Eğitim Sonu Sınavı İptal Davası ve Hukuki Denetimi

by Avukat Erdal Ersoy
Eğitim Sonu Sınavı İptal Davası ve Hukuki Denetimi

Eğitim Sonu Sınavı, Polis Meslek Eğitim Merkezleri, Polis Meslek Yüksekokulları ve Polis Amirleri Eğitimi Merkezi mezunlarının tabi tutulduğu mülakat sonucunda tesis edilen başarısızlık işlemlerine karşı idari yargıda iptal davasına konu edilebilmektedir. Söz konusu işlem uyarınca adayın ilişiğinin kesilmesine yol açan uyuşmazlıklarda, sonucun internette ilan edilmesinden itibaren işlemeye başlayan kanuni süreler ve idarenin değerlendirme usulü yargısal denetimin odağını oluşturur.

Sınavın Hukuki Dayanağı ve Başarı Şartları

Polis eğitim kurumlarında öğrenimlerini tamamlayan adayların aday memur olarak atanabilmesi, 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca Polis Akademisi Başkanlığı tarafından yapılacak mülakatta başarılı olma şartına bağlanmıştır. Sınavın uygulama esasları ise Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde polis memuru ve komiser yardımcısı rütbelerine aday memur olarak atanacaklar hakkında 03 Haziran 2015 tarihli sınav yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir.

Danıştay Danıştay 12. Daire Başkanlığı, E. 2016/28, K. 2016/22Kaynağı aç
Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2016/28 E.  ,  2016/22 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ON İKİNCİ DAİRE Esas No : 2016/28 Karar No : 2016/22 YETKİLİ YARGI YERİNİN BELİRLENMESİ KARARI … .. Polis Meslek Yüksekokulu mezunu olan davacı vekili tarafından, müvekkilinin Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı rütbelerine aday memur olarak atanacaklara ilişkin olarak yapılan mülakat sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, Ankara 2. İdare Mahkemesi'nin … tarihli ve … sayılı kararıyla işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer olan Samsun İdare Mahkemesi'nin 2577 sayılı İdari Yargılama Usul Kanunu'nun 32/1. maddesi uyarınca uyuşmazlığın görüm ve çözümünde yetkili olduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden reddedilerek dosyanın yetkili Samsun İdare Mahkemesi'ne gönderildiği; Samsun 1. İdare Mahkemesi'nin … tarihli ve … sayılı kararıyla iptali istenilen işlemin Ankara İlinde bulunan Polis Akademisi Başkanlığınca tesis edildiği gerekçesiyle, 2577 sayılı Kanun'un 32/1. maddesi uyarınca dava konusu işlemi tesis eden yerdeki idari uyuşmazlıkların görüm ve çözümünde yetkili olan Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğu belirtilerek 2577 sayılı Kanun'un 43/1-b. maddesi uyarınca yetkili yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Danıştay'a gönderilmesi üzerine Danıştay Onikinci Dairesince dava dosyası incelenerek gereği görüşüldü: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesinin 3-a bendinde, dava dilekçelerinin görev ve yetki yönünden inceleneceği, 15. maddesinin 1-a bendinde de, idari yargının görevli olduğu konularda görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedileceği hükme bağlanmış olup, aynı Yasanın görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlemlere ilişkin 43. maddesinin 1-b bendinde ise, görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle dosyanın gönderildiği mahkeme kendisini görevsiz veya yetkisiz gördüğü takdirde, söz konusu mahkeme ile görevsizlik ve yetkisizlik kararını veren mahkeme aynı bölge idare mahkemesinin yargı çevresinde ise, uyuşmazlığın bölge idare mahkemesince, aksi halde Danıştayca çözümleneceği kuralına yer verilmiştir. Yine 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, "İdari Davalarda Genel Yetki" başlıklı 32. maddesinin 1. fıkrasında, göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesi olduğu hükmüne yer verilmiştir. Dava dosyasının incelenmesinden; ….. Polis Meslek Yüksekokulundan mezun olan davacının polis memuru olarak atanabilmek için katıldığı mülakat sınavında başarısız sayılarak atamasının yapılmaması üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun Ek 1. maddesinin üçüncü fıkrasında “…(Ek fıkra: 27/3/2015-6638/23 md.) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte öğrenime devam edenler dâhil, bu Kanun ve 4652 sayılı Polis Yüksek Öğretim Kanunu gereğince, polis eğitim kurumlarında ya da adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerin, kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı rütbelerine aday memur olarak atanmaları için öğrenim süresini başarıyla tamamlamaları ve eğitim sonunda Polis Akademisi Başkanlığınca yapılacak sınavda başarılı olmaları şarttır. “ denilmektedir. 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanununun Ek 1. maddesine dayanılarak hazırlanan ve polis eğitim kurumlarında veya adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayan öğrencilerin kadrolarına polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanabilmeleri için yapılacak sınavla ilgili usul ve esasları belirleyen, 03.06.2015 tarih ve 29375 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanrak yürürlüğe konulan Kadrolarına Polis Memuru ve Komiser Yardımcısı Rütbelerine Aday Memur Olarak Atanacaklara Uygulanacak Sınav Yönetmeliği'nin 4. maddesinde, “Bu Yönetmelikte geçen; a) Aday: Polis eğitim kurumları veya adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim süresini başarı ile tamamlayan öğrencileri, b) Başkanlık: Polis Akademisi Başkanlığını,…ç) Polis eğitim kurumları: Polis Akademisi Başkanlığına bağlı Polis Amirleri Eğitimi Merkezi, Polis Meslek Eğitim Merkezi ve Polis Meslek Yüksekokulunu, ifade eder.”, 5. maddesinde, “(1) Polis eğitim kurumları ve adına diğer yükseköğretim kurumlarında öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayan öğrenciler, kadrolarına polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanmalarından önce sınava tabi tutulur.”, 6. maddesinde, “(1) Sınav yerleri ve tarihleri, Polis Amirleri Eğitimi Merkezi, Polis Meslek Eğitim Merkezi, Polis Meslek Yüksekokulu ve adına diğer yükseköğretim kurumlarından mezun olan öğrenciler için ayrı ayrı Başkanlıkça belirlenir ve sınav tarihinden en az on beş gün önce Başkanlık resmi internet sitesinde ilan edilir. (2) Sınav, mezuniyeti müteakip en geç bir ay içinde yapılır.,” 7. maddesinde, “(1) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları Başkanlık onayı ile belirlenir….(3) Sınav komisyonu; emniyet müdürü rütbesinde bir başkan ve üç rütbeli personel ile bir öğretim elemanından oluşur. Bu komisyon, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanan sorularla sözlü sınav yapmakla görevli ve yetkilidir. İhtiyaca göre her bir polis eğitim kurumunda ve Başkanlıkta birden fazla sınav komisyonu oluşturulabileceği gibi birden fazla polis eğitim kurumu için de tek bir komisyon görevlendirilebilir….”, 10. maddesinde, "(1) Sınavda başarılı olan adayların kadrolarına aday polis memuru veya komiser yardımcısı olarak atanmaları 6/8/1992 tarihli ve 92/3393 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği hükümlerine göre yapılır.” hükümleri yer almaktadır. Yukarıda yer alan mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, kadrolarına polis memuru ve komiser yardımcısı rütbelerine aday memur olarak atanabilmek için ilgililerin öğrenim süresini başarıyla tamamladıktan sonra yapılacak sınavda başarılı olmaları gerektiği, bu sınavın ise Polis Akademisi Başkanlığınca yapılacağı anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacının mülakat sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin Ankara İlinde bulunan Polis Akademisi Başkanlığınca tesis edilmiş olduğu gözönüne alındığında, bu davanın görüm ve çözümünde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin 1. fıkrası uyarınca dava konusu işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yerde kurulu Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle; davanın görüm ve çözümünde Ankara İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğuna, dava dosyasının Ankara 2. İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine ve kararın Samsun 1. İdare Mahkemesi'ne ve taraflara bildirilmesine, 19/01/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Mevzuat uyarınca adayların sınavda başarılı sayılabilmesi için 100 tam puan üzerinden en az 70 puan alması zorunludur. Yapılan değerlendirmede 70 puanın altında kalan adaylar başarısız kabul edilmekte, okulla ilişikleri kesilerek aday memur olarak atamaları gerçekleştirilmemektedir.

Dava Açma Süresi ve İdari Yargı Yetkisi

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca, özel kanunlarında ayrı bir süre belirtilmemiş hallerde idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür. Eğitim Sonu Sınavı sonucunun Polis Akademisi'nin internet sitesinde ilan edilmesiyle başlayan bu 60 günlük süre hak düşürücü niteliktedir.

2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 7Kaynağı aç
Madde 7 – 1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür. 2. Bu süreler; a) İdari uyuşmazlıklarda; yazılı bildirimin yapıldığı, b) Vergi, resim ve harçlar ile benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarından doğan uyuşmazlıklarda: Tahakkuku tahsile bağlı olan vergilerde tahsilatın; tebliğ yapılan hallerde veya tebliğ yerine geçen işlemlerde tebliğin; tevkif yoluyla alınan vergilerde istihkak sahiplerine ödemenin; tescile bağlı vergilerde tescilin yapıldığı ve idarenin dava açması gereken konularda ise ilgili merci veya komisyon kararının idareye geldiği; Tarihi izleyen günden başlar. 3. Adresleri belli olmayanlara özel kanunlarındaki hükümlere göre ilan yoluyla bildirim yapılan hallerde, özel kanununda aksine bir hüküm bulunmadıkça süre, son ilan tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün sonra işlemeye başlar. 4. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz. Sürelerle ilgili genel esaslar

2577 sayılı Kanun'un 7. maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında, ilanı gereken düzenleyici işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem, uygulanan bireysel işlem veya her ikisi aleyhine birlikte dava açabilmesi mümkündür; düzenleyici işlemin iptal edilmemiş bulunması uygulamaya dayalı işlemin iptaline engel teşkil etmez.

Eğitim sonu mülakat sınavında başarısız sayılma işlemine karşı açılacak iptal davalarında yetkili yargı yeri, işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yere göre tayin edilir. Danıştay 12. Dairesinin 2016/28 Esas, 2016/22 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere, mülakat sonucunu tesis eden merci Ankara'da bulunan Polis Akademisi Başkanlığı olduğundan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 32. maddesinin birinci fıkrası uyarınca Ankara İdare Mahkemeleri yetkilidir. Başka bir ildeki mahkemede dava açılması durumunda ise yetkisizlik kararı verilerek dosya yetkili mahkemeye gönderilmektedir.

Mülakat Değerlendirmesinde Hukuka Aykırılık Ölçütleri

Adayın elenme sebebini resmi kayıtlarda yer alan sözlü mülakatta başarısız sayılma işlemi teşkil ettiğinden, açılan iptal davasının konusunu güvenlik soruşturması değil, söz konusu mülakat işleminin hukuka uygunluğu oluşturmaktadır.

Sözlü mülakat değerlendirmelerinde puan formundaki gerekçe hanesinin boş bırakılması veya tüm adaylar için kullanılabilecek nitelikteki matbu ve soyut ifadelere yer verilmesi yargısal denetimi zorlaştırır. İdarenin adayın başarısız sayılma gerekçesini somut ve denetlenebilir şekilde ortaya koyamaması, mülakat işleminin hukuka aykırılığı savıyla açılan davalarda iptal nedenleri arasında değerlendirilir.

Mülakat komisyonunda görev yapan üyelerin adayı değerlendirirken her bir kritere bağımsız bir inceleme yapmaksızın birebir aynı puanları takdir etmesi, takdir yetkisinin objektif kullanılmadığına ve durumun hayatın olağan akışıyla bağdaşmadığına işaret eden bir hukuka aykırılık unsuru sayılabilmektedir.

Mülakat sürecinde adaya yöneltilen soruların ve verilen yanıtların sonradan denetlenebilmesini temin edecek biçimde sesli veya görüntülü olarak kayıt altına alınmaması hali, işlemin şeffaflığını zedeleyen bir eksiklik olarak iptal taleplerinde ileri sürülebilmektedir.

Mahkeme Kararının Uygulanması ve İdarenin Görevi

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin birinci fıkrası uyarınca idare, yürütmenin durdurulması veya iptal kararlarının gereklerine göre gecikmeksizin işlem tesis etmekle yükümlüdür ve bu süre kararın tebliğinden itibaren otuz günü geçemez. Mahkeme kararının tebliğinden sonra idare, bu yasal süre içerisinde adayı kararda öngörülen ilkelere uygun şekilde yeniden mülakata almak mecburiyetindedir.

2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 28Kaynağı aç
Madde 28 – 1.(Değişik:10/6/1994-4001/13 md.) Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. (İptal cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 10/7/2013 tarihli ve E.: 2012/107 K.: 2013/90 sayılı Kararı ile.) (…) (Ek cümleler: 21/2/2014-6526/18 md.; Değişik üçüncü ve dördüncü cümleler: 10/9/2014-6552/97 md.; İptal üçüncü cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 25/11/2015 tarihli ve E.: 2014/86, K.: 2015/109 sayılı Kararı ile.) (…)22 (İptal dördüncü cümle: Anayasa Mahkemesi’nin 25/11/2015 tarihli ve E.: 2014/86, K.: 2015/109 sayılı Kararı ile.) (Ek cümle: 10/9/2014-6552/97 md.) (…)22 ancak disiplin hükümleri saklıdır. 2. (Değişik: 2/7/2012-6352/58 md.) Konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderleri, davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim tarihinden itibaren, birinci fıkrada belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yatırılır. Birinci fıkrada belirtilen süreler içinde ödeme yapılmaması halinde, genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunur. 3. Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. 4. (Değişik: 21/2/2014-6526/18 md.) Mahkeme kararlarının süresi içinde kamu görevlilerince yerine getirilmemesi hâlinde tazminat davası ancak ilgili idare aleyhine açılabilir. 5. Vergi uyuşmazlıklarına ilişkin mahkeme kararlarının idareye tebliğinden sonra bu kararlara göre tespit edilecek vergi, resim, harçlar ve benzeri mali yükümler ile zam ve cezaların miktarı ilgili idarece mükellefe bildirilir. 6. (Değişik: 2/7/2012-6352/58 md.) Tazminat ve vergi davalarında idarece, mahkeme kararının tebliğ tarihi ile ödeme tarihi arasındaki süreye 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faiz ödenir. Ancak mahkeme kararının davacıya tebliği ile banka hesap numarasının idareye bildirildiği tarih arasında geçecek süre için faiz işlemez. Açıklama:
Eğitim Sonu Sınavında başarı puanı barajı nedir?

Adayların sınavda başarılı sayılabilmesi için 100 tam puan üzerinden en az 70 puan alması gerekmekte olup bu puanın altında kalanların başarısız sayılarak okulla ilişiği kesilir ve ataması yapılmaz.

Eğitim Sonu Sınavı iptal davası ne zaman açılmalıdır?

Dava açma süresi, mülakat sonucunun Polis Akademisi internet sitesinde ilan edildiği tarihten itibaren 2577 sayılı Kanun'un 7. maddesi uyarınca 60 gün olup bu süre hak düşürücü niteliktedir.

Mülakat iptal edilince aday göreve başlar mı?

Mahkemenin iptal kararı adayın göreve başlaması sonucunu kendiliğinden doğurmaz; idarenin kararın tebliğinden itibaren 2577 sayılı Kanun'un 28. maddesi uyarınca otuz gün içinde adayı mahkeme kararındaki ilkelere uygun olarak yeniden mülakata alması gerekir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu