7416 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'da Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 07.07.2022 tarihli ve 31889 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Temel Tanımlar ve Platform Ayrımı
Elektronik ticaret ortamı; internet sitesi, mobil site veya mobil uygulama gibi elektronik ticaret faaliyetinde bulunulan platformları ifade eder. Elektronik ticaret pazar yeri ise aracılık hizmetinin sunulduğu elektronik ticaret ortamıdır.
Pazar yeri üzerinden diğer aktörlerin mal ve hizmet tedarikine ilişkin sözleşme kurulmasına ya da sipariş işlemlerinin yürütülmesine zemin oluşturan kuruluşlar aracı hizmet sağlayıcı niteliğindedir. Buna karşılık gerek bir pazar yerinde gerekse doğrudan kendi çevrim içi ortamında mal ya da hizmet sunumu amacıyla sipariş kabul eden ve sözleşme akdeden taraflar hizmet sağlayıcı olarak değerlendirilir.
İçerik Sorumluluğu ve Hukuka Aykırılık Bildirimi
Aracı hizmet sağlayıcı, hizmet sağlayıcının sunduğu içerik ve içeriğe konu mal veya hizmetle ilgili hukuka aykırılıklardan kural olarak sorumlu tutulmaz.
Aracı hizmet sağlayıcının sunulan içerikteki veya içeriğe konu mal ve hizmetteki hukuka aykırılıktan haberdar olması halinde, söz konusu içeriği derhal yayımdan kaldırması ve bu hususu kamu kurum ve kuruluşlarına bildirmesi zorunludur.
Haksız Ticari Uygulamalar
Aracı hizmet sağlayıcı tarafından gerçekleştirilen ve karşı tarafın ticari işleyişini belirgin şekilde aksatan, makul değerlendirme yapabilmesini engelleyen yahut olağan koşullarda tarafı olmayacağı bir ticari bağa girmesini dayatan fiiller haksız ticari uygulama vasfı taşır.
Kademeli İlave Yükümlülükler ve Lisans Şartı
Kanun uyarınca aracı hizmet sağlayıcıların tümü belirli yükümlülüklere tabidir; bunun yanında net işlem hacmi ve işlem sayısına bağlı kademeli ek yükümlülükler belirlenmiştir. Bir takvim yılındaki net işlem hacmi on milyar Türk lirasının üzerinde olanlar; otuz milyar Türk lirasının ve iptal/iadeler hariç işlem sayısı yüz bin adedin üzerinde olanlar ile altmış milyar Türk lirasının ve iptal/iadeler hariç işlem sayısı yüz bin adedin üzerinde bulunanlar kademeli ilave yükümlülüklere tabi tutulur.
Hizmet sağlayıcıların yükümlülükleri kanunda ayrıca düzenlenmemiş olup aracı hizmet sağlayıcıların tabi olduğu yükümlülükler ile hacim gruplandırmaları hizmet sağlayıcılara kıyasen uygulanır.
Bir takvim yılındaki net işlem hacmi on milyar Türk lirasını aşan ve iptal ile iadeler hariç işlem sayısı yüz bin adedin üzerinde olan aracı hizmet sağlayıcıların faaliyetlerine devam edebilmesi için Ticaret Bakanlığı'ndan lisans alması ve lisansını yenilemesi zorunludur.
Yaptırımlar ve Yürürlük Takvimi
Kanunda öngörülen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi durumunda, ihlalin vuku bulduğu takvim yılından bir önceki dönemin net satış tutarı esas alınarak hesaplanan nispi para cezalarının yanı sıra alt sınırı on bin Türk lirası, üst sınırı yirmi milyon Türk lirası olarak belirlenen maktu idari para cezaları tatbik edilir.
7416 sayılı Kanun hükümleri genel kural olarak 1 Ocak 2023 tarihinde yürürlüğe girer. Kanunun Ek Madde 2/2(b) ve Ek Madde 2/10 hükümleri 1 Ocak 2024 tarihinde; Ek Madde 3 ve Ek Madde 4 kapsamındaki lisans alma yükümlülüğüne ilişkin hükümleri ise 1 Ocak 2025 tarihinde yürürlük kazanır.
Aracı hizmet sağlayıcı platformda sunulan içerik ve ürünlerden sorumlu mudur?
Pazar yerinde sunulan mal, hizmet ve içeriklerdeki hukuka aykırılıklardan kural olarak aracı hizmet sağlayıcı sorumlu tutulmaz. Buna karşın, bahse konu aykırılığın öğrenilmesi halinde ilgili içeriğin gecikmeksizin yayından çıkarılması ve yetkili mercilere bildirim yapılması yasal bir zorunluluktur.
Ticaret Bakanlığı'ndan lisans alma zorunluluğu hangi aracı hizmet sağlayıcıları kapsar?
Bir takvim yılındaki net işlem hacmi on milyar Türk lirasını aşan ve iptal ile iadeler hariç işlem sayısı yüz bin adedin üzerinde olan aracı hizmet sağlayıcıların faaliyetlerini sürdürebilmek için Ticaret Bakanlığı'ndan lisans alması ve lisansını yenilemesi gerekir.
Hangi haller aracı hizmet sağlayıcı yönünden haksız ticari uygulama sayılır?
Hizmet sağlayıcının ticari işleyişine ciddi zarar veren, serbest ve makul karar alma kapasitesini zedeleyen yahut olağan şartlarda kabul etmeyeceği bir sözleşme veya ticari ilişkiye mecbur bırakan uygulamalar haksız ticari uygulama sayılır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy