Devlet memurunun hastalık izni ile refakat izni, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 105. maddesinde birlikte düzenlenir. Madde, 6111 sayılı Kanunla 13 Şubat 2011 tarihinde değiştirilerek bu iki izin türünü aynı hüküm altında toplamıştır. Hastalık izninin süresi hastalığın niteliğine ve rapora, refakat izninin süresi ise yakınlık, bakım yükümlülüğü ve sağlık kurulu raporuna bağlıdır.
Hastalık izninin süreleri
Kanser, verem ve akıl hastalığı gibi uzun süreli tedavi gerektiren hastalıklarda izin on sekiz aya kadar, diğer hastalık hâllerinde ise on iki aya kadar verilir. Bu süreler, ilgili hastalık grubu için tanınan ilk izin süresini gösterir.
Uzun süreli hastalıkların sayımı, metindeki “gibi” ifadesi nedeniyle sınırlı bir liste olarak anlatılmaz. Benzer nitelikteki başka hastalıklar da on sekiz aylık süre kapsamında değerlendirilebilir. Bu anlatım, her hastalığı kendiliğinden aynı süreye bağlayan kesin bir liste oluşturmaz.
Yatarak tedavi ve işe dönüş raporu
Memurun yataklı tedavi kurumunda yatarak gördüğü tedavi süreleri, hastalık iznine ait sürenin hesabında dikkate alınır. Yatarak geçen süre bu nedenle izin hesabının dışında bırakılmaz.
Azami süre kadar izin kullanan memurun işe başlayabilmesi için iyileştiğine dair resmî sağlık raporunu ibraz etmesi zorunludur. Yurt dışında görevli memurlar bakımından mahallî usule göre düzenlenecek rapor kabul edilir.
İznin uzatılması ve emeklilik hükümleri
İzin süresi dolduğunda hastalığın devam ettiği resmî sağlık kurulu raporuyla tespit edilirse izin, birinci fıkrada belirtilen süre kadar, yani on iki ya da on sekiz ay uzatılır. Uzatma, hastalığın hangi süre grubuna girdiğine bağlıdır.
Uzatma süresinin sonunda da iyileşemeyen memur hakkında emeklilik hükümleri uygulanır. Emeklilik hakkını henüz kazanmamış olup gerekli sağlık şartlarını yeniden kazananlar, yeniden memuriyete dönmek istemeleri hâlinde niteliklerine uygun kadrolara öncelikle atanır.
Görevle bağlantılı rahatsızlık
Görev sırasında veya görevden dolayı kaza, saldırı ya da meslek hastalığına tutulan memur, iyileşinceye kadar izinli sayılır. Bu düzenlemenin on iki veya on sekiz aylık üst sınıra bağlı olmayan bir güvence sunduğu görülmektedir. Görevle nedensellik belgelenemezse bu korumadan yararlanılamayabilir.
Refakat izninin şartları ve süresi
Memura, bakmakla yükümlü olduğu ve refakat edilmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek yakınları için, sağlık kurulu raporuyla belgelenmek kaydıyla üç aya kadar refakat izni verilir. Bu süre bir katına kadar uzatılabilir.
İzin kullanılacak kişi, memurun bakmakla yükümlü olduğu ana, baba, eş, çocuk veya kardeşlerden biri olmalıdır. Yakının ağır bir kaza geçirmesi ya da uzun süreli tedavi gerektiren bir hastalığının bulunması da aranır. Azami süre üç aydır; gerektiğinde ve aynı belgeleme koşulu devam ediyorsa süre toplam altı aya kadar uzatılabilir.
Aylık ve özlük hakları
Hastalık izni veya refakat izni kullanan memur, bu süre boyunca aylık ve özlük haklarını tam olarak almaya devam eder.
İzin işlemine karşı dava
657 sayılı Kanun’un 105. maddesi kapsamında idare tarafından tesis edilen işlemlere karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. Refakat izni ret kararının tebliğinden itibaren altmış gün içinde yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılabileceği belirtilir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 7. maddesinin birinci fıkrasına göre, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hâllerde dava açma süresi Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde otuz gündür. İdari uyuşmazlıklarda süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar. Özel kanunda ayrı süre varsa bu genel süre o özel süreye göre değişir.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 7Kaynağı aç
Hastalık izni ne kadar süreyle verilir?
Kanser, verem ve akıl hastalığı gibi uzun süreli tedavi gerektiren hastalıklarda süre on sekiz aya, diğer hastalık hâllerinde on iki aya kadardır. Süre sonunda hastalık resmî sağlık kurulu raporuyla devam ediyorsa izin, ilgili süre kadar yeniden uzatılır.
Refakat izni kimler için ve ne kadar verilir?
İzin, bakmakla yükümlü olunan ana, baba, eş, çocuk veya kardeş için verilir. Yakının ağır kaza geçirmesi veya uzun süreli tedavi gerektiren hastalığının bulunması ve refakat edilmezse hayatın tehlikeye gireceğinin sağlık kurulu raporuyla belgelenmesi aranır. Süre üç aya kadardır; koşul devam ederse toplam altı aya kadar uzatılabilir.
İzin süresince aylık kesilir mi?
Hayır. Hastalık veya refakat izni kullanan memur, bu süre boyunca aylık ve özlük haklarını tam olarak almaya devam eder.
Ret kararına karşı dava süresi nedir?
Refakat izni ret kararının tebliğinden itibaren altmış gün içinde yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılabileceği belirtilir. Özel kanunda ayrı süre gösterilmeyen idari uyuşmazlıklarda genel süre de altmış gündür ve yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy