Ürünlerin Deniz Yoluyla Uluslararası Taşınması Anlaşması

11. Hukuk Dairesi         2013/6716 E.  ,  2013/21614 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :TİCARET MAHKEMESİ Taraflar arasında görülen davada İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 28.12.2012 tarih ve 2012/234-2012/359 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı Isc Uluslararası Taşımacılık ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi … tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacı vekili, müvekkili şirketin İtalya’daki MAIONE INDUSTRİA ALİMENTARE SRL ile yaptığı 10.06.2009 tarihli satış sözleşmesi uyarınca satışı yapılarak alıcı firma adına düzenlenen 22.06.2009 tarihli 98540 nolu faturaya konu 10.000 kg yarı kuru domatesin alıcı firmaya teslimini temin için davalılardan ISC Uluslararası Taşımacılık Ltd. Şti. ile malların müvekkilin depolarından alınıp yabancı firma depolarına teslimi konusunda 24.06.2009 tarihinde yükleme anlaşmasının yapıldığını, malların İtalya’da ki varış limanından alıcının deposuna teslim edilinceye kadar taşıyıcı firmanın ağır kusurundan kaynaklanan sebeplerle bozulduğunu ve geri gönderildiğini müvekkilin depolarından taşıma şirket araçlarıyla teslim alınan malların -18 derecede tutulması gerektiğini, yükleme formunda bu durumun açıkça belirtildiğini, malların İtalya’da ki alıcıya tesliminden sonra malların bozuk olduğunun tespit edildiğini, sıcaklığın -6,5 derecede muhafaza edildiğini, malların bozulduğunu ve İtalya’da imha edildiğini, malın tesliminin sigorta güvencesi altına alınabilmesi için diğer davalı …Ş'ye 24.06.2009 başlangıç, 08.08.2009 bitiş tarihli 2536803 poliçe nolu poliçe ile nakliyat emtia sigortası yaptırıldığını, müvekkilin mallarının alıcıya ulaştırılması ve teslimi esnasında doğabilecek her türlü riske karşı mallarını sigorta ettirmek istediğini, davalı … şirketinin sigortaya rağmen ödeme yapmadığını ileri sürerek, müvekkil şirketin 40.100 Euro mal bedeli zararı 2.725 Euro navlun bedeli, 676,70 Euro local charge ve geçici kabul bedeli olmak üzere toplam 43.501,70 Euro müspet zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen ihtar tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile tahsili ile müvekkile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ISC Uluslararası Taşımacılık Ltd. Şti. vekili; davacının yükleme talimatında ve taraflarca imzalı yükleme anlaşmasında malların dondurulmuş olarak tesliminin esas alındığını, herhangi bir derece belirlenmesinin yapılmadığını, malların -6,5 derecede yani dondurulmuş halde teslim alınıp teslim edildiğini, mal bedelinin taşınma sebebinde yazmadığını kar payını da içeren zarar ziyanın talep edilemeyeceğini, zararın malın gerçek değeri ölçüsünde olabileceğini, navlun ve liman ücretleri giderlerinin zorunlu giderler olduğunu, tazmininin talep edilemeyeceğini, zarar miktarının kilo başına 2 SDR ile sınırlı olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir. Davalı …Ş. vekili;davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamına göre; davalı taşıyıcının multi model taşıma sözleşmesi ile davacıya ait malları Türkiye'den İtalya'ya taşımayı taahhüt ettiği, taşımanın bir kısmının deniz, bir kısmının ise karayolu ile yapıldığı, zararın tırlar ile taşıma sırasında yani karayolunda meydana geldiği, bu halde CMR sözleşmesinin hükümlerinin uygulanması gerektiği, taşıyıcının CMR madde 18/4 gereğince davalı taşıyıcının hasarın tümünden sorumlu olduğu, davalı sigortacının hem zararın deniz taşımasında meydana gelmemiş olması ve hem de bilirkişi raporunda yer aldığı üzere sigorta poliçesi Genel Şartlar 4/b maddesine göre kapsam dışında kalan sebeplerden oluşması nedeni ile sorumlu olmadığı gerekçesiyle, davalı …Ş.' ye karşı açılan davanın reddine, dava konusu taşımada hasarın tırlar ile taşıma sırasında meydana geldiği, bu hasarın taşıma şirketinin sorumluluğunda olduğu, zira davalı şirket door to door yani kapıdan kapıya taşıma multi model bir taşıma sözleşmesi ile davacı tarafla sözleşme yaptığı, deniz yolu ile yapılan taşıma sırasında konşimentoda dava konusu malların -18 derecede taşınacağının konişmetoda yer aldığı, davalının bu ürünlerin -6,5 derecede taşınacağına ilişkin bir talimatının bulunmadığı zarar kapsamından davalı taşıyanın sorumlu olduğu gerekçesiyle, davalı ISC Uluslararası Taşımacılık ve Tic. A.Ş. hakkında açılan davanın kabulü ile 40.100 EURO mal bedeli, 2.725 EURO navlun bedeli, 676.70 EURO Local Charge ve geçici kabul bedeli olmak üzere toplam 43.501,70 EURO nun temerrüt tarihi olan 21.10.2009 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince devlet bankalarınca EURO doları cinsi üzerinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanarak fiili ödeme günündeki döviz satış kuru üzerinden TL karşılığının davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir. Kararı, davalı Isc Uluslararası Taşımacılık ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davalı tarfın inkar etmediği 15/07/2009 tarihli yükleme talimatına göre malın “donuk” olarak kendisine teslim edilmiş olması nedeniyle, donuk malın taşınması esnasında termo kingin çalıştırılmamasının ağır kusur teşkil edecek olmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Ancak, davalı taraf diğer savunmalarının yanı sıra tazminat tutarına da itiraz ettiğine göre, mahkemece zayi olan ürünün yükleme yerindeki bedeli hesaplattırılıp bu tutara hükmedilmek gerekirken, faturada yazılı miktara hükmedilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerden dolayı, davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalı Isc Uluslararası Taşımacılık ve Tic. Ltd. Şti'ye iadesine, 28.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

11. Hukuk Dairesi         2014/9221 E.  ,  2014/17474 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İSTANBUL (KAPATILAN) 52. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 25/02/2014 NUMARASI : 2012/186-2014/49 Taraflar arasında görülen davada İstanbul (Kapatılan) 52. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 25/02/2014 tarih ve 2012/186-2014/49 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacı vekili; müvekkilinin sigortalısı dava dışı … Deri San. ve Tic. A.Ş'ye ait deri giysi emtiasının nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalandığını, emtianın Türkiye'den İngiltere'ye nakliyesini davalı … Lojistik Hizm. A.Ş'nin üstlendiğini, emtianın tıra yüklendiğini ve Pendik limanından 2 nolu davalı Ro-Ro İşletmelerinin sorumluluğunda …. Und Birlik gemisine yüklendiğini, taşıma sırasında gemide bulunan araçların birbirine çarpması sonucu hasar meydana geldiğini ve geminin içinde bulunan araçla birlikte geri döndüğünü, hasarın taşıyıcıların yükümlülüğünde meydana geldiğini, Erenköy Gümrük Müdürlüğü'nde yapılan muayene neticesinde mallarda hasar ve eksiklik olduğunun ve malların tamamen hasarlı olduğu belirlendiğini, müvekillinin hasar bedeli olarak 85.178 TL sigorta bedelini sigortalısına ödediğini ve haklarına halef olduğunu, karma taşımada deniz sevkiyatında rol oynayan 2 nolu davalının taşıma hasarına sebebiyet verdiğini, hasar ve ziyadan 1 nolu davalı ile birlikte sorumlu olduğunu ileri sürerek 85.178 TL hasar bedelini ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı … Lojistik Hizmetleri A.Ş. vekili; davacının zararı ödediği tarihten itibaren 3 ay içinde bildirimde bulunması gerektiğini, davanın fiili taşıyan …Uluslararası Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti'ye yöneltilmesi gerektiğini, hasarın deniz yolu ile taşınması esnasında meydana geldiğini, müvekkili şirketin sorumlu olmadığını, sorumlu kabul edilirse de sınırlı sorumlu olarak kabul edilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı … Ro-Ro İşletmeleri A.Ş. vekili; davanın hak düşürücü sürede açılmadığını, davacımüvekkilini dava edilebilmesinin temel koşulunun sigortalısının müvekkiline karşı tazminat talep hakkına sahip olması gerektiğini, davacının sigortalısının tazminat talep hakkı olduğunu kanıtlama zorunda olduğunu, kamyon ve konteyner içerisindeki yükte meydana gelen eksiklikten … Ro-Ro İşletmeleri A.Ş'nin sorumlu olduğunu, davacı tarafından sunulan ekspertiz raporuna göre hasarın emtianın liman sahasından çalınmasından ve kaybolmasından kaynaklandığını, deniz taşıması taşıması esnasında meydana gelmediğini, deniz taşıması sırasında meydana geldiği düşünülse dahi sefer esnasında kötü hava ve deniz şartlarına maruz kalındığını, mücbir sebep veya beklenilmeyen bir hal olarak değerlendirilmesi gerektiğini, hasar ve ziya hakkında müvekkili şirkete usulüne uygun olarak ihbarda bulunulmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. Fer'i müdahil vekili; söz sonusu hasarın, taşınan emtiaların Marsilya Limanında belirsiz kişilerce çalınması nedeniyle oluştuğunu, kendilerinin kara taşıması kısmını gerçekleştirdiklerini ve sorumlu olmadıklarını, hasarın deniz taşımasında gerçekleştiğinin kabulü halinde de hava şartlarının geminin ve yüklerin sarsılmasına neden olduğunu, gemideki çok sayıda başka firmalara ait malların da zarar gördüğünü ve ikili anlaşmalarla diğer firmaların zararlarının davalı … Ro Ro işletmeleri tarafından kusurlu olduğu kabul edilerek karşılandığını savunmuştur. Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; CMR hükümlerinin uygulama alanı bulacağı, Ran Lojistik ile davacı arasında taşıma sözleşmesi imzalandığı, … Lojistik Hizm. A.Ş. ile fer'i müdahil arasında da kara taşıma sözleşmesi yapıldığı ve fer'i müdahil taşıtının içindeki yük ile birlikte deniz taşımasını yapacak gemiye yüklendiği, yükün dorse içine parsiyel olarak … Lojistik Hizm. A.Ş. tarafından yüklendiği, .. Ro-Ro İşletmeleri A.Ş'nin ise UND Birlik gemisiyle deniz taşıması ayağını gerçekleştirdiği ve eşyanın taşıma aracına istifine iştirak etmediği, söz konusu hasarın istif hatasından meydana geldiği, dorse içine gelişi güzel ve üstüste konarak hiçbir sabitleme yapılmaksızın yükleme yapıldığı, yükteki hasarın deniz taşıması sırasında ve deniz taşıyanının sorumluluğunda meydana geldiği ispatlanamadığı için… Ro-Ro İşletmeleri A.Ş'nin sorumluluğunun söz konusu olamayacağı, taşıyıcı Ran Lojistik'in de sınırlı sorumluluğunun söz konusu olduğu, kg başına 8.33 SDR ile sorumlu olacağı gerekçesiyle davalı … Lojistik Hizmetleri A.Ş. hakkındaki davanın kısmen kabulü ile 5.839,51 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı … Lojistik Hizmetleri A.Ş'den tahsiline, davalı … Ro-Ro İşletmeleri A.Ş. hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. 1- Dava, davacı sigorta şirketinin sigortalısı ile davalılar arasında yapılan karma taşıma sözleşmesi kapsamında gerçekleşen taşıma esnasında konteynere yüklü emtianın boşaltılmaksızın konteynerle beraber gemiye yüklenmesi ve sonrasında gemide taşıma esnasında hasarlanmasından kaynaklanmakta olup, uyuşmazlığa CMR 2. maddesi gereği CMR Konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerekecektir. Bu durumda; TTK 5. maddesinde görev hususu "Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4'üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir." şeklinde düzenlenmiş olup, mevcut uyuşmazlığa karma taşıma niteliğinde olması nedeniyle CMR hükümleri uygulama alanı bulacağından, davada özel görevli İstanbul 52. Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olmayıp, asliye ticaret mahkemeleri görevlidir. Mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmayıp, bozmayı gerektirmiştir. 2- Bozma sebep ve şekline göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle kararın görev yönünden resen BOZULMASINA, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, temyiz harcı peşin alındığından başkaca harç alınmasına mahal olmadığına, 12/11/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

11. Hukuk Dairesi         2013/6330 E.  ,  2014/12627 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İSTANBUL 39. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TARİHİ : 17/12/2012 NUMARASI : 2011/277-2012/287 Taraflar arasında görülen davada İstanbul 39. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 17/12/2012 tarih ve 2011/277-2012/287 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ve davalılardan … İnternational Taşımacılık ve Ticaret A.Ş. vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 01/07/2014 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. F.S.. Bir, davalılardan…. International vekili Av. C.Ş.. ve davalılardan M..Liman vekili Av. T.. İ.. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacı vekili, müvekkili tarafından ….A.Ş.'nin Belçika'dan ithal edip İstanbul/Marport Limanı'na kadar deniz yoluyla taşınan CNC hidrolik pres emtiasının İstanbul – Ankara arasındaki her türlü taşıma risklerinin sigorta edildiğini, deniz yoluyla yapılan taşımanın hasarsız tamamlandığını ve emtianın davalı ….A.Ş.'nin işlettiği limanda, diğer davalıların ilgilisi bulundukları araca yüklendikten sonra liman sahası içinde araçtan düşerek hasara uğradığını, belirlenen (409.938,46) TL tutarındaki hasar bedelinin sigorta ettirene ödendiğini ileri sürerek, şimdilik anılan meblağın temerrüt faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalılar vekilleri, ayrı ayrı davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar davacı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce bozulmuş, bozmaya uyulmuş, emtianın kara yolu taşımasının sigortalı ile davalılardan …International Taşımacılık ve Ticaret A.Ş. arasındaki 23.08.2004 tarihlinakliye sözleşmesi gereği bu davalı tarafından yerine getirileceği, hasarın uluslararası deniz taşımasının limanda sonlanmasını takiben ulusal kara yoluyla taşıma süreci başlatıldıktan sonra gerçekleştiği, olayda iki taşımanın olması nedeniyle kombine taşıma olmadığı, 1. taşımanın limanda sona erdiği, liman işletmecisinin deniz taşıyıcısı için ifa yardımcısı olması halinde yükleme ve sonraki faaliyetlerden dolayı sorumlu olamayacağı, yükün sabitlenmesinin araç sürücüsü tarafından yapıldığı, liman çıkış yolunda viraja hızlı girme nedeniyle dorsenin yük ile birlikte sağa devrilmesiyle zincirlerin koptuğu, bu durumda emtianın uygun ambalajlandığı, yerleştirme ve istifleme ile sabitlenme kusurunun olduğu, ayrıca uygun taşıtın seçilmediği, eşyanın ödenen miktarı nazara alındığında İstanbul – Türkiye fiyatlarına göre kadri maruf olduğu, davacının davasını ilk taşıyıcıya yönelttiği, bu nedenle ilk taşıyıcının sorumlu olup alt taşıyıcılarla aralarındaki durumun bu davada değerledirilmesinin gerekmediği, diğer davalılar hakkında açılan davanın bundan dolayı reddi gerektiği gerekçesiyle davanın davalılardan … International Taşımacılık ve Ticaret A.Ş yönünden kabulüne, diğer davalılar yönünden ise reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili ile davalılardan … International Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.vekili temyiz etmiştir. 1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıda (2) ve (3) nolu,davalılardan …İnternational Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.vekilinin ise (2) nolu bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Dava, taşıma rizikolarına karşı sigortalı bulunan emteanın uğradığı hasar bedelinin, hasar sorumlusu bulunan davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.Davacı vekili tarafından, liman işletmecisi ve yüklemeyi yapan davalılardan …. Liman İşletmeleri Tic.A.Ş.ne dava haksız eylem hukuksal nedenine dayalı olarak yöneltilmiş olup, bu davalının sorumluluğu noktasında mahkemece Dairemiz bozma ilamından önce alınan bilirkişi raporları ile bozma ilamından sonra alınan bilirkişi kurulu raporu arasındaki çelişki giderilmeden yazılı şekilde hüküm tesis edilmiştir. Bu durumda mahkemece,yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda başka bir bilirkişi kurulundan anılan davalının sorumluluğu konusunda çelişkili raporları değerlendiren, tartışan, davacı vekili ile davalılardan … İnternational Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.vekillerinin itiraz noktaları üzerinde yeterince duran, çelişkiyi giderici ve denetime elverişli yeni bir rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu yönden eksik incelemeye yanılgılı değerlendirmeye dayalı anılan davalı hakkında yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamış, kararın davacı ve davalılardan Expeditors İnternational Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir. 3-Öte yandan, mahkemece davalılardan … İnternational Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.yönünden davanın kabulüne karar verilmesine rağmen davacı yararına vekalet ücretine hükmedilmemiş olması da kabul şekli bakımından doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir. SONUÇ:Yukarda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle,davacı vekili ile davalılardan … İnternational Taşımacılık ve Ticaret A.Ş.vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,(2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle,temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün, anılan mümeyyizler yararına,(3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 1.100 TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan Marport Liman ve … International Taşımacılak ve Tic. A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, takdir olunan 1.100 TL duruşma vekalet ücretinin ise davacıdan tahsili ile davalı … International Taş. ve Tic. A.Ş.'ye verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 01/07/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.