Doçentlik başvurusunun eser inceleme sonucunda başarısız sayılmasına ilişkin işlem, Üniversitelerarası Kurul tarafından tesis edilen bir idari işlemdir. Bu işleme karşı hak kaybına uğrayan adaylar idari yargıda iptal davası açabilmektedir.
Görevli Mahkeme ve Dava Açma Süresi
Doçentlik eser incelemesi başarısızlık işlemine karşı açılacak iptal davasında görevli ve yetkili mahkeme Ankara İdare Mahkemeleridir. Dava açma süresi, işlemin tebliğ edildiği tarihi izleyen günden itibaren 60 gündür.
Jürinin Teşekkülü ve Kişisel Rapor Düzenleme Yükümlülüğü
2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca, doçentlik sınav jürisinde yer alan asıl ve yedek üyelerin adayın akademik çalışmalarının her birini değerlendirerek ayrıntılı ve gerekçeli kişisel rapor hazırlaması ve Üniversitelerarası Kurula göndermesi zorunludur. Asıl üyelerin geçerli bir mazerete dayanarak rapor verememesi durumunda yedek üyelerin raporları sırasına göre değerlendirmeye esas alınır ve değerlendirmeye dayanak yapılan raporların birer örneği eser inceleme sonucuna ilişkin bildirimle adaya gönderilir.
Danıştay 8. Daire, E. 2016/14971, K. 2020/3951Kaynağı aç
Doçentlik sınav jürisi kural olarak beş asıl ve iki yedek üyeden oluşturulur. Adayın başvurduğu alanda yeterli öğretim üyesinin bulunmaması durumunda jüri istisnai olarak üç asıl ve iki yedek üye ile teşkil edilebilir. Jüri üyeleri kişisel değerlendirme raporlarını başvuru dosyalarının teslim sırasına göre ve dosya sayısı itibarıyla azami birer aylık sürelerde hazırlayarak Üniversitelerarası Kurula gönderir.
Jüri Raporlarının Hukuki Niteliği ve Değerlendirme Sınırları
Jüri raporlarının ayrıntılı ve gerekçeli olması zorunludur. Adayın yalnızca sınırda kaldığı yönündeki genel ifadeler veya eserlere ilişkin yeterli analiz içermeyen özetler başarısızlık gerekçesi yapılamaz. Bununla birlikte jüri üyelerinin adayın beyan formunda bildirdiği tüm akademik ve sanatsal çalışmalarını değerlendirmesi gerekmekte olup bu çalışmaların incelenmemesi hukuka aykırılık oluşturur.
Doçentlik unvanı aşamasında esas alınan temel ölçüt Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen asgari sayı ve nitelikteki özgün bilimsel yayın ve çalışmalardır. Üniversitelerarası Kurul sürecindeki doçentlik unvanı ile üniversitelerin kendi kadro atamalarındaki kriterler birbirinden bağımsızdır. Kılavuzda zorunlu tutulmayan ve asgari kriterlerde yer almayan unsurların yayınların bilimsel niteliği yerine ikame edilerek başarısızlık gerekçesi yapılması yetki aşımı ve kriter dışı değerlendirme niteliğindedir.
Adayın akademik çalışmalarına bir süre ara vermiş olması, adayın başvuru için aranan gerekli şartları sağlaması halinde eserin bilimsel kalitesinden ziyade sübjektif bir eleştiri kabul edilir. Öte yandan jürinin yüksek çeyreklik dilimlerdeki dergilerde yayımlanmış eserlerin yetersiz olduğuna yönelik bilimsel değerlendirmeleri somut olayın niteliğine göre akademik ilkelere aykırı görülmeyebilmektedir.
Yargısal Denetimde Bilirkişi İncelemesi
İdare mahkemesi, jüri raporlarının bilimsel doğruluğunu denetlemek amacıyla bilirkişi heyeti atayabilmektedir. Mahkemece görevlendirilen bilirkişi heyetinin eserleri yeterli ve özgün bulması durumunda başarısızlık işlemi iptal edilebilmektedir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 281. maddesi uyarınca mahkeme, rapordaki eksiklik veya belirsizliği gidermek için bilirkişiden ek rapor alabileceği gibi gerçeğin ortaya çıkması için yeni bir bilirkişi görevlendirerek tekrar inceleme yaptırabilir.
Danıştay 8. Dairesinin 2016/14971 Esas ve 2020/3951 Karar sayılı ilamına konu uyuşmazlıkta, adayın akademik çalışmalarının neden yetersiz görüldüğünü ayrıntılı ve gerekçeli olarak açıklamayan bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağı, bilirkişilerin yalnızca jüri raporlarını özetlemesi veya jüri kararına saygı duyulması gerektiği yönünde soyut ifadeler kurmasının uyuşmazlığı çözmeye elverişli olmadığı ve mahkemece yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak inceleme yaptırılması gerektiği belirtilmiştir.
Doçentlik Komisyonuna İdari İtiraz
Doçentlik eser inceleme sonucuna itiraz Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına yapılır. Yapılan itiraz dilekçesi Doçentlik Komisyonu tarafından incelenir ve itiraz üzerine verilen kararlar kesindir.
Doçentlik iptal davasında avukat tutma zorunluluğu var mıdır?
İdare mahkemelerinde açılacak davalarda avukat ile temsil zorunluluğu bulunmamaktadır.
Eser inceleme sonucuna itiraz nereye yapılır?
Eser inceleme sonucuna ilişkin itirazlar Üniversitelerarası Kurul Başkanlığına yapılır ve Doçentlik Komisyonu tarafından karara bağlanır.
Mahkemece atanan bilirkişinin jüri raporunu özetlemesi yeterli midir?
Bilirkişilerin yalnızca jüri raporlarını özetlemesi veya soyut ifadeler kullanması yeterli görülmemekte, adayın çalışmalarının ayrıntılı ve gerekçeli olarak teknik açıdan değerlendirilmesi gerekmektedir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

