Elektronik Ticaret Kanunu Kapsamında İdari Para Cezaları

by Avukat Erdal Ersoy
Elektronik Ticaret Kanunu Kapsamında İdari Para Cezaları

Elektronik Ticaret Mevzuatında İdari Para Cezalarının Belirlenmesi

6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 12'nci maddesinde düzenlenen idari para cezaları, yeniden değerleme oranı olan yüzde 25,49 oranında artırılarak belirlenmiştir. Belirlenen parasal sınırlar, 1 Ocak 2026 ile 31 Aralık 2026 tarihleri arasındaki dönemde işlenen aykırılıklar bakımından tatbik edilmektedir. Elektronik ticaret ortamındaki yükümlülüklerin ihlali durumunda kanun koyucu fiilin niteliğine göre kademeli yaptırımlar öngörmüştür.

Sözleşme Öncesi Bilgilendirme ve Ticari İleti Kurallarının İhlali

Elektronik iletişim araçları üzerinden sözleşme akdedilmeden önce yapılması zorunlu olan bilgilendirmenin sunulmaması, sipariş onay sürecine ilişkin usullere uyulmaması veya ticari elektronik iletilerin alıcının onayı bulunmaksızın ya da mevcut onaya aykırı biçimde gönderilmesi yasaktır. 6563 sayılı Kanun'un 12'nci maddesi uyarınca bu fiiller için 2.859 TL ile 14.309 TL arasında idari para cezası uygulanmaktadır.

Siparişin usulünce teyit edilmemesi, veri giriş hatalarının belirlenip düzeltilmesine imkân sağlanmaması ya da ticari iletide gönderici ve içerik bilgilerine açıkça yer verilmemesi hallerinde 2.859 TL ile 28.620 TL arasında idari para cezası öngörülmüştür.

Kanunun 6'ncı maddesinin birinci fıkrasına aykırı şekilde tek bir fiille ve bir defada birden fazla kişiye ticari elektronik ileti gönderilmesi durumunda, kanunda öngörülen temel idari para cezası on katına kadar artırılarak tatbik edilir.

6563 sayılı ELEKTRONİK TİCARETİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN m. 12Kaynağı aç
MADDE 12 – (1) (Değişik:1/7/2022-7416/6 md.) Bu Kanunun; a) 3 üncü maddesindeki yükümlülüklere, 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki yükümlülüklere, 6 ncı maddesinin birinci fıkrasına veya 7 nci maddesinin birinci fıkrasına aykırı hareket eden hizmet sağlayıcılara ve aracı hizmet sağlayıcılara bin Türk lirasından beş bin Türk lirasına kadar, b) 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki veya aynı maddenin ikinci fıkrasındaki, 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki veya 7 nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarındaki yükümlülüklere aykırı hareket eden hizmet sağlayıcılara ve aracı hizmet sağlayıcılara bin Türk lirasından on bin Türk lirasına kadar, c) 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki, 8 inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarındaki yükümlülüklere aykırı hareket eden hizmet sağlayıcılara ve aracı hizmet sağlayıcılara iki bin Türk lirasından on beş bin Türk lirasına kadar, ç) 9 uncu maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları, ek 1 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendi ve ek 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine aykırı hareket eden elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya ve ek 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına aykırı hareket eden elektronik ticaret hizmet sağlayıcıya, her bir aykırılık için on bin Türk lirasından yüz bin Türk lirasına kadar, d) 11 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamında Bakanlıkça yapılan ikincil düzenlemelere uymayanlara her bir aykırılık için on bin Türk lirasından yüz bin Türk lirasına kadar, e) 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı hareket edenlere elli bin Türk lirasından iki yüz elli bin Türk lirasına kadar, f) 11 inci maddesinin dördüncü fıkrasına aykırı hareket eden gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişilerine elli bin Türk lirasından iki yüz elli bin Türk lirasına kadar, g) Ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasına aykırı hareket eden elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya, haksız uygulamada bulunulan her bir elektronik ticaret hizmet sağlayıcı için on bin Türk lirasından yüz bin Türk lirasına kadar, ğ) Ek 1 inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine aykırı hareket eden elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya, süresinde ödeme yapılmayan her bir elektronik ticaret hizmet sağlayıcı için on bin Türk lirasından az olmamak üzere, otuz güne kadarki süre aşımlarında ödenmeyen tutar kadar, otuz günü geçen süre aşımlarında ise süresinde ödenmeyen tutarın iki katı, h) Ek 1 inci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendine ve ek 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendine aykırı hareket eden elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya, her bir elektronik ticaret hizmet sağlayıcı için beş yüz bin Türk lirası, ı) Ek 1 inci maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendine aykırı hareket eden ve Bakanlık tarafından yapılan uyarıya rağmen aykırılığı ortadan kaldırmayan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya, her bir aykırılık için on bin Türk lirası, i) Ek 1 inci maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendine aykırı hareket eden elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya, haksız olarak alınan bedelin on katı, j) Ek 1 inci maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendine aykırı hareket eden elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya, haksız uygulamada bulunulan her bir elektronik ticaret hizmet sağlayıcı için üç yüz bin Türk lirası, k) Ek 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine aykırı hareket eden elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya, aykırılığın gerçekleştiği tarihten bir önceki takvim yılına ait net satış tutarının yüzde beşi oranında, l) Ek 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile ikinci fıkrasının (f) bendine aykırı hareket eden elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya, yüz bin Türk lirasından az olmamak üzere, aykırılığın gerçekleştiği tarihten bir önceki takvim yılına ait net satış tutarının on binde beşi oranında, m) Ek 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendine aykırı hareket eden elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya, her bir aykırılık için on bin Türk lirası, n) Ek 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine aykırı hareket eden elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya, aykırılığın gerçekleştiği tarihten bir önceki takvim yılına ait net satış tutarının yüzde onuna kadar, o) Ek 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendine aykırı hareket eden elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcıya on milyon Türk lirası, ö) Ek 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) ve (d) bentlerine aykırı hareket eden elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcıya süresi içinde yapılmayan her bir bildirim için bir milyon Türk lirası, p) Ek 2 nci maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendine aykırı hareket eden elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcıya bir milyon Türk lirası, r) Ek 2 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile onikinci fıkrasına ve ek 3 üncü maddesinin yedinci fıkrasına aykırı hareket eden elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya, elektronik ticaret hizmet sağlayıcıya ve mal veya hizmet ilanlarının yayımlanmasına elektronik ortam sağlayanlara anılan hükümlere göre belirlenen üst sınırın yüzde onundan az olmamak kaydıyla sınırı aşan tutarın on katı, s) Ek 2 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendine aykırı hareket eden elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya, haksız uygulamada bulunulan her bir elektronik ticaret hizmet sağlayıcı için iki yüz elli bin Türk lirası, ş) Ek 2 nci maddesinin dördüncü fıkrasının (ç) bendine aykırı hareket eden elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcıya yirmi milyon Türk lirası, idari para cezası verilir. (2) Bir defada birden fazla kimseye 6 ncımaddenin birinci fıkrasına aykırı olarak ileti gönderilmesi hâlinde, birinci fıkranın (a) bendinde öngörülen idari para cezası on katına kadar artırılarak uygulanır. (3)  (Ek:1/7/2022-7416/6 md.) Bu Kanunun ek 2 nci maddesinin dördüncü fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile ek 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına aykırı hareket eden elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ve elektronik ticaret hizmet sağlayıcılar ile ek 2 nci maddesinin dördüncü fıkrasının (c) bendine aykırı hareket eden elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcıya on milyon Türk lirası idari para cezası uygulanarak aykırılığın ortadan kaldırılması için altmış gün süre verilir. Bu süre içinde aykırılığın ortadan kaldırılmaması hâlinde yirmi milyon Türk lirası idari para cezası uygulanarak aykırılığın ortadan kaldırılması için otuz gün süre verilir. Verilen süre içinde aykırılığın ortadan kaldırılmaması hâlinde kırk milyon Türk lirası idari para cezası uygulanarak aykırılığın ortadan kaldırılması için on beş gün süre verilir. Bu sürenin verilmesine yönelik bildirimde, on beş günlük süre içinde aykırılığın ortadan kaldırılmaması hâlinde Bakanlıkça, içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı verilebileceği belirtilir. Bu bildirimden itibaren yalnızca geçmiş siparişlere ilişkin iş ve işlemler yürütülür. Verilen süre içinde aykırılığın ortadan kaldırılmaması hâlinde, Bakanlık tarafından elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının ve/veya elektronik ticaret hizmet sağlayıcının ilgili internet adreslerine içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı verilebilir. Bu karar, Erişim Sağlayıcıları Birliğine gönderilir. Birlik tarafından ilgili içerik ve yer sağlayıcılar ile erişim sağlayıcılara gönderilen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararlarının gereği ilgili içerik ve yer sağlayıcılar ile erişim sağlayıcılar tarafından derhal yerine getirilir. İçeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. Sulh ceza hâkimliğince verilen karara karşı 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre itiraz edilebilir. (4)  (Ek:1/7/2022-7416/6 md.) Birinci fıkrada belirtilen idari para cezalarının uygulanmasına rağmen, Bakanlıkça verilen süre içinde aykırılığın sonlandırılmaması veya aynı aykırılığın ceza tebligatının yapıldığı tarihten itibaren bir yıl içinde tekrarı hâlinde bir önceki cezanın iki katı idari para cezası uygulanır. (5)  (Ek:1/7/2022-7416/6 md.) Birinci fıkrada belirtilen idari para cezalarına ilişkin fiillerin, Bakanlığı yanıltmaya yönelik iş ve işlemlerle gerçekleştirilmesi hâlinde söz konusu cezalar on katı uygulanır. (6)  (Ek:1/7/2022-7416/6 md.) Bu maddede belirtilen idari para cezalarının bir takvim yılına ilişkin toplam tutarı, net işlem hacmi ek 2 nci maddenin dördüncü fıkrasının birinci cümlesinde yer alan parasal eşiğin altında olan aracı hizmet sağlayıcı veya hizmet sağlayıcı için beş yüz milyon Türk lirasını geçemez. Bu hüküm, beşinci fıkra kapsamında idari yaptırım uygulananlar hakkında uygulanmaz. (7)   Bu maddede öngörülen idari para cezalarını verme yetkisi Bakanlığa aittir. Bu yetki, merkezde Bakanlığın ilgili genel müdürlüğüne, taşrada ise Bakanlığın il müdürlüklerine devredilebilir. Yönetmelikler

Promosyon, Kampanya ve Ret Bildirimi Yükümlülükleri

Promosyon, hediye, indirim ve kampanyalara ilişkin kuralların açık ve anlaşılır şekilde belirtilmemesi hukuka aykırılık teşkil eder. Bunun yanı sıra muhatapların ticari elektronik iletileri reddetme hakkını kullanmasına ilişkin yasal yükümlülüklere riayet edilmemesi halinde sorumlular hakkında 5.723 TL ile 42.930 TL arasında idari para cezası kesilir.

Hizmet Sağlayıcılar Bakımından Genel Yükümlülükler ve İkincil Düzenlemeler

6563 sayılı Kanun'un 5'inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ile 8'inci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında yer alan yükümlülüklere aykırı hareket eden hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcılara iki bin Türk lirasından on beş bin Türk lirasına kadar idari para cezası tatbik edilir.

Kanunun 11'inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca Bakanlık tarafından yürürlüğe konulan ikincil düzenlemelere uyulmaması halinde her bir aykırılık için on bin Türk lirasından yüz bin Türk lirasına kadar idari para cezası kararlaştırılır. Aynı maddenin üçüncü fıkrasına aykırı davrananlar ile dördüncü fıkrasına aykırı hareket eden gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri hakkında ise elli bin Türk lirasından iki yüz elli bin Türk lirasına kadar ceza verilir.

Aracı Hizmet Sağlayıcılara İlişkin Özel Yaptırımlar

Elektronik ticaret pazar yerlerinde yer alan aracı hizmet sağlayıcıların, hizmet sağlayıcıların ticari faaliyetlerini ya da ekonomik davranış biçimlerini önemli ölçüde bozan uygulamalara başvurması yasaktır. Hizmet sağlayıcının aleyhine sonuç doğuracak şekilde aracılık sözleşmesinde tek taraflı değişiklik yapılması veya sözleşmede buna imkân tanıyan hükümlere yer verilmesi durumunda 28.620 TL ile 286.206 TL arasında idari para cezası tatbik edilir.

Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcının Kanun'un ek 1'inci maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine aykırı davranarak süresi içinde ödeme yapmadığı her bir hizmet sağlayıcı için on bin Türk lirasından az olmamak üzere yaptırım uygulanır. Bu ihlalde otuz güne kadarki gecikmelerde süresinde ödenmeyen tutar kadar, otuz günü aşan gecikmelerde ise ödenmeyen tutarın iki katı ceza kesilir. Ek 1'inci maddenin ikinci fıkrasının (d) bendine aykırılık halinde ise haksız olarak tahsil edilen bedelin on katı tutarında idari para cezası verilir.

Kanunun ek 2'nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine aykırı davranan aracı hizmet sağlayıcıya, ihlalin gerçekleştiği tarihten bir önceki takvim yılına ait net satış tutarının yüzde beşi oranında idari para cezası uygulanır. Aynı maddenin ikinci fıkrasının (c) bendine aykırılık halinde on milyon Türk lirası; (ç) ve (d) bentleri kapsamında süresinde yerine getirilmeyen her bildirim için ise bir milyon Türk lirası idari para cezası öngörülmüştür.

ETBİS Bildirimi, Lisans Yükümlülüğü ve Erişim Engelleme

Bakanlık tarafından talep edilen bilgi, belge ve defterlerin ibraz edilmemesi veya zorunlu tutulan bilgilerin Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'ne (ETBİS) bildirilmemesi hallerinde ilgililer hakkında 143.102 TL ile 715.516 TL arasında idari para cezası tatbik edilir.

Yasal zorunluluğa rağmen Bakanlıktan lisans almayan veya süresinde lisansını yenilemeyen hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcılara 28.620.688 TL idari para cezası uygulanır. Bu lisans eksikliğinin verilen sürede giderilmemesi durumunda Bakanlık tarafından ilgili internet adreslerine yönelik içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi tedbirine başvurulabilir.

Kademeli Süreler, İçeriğin Çıkarılması ve İtiraz Yolu

Ek 2'nci maddenin dördüncü fıkrasının (a) ve (b) bentleri ile ek 4'üncü maddesinin birinci fıkrasına aykırı davranan elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcı ve hizmet sağlayıcılar ile ek 2'nci maddenin dördüncü fıkrasının (c) bendine aykırı hareket eden aracı hizmet sağlayıcı hakkında on milyon Türk lirası idari para cezası uygulanarak eksikliğin giderilmesi amacıyla altmış günlük süre tanınır. Belirtilen sürede ihlalin sürdürülmesi halinde yirmi milyon Türk lirası ve kırk milyon Türk lirası kademeli para cezaları ile ilave süreler tatbik edilir; kırk milyon Türk liralık ceza bildiriminden itibaren sadece geçmiş siparişlere ilişkin işlemler yürütülebilir.

Tanınan süreler zarfında aykırılığın ortadan kaldırılmaması halinde Bakanlık ilgili internet adreslerine yönelik içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararı alabilir. Söz konusu karar, gereği derhal yerine getirilmek üzere Erişim Sağlayıcıları Birliğine iletilir.

Bakanlık tarafından verilen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvuru yapılabilir. Sulh ceza hâkimliğinin vereceği karara karşı ise 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri dairesinde itiraz kanun yoluna gidilmesi mümkündür.

Tekerrür, Yanıltıcı İşlemler ve Yıllık Üst Sınır

Kanunun 12'nci maddesinin birinci fıkrasındaki idari para cezalarının uygulanmasına karşın Bakanlıkça belirlenen sürede aykırılığın giderilmemesi veya ceza tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı fiilin tekrarlanması durumunda bir önceki cezanın iki katı tutarında ceza kesilir.

Kanunun 12'nci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezalarına konu fiillerin Bakanlığı yanıltmaya yönelik iş ve işlemlerle işlenmesi halinde, söz konusu cezalar on katı olarak tatbik edilir.

Kanunun 12'nci maddesinde yer alan idari para cezalarının bir takvim yılı içindeki toplam tutarı, net işlem hacmi Kanunun ek 2'nci maddesinin dördüncü fıkrasındaki parasal eşiğin altında kalan aracı hizmet sağlayıcı veya hizmet sağlayıcılar bakımından beş yüz milyon Türk lirasını aşamaz. Ancak Bakanlığı yanıltmaya yönelik fiiller sebebiyle uygulanan cezalarda bu azami tavan dikkate alınmaz.

6563 sayılı Kanun'un 12'nci maddesinde düzenlenen idari para cezalarını verme yetkisi kural olarak Bakanlığa aittir. Bakanlık bu yetkisini merkez teşkilatında ilgili genel müdürlüğe, taşrada ise ticaret il müdürlüklerine devredebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Onaysız ticari elektronik ileti gönderilmesinin cezası nedir?

Onay alınmaksızın veya verilen onaya aykırı şekilde ticari elektronik ileti gönderilmesi halinde 2.859 TL ile 14.309 TL arasında idari para cezası verilir. Fiilin bir defada birden fazla kişiye karşı işlenmesi durumunda bu ceza on katına kadar artırılarak uygulanır.

ETBİS bildiriminin yapılmamasının yaptırımı nedir?

2026 yılı dönemi için Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi'ne bildirim yapılmaması veya Bakanlıkça talep edilen bilgi, belge ve defterlerin sunulmaması hallerinde 143.102 TL ile 715.516 TL arasında idari para cezası tatbik edilir.

Lisans almayan e-ticaret kuruluşlarına erişim engeli getirilebilir mi?

2026 yılı dönemi için lisans almayan veya yenilemeyen hizmet sağlayıcı ve aracı hizmet sağlayıcılara 28.620.688 TL ceza uygulanır; aykırılık giderilmezse ilgili internet adreslerine yönelik içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararı verilebilir.

E-ticaret idari para cezalarında tekerrür hükümleri nasıl uygulanır?

Uygulanan cezaya rağmen verilen sürede aykırılığın giderilmemesi veya ceza tebliğinden itibaren bir yıl içinde aynı ihlalin yinelenmesi halinde bir önceki idari para cezasının iki katı tutarında ceza uygulanır.

Bakanlığın erişim engelleme kararına karşı nereye itiraz edilir?

Bakanlıkça verilen içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir; sulh ceza hâkimliğinin kararına karşı ise 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu çerçevesinde itiraz edilebilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu