Elektronik Ortamdaki Belgeler ve E-Postanın Yeri
Elektronik yazışmaların yargılamadaki yeri belirlenirken Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 199/1 çerçevesinde belge tanımına bakılır. Düzenlemeye göre, uyuşmazlık konusu vakıaları ispata elverişli yazılı veya basılı metinler, fotoğraflar, ses veya görüntü kayıtları ile elektronik ortamdaki veriler ve benzeri bilgi taşıyıcıları belge niteliğindedir. Bu çerçevede gönderilen elektronik postalar da mahkeme önünde uyuşmazlık vakıalarını aydınlatmaya elverişli birer elektronik veri olarak belge kapsamında yer alır.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 199Kaynağı aç
Sıradan E-Postaların İspat Değeri ve Delil Başlangıcı
Güvenli elektronik imza içermeyen sıradan bir e-posta, doğrudan imzalı adi senet hükmünde kabul edilmez ve kesin delil oluşturmaz. Buna karşın Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 199 ve m. 202 uyarınca uyuşmazlık konusu vakıanın ispatında hâkim tarafından incelenebilir. Gereken yasal koşulların varlığı durumunda bu yazışmalar delil başlangıcı sayılarak diğer delillerle birlikte iddianın ispatlanmasında göz önüne alınabilir.
Ticari Hayatta E-Posta Bildirimleri ve Teyit Usulü
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 18/2, tacirin bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesini öngörür. Aynı kanunun 18/3. maddesi uyarınca tacirler arasında diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshetmeye veya sözleşmeden dönmeye yönelik ihbar ve ihtarların noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla ya da güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta (KEP) sistemi üzerinden yapılması zorunludur. Bununla birlikte söz konusu düzenleme sıradan e-posta yoluyla gerçekleştirilen her bildirimin kendiliğinden geçersiz kalacağı anlamına gelmemekte; kanunun özel bir bildirim usulü koyduğu durumlarda sıradan e-postanın yeterliliği ayrıca ele alınmaktadır.
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 18Kaynağı aç
Türk Ticaret Kanunu m. 21/3 uyarınca telefonla, telgrafla, herhangi bir iletişim veya bilişim aracıyla ya da sözlü olarak kurulan sözleşmelerle yapılan açıklamaların içeriğini doğrulayan bir yazıyı alan kişi, bunu aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde itirazda bulunmamışsa teyit mektubunun yapılan sözleşmeye veya açıklamalara uygun olduğunu kabul etmiş sayılır. Bunun yanında Türk Ticaret Kanunu m. 21/2 gereğince fatura alan bir kişi, faturayı aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmazsa içeriği kabul etmiş sayılır.
6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU m. 21Kaynağı aç
Kurumsal E-Posta Denetimi ve Özel Hayatın Korunması
Elektronik posta yoluyla gerçekleştirilen haberleşmeler anayasal haberleşme hürriyeti ve özel hayatın korunması kapsamındadır. İşverenin çalışanına ait kurumsal e-posta hesabında denetim yapabilmesi sınırsız bir yetki niteliğinde olmayıp bu kapsamda yapılacak bir inceleme bakımından meşru amaç, önceden bilgilendirme, ölçülülük, gereklilik ve daha hafif bir yöntemle amaca ulaşılıp ulaşılamayacağı gibi ölçütler önem taşımaktadır.
Ceza Yargılamasında E-Posta Delillerinin Geçerliliği
Ceza muhakemesinde serbest delil ilkesi geçerli olsa da verilecek mahkûmiyet hükmü sadece hukuka uygun biçimde elde edilen delillere dayandırılabilir. Mağdurun kendisine iletilen tehdit veya hakaret içerikli e-postayı adli mercilere sunması kural olarak delilin hukuka aykırılığını doğurmaz. Ancak başka bir kimsenin e-posta hesabına şifre kırarak ya da izinsiz girerek veri elde edilmesi veya üçüncü kişiler arasındaki haberleşmelerin haksız biçimde ele geçirilmesi delilin hukuka aykırı sayılması sorununu ortaya çıkarır.
Sıradan bir e-posta mahkemede kesin delil sayılır mı?
Güvenli elektronik imza içermeyen sıradan e-postalar doğrudan senet veya kesin delil sayılmaz; ancak somut olayın koşullarına göre delil başlangıcı kabul edilerek diğer delillerle birlikte değerlendirilebilir.
Tacirler fesih veya temerrüt ihtarını sıradan e-posta ile yapabilir mi?
Türk Ticaret Kanunu m. 18/3 uyarınca tacirler arasındaki temerrüt, fesih ve sözleşmeden dönme ihtarları noter, taahhütlü mektup, telgraf veya güvenli elektronik imza ile KEP üzerinden yapılmalıdır. Kanunun özel usul öngördüğü bu alanlar haricindeki bildirimlerde sıradan e-postanın etkisi somut işleme göre ayrıca değerlendirilir.
Bilişim araçlarıyla iletilen teyit yazısına itiraz süresi ne kadardır?
Türk Ticaret Kanunu m. 21/3 gereğince, bilişim veya iletişim araçlarıyla yapılan açıklamaları doğrulayan teyit yazısını alan kişi, yazıyı aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde itiraz etmezse teyidin sözleşmeye veya açıklamalara uygunluğunu kabul etmiş sayılır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy