Doçentlik Etik İhlali Nedir ve Süreç Nasıl İşler?

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2021/6605 E.  ,  2023/7345 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2021/6605 Karar No : 2023/7345 TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Üniversitesi VEKİLİ: Av. … KARŞI TARAF (DAVACI): … İSTEMİN KONUSU: … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından 27/12/2019 tarih ve 30991 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gazi Üniversitesi … Anabilim Dalı için ilan edilen doktor öğretim üyesi kadrosuna atanmak için yapılan başvurunun reddine ilişkin Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı işleminin ve anılan kadroya Dr. …'un atanmasına dair Gazi Üniversitesi Rektörlüğü işleminin iptaline karar verilmesi istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; davacının ilan edilen doktor öğretim üyesi kadrosuna başvuru yaparken eserler listesine koymadığı bir eserde etik ihlalde bulunduğundan bahisle değerlendirilmediği, davacının başvuru yaparken sunduğu eserlere göre başvurusunun değerlendirilmesinin gerektiği, kanun ve yönetmelik hükümleri ile ilan metninde başvuru yapılırken tüm eserlerin listeye konulması zorunluluğunun bulunmadığı gibi tüm eserlerin konulmasının zorunlu kılınmasının başvuru sırasında eser listesi sunulmasının amacına aykırı olacağı ve başvuranın ilanihaye başvurularda değerlendirilme hakkından mahrum kalacağı anlamına geleceği, bu nedenle davacının ve başvuruda bulunan adayların başvurusunun eserler listesindeki yayınlarla sınırlı olarak değerlendirilmesi gerekirken, anılan usul izlenmeksizin eksik incelemeye dayalı tesis edilen doktor öğretim üyesi kadrosuna atanmak için yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemde ve anılan kadroya Dr. …'un atanmasına dair Gazi Üniversitesi Rektörlüğü işleminde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İlgilileri hakkında etik ihlalde bulunduğuna dair inceleme, değerlendirme ve karar verme yetkisi ve görevinin bu iş ve işlemleri yürütmek ve karara bağlamak üzere oluşturulan "etik kurullara" ait olduğu, davacının etik ihlalde bulunduğuna dair tespit ve değerlendirmelerin ise bahse konu "etik kurul" tarafından yapılmadığı ve bu suretle davacı hakkında etik ihlalde bulunduğuna dair alınmış bir "etik kurul" kararının bulunmadığı, davacının etik ihlalde bulunup bulunmadığına ilişkin yetkili etik kurulu (davacı herhangi bir yükseköğretim kurumunda görev yapmadığından anılan kurulun davalı idarenin ilgili bilimsel araştırma ve yayın etiği kurulu olduğu) tarafından karar alınmaksızın ve davacının Gazi Üniversitesi … Anabilim Dalı için ilan edilen doktor öğretim üyesi kadrosuna atanmak için yaptığı başvurunun değerledirmeye alınmaksızın reddine ilişkin Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı işlemi ile anılan kadroya Dr. …'un atanmasına dair Gazi Üniversitesi Rektörlüğü işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Kararın gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Dava; davacı tarafından, 27/12/2019 tarih ve 30991 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gazi Üniversitesi Kardiyoloji Anabilim Dalı için ilan edilen doktor öğretim üyesi kadrosuna atanmak için yapılan başvurunun reddine ilişkin Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı işleminin ve anılan kadroya Dr. …'un atanmasına dair Gazi Üniversitesi Rektörlüğü işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 'Doktor Öğretim Üyesi' başlıklı 23. maddesinde; "Yükseköğretim kurumlarında açık bulunan doktor öğretim üyesi kadroları rektörlükçe ilan edilir. İlan edilen bu kadrolara fakültelerde dekan; diğer birimlerde müdürler, biri o birimin yöneticisi biri de o yükseköğretim kurumunun dışından olmak üzere üç profesör veya doçent tespit ederek bunlardan adayların her biri hakkında yazılı mütalaa isterler. Dekan veya ilgili müdür yönetim kurullarının görüşünü aldıktan sonra önerilerini rektöre sunar. Atama rektör tarafından en çok dört yıl süre ile yapılır. Her atama süresinin sonunda görev kendiliğinden sona erer. Görev süresi sona erenler yeniden atanabilirler. Doktor öğretim üyeliğine atanabilmek için, doktora ile tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık unvanını veya Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine Yükseköğretim Kurulunca tespit edilen belli sanat dallarının birinde yeterlik kazanmış olmak gerekir. Yükseköğretim kurumları, doktor öğretim üyesi kadrosuna atama için Yükseköğretim Kurulunun onayını almak suretiyle, münhasıran bilimsel kaliteyi artırmak amacına yönelik olarak, bilim disiplinleri arasındaki farklılıkları da göz önünde bulundurarak, objektif ve denetlenebilir nitelikte ek koşullar belirleyebilirler." hükmü düzenlenmiştir. Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi'nin 'Amaç' başlıklı 1. maddesinde; "Bu Yönerge, bilimsel araştırma, çalışma, yayın ve etkinliklerde uyulması gereken etik kurallarını ve yükseköğretim kurumlarının kendi bünyelerinde oluşturacakları bilimsel araştırma ve yayın etiği kurullarının görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.", 'Kapsam' başlıklı 2. maddesinde; "Bu Yönerge, yükseköğretim kurumları mensuplarınca veya yükseköğretim kurumlarıyla ilişkisine bakılmaksızın kişilerce yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca akademik unvanların elde edilmesi aşamasında ve sonrasında yapılan her tür bilimsel araştırma ve çalışmalar ile gerçekleştirilen bilimsel etkinlikler, desteklenen ve/veya yürütülen bilimsel araştırma-geliştirme projeleriyle ilgili araştırma etiği konularını, kapsar." düzenlemeleri yer almıştır. Üniversitelerarası Kurul Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi'nin 'Amaç' başlıklı 1. maddesinde; "Bu düzenlemenin amacı, bu yönerge kapsamına giren her tür bilimsel araştırma, çalışma, yayın ve etkinliklerde uyulması gereken bilim etiği kurallarını ve Üniversitelerarası Kurul bilimsel araştırma ve yayın etiği komisyonlarının görev, yetki, sorumluluk ve çalışma usullerini belirlemektir. ", 'Kapsam' başlıklı 2. maddesinde; "Bu yönerge, yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca doçentlik başvurusunda bulunan adaylar tarafından yapılan her tür bilimsel araştırma ve çalışmalar ile gerçekleştirilen bilimsel etkinlikler, desteklenen ve/veya yürütülen bilimsel araştırmageliştirme projeleriyle ilgili araştırma ve yayın etiği konularını kapsar. ", 'Daha önce alınan etik ihlal kararları' başlıklı 6. maddesinde; "Doçent adayları özgeçmiş ve eserler listesinde akademik çalışmalar ile ilgili tüm eserlerini belirtmek zorundadırlar. Daha önceki dönemlerde doçentlik sınavına başvurup, haklarında etik ihlalde bulunduklarına karar verilen adayların, bu yayınlarını yayın listesinde kısa açıklama ile belirtmeleri gerekir." düzenlemelerine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava dosyasının incelenmesinden; 27/12/2019 tarih ve 30991 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gazi Üniversitesi öğretim üyesi alım ilanında; doktor öğretim üyesi kadrolarına başvuracak adaylardan, yayın dosyası içinde "bilimsel çalışma ve yayınlarına ait bilgi ve belgeler" istenilmiş olup, aynı ilanda doçent kadrolarına başvuracak adaylardan ise yayın dosyası içinde "bilimsel çalışma ve yayınlarının tamamına ait bilgi ve belgeler" istenilmiştir. Uyuşmazlıkta, anılan kadro için yapılan başvuruları değerlendiren jüri üyelerinden Prof. Dr. M.R.Y ve Prof. Dr. R.T. tarafından yapılan incelemede; davacının başvururken eserler listesinde yer vermediği iki bildiri için de inceleme yapılarak, bu bildirilerde etik ihlali olduğu gerekçesiyle davacının başvurusunun değerlendirmeye alınmadığı anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemeleri uyarınca doçentlik başvurusunda bulunan adaylar için tüm eserlerini bildirme zorunluluğu mevcut iken, doktor öğretim üyesi kadrosuna yapılacak atamalarda bildirilecek eserlere yönelik kısıtlayıcı bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda, beyan edilen eserlere göre başvuran adaylar için yeniden bir değerlendirme yapılması gerektiği anlaşılmaktadır. Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta gideri avansından varsa artan tutarın Mahkeme tarafından taraflara iadesine, 5. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 6. Kesin olarak, 15/12/2023 tarihinde gerekçede oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY: (X-) Dava; davacı tarafından, 27/12/2019 tarih ve 30991 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gazi Üniversitesi … Anabilim Dalı için ilan edilen doktor öğretim üyesi kadrosuna atanmak için yapılan başvurunun reddine ilişkin Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı işleminin ve anılan kadroya Dr. …'un atanmasına dair Gazi Üniversitesi Rektörlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır. Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi'nin 'Amaç' başlıklı 1. maddesinde; "Bu Yönerge, bilimsel araştırma, çalışma, yayın ve etkinliklerde uyulması gereken etik kurallarını ve yükseköğretim kurumlarının kendi bünyelerinde oluşturacakları bilimsel araştırma ve yayın etiği kurullarının görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır.", 'Kapsam' başlıklı 2. maddesinde; "Bu Yönerge, yükseköğretim kurumları mensuplarınca veya yükseköğretim kurumlarıyla ilişkisine bakılmaksızın kişilerce yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca akademik unvanların elde edilmesi aşamasında ve sonrasında yapılan her tür bilimsel araştırma ve çalışmalar ile gerçekleştirilen bilimsel etkinlikler, desteklenen ve/veya yürütülen bilimsel araştırma-geliştirme projeleriyle ilgili araştırma etiği konularını, kapsar.", 'Kurulların oluşumu' başlıklı 6. maddesinde; "Yükseköğretim kurumları bilimsel araştırma ve yayın etiği kurulları sosyal ve beşeri bilimler, sağlık bilimleri ve fen ve mühendislik bilimleri alanlarında oluşturulur. Bu kurullar yükseköğretim kurumlarının ilgili bilim alanlarında görev yapan profesör unvanına sahip öğretim üyeleri arasından iki yıllık süreyle rektör tarafından seçilen yedişer üyeden oluşur. Yükseköğretim kurumları bünyesinde yukarıdaki koşulları sağlayacak yeterli sayıda profesör unvanına sahip öğretim üyesinin bulunmaması durumunda yedi üyeden oluşan bir adet bilimsel araştırma ve yayın etiği kurulu oluşturabilir…" düzenlemeleri yer almıştır. Üniversitelerarası Kurul Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi'nin 'Amaç' başlıklı 1. maddesinde; "Bu düzenlemenin amacı, bu yönerge kapsamına giren her tür bilimsel araştırma, çalışma, yayın ve etkinliklerde uyulması gereken bilim etiği kurallarını ve Üniversitelerarası Kurul bilimsel araştırma ve yayın etiği komisyonlarının görev, yetki, sorumluluk ve çalışma usullerini belirlemektir. ", 'Kapsam' başlıklı 2. maddesinde; "Bu yönerge, yürürlükteki mevzuat hükümleri uyarınca doçentlik başvurusunda bulunan adaylar tarafından yapılan her tür bilimsel araştırma ve çalışmalar ile gerçekleştirilen bilimsel etkinlikler, desteklenen ve/veya yürütülen bilimsel araştırmageliştirme projeleriyle ilgili araştırma ve yayın etiği konularını kapsar. ", 'Daha önce alınan etik ihlal kararları' başlıklı 6. maddesinde; "Doçent adayları özgeçmiş ve eserler listesinde akademik çalışmalar ile ilgili tüm eserlerini belirtmek zorundadırlar. Daha önceki dönemlerde doçentlik sınavına başvurup, haklarında etik ihlalde bulunduklarına karar verilen adayların, bu yayınlarını yayın listesinde kısa açıklama ile belirtmeleri gerekir." düzenlemelerine yer verilmiştir. Dava dosyasının incelenmesinden, davacının başvururken eserler listesinde yer vermediği iki bildiri için de inceleme yapılarak, bu bildirilerde etik ihlali olduğu gerekçesiyle davacının başvurusunun değerlendirmeye alınmadığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar doktor öğretim üyesi kadrosuna yapılacak atamalarda bildirilecek eserlere yönelik kısıtlayıcı bir düzenlemeye yer verilmemiş ise de, yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca doçentlik başvurusunda bulunan adaylar için tüm eserlerini bildirme zorunluluğu getirilmişken, evleviyetle doktor öğretim üyesi kadrosuna yapılacak atamalarda da tüm eserlerin dikkate alınmasının gerektiği, başvuru yapan tüm adaylar için yapılan değerlendirmelerde herhangi bir etik ihlalinin olduğunun anlaşılması halinde de incelemenin davalı idarenin etik kurulu tarafından yapılması gerektiği anlaşılmakla birlikte, somut uyuşmazlıkta yetkili etik kurulu tarafından herhangi bir karar alınmadığı anlaşıldığından, tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığından, yukarıda yer verilen gerekçe ile çoğunluk kararına katılmıyorum.

Madde 32 – 1. Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla bu Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. 2. Bu Kanunun uygulanmasında yetki kamu düzenindendir. (Mülga ikinci cümle: 10/6/1994-4001/15 md.) (…) Kamu görevlileri ile ilgili davalarda yetki: