, aday memurluktan istifa eden veya vefat edenlerin dosyaları planlaması yapılan ildeki Vali onayı ile işlemden kaldırılır. (3) Adayların birinci fıkra gereğince aday memurluğa tayinlerinde esas alınan yedek aday listesi yeni bir sınavın yapılacağının ilan olunduğu tarihte; yeni bir sınav yapılmamış ise önceki sınav sonuçlarının ilan edildiği tarihten itibaren bir yıl geçmekle hükümsüz sayılır. Belirtilen tarihlerden sonra yedek aday listesine göre aday memurluğa tayin yapılamayacağı gibi listede adı bulanan adaylar da herhangi bir hak iddia edemezler. Bu gibilerin sonraki sınava girme hakları saklıdır. 3- 03/01/2018 tarih ve 30290 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği: Çarşı ve mahalle bekçilerinin sağlık durumlarının değerlendirilmesi MADDE 24 – (1) Çarşı ve mahalle bekçisi adayları; Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelin okullara girişlerinde olduğu gibi A dilimi sağlık şartlarına uygun olmak zorundadır ve bu adayların giriş raporlarında A dilimi sağlık şartlarına uygunluk aranır. (2) Çarşı ve mahalle bekçilerinin Devlet memuru olarak atamaları yapıldıktan sonra, sağlık yönünden çalışma koşullarının belirlenmesinde, malullüklerinde ve sağlıkla ilgili diğer durumlarında bu Yönetmeliğin polis memurları için belirlediği hükümler uygulanır. (3) Sağlık kurulu raporuna göre; a) A, B ve C dilimi sağlık şartlarını taşıdıkları tespit edilenler, çarşı ve mahalle bekçisi olarak çalışmaya devam ederler. b) D dilimi sağlık şartlarını taşıdıkları tespit edilenler Emniyet Hizmetleri Sınıfında çalışamazlar. Bu durumda olanların sağlık kurulu raporları ve sağlık dosyaları, sağlık komisyonunun görüşü ile birlikte, maluliyet veya hizmet sınıfı değişikliği yönünden gerekli işlemler yapılmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilir. c) E dilimi sağlık şartlarını taşıdıkları tespit edilenler hiçbir hizmet sınıfında çalışamazlar. Bu durumda olanların sağlık kurulu raporları ve sağlık dosyaları, sağlık komisyonunun görüşü ile birlikte maluliyet yönünden gerekli işlemler yapılmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilir. EK-3 HASTALIK VE BRANŞLARININ SINIFLANDIRILMASI … 11-RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI A) Bu sisteme ait kronik hastalığı, sürekli diyet veya ilaç tedavisiyle kontrol altında tutulmayı gerektirecek bir hastalığı olanlar öğrenciliğe kabul edilmezler. Bu bölümde ifade edilmemiş tanılarda, kişinin muayenesini yapan ilgili uzman doktor ve sağlık kurulu, hastalığın seyri ve derinliğini dikkate alarak, bu Yönetmeliğin 21 nci maddesine göre uygun olan dilim için karar verir. B-C-D dilimlerinde tanımlanan hastalıklar öğrenciliğe engeldir. 1)Ruhsal yönden sağlam olacaktır. Geçmişinde ve halen hiçbir ruhsal hastalık, intihar girişimi, hafif ve orta derecede konuşma bozuklukları ve kişilik bozukluğu olmayacaktır, bulunması durumunda öğrenciliğe engeldir. Açıklama: Son iki yılın semptomsuz ve tedavisiz geçirilmesi psikiyatrik yönden sağlam kabul edilir. Fakat C ve D diliminde geçen tanılar için süre ayrımı yoktur, öğrenciliğe engeldir. Ayrıca onikofaji (tırnak yeme), trikotilomani (saç, kirpik, kaş vb yolma) gibi durumların mevcudiyetinde daha ayrıntılı değerlendirilerek A dilimi kapsamında olup olmadığına karar verilir. 2- Self mutilasyon (kendine zarar verme girişimi, yıkıcı davranım, dürtü kontrol ve davranım bozukluğu) öğrenciliğe engeldir. … 4- 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun: Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulu: Madde 3/C- (Ek: 18/6/2014-6545/6 md.) … 4. Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri şunlardır: … c) Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek. … 5. (Değişik:17/10/2019-7188/7 md.) Dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemler, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletilir. İlgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verilir. Aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 772 sayılı Kanun'un 6. maddesinde, çarşı ve mahalle bekçisi olacaklarda aranılacak nitelikler düzenlenmiş olup, görevini yapmaya engel olabilecek bir hastalık veya engelliliği bulunmadığı sağlık kurulu tarafından verilmiş raporlarla tevsik edilmiş olmak, bu nitelikler arasında sayılmıştır. Çarşı ve Mahalle Bekçiliğine Giriş Sınavı Yönetmeliği'nin 5. maddesinde ise, bu husus Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde belirtilen şartları taşımak şeklinde ifade edilmiştir. Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nde de, çarşı ve mahalle bekçisi adaylarının EK-3'te belirtilen A dilimi sağlık şartlarına uygun olmak zorunda olduğu ve bu adayların giriş raporlarında A dilimi sağlık şartlarına uygunluk aranacağı belirtilmiş, gerekli sağlık şartlarını taşımayanların dosyalarının planlaması yapılan ildeki Vali onayı ile işlemden kaldırılacağı öngörülmüştür. Anılan Yönetmelik'in EK-3-11-A maddesinde, adayların ruhsal yönden sağlam olacağı, geçmişinde ve halen hiçbir ruhsal hastalık, intihar girişimi, hafif ve orta derecede konuşma bozuklukları ve kişilik bozukluğu olmayacağı, bulunması durumunda öğrenciliğe engel olduğu, son iki yılın semptomsuz ve tedavisiz geçirilmesinin psikiyatrik yönden sağlam kabul edileceği kurala bağlanmıştır. Uyuşmazlıkta; Çarşı ve Mahalle Bekçiliği Giriş Sınavı sonucunda başarılı olan davacıların, son iki yıl içerisinde tedavi ve ilaç kaydı bulunduğu gerekçesiyle Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-11-A maddesi uyarınca çarşı ve mahalle bekçisi olamayacaklarından bahisle dosyalarının işlemden kaldırılması neticesinde açılan davalarda verilen farklı nitelikteki kararların kesinleşmesi üzerine incelenen aykırılığın oluştuğu görülmüştür. Başvuruya konu olan kararlar arasındaki aykırılığı, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-11-A maddesindeki, "Son iki yılın semptomsuz ve tedavisiz geçirilmesi psikiyatrik yönden sağlam kabul edilir." kuralında yer alan iki yıllık sürenin hesaplanmasında işlem tarihinin mi yoksa Mahkemelerce hakem hastaneye yapılan sevk üzerine düzenlenen sağlık kurulu raporu tarihinin mi esas alınacağı hususu oluşturmaktadır. Bilindiği üzere, idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildikleri tarih göz önünde bulundurularak yapılmakta; işlemin hukukiliğinin denetiminde, işlem tarihindeki hukuksal durum ve fiili olguların esas alınması gerekmektedir. İşlem tesis edildikten sonra ortaya çıkan hukuki veya fiili durumlar ise, kural olarak, denetimi yapılan işlem üzerinde bir etki doğurmamaktadır. Bu durumda, işlem tarihi itibarıyla son iki yılı semptomsuz ve tedavisiz geçirenlerin psikiyatrik yönden sağlam kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, Çarşı ve Mahalle Bekçiliği Giriş Sınavı sonucunda başarılı olan davacıların, son iki yıl içerisinde tedavi ve ilaç kaydı bulunduğu gerekçesiyle Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin EK-3-11-A maddesi uyarınca çarşı ve mahalle bekçisi olamayacaklarından bahisle dosyalarının işlemden kaldırılmasına ilişkin işlemlerde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. III-SONUÇ : Açıklanan nedenlerle, aykırılığın yukarıda belirtilen gerekçe ile davanın reddi doğrultusunda giderilmesine, kesin olarak, 22/06/2022 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY X- Aykırılığın dava konusu işlemin iptali yolundaki İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 23/09/2020 tarih ve E:2020/448, K:2020/997 sayılı kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.
Danıştay 8. Daire, E. 2021/767, K. 2022/7416Kaynağı aç
Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/767 E.  ,  2022/7416 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/767 Karar No : 2022/7416 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVALI) : …Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …gün ve E:…, K:…sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Kastamonu Polis Meslek Yüksekokulu (PMYO) öğrencisi olan davacı tarafından, okula girişte aranan sağlık şartlarını taşımadığının öğrenimi sırasında anlaşıldığından bahisle (atrofik taşlı böbrek) ilişiğinin kesilmesine ilişkin 28/11/2018 tarihli işlemin iptali istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; gerek idarece aldırılan sağlık kurulu raporlarında ve gerekse de Mahkemece iki farklı hakem hastaneden aldırılan sağlık kurulu raporlarında, davacının sol atrofik taşlı böbrek rahatsızlığının doğuştan mı, sonradan mı olduğu hususunda kesin bir tıbbi kanaat bildirilemediği, alınan raporlarda ortak olarak, bu rahatsızlığın sonradan oluşabileceği, sonradan oluştuğu durumda hastanın şikayeti ile sağlık kuruluşuna başvurulması halinde klinik bulguların tespit edilebileceği kanaatinin bildirildiği, davacı tarafından verilen sağlık beyannamesinde rahatsızlık/kullanılan ilaç olmadığı belirtildiği gibi kişiler hakkında kesin ve icrai işlem tesis eden davalı idarenin, bu işlemin sebep unsuruna ait durumu kesin ve net olarak ortaya koymakla yükümlü olduğu gözetildiğinde, davalı idarece davacının sol atrofik taşlı böbrek rahatsızlığından kaynaklı şikayet üzerine sağlık kuruluşuna sevk edildiği yönünde dava dosyasına bir bilgi-belge sunulamadığı ve davacının okula giriş sırasında aranan sağlık şartını sağlamadığı hususunda bir sağlık kurulu raporu bulunmadığı, öte yandan davacının okula girişi sırasında Kastamonu Dr. Münif İslamoğlu Devlet Hastanesi'nce … tarih ve …sayı ile düzenlenen raporda, üroloji uzmanınca davacının "sağlam" olarak belirtilmesi karşısında, ilişik kesme işlemini tesis eden idarece davacının rahatsızlığının konjenital olduğu hususunun ortaya konulamadığı anlaşıldığından, mezuniyet aşamasına gelmiş olan davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler ile sağlık kurulu raporları birlikte değerlendirildiğinde, ciddi düzeydeki bu rahatsızlığın, davacının Kastamonu Polis Meslek Yüksekokulu'na kayıt olduktan sonra ortaya çıkması halinde klinik bulgu ve şikayet oluşturacağı, ancak bu konuda herhangi bir bilgi ve belge de bulunmadığı görüldüğünden, davacıda tespit edilen rahatsızlığın Kastamonu Polis Meslek Yüksek Okulu'na kayıt sırasında da var olduğu, ancak belirtilen dönemde tespit edilemediği kanaatine varılmakla, "sol atrofik taşlı böbrek" tanısı konulan davacının sağlık şartları yönünden okula giriş ile ilgili şartları taşımadığı öğrenimi sırasında anlaşıldığından, Polis Meslek Yüksekokulu'ndan ilişiğinin kesilmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında ise, hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı vekili tarafından, dava konusu işlemin hukuka aykırı olarak tesis edildiği, Bölge İdare Mahkemesince, müvekkilinin okula kayıt esnasında aldığı sağlık raporunu geçersiz kılacak şekilde yorum yapılmasının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan … Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Kastamonu Polis Meslek Yüksek Okulu'na geçici kaydı yapılan davacı hakkında okula girişte düzenlenen 25/08/2016 tarihli Dr. Münif İslamoğlu Devlet Hastanesi Sağlık Kurulu raporunda davacının böbrek sağlık şartları yönünden sağlam olduğu ve öğrenci olabileceğinin belirtildiği, öğrenimi sırasında aldırılan Kastamonu Devlet Hastanesi Sağlık Kurulu'nun … tarih ve …sayılı raporunda "sol atrofik taşlı böbrek" tanısı koyulması üzerine sevk edildiği Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulu'nca hazırlanan …tarih ve …sayılı raporda, …sol böbrek izlenmedi,… sol atrofik böbrek, mevcut patolojisi muhtemelen sonradan oluşmuş sol atrofik taşlı böbrek, ETSŞY EK-3-8-B-1b'ye uyar" görüşünün belirtilmesi üzerine, davacının mevcut sağlık durumunun Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği’nin Ek-3-8-A maddesine uymadığından öğrenci olamayacağına karar verilmesi üzerine dava konusu işlemle davacının ilişiğinin kesildiği anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 03/01/2018 tarihli ve 30290 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin 5 inci maddesinde, "Okullara alınacak öğrenci adayları için giriş raporu aldırılır ve öğrenci adayları A dilimi sağlık şartlarına uygun olmak zorundadırlar. Bu Yönetmelikte bire bir karşılığı olmayan durumlarda, bu Yönetmeliğin 21 inci maddesi gereği, öğrenci adayının muayenesini yapan hastane sağlık kurulu doktorları, kişinin hastalığının uygun olabileceği dilim hakkında karar verir. B-C-D-E dilimlerinde geçen hastalığı olanlar veya 21 inci madde gereği değerlendirildiğinde hastalıklarının B-C-D-E dilimlerine uyduğuna, A dilimine uymadığına karar verilenler öğrenci olamazlar." hükmüne, aynı Yönetmeliğin 11. maddesinde "… (5) Öğrencilerin hastalık, kaza, yaralanma ve diğer nedenlerden dolayı aldıkları raporlar, okul kurum tabipliklerine veya İl Emniyet Müdürlüğü kurum tabipliklerine incelettirilir. Bu birimlerde hekim yoksa ilgili raporlar il sağlık müdürlüğüne incelettirilir. Tüm branşlar için C-D-E dilimi sağlık şartlarını, psikiyatrik hastalıklar için B-C-D-E dilimi sağlık şartlarını taşıdığı kanaati oluşan öğrencilere bu Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde son durum ve dilim belirtir sağlık kurulu raporu aldırılır. (6) Aldırılan bu raporlardan; tüm branşlar için C-D-E dilimi, psikiyatrik hastalıklar için B-C-D-E dilimi sağlık şartlarını taşıyanların raporları sağlık dosyasına ilave edilerek Daire Başkanlığına gönderilir. Sağlık komisyonunda, öğrencilerin son durum ve dilim belirtir sağlık kurulu raporları ve sağlık dosyaları incelenir. A-B-C dilimi sağlık şartlarını taşıyanlara, “öğrenciliğe devam eder”, D-E dilimi sağlık şartlarını taşıyanlara ise “öğrenciliğe devam edemez” kararı verilir. (7) Psikiyatrik hastalıklar açısından C dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar öğrenciliğe devam edemezler. (8) Psikiyatrik rahatsızlıklar hariç, D dilimi sağlık şartlarını taşıyan öğrencilerden isteyenler, Emniyet Teşkilatında Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında uygun bir hizmet sınıfına atanırlar. E dilimi sağlık şartlarını taşıyan öğrenciler ile psikiyatrik rahatsızlık nedeniyle okullardan ilişiği kesilenler Emniyet Teşkilatında Devlet memurluğuna atanamazlar." hükmü yer almış, Yönetmeliğin eki Hastalık Branşlarının Sınıflandırıldığı Ek:3 maddesinin Üroloji/Kadın Hastalıkları ve Doğum ile ilgili 8-A maddesinde; "Bu sisteme ait kronik hastalığı, sürekli diyet veya ilaç tedavisiyle kontrol altında tutulmayı gerektirecek bir hastalığı, organ ve sistem fonksiyonlarını etkileyen bir hastalığı, sakatlığı olanlar ile doğuştan (konjenital) veya sonradan (cerrahi-travmatik) organ eksikliği veya organ yokluğu olanlar (aşağıdaki istisnai maddeler hariç) öğrenciliğe kabul edilmezler. Bu bölümde ifade edilmemiş tanılarda, kişinin muayenesini yapan ilgili uzman doktor ve sağlık kurulu doktorları, hastalığın seyri ve derinliğini dikkate alarak, bu Yönetmeliğin 21 nci maddesine göre uygun olan dilim için karar verir. B-C-D dilimlerinde tanımlanan hastalıklar öğrenciliğe engeldir. … 3) a)Bir veya iki böbreğin anatomik olarak eksikliği, parsiyel nefrektomisi, total nefrektomisi veya konjenital yokluğu öğrenciliğe engeldir. b) Bir veya iki böbreğin yerleşim veya şekil bozukluğu (atnalı böbrek, ektopik böbrek, atrofik böbrek, hipoplazik böbrek, soliter böbrek ve benzeri) öğrenciliğe engeldir." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Davacının, Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği'nin Ek-3-8-A maddesinde yer alan sağlık şartlarını taşıyıp taşımadığının tespiti amacıyla İdare Mahkemesi'nin 29/01/2019 tarihli ara kararı üzerine gönderildiği Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulunca düzenlenen … tarih ve …sayılı raporda "…şahsın 2016 yılında öğrenci adayı olarak Polis Meslek Yüksek Okulu sağlık muayenelerinde tüm batın usg gibi atrofik böbreğin tanısı konulacak herhangi bir tetkikin yapılıp yapılmadığı belli olmadığından, öğrencilik hayatı boyunca bu şikayeti nedeniyle sağlık kuruluşuna başvurulup başvurulmadığı bilinmediğinden dolayı söz konusu tanının 25/08/2016 tarihli rapordan sonra oluşup oluşamayacağı konusunda kesin bir fikre varılmadığı" şeklinde görüş belirtildiği, bu rapor dikkate alınarak İdare Mahkemesi'nce yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği, anılan karara karşı yapılan itiraz aşamasında davacı tarafından dava dosyasına sunulan Emniyet Genel Müdürlüğü'nün Polis Akademisi Başkanlığı'na hitaplı … tarih ve … sayılı yazıda, "davacı hakkındaki değerlendirmenin sehven yapıldığı, kişinin mevcut patolojisinin Polis Okulu eğitim süresi içinde oluşmuş olabileceğinin hakem hastane raporu ile belirtildiği,… Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulu'nca hazırlanan … tarih ve …sayılı sağlık kurulu raporu tanı kararları gereği adı geçenin Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğine göre Emniyet Hizmetleri Sınıfında Devlet Memuru olarak çalışmasında sağlığı açısından sakınca görülmediğinin" belirtildiği, bunun üzerine …Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… sayılı kararıyla, "… Emniyet Genel Müdürlüğü'nün Polis Akademisi Başkanlığı'na hitaplı … tarih ve … sayılı yazısı uyarınca davacı hakkında herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği, davacının öğrenciliğe yeniden başlayıp başlamadığı veya polis memuru olarak atamasının yapılıp yapılmadığı araştırıldıktan sonra yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, bu aşamada anılan kararın hukuki irdelemesini yapma imkanı bulunmadığı" gerekçesiyle itiraz isteminin reddine karar verilmiştir. İdare Mahkemesi tarafından 02/05/2019 tarihli ara kararıyla, davacının öğrenciliğe yeniden başlayıp başlamadığı veya polis memuru olarak atamasının yapılıp yapılmadığının sorulduğu, ara kararına verilen cevapta davacının atamasının yapılamadığının belirtildiği, İdare Mahkemesi tarafından 29/05/2019 tarihli kararıyla yeniden yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verildiği, anılan karara yapılan itiraz üzerine …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…sayılı kararıyla "… Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulunca düzenlenen … tarih ve …sayılı raporda "… Şahsın 2016 yılında öğrenci adayı olarak Polis Meslek Yüksek Okulu sağlık muayenelerinde tüm batın usg gibi atrofik böbreğin tanısı konulacak herhangi bir tetkikin yapılıp yapılmadığı belli olmadığından, öğrencilik hayatı boyunca bu şikayeti nedeniyle sağlık kuruluşuna başvurulup başvurulmadığı bilinmediğinden dolayı söz konusu tanının 25/08/2016 tarihli rapordan sonra oluşup oluşamayacağı konusunda kesin bir fikre varılmadığı" şeklinde görüş belirtildiğinden; davacıda tespit edilen "sol atrofik böbrek (Fonksiyonel bakımdan yok hükmünde)" rahatsızlığının konjenital olup olmadığı, bu rahatsızlığın sonradan ortaya çıkmasının mümkün olup olmadığı, şayet mümkünse hangi durum ve olaylar sonucu ortaya çıkabileceği, bu hususların değerlendirilmesinden sonra zikredilen rahatsızlığın davacının öğrenciliğe başlamadan önce mi, yoksa öğrenciliği sırasında mı meydana geldiğinin üniversite hastanelerinde yaptırılacak inceleme sonucunda açıklığa kavuşturulması gerekli olup, belirtilen hususlar açıklığa kavuşturulmadan verilen idare mahkemesi kararının bu haliyle hukuki irdelemesini yapma imkanı bulunmadığı" gerekçesiyle itiraz isteminin kabulüne karar verilmiştir. Belirtilen karar üzerine İdare Mahkemesi tarafından …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin kararı doğrultusunda Ankara Dışkapı Yıldırım Beyazıt Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nden rapor düzenlenmesinin istenildiği, anılan Hastane Üroloji Uzmanı tarafından düzenlenen 07/08/2019 tarihli görüş notunda, "… Davacının mevcut hastalığının konjenital olup olmadığı hakkında kesin kanaat oluşmamıştır. Bu hastalığın sonradan ortaya çıkması mümkündür. Mümkün olduğu süreçte klinik bulgu ve şikayet oluşturur. Öğrencilik hayatı boyunca bu şikayeti nedeniyle sağlık kuruluşuna başvurup vurmadığı bilinmediğinden dolayı rahatsızlığın öğrenciliğe başlamadan önce ya da sonra oluşup oluşmayacağı konusunda kesin kanaat oluşmamıştır." şeklinde görüş belirtildiği; İdare Mahkemesi tarafından yeniden rapor aldırılmasına karar verilerek 22/08/2019 tarihinde davacının Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne gönderilmesine karar verildiği, Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin …tarih ve …sayılı Sağlık Kurulu Raporunda, "… Sol atrofik taşlı böbrek… Davacının okula kayıt yaptırdığı tarihte yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği 5.Ürogenital sistem ve kadın hastalıkları bölümünde C dilimine uymaktadır. 03.01.2018 tarihli Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği 8.Üroloji ve kadın doğum bölümünde C dilimine uymaktadır… Rahatsızlığın öğrenciliğe başlamadan önce ya da sonra oluşup oluşmayacağı konusunda kesin kanaat oluşmamıştır. Bu hastalığın sonradan ortaya çıkması mümkündür. Mümkün olduğu süreçte klinik bulgu ve şikayet oluşturur. Öğrencilik hayatı boyunca bu şikayeti nedeniyle sağlık kuruluşuna başvurup vurmadığı bilinmediğinden dolayı rahatsızlığın öğrenciliğe başlamadan önce ya da sonra oluşup oluşmayacağı konusunda kesin kanaat oluşmamıştır." şeklinde kanaat belirtilmiş olup, bunun üzerine İdare Mahkemesi tarafından dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. İstinaf aşamasında, davacının Polis Meslek Yüksekokulu'na kayıt yapılmasına engel olacak nitelikteki "sol atrofik taşlı böbrek" rahatsızlığının, Kastamonu Polis Meslek Yüksekokulu'na kayıt olduktan sonra oluştuğunun somut olarak ortaya konulamaması nedeniyle …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:… sayılı ara kararı ile Hacettepe Üniversitesi Hastanesi'nden "davacı hakkında Kastamonu Münif İslamoğlu Devlet Hastanesi'nce düzenlenen … tarih ve …sayılı sağlık kurulu raporu ile Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nce düzenlenen … tarih ve …sayılı sağlık kurulu raporu ve SBÜ Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin … tarih ve …sayılı raporu da dikkate alınarak, davacının mevcut rahatsızlığının doğuştan olup olmadığı, bu rahatsızlığın sonradan ortaya çıkmasının mümkün olup olmadığı, şayet mümkün ise hangi durum ve olaylar sonucunda ortaya çıkabileceği, rahatsızlığının öğrenciliğe başlamadan önce mi, yoksa öğrenciliği sırasında mı meydana geldiğini ortaya koyan rapor düzenlenmesinin istenildiği", Hacettepe Üniversitesi Hastanesi'nin … tarih ve …sayılı Sağlık Kurulu Raporunda "… Displastik böbrek hastalığı, bir böbreğin doğuştan veya kazanılmış sebeplerle fonksiyon göstermemesi ile seyretmesidir… Doğumsal anomaliler genellikle ergenlik yaşlarından önce ortaya çıkmakla birlikte, sonradan edinilmiş hastalıklar genellikle semptom göstermekte, bu semptomun araştırılması sonucunda ortaya çıkmaktadır. Hastanın tarafımızca yapılan tetkiklerinde, kreatinin değerlerinin normal olduğu, DMSA tetkikinde böbreklerin toplam fonksiyonunun %99'unun herhangi bir hasar içermediği saptanmış olan sağ böbrek tarafından karşılandığı, sol böbreğin ise %1 oranında katkısı olduğu, atrofiye gitmiş olduğu görülmüştür. Hastaya ayrıca kontrastsız bir tomografi çekilmiş olup, sol böbreğin atrofik olduğu ve pelvis kısmında çok sayıda milimetrik taş içerdiği anlaşılmıştır. Hastanın sol böbreğinin bu durumunun yeni mi yoksa çocukluktan, doğuştan gelen bir durum olup olmadığını anlamak için eski görüntüleme tetkikleri olup olmadığı sorgulanmış, ancak hastanın şu ana kadar herhangi bir sağlık sıkıntısı yaşamamış, herhangi bir semptom nedeniyle herhangi bir üroloji bölümüne başvurmamış olduğu, eski bir görüntülemesinin olmadığı öğrenilmiştir. Eldeki bilgiler ışığında, hastanın sol böbreğindeki displastik durumun böbrek taşına bağlı olarak yıllar içinde geliştiği söylenebilir. Eski görüntüler ile karşılaştırma olanağı bulunmadığı için, ne kadar süre önce geliştiğini kesin söylemek mümkün olmamakla birlikte, son birkaç yıl içinde gelişmiş olabileceğini gösteren hiçbir semptom ya da bulgu yoktur." şeklinde kanaat belirtildiği dikkate alınarak davacının Polis Meslek Yüksekokulu'ndan ilişiğinin kesilmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında ise, hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği görülmüştür. Dava dosyasına sunulan Emniyet Genel Müdürlüğü'nün Polis Akademisi Başkanlığı'na hitaplı … tarih ve …sayılı yazısında, "davacı hakkındaki değerlendirmenin sehven yapıldığı, kişinin mevcut patolojisinin Polis Okulu eğitim süresi içinde oluşmuş olabileceğinin hakem hastane raporu ile belirtildiği,… Ankara Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulu'nca hazırlanan …tarih ve …sayılı sağlık kurulu raporu tanı kararları gereği adı geçenin Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliğine göre Emniyet Hizmetleri Sınıfında Devlet Memuru olarak çalışmasında sağlığı açısından sakınca görülmediği" yönünde değerlendirme yapılmıştır. Bu durumda dosyada yer alan tüm hastane raporları tetkik edildiğinde davacıda bulunan "atrofik böbrek" rahatsızlığının okula kayıt aşamasında var olup olmadığının net olarak saptanamadığı görülmektedir. Kişiler hakkında kesin ve icrai işlem tesis eden davalı idarenin bu işlemin sebep unsuruna ait durumu kesin ve net olarak ortaya koymakla yükümlü olduğu gözetildiğinde davalı idarece davacının sol atrofik taşlı böbrek rahatsızlığından kaynaklı şikayet üzerine sağlık kuruluşuna sevk edildiği yönünde dava dosyasına bir bilgi belge sunulamadığı ve davacının okula giriş sırasında aranan sağlık şartını sağlamadığı hususunda bir sağlık kurulu raporu bulunmadığı öte yandan davacının okula girişi sırasında Kastamonu Dr.Münif İslamoğlu Devlet Hastanesi'nce …tarih ve …sayı ile düzenlenen raporda üroloji uzmanınca düzenlenen raporda davacının sağlam olarak belirtilmesi karşısında ilişik kesme işlemini tesis eden idarece davacının rahatsızlığının konjenital olduğu hususu ortaya koyulmadığı anlaşıldığından mezuniyet aşamasına gelmiş olan davacı hakkında tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin …gün ve E:…, K:…sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Kullanılmayan …TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine, 4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 09/12/2022 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.

Adaylar giriş raporu tanziminde mevcut sağlık durumları üzerinden değerlendirilir. Tedavi veya cerrahi operasyonla giderilebilen patolojilerin adaylık sürecinden önce düzeltilmiş olması şart olup muayene tarihinden sonra ek süre tanınmaz. Giriş raporunda teşhis ve karar hanelerinin doldurulması zorunludur; hastalık saptanmamışsa 'Sağlam', hastalık saptanmışsa adı ve dilimi yazılır, karar hanesine ise 'Öğrenci Olur' ya da 'Öğrenci Olamaz' kararı verilir.

Fiziki ölçütler bakımından polis okullarına kabul edilecek erkek öğrencilerin boy uzunluğunun en az 167 cm, kadın öğrencilerin ise en az 162 cm olması ve Beden Kitle İndekslerinin 18.00-27.00 aralığında bulunması şarttır.

Branşlara Göre Giriş Ölçütleri ve Sağlam Kabul Edilen Haller

Göz branşında kırma kusurları her iki gözde ayrı ayrı olmak üzere miyopide en fazla -2 diyoptri, hipermetropide en fazla +1 diyoptri olabilir. Düzeltmeden sonra her iki gözün görme güçleri toplamının en az 20'de 16 olması zorunludur; bir gözün görme gücü en az 10'da 7 seviyesindeyse diğer gözün düzeltmeyle tam (10'da 10) görmesi gerekir. Kulak burun boğaz branşında ise her iki kulak ayrı ayrı değerlendirildiğinde 20 dB'e kadar olan işitme kayıpları ile yüksek frekanslarda 60 dB'e kadar olan kayıplar sağlam kabul edilir.

Kardiyoloji alanında torakotomi, sternotomi, hipertansiyon ve damar cerrahisi öğrenciliğe engeldir. Ancak organik kalp hastalığına bağlı olmaksızın sol ventrikül sistolik fonksiyonları korunmuş kişilerde birinci derece mitral ve triküspit yetmezlik ile eser veya birinci derece aort ve pulmoner yetmezlik sağlam sayılır. Katater tekniğiyle başarılı şekilde düzeltilmiş, ejeksiyon fraksiyonu yüzde ellinin üzerinde, efor testinde semptomsuz ve pulmoner hipertansiyonu bulunmayan kapatılmış ASD ve VSD vakaları da sağlam kabul edilir.

Ortopedi ve hareket sisteminde omurgada 10 derece dahil 0-10 derece arası skolyoz sağlam kabul edilirken, 10 derece üzeri skolyoz, fıtıklar ve cerrahileri öğrenciliğe engeldir. Sert düz tabanlık engel oluştururken esnek düz tabanlık sağlam sayılır. Eklem içi kırıklar ve cerrahiler öğrenciliğe engeldir; tanısal amaçlı cerrahisiz artroskopiler, sekelsiz iyileşmiş eklem dışı kırıklar ile anatomik ve fonksiyonel olarak tam ve sağlam olacak şekilde başarılı cerrahiyle çıkarılmış plak ve vidalar sağlam kabul edilir. Eklem protezi uygulamaları ise D diliminde değerlendirilir.

Ürolojide diğeri sağlam olmak ve hormonal bozukluğa yol açmamak kaydıyla tek testis veya tek over yokluğu, hormonal bozukluk yaratmayan uterus yokluğu, kendiliğinden komplikasyonsuz düşürülmüş cerrahisiz taş öyküsü ile normal veya sezaryen doğum sağlam sayılır. Gebelik, böbreğin anatomik eksikliği, nefrektomi veya yerleşim ve şekil bozuklukları ile üriner sistem taş operasyonları öğrenciliğe engeldir. Romatolojik sistemde sürekli diyet veya ilaç tedavisi gerektiren kronik rahatsızlıklar öğrenciliğe engel olup C dilimindeki patolojilerin ekstremitelerde silah kullanma, koşma ve güç kullanma işlevlerini bozmamış olması gerekir.

Cilt hastalıklarında beş metreden bakıldığında eşgal belirleyici olan lezyonlar ile yazlık üniforma giyildiğinde açıkta kalan dövme ve kalıcı uygulamalar öğrenciliğe engeldir. Üniforma altında kalan, eşgal niteliği taşımayan ve işlev kaybı yapmayan yara izleri ve benler sağlam sayılır. Genel cerrahide hemoroid, pilonidal sinüs, anal fistül ve apse mevcudiyeti engel olmakla birlikte komplikasyonsuz ve tam şifa bulmuş ameliyatları sağlam kabul edilir. Ağız ve diş muayenesinde ön grupta eksiklik bulunmaması kaydıyla beşten az diş eksikliği, sabit protez veya implantlar ile 6 mm'den küçük alt-üst çene ve open-bite bozuklukları sağlam kabul edilir; üçüncü büyük azı dişlerinin yokluğu eksiklik sayılmaz. İnaktif hepatit B vakalarında ise en az 6 ay süreyle HBV DNA'nın 2000 IU/ml altında olması, ALT'nin normal ve biyopside fibrozisin F0 veya F1 seviyesinde bulunması şartıyla istisnai uygunluk tanınır.

Ruh Sağlığı Şartları ve Yargısal Denetim Esasları

Ruh sağlığı ve hastalıkları alanında son iki yılın semptomsuz ve tedavisiz geçirilmiş olması kural olarak sağlam kabul edilir. Ancak Yönetmeliğin ruh sağlığı cetvelinde yer alan C ve D dilimi tanılarında süre ayrımı gözetilmeksizin bu durum öğrenciliğe engel sayılır. Öğrenci adayları ve öğrenciler yönünden C dilimindeki psikiyatrik hastalıklar D dilimi olarak kabul edilir. Self mutilasyon (kendine zarar verme girişimi, yıkıcı davranım, dürtü kontrol ve davranım bozukluğu) öğrenciliğe engeldir; etkin doz ve yeterli süre tedaviye rağmen Emniyet Hizmetleri Sınıfında silahlı çalışabilecek iyilik haline ulaşılamaması maluliyet teşkil ederek D diliminde değerlendirilir.

Danıştay 12. Dairesinin E. 2020/2268 ve K. 2024/5358 sayılı kararında, ruh sağlığı branşında D dilimi tanılarının süre ayrımı olmaksızın öğrenciliğe engel teşkil etmesine ilişkin düzenlemenin iptali istemi reddedilmiştir. Kararda ayrıca sağlık kurulu raporu ile davranım bozukluğu teşhisi konularak D dilimi kapsamında kaldığı belirlenen çarşı ve mahalle bekçisi adayının dosyasının valilik makamı onayıyla işlemden kaldırılması hukuka uygun bulunmuştur.

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun E. 2022/27 ve K. 2022/42 sayılı kararında; idari işlemlerin yargısal denetiminin tesis edildikleri tarihteki hukuki ve fiili duruma göre yapılacağı belirtilmiştir. Bu çerçevede iki yıllık semptomsuz ve tedavisiz dönemin hesabında sonradan aldırılan sağlık kurulu raporu tarihi değil, idari işlemin tesis edildiği tarih esas alınır. İşlem tarihi itibarıyla son iki yıl içerisinde psikiyatrik tedavi veya ilaç kaydı bulunan adayların bekçiliğe kabul edilmeyerek dosyalarının işlemden kaldırılmasında hukuka aykırılık görülmemiştir.

Rapor Tanzimi, Sevk Süreleri ve Sağlık Komisyonu İncelemesi

Adayı sevk eden okul tarafından 'usulen incelenmiştir' onayı yapılmayan ve eksiklikleri giderilmeyen giriş raporları Sağlık Komisyonunda incelemeye tabi tutulmaz. Tetkik bulguları, muayene sonuçları, teşhis, dilim ve karar arasında çelişki bulunmayan hallerde komisyon tek raporla 'Öğrenci Olur' veya 'Öğrenci Olamaz' şeklinde kesin karar verebilir. Raporun mevzuata uygun olmaması durumunda rapor aynı hastaneye iade edilebilir veya aday başka bir tam teşekküllü hastaneye sevk edilir.

Sağlık Komisyonu değerlendirmesi için Daire Başkanlığına çağrılan adayların tebliğden itibaren 3 iş günü içinde komisyona gelmesi zorunludur. Hastaneye sevk edilen aday veya personel; aynı ilde ise bir sonraki mesai bitimine kadar, il dışında ise en geç 3 iş günü içinde sevk olunan hastaneye müracaat etmekle yükümlüdür. Hastaneye müracaat etmeyen veya işlemlerini yarıda bırakan öğrenci adaylarının adaylık hakları okul yönetimince sona erdirilir.

Eğitim ve Mezuniyet Sürecinde Dilimlerin Hukuki Sonuçları

Eğitim sürecinde aldırılan sağlık kurulu raporlarına göre A, B ve C dilimi sağlık şartlarını taşıyan öğrenciler öğrenimlerine devam eder. D ve E dilimi şartlarını taşıyanlar ile psikiyatrik hastalıklar açısından C dilimi şartlarını taşıyan öğrencilerin okulla ilişiği kesilir. Psikiyatrik rahatsızlıklar hariç olmak üzere D dilimi sağlık şartını taşıyan öğrencilerden isteyenler Emniyet Teşkilatında Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışında uygun bir hizmet sınıfına atanırlar; E dilimi taşıyanlar ile psikiyatrik nedenle okulla ilişiği kesilenler teşkilatta devlet memurluğuna atanamaz.

Öğrencilikte aldırılan giriş raporunun geçerlilik süresi 12 aydır; sürenin 12 ayı aşmaması ve sağlık durumunda engel bir değişiklik oluşmaması halinde bu raporlar memuriyete girişte geçerli sayılır. Okullardan mezun olarak devlet memurluğuna ilk girişlerde A, B ve C dilimi taşıyanlar Emniyet Hizmetleri Sınıfına atanır. D dilimi sağlık şartı taşıyanlar Emniyet Hizmetleri Sınıfına atanamaz, istekleri halinde bu sınıf dışında başka bir hizmet sınıfına atanabilirler. Psikiyatrik hastalıklar yönünden C veya D dilimi ile tüm branşlar için E dilimi sağlık şartlarını taşıyanlar teşkilatta devlet memurluğuna atanamaz.

Danıştay 8. Dairesinin E. 2021/767 ve K. 2022/7416 sayılı kararında ifade edildiği üzere, icrai işlem tesis eden idare işlemin sebep unsurunu kesin ve net olarak ortaya koymakla yükümlüdür. Okula girişte sağlam raporu bulunan öğrencinin mezuniyet aşamasında saptanan böbrek rahatsızlığının doğuştan geldiği veya giriş şartlarını taşımadığı somut verilerle kanıtlanmadan ilişiğinin kesilmesi hukuka aykırıdır.

Görevdeki Personelin Sağlık Durumu ve Hizmet Sınıfı Değişikliği

Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelden (polis amirleri hariç) sağlık kurulu raporuna göre D dilimi şartlarını taşıdığı tespit edilenler bu sınıfta çalışamaz; sağlık dosyaları maluliyet veya hizmet sınıfı değişikliği işlemleri için Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilir. C dilimi şartlarını taşıyan personel ise hastalıklarının ciddiyetine göre Sağlık Komisyonu kararıyla birimlerinin faal görevleri dışındaki diğer görevlerde çalıştırılabilir. Teşkilatın tüm hizmet sınıflarında E dilimi taşıyan personel hiçbir hizmet sınıfında çalışamaz ve maluliyet işlemleri için Sosyal Güvenlik Kurumuna iletilir. Emniyet Hizmetleri Sınıfı dışındaki personelden A, B, C ve D dilimi taşıyanlar ise kural olarak aynı hizmet sınıfında görevlerini sürdürür.

Polis amirlerinden psikiyatrik hastalıklar hariç D dilimi şartlarını taşıyanlar hakkında birim amirinden görevini yapıp yapamadığına dair rapor alınarak Sağlık Komisyonunca sınıfta kalıp kalamayacakları değerlendirilir ve talep halinde dosyaları Sosyal Güvenlik Kurumuna gönderilir. Psikiyatrik hastalıklar yönünden D dilimi şartı taşıyan polis amirleri ise bu sınıfta çalışamaz. Ruh sağlığı ve hastalıklarından dolayı düzenlenen sağlık kurulu raporunda C, D veya E dilimi şartlarını taşıdığı belirlenen personelin zati demirbaş tabancası ve adına kayıtlı diğer silahları geçici olarak muhafaza altına alınır; bu personel sağlık durumlarıyla ilgili işlemler sonuçlanıncaya kadar faal olmayan görevlerde sivil olarak çalıştırılır.

Sosyal Güvenlik Kurumunca vazife malulü olarak çalışmaya devam edebileceği kararlaştırılan personelden Emniyet Hizmetleri Sınıfındakiler idari polisliğe veya uygun kadrolara, diğer sınıftakiler ise uygun kadrolara Genel Müdür onayıyla aktarılır; ancak psikiyatrik D dilimi ile tüm branşlardaki E dilimi personel idari polisliğe aktarılamaz. Teşkilattan ayrılıp altı aydan önce dönecek olanlara giriş raporu aldırılmazken, altı aydan sonra yeniden mesleğe dönecek olanların sağlık durumlarını giriş raporuyla belgelemesi ve ilgili sağlık şartlarını taşıması zorunludur. Rahatsızlığı sebebiyle (psikiyatrik rahatsızlıklar hariç) hizmet sınıfı değiştirilen veya malul olan Emniyet Hizmetleri Sınıfı personeli, rahatsızlığının düzelmesi durumunda sınıf değişikliği tarihinden itibaren iki yıl içinde müracaat etmesi ve öngörülen sağlık şartlarını taşıması kaydıyla Emniyet Hizmetleri Sınıfına geri dönebilir; psikiyatrik hastalıklar nedeniyle malul olan veya hizmet sınıfı değiştirilen personelin ise bu sınıfa geri dönüş imkânı bulunmamaktadır.

İdari İşlemlere Karşı İptal Davası ve Yargı Yolu

Sağlık raporlarına veya dilim değerlendirmelerine dayanılarak tesis edilen elenme, öğrencilikten ilişik kesme ya da hizmet sınıfı değişikliği gibi idari işlemlere karşı ilgililer idare mahkemesinde iptal davası açabilir ve bu davada yürütmenin durdurulmasını talep edebilirler. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 7 nci maddesi uyarınca idare mahkemelerinde genel dava açma süresi altmış gündür. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresi ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar; bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer düzenleyici işlem, uygulanan işlem veya her ikisi aleyhine birden dava açma hakkına sahiptir.

2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 7Kaynağı aç
Madde 7 – 1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür. 2. Bu süreler; a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı, b) Vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarından doğan uyuşmazlıklarda: Tahakkuku tahsile bağlı olan vergilerde tahsilatın; tebliğ yapılan hallerde veya tebliğ yerine geçen işlemlerde tebliğin; tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin; tescile bağlı vergilerde tescilin yapıldığı ve idarenin dava açması gereken konularda ise ilgili merci veya komisyon kararının idareye geldiği; Tarihi izleyen günden başlar. 3. Adresleri belli olmayanlara özel kanunlarındaki hükümlere göre ilan yoluyla bildirim yapılan hallerde, özel kanununda aksine bir hüküm bulunmadıkça süre, son ilan tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün sonra işlemeye başlar. 4. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz. Sürelerle ilgili genel esaslar
Emniyet Teşkilatında pilot olarak istihdam edileceklerin sağlık şartları nasıldır?

Emniyet Teşkilatında görevlendirilecek olan pilotlardan Yönetmelik kapsamındaki genel giriş raporu aldırılmaz; güncel mevzuata uygun şekilde düzenlenmiş geçerli sağlık sertifikasına sahip olmaları göreve başlamaları için yeterlidir.

Yabancı uyruklu öğrencilerin sağlık şartları hangi kurallara tabidir?

Lisans programına kabul edilecek yabancı uyruklu öğrencilerin en az C dilimi sağlık şartlarına ve enfeksiyon hastalıkları yönünden A dilimine uygun olması gerekir. Geçici süreliğine gelen yabancı öğrencilerin ise tam teşekküllü hastanelerden enfeksiyon hastalıkları açısından tam ve sağlam olduklarını belgelemeleri yeterlidir.

Daha önce epilepsi tanısı almış kişilerin polis öğrenciliği durumu nedir?

Klinik ve nörolojik muayene bulguları, beyin MR'ı ve EEG incelemeleri olağan çıkan, en az iki senedir nöbet geçirmeyen ve geçmişinde epilepsi tanısı yer alan bireyler sinir sistemi rahatsızlıklarında B dilimine dahil edilmektedir. Polis okullarına girişte A dilimi sağlık şartı zorunlu olduğundan, bu kapsamda bulunan adayların öğrenciliğe kabulü mümkün değildir.

Sağlık sebebiyle ilişiği kesilenlerin dava açma süresi ne kadardır?

Sağlık şartları gerekçe gösterilerek haklarında idari işlem tesis edilen öğrenci veya personelin, 2577 sayılı Kanunun 7 nci maddesi uyarınca altmış günlük genel dava açma süresi içinde idare mahkemesinde iptal davası açması gerekir; ilgililer bu davada yürütmenin durdurulmasını da talep edebilirler.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu