Diş Hekimliği ve Ortodonti Tedavisinde Hatalı Müdahale
Diş hekimliği ve ortodonti alanında yürütülen çekim, kanal tedavisi, implant, protez, dolgu, kaplama, cerrahi işlemler veya tel ve plak uygulamalarının tıp ve diş hekimliği kurallarına aykırı şekilde yapılması sonucunda hastanın zarar görmesi hatalı uygulama kapsamındadır. Bu tür uygulamalar neticesinde sinir hasarı, çene kemiği zedelenmesi, enfeksiyon, his kaybı, çiğneme veya konuşma güçlüğü, estetik ve kapanış problemleri ile diş kayıpları şeklinde maddi ve manevi zararlar doğabilmektedir.
Hasta Hakları ve Tıbbi Kayıtlara Erişim
Hasta Hakları Yönetmeliği uyarınca tıbbi müdahalelerde hastanın rızasının bulunması gerekir. Hastanın küçük veya kısıtlı olması halinde izin veli ya da vasi tarafından verilir. Yönetmelik hükümleri doğrultusunda, acil ve istisnai durumlar saklı kalmak üzere rıza geri alınabilir ve bu irade tedavinin reddi sayılır.
Hasta Hakları Yönetmeliği kapsamında hastalar, sağlık durumlarına ilişkin kayıtları kendileri doğrudan inceleyebileceği gibi vekilleri veya kanuni temsilcileri vasıtasıyla da inceleme ve bu kayıtlardan suret alma hakkına sahiptir. İlgili kayıtların yazılı olarak talep edilmesi mümkündür.
Tedavi Türlerine Göre Ortaya Çıkan Sorumluluk Halleri
İmplantın hatalı yerleştirilmesi sonucunda dudak, çene ucu veya diş eti çevresinde kalıcı uyuşma, karıncalanma, ağrı ya da his kaybı gelişebilmektedir. Böyle bir kalıcı sinir hasarı durumunda implant bedelinin iadesinin yanı sıra manevi tazminat ve şartları varsa iş gücü kaybı da talep konusu edilebilir.
Kanal tedavisi yürütülürken alet kırılması tek başına her olayda kusur sayılmayabilir. Buna karşın kırılan alet hastaya bildirilmemiş, kayıt altına alınmamış, çıkarılması yahut izlenmesi için gerekli yönlendirme sağlanmamış ve bu sebeple enfeksiyon ya da diş kaybı meydana gelmişse sorumluluk doğabilmektedir.
Ortodonti veya protez hazırlığı gibi süreçlerde yanlış dişin çekilmesi açık bir hekim hatası örneğidir. Tedavi planında hangi dişin çekileceğinin açıkça tayin edilmesi, hastanın bilgilendirilmesi ve durumun kayda geçirilmesi gerekir; yanlış dişin çekilmesi halinde maddi ve manevi tazminat istenebilir.
Ortodontik Süreçler ve Çocuk Hastalarda Zarar
Ortodontik tedavilerde şeffaf plak kullanımına uyulmaması, randevuların aksatılması veya ağız hijyeninin sağlanamaması istenen neticenin alınmasını engelleyebilir. Hekim bu tür uyum eksikliklerini tespit ederek kayda geçirmek, hastayı bilgilendirip uyarmak ve tedavi planını mevcut duruma göre güncellemekle yükümlüdür.
Çocuk yaştaki hastalara yönelik müdahalelerde gelecekteki çene ve diş gelişimini olumsuz etkileyen hatalı uygulamalar yapılmışsa, yalnızca mevcut tedavi giderleri bakımından değil, ileride ihtiyaç duyulacak ortodonti ve protez masrafları yönünden de tazminat sorumluluğu ortaya çıkabilir.
Klinik Organizasyon Sorumluluğu ve Ayıplı Hizmet
Özel diş kliniklerinde sorumluluk yalnızca işlemi yapan hekimin fiilleriyle sınırlı kalmayabilir. Muayenehanenin veya kliniğin randevu düzeni, hasta kayıtları, sterilizasyon süreçleri, röntgen donanımı, kullanılan materyaller, yardımcı çalışanlar ve bilgilendirme süreçlerindeki organizasyon aksaklıkları da klinik sorumluluğunu doğurabilir.
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında ayıplı hizmet; sözleşmede kararlaştırılan ya da objektif nitelikleri taşımayan hizmettir. Sağlayıcının ilan veya reklamlarında vaat ettiği nitelikleri içermeyen yahut tüketicinin makul beklentisini karşılamayan sağlık hizmetleri de ayıplı hizmet sayılabilmektedir.
Kamu Kurumlarında Tedavi ve Yargı Yolu
Kamu hastaneleri ile Ağız ve Diş Sağlığı Merkezlerinde sunulan sağlık hizmetinin kötü, geç veya hiç işlememesi durumunda idarenin hizmet kusuru gündeme gelir. Bu hallerde adli yargıda hekime doğrudan dava yöneltilmesi yerine, genellikle ilgili idareye başvurulması ve sonrasında idare mahkemesinde tam yargı davası açılması usulü benimsenmektedir.
Talep Edilebilecek Maddi ve Manevi Tazminat Kalemleri
Hatalı müdahale nedeniyle açılacak davada maddi tazminat olarak ilk tedaviye ödenen bedel, işlemin telafisi için gereken yeni müdahale masrafları, implant veya protez yenileme giderleri talep edilebilir. Ayrıca çekim ve kanal işlemleri sonrası ek giderler, çene cerrahisi harcamaları, ortodonti düzeltmeleri, ilaç, görüntüleme, ulaşım maliyetleri ile iş gücü ve kazanç kayıpları maddi zarar kapsamına girebilir; çekilen acı ve elem için ise manevi tazminat istenebilir.
Taksirle Yaralama Suçu ve Ceza Yargılaması
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 89 uncu maddesinin birinci fıkrasına göre taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kimse dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Fiilin mağdurun duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına, kemik kırılmasına, konuşmasında sürekli zorluğa veya yüzünde sabit ize yol açması durumunda, Kanunun 89 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca temel ceza yarısı oranında artırılır. Mağdurun duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine neden olunması halinde ise aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca ceza bir kat artırılır.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 89Kaynağı aç
5237 sayılı Kanunun 89 uncu maddesinin beşinci fıkrası gereğince taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması kural olarak şikâyete tabidir; ancak birinci fıkra kapsamındaki haller hariç olmak üzere eylemin bilinçli taksirle işlenmesi durumunda şikâyet koşulu aranmaz. Tazminat davası ile ceza soruşturması birbirinden bağımsız yürütülmekle birlikte, ceza dosyasında toplanan bilirkişi ve adli tıp incelemeleri tazminat davasında delil olarak değerlendirilebilir.
Kanal tedavisinde kanal aletinin kırılması tazminat sebebi midir?
Kanal aletinin kırılması tek başına her durumda kusur oluşturmayabilir. Ancak kırılan aletin hastaya bildirilmemesi, kayıt altına alınmaması, çıkarılması veya takip edilmesi amacıyla gerekli yönlendirmenin yapılmaması ve bu eksiklikler nedeniyle diş kaybı ya da enfeksiyon gelişmesi halinde hekimin sorumluluğu doğabilir.
Yanlış dişin çekilmesi durumunda hangi haklar talep edilebilir?
Yanlış diş çekimi açık bir hekim hatası oluşturur. Hasta bu işlem sebebiyle oluşan tedavi ve düzeltme giderleri kapsamındaki maddi zararlarının yanı sıra manevi tazminat talep edebilir.
Kamu hastanesindeki hatalı diş tedavisinde süreç nasıl işler?
Kamu hastaneleri ve Ağız ve Diş Sağlığı Merkezlerinde hizmetin kusurlu işlemesi halinde genellikle doğrudan hekime adli yargıda dava açılmayıp ilgili idareye başvurulması ve ardından idare mahkemesinde tam yargı davası açılması yoluna gidilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy