2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 32/1 uyarınca, araçlar üzerinde mevzuata uygun şekilde yapılan her türlü değişikliğin işleten tarafından otuz gün içinde araç tescil belgesine veya tescil kayıtlarına işletilmesi zorunludur; bu yükümlülüğe uyulmaması halinde işletene idari para cezası uygulanır. Kanunun 32/2 maddesi uyarınca ise üzerinde teknik değişiklik yapılan araçlar, yapılan değişikliğin mevzuata uygun olduğu belgelenip yetkili kuruluşça tescil belgesine veya kayıtlarına işletilinceye kadar trafikten menedilir.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 32Kaynağı aç
Teknik Değişikliklerin Bildirilmesi ve Otuz Günlük Yasal Süre
2918 sayılı Kanun m. 32/1 uyarınca, mevzuata uygun olarak gerçekleştirilen teknik değişikliklerin tescil belgesine veya kayıtlarına işletilmesi için otuz günlük yasal süre öngörülmüştür. Bu sürenin işlemin fiilen yapıldığı tarihten itibaren işlemeye başlayacağı ve servis kaynaklı gecikmelerin araç sahibinin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı kabul edilmektedir.
Ruhsata İşletilmesi Gereken Tadilatlar ve Renk Değişikliği Ölçütü
Tescil kaydının güncellenmesi zorunluluğu, aracın resmi kimliğini, teknik sınıfını, kullanım amacını veya güvenlik unsurlarını etkileyen değişikliklerde ortaya çıkmaktadır. Bu doğrultuda renk, yakıt sistemi, motor, çeki demiri, gövde veya karoser tadilatları ile oturma düzenine ilişkin koltuk ekleme ya da sökme işlemleri bu kapsama girebilecek niteliktedir.
Araç kaplama işlemlerinde tescil güncellemesinin gerekip gerekmediği değerlendirilirken belirleyici ölçüt, uygulamanın aracın baskın rengini değiştirip değiştirmediğidir. Kaput, tavan, yan yüzeyler veya gövdenin tamamında yapılan kaplama fiilen farklı bir ana renk algısı oluşturuyorsa değişikliğin tescile işletilmesi gerekir; buna karşılık ana rengi değiştirmeyen sınırlı uygulamalar baskın renk değişikliği yaratmadığı ölçüde bu kapsamda görülmez.
Trafikten Men Tedbiri ve Geçici Trafiğe Çıkış İzin Belgeleri
2918 sayılı Kanun m. 32/2 uyarınca, üzerinde teknik değişiklik yapılan araçlar, yapılan değişikliğin mevzuata uygunluğu belgelenip yetkili tescil kuruluşunda araç tescil belgesine veya kayıtlarına işletilinceye kadar trafikten menedilir. Trafikten men kararının kaldırılabilmesi ve aracın yeniden seyrüsefere çıkabilmesi için yalnızca tahakkuk eden idari para cezasının ödenmesi yeterli olmayıp, aykırılığın giderilmesi, onay ve muayene belgelerinin ibrazı ve tescil kaydının güncellenmesi zorunludur.
Tespiti yapılan eksikliğin giderilmesi ve tescil işlemlerinin yürütülmesi amacıyla araca yedi iş günü süreli Geçici Trafiğe Çıkış İzin Belgesi (EK-33) düzenlenebilir. Bu süre boyunca araç yalnızca tanınan geçici izin sınırları dahilinde sevk edilebilir. İlgilisine verilen izin türü sevk yöntemini belirler; EK-33 belgesi aracın bizzat sürülerek sevkine imkan tanıyabilirken, EK-33/A belgesi düzenlenen durumlarda sevk işleminin yalnızca çekici veya kurtarıcı marifetiyle yapılmasına izin verilir.
Tanınan yedi iş günlük geçici izin süresi içinde tescil ve tadilat işlemleri tamamlanmadığı takdirde araç otoparka çekilir.
İdari Sorumluluk ve Sürücü Ceza Puanı
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 32/1 uyarınca tescile işletme yükümlülüğüne uyulmaması halinde idari yaptırım işletene yöneltilir. Bununla birlikte tescil kaydını güncel tutma borcunun niteliği gereği, araç denetim anında bir başkası tarafından kullanılıyor olsa dahi idari sorumluluğun tescil sahibine ait olacağı yönünde yaklaşımlar bulunmaktadır.
Denetim esnasında teknik değişiklik tespiti yapıldığında aracı sevk ve idare eden sürücüye 10 ceza puanı verilebileceği; geriye dönük bir yıllık dönem içinde 100 puanın doldurulması halinde sürücü belgesinin geçici olarak geri alınması sonucunun doğabileceği ifade edilmektedir.
32/1 Cezasına Karşı İtiraz Mercii ve Kanuni Süreler
5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27/1 uyarınca, idari para cezası kararına karşı kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu yasal süre içinde başvuru yapılmaması halinde idari yaptırım kararı kesinleşir. İdari para cezasının ödenmiş olması, bazı durumlarda başvuru imkanını ortadan kaldırmaz.
5326 sayılı KABAHATLER KANUNU m. 27Kaynağı aç
5326 sayılı Kanun m. 27/2 gereğince, mücbir sebebin varlığı sebebiyle on beş günlük sürenin geçirilmesi halinde bu sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde başvuru yapılabilir; bu başvuru kararın kesinleşmesini kendiliğinden engellemez ancak mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir. Ayrıca idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişiyle ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararlar da verilmişse, yaptırıma ilişkin hukuka aykırılık iddiaları iptal talebiyle birlikte idari yargı merciinde görülür.
32/1 trafik cezasında idari sorumluluk kime aittir?
2918 sayılı Kanun m. 32/1 uyarınca yaptırım kural olarak işletene uygulanır; denetim anında araç başkası tarafından kullanılsa dahi tescil kaydını güncel tutma yükümlülüğü nedeniyle sorumluluğun araç sahibine ait olduğu ve sürücüye de 10 ceza puanı verilebileceği değerlendirilmektedir.
Araç kaplama işlemleri 32/1 trafik cezası kapsamına girer mi?
Araç kaplamasında tescil kaydının güncellenmesi zorunluluğu uygulamanın baskın rengi değiştirip değiştirmediğine bağlıdır; fiilen farklı bir ana renk algısı oluşturan kaplamaların tescile işletilmesi gerekirken ana rengi değiştirmeyen uygulamalar bu kapsamda sayılmaz.
Trafikten men edilen araç için eksiklik giderme süresi ne kadardır?
Trafikten men edilen araca eksikliğin giderilmesi ve tescil işlemlerinin yürütülmesi amacıyla yedi iş günü süreli Geçici Trafiğe Çıkış İzin Belgesi düzenlenebilir.
32/1 idari para cezasına karşı itiraz süresi ne kadardır?
İdari para cezası kararına karşı, kararın tebliği veya tefhiminden itibaren en geç on beş gün içinde yetkili sulh ceza mahkemesine başvurulabilir; bu sürede başvuru yapılmazsa karar kesinleşir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy