Delil Tespiti Dosyası ve Giderlerinin Yargılamadaki Yeri

MADDE 405- (1) Delil tespiti dosyası, asıl dava dosyasının eki sayılır ve onunla birleştirilir. Asıl davanın taraflarından her biri, iddia veya savunmasını ispat için bu tutanak ve raporlara dayanabilir. Diğer geçici hukuki korumalar

4. Hukuk Dairesi         2021/19132 E.  ,  2023/4392 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2019/1919 E., 2021/730 K. HÜKÜM/KARAR : Davanın kısmen kabulü/ Başvuruların esastan reddi İLK DERECE MAHKEMESİ :Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2015/867 E., 2018/269 K. Taraflar arasındaki maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı vekili, davalı … vekili ile davalılar … ve … Eğitim Araçları İnşaat Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı … vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan … adına davalı …Ş. tarafından ihale edilen; … İçme Suyu İkmal İnşaatı Yapım İşinin, davalılar … – … Eğitim Araçları İnşaat Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şirketi ortaklığı tarafından yapıldığını, davaya konu … İçme Suyu İkmal İnşaatı Yapım İşi nedeniyle 02.06.2015 tarihinde yapılan kazı çalışması sırasında kepçe ile davacı şirkete ait doğalgaz ana hat taşıyıcısı durumundaki çelik boruya zarar verildiğini, Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesi' nin 2015/51 Değişik iş sayılı dosyasıyla doğalgaz borusundaki zararın tespitinin talep edildiğini, söz konusu tespit dosyasında alınan 14.07.2015 tarihli bilirkişi raporunda meydana gelen zarar bedelinin 46.750,00 Euro+Katma Değer Vergisi (KDV) olduğunun hesaplandığını, bu zararla birlikte delil tespiti için de yargılama masrafı yapıldığını, delil tespitine ilişkin masrafların davalılara yüklenmesini talep ettiklerini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 20.000,00 Euro maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte aynen ya da fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanarak Türk Lirası olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş, ıslah dilekçesiyle 55.165,00 Euro'nun olay tarihi olan 02.06.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte aynen ya da fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanarak Türk Lirası olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı … Belediyesi vekili cevap dilekçesinde; kısmi dava açılmasında hukuki yararın bulunmadığını, dava konusunun değeri açıklattırılarak harcın ikmal edilmesi gerektiğini, davacı tarafın dava ehliyetinin re'sen araştırılması gerektiğini, belediyeye kusur ve sorumluluk yüklenemeyeceğinden davanın husumetten reddi gerektiğini, hizmet kusuru nedeniyle idari yargıda tam yargı davası açılabileceğini, davalı …Ş.'den ihale ile işi alan davalı ortak girişim tarafından zarara sebebiyet verildiğini, zararın gerçek zarar olarak talep edilebileceğini, Euro üzerinden talepte bulunulamayacağını bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 2.Davalı …Ş. vekili cevap dilekçesinde; … İçme Suyu İkmal İnşaatı Yapım İşi'nin Özel Teknik Şartnamesi çerçevesinde, müvekkiline sorumluluk yüklenemeyeceğini, mevzuatla verilen görev ve amacının teknik yardım projesi olduğunu, iş sahibinin … olduğunu, müvekkilinin ihale yetkilisi sıfatıyla kanunla verilen görevleri ifa ettiğini, davalı ortak girişiminin işi tamamladığını, tespit raporu ile de sorumlunun davalı ortak girişim firmasında olduğunun belirtildiğini, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 3.Davalı … – … Eğitim Araçları İnşaat Elektrik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; 26.03.2015 tarihli yazı ile kazı çalışması yapılacağı ve kazı alanında firma yetkilisi bulundurulması gerektiği hususunun davacı şirkete bildirildiğini, firma yetkilileri tarafından şantiye şefi ile yapılan görüşmelerde doğalgaz boru hattının yolun sol kısmından geçtiği, yolun sağ tarafında çalışma yapıldığından herhangi risk bulunmadığı, eleman bulundurulmasının gerekli olmadığının bildirildiği, 02.06.2015 tarihinde yapılan kazı çalışmasında iş makinesinin doğalgaz boru hattına çarptığını, o bölgede doğalgaz hattının yolun solundan, sağ tarafına doğru geçiş yaptığının görüldüğünü, geçiş ile ilgili uyarı olmadığını, çarpmadan sonra doğalgaz sızıntısı veya yırtık meydana gelmediğini, küçük çapta ezilme olduğunun davacı şirket yetkililerince tespiti sonrası çalışma yapılmadan borunun olduğu bölgenin kapatıldığını, yokluklarında yapılan tespite itibar edilemeyeceğini, bilirkişi raporunda belirtilen çalışma ve tamiratın yapılmadığını, tamirat gerektirecek hasar oluşmadığını, davacı firmanın gerekli elemanı çalışma sahasında bulundurmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, mahallinde yapılan keşif, taraf beyanları, bilirkişi raporu, davaya dayanak olan faturalar ve tüm dosya kapsamına göre; olay tarihi olan 02/06/2015 tarihinde Çalıca Köyü Huzurevi yanında yapılan İller Bankası AŞ tarafından ihale edilen ve … adına yapılan diğer davalı … … Eğitim Araçları İnşaat Elektrik Sanayi ve Tic.Ltd.Şti ortaklığı tarafından yapımı sürdürülen … İçme Suyu İkmal İnşaatı nedeniyle yapılan kazı çalışması sırasında davacı firmaya ait doğalgaz ana hat taşıyıcısı durumundaki çelik boruya zarar verildiği, zararın akabinde delillerin kaybolma ihtimaline binaen Yalova 1 Asilye Hukuk Mahkemesinin 2015/51 D.iş sayılı dosyası ile zararın tespit edildiği, tespit edilen zarara ilişkin tarafların itirazda bulunduklarının görüldüğü, mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi heyetinden alınan denetime elverişli rapor doğrultusunda davalılardan yüklenici sıfatı bulunan davalı … … Eğitim Araçları İnşaat Elektrik Sanayi ve Tic.Ltd.Şti yönünden %90 oranında tazmin borcu bulunduğu, ihale makamı durumunda olan İller Bankası A.Ş. yönünden Yargıtay 4 ve 11. Hukuk Dairelerinin emsal kararlarına göre İller Bankası Genel Müdürlüğü'nün 4758 sayılı Kanun'un 7 nci maddesi uyarınca belediyelere destek amacıyla yardım yapmakta görevli olduğu, 6090 sayılı Borçlar Kanunun 50 ve 51. maddelerinde belirlenen biçimde sorumluluğu katkısı bulunmadığından İller Bankası'nın tazmin ile sorumlu olamayacağı ve husumet bakımından İller Bankası aleyhine açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı … Başkanlığının ise yapılan ihale sözleşmesi gereği yükleniciyi denetim ve gözetim sorumluluğu bulunduğu ve bu nedenle …'na da kusur izafe edilmesinin yerinde olduğu, davacı doğalgaz firmasının geçici tamirat masrafını derhal tedbir alarak yapması gerektiği ancak bu tedbirleri yerine getirmediği, bu haliyle de %10 oranında kusur izafe edilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalı … aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine, 62.182,00 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 02.06.2015 tarihinden itibaren, ıslahla arttırılan 56.119,78 TL'nin ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, ıslahla arttırılan fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı … vekili ile davalılar … ve … Eğitim Araçları İnşaat Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde; kararın dava ve ıslah dilekçesindeki talepleri karşılamadığını, dava dilekçesinde maddi tazminat taleplerinin Euro cinsinden olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte aynen ya da fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanarak Türk Lirası cinsinden talep edildiğini, dosya kapsamındaki raporların hatalı olduğunu, bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden karar verildiğini, hasar gören ana hat borusunun zamanla deforme olacağını, gaz kaçışına neden olacağını ve binlerce insanın yaşamını tehdit edeceğini, kusurlu tarafın tazmin yükümlülüğü olduğunu, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) mevzuatı ve Doğalgaz Altyapı Şartnamesi gereğince hatların üzerinde doğalgaz sarı kumu ve doğalgaz ikaz bandı bulunduğunu, davalı şirket tarafından bilgi verilmeden yapılan kazı çalışmasında uyarılara dikkat edilmediğini, davacı şirkete yazılı veya sözlü müracaatta bulunulmadığından davacının %10 oranında kusurlu olduğuna ilişkin raporun kabul edilemeyeceğini, davalıların tam kusurlu olarak zarardan sorumlu olduklarını, geçici tamirat masrafı olarak 10.000,00 Euro civarında masraf yapıldığını, 36.000,00 Euro daha zarar arttırıcı davranış olduğunu, bilirkişi raporunda belirtilen geçici tamirat adı altında mükerrer oluşturulan zarar kaleminden sorumlu olunamayacağı yönündeki görüşün doğru olmadığını, davacı şirketin zarar arttırıcı eylemi olmadığını ve davalı tarafından bu hususun ispatlanmadığını, delil tespitine ilişkin gider ve harçların kabul edilmediğini, İller Bankası'nın çalışmaları finanse eden kurum olarak sorumlu olduğunu, davalı şirketin ticari firma olduğu dikkate alınarak ticari faize karar verilmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür. 2.Davalı … vekili istinaf dilekçesinde; davanın kısmi veya belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, bu nedenle davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, tespit keşfi ile zararın 46.750,00 Euro+KDV olarak belirlenmesine rağmen, kısmi dava ile 20.000,00 Euro talep edilemeyeceğini, belediye aleyhine hizmet kusuruna dayalı olarak idari yargıda dava açılabileceğini, yargı yolu bakımından davanın reddi gerektiğini, tespit raporu ile davalı ortaklığın kusurlu ve tek sorumlu olduğunun tespit edildiğini, hasarın giderildiğine ilişkin belge, fatura ibraz edilmediğini, davalı ortaklık tarafından sürdürülen çalışmalar sırasında zararın meydana geldiğini, davalının sorumlu olduğunun kabul edilmesi halinde gerçek zararın talep edilebileceğini, onarım için gerekli malzemenin Euro üzerinden ithal edildiği bildirimine rağmen dayanak belge ibraz edilmediğini, malzeme dışındaki tüm kalemler için Euro üzerinden hesaplama yapılmasının doğru olmadığını, zarar tarihinden itibaren Euro üzerinden işleyecek faizi ile ya da aynen ya da fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanan Türk Lirası olarak ödenmesi talebinde bulunulamayacağını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür. 3.Davalılar … ve … Eğitim Araçları İnşaat Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde; 26.03.2015 tarihli yazı ile kazı çalışması yapılacağı, kazı alanında firma yetkilisi bulundurulması gerektiği hususunun davacı şirkete bildirildiğini, firma yetkilileri tarafından şantiye şefi ile yapılan görüşmelerde doğalgaz boru hattının yolun sol kısmından geçtiği, yolun sağ tarafında çalışma yapıldığından herhangi risk bulunmadığı, eleman bulundurulması gerekmediğinin bildirildiğini, 02.06.2015 tarihinde yapılan kazı çalışmasında iş makinesinin doğalgaz boru hattına çarptığını, o bölgede doğalgaz hattının yolun solundan sağ tarafına doğru geçtiğinin görüldüğünü, geçiş ile ilgili uyarı olmadığını, çarpmadan sonra doğalgaz sızıntısı veya yırtık meydana gelmediğini, küçük çapta ezilme olduğunun davacı şirket yetkililerince tespitinden sonra çalışma yapılmadan borunun olduğu bölgenin kapatıldığını, müvekkiline keşif yapılacağı tarih ve saat bilgisi verilmeden çalışmaya ara verildiği dönemde yokluklarında yapılan tespite itibar edilemeyeceğini, tespit raporunda belirtilen ''şantiye alanında kontrol mühendisi bulunmadığı, güzergahın geçeceği kazı çalışmasında projeye rastlanmadığı'' tespitlerinin doğru olmadığını, davalı … ve İller Bankası'nın projelendirdiği çalışmada şantiye şefi ile formen görevlinin çalışmanın her aşamasını kontrol ettiğini, bu şahısların beyanlarının alınmadığını, tamirat gerektirecek hasar oluşmadığını, yerinde incelenme yapılması gerektiğini, gerekli elemanı çalışma sahasında bulundurmayan davacı firmanın sorumluluğunu yerine getirmediğini, tamirat yapılmış gibi gaz kesintisi, vb. gelir kaybı talebinde bulunamayacağını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları, tespit dosyası ve dosya kapsamına göre; 02/06/2015 olay tarihinde Çalıca Köyü Huzurevi yanında yapılan, İller Bankası A.Ş. tarafından ihale edilen ve … adına diğer davalı …- … Eğitim Araçları İnşaat Elektrik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. Ortaklığı tarafından yapımı sürdürülen … içme suyu ikmal inşaatı nedeniyle yapılan kazı çalışması sırasında davacı firmaya ait doğalgaz ana hat taşıyıcısı durumundaki çelik boruya zarar verildiği, delillerin kaybolma ihtimaline binaen Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/51 D. İş sayılı dosyası ile zararın tespit edildiği, tarafların rapora itiraz ettikleri, mahkemece keşfen alınan rapor ve talimat yoluyla alınan bilirkişi heyet raporlarının denetime elverişli olduğu, davalı yüklenici … -… Eğitim Araçları İnşaat Elektrik Sanayi ve Tic. Ltd. Şti'nin %90 kusuru oranında zarardan sorumlu olduğu, davalı …'nın yapılan ihale sözleşmesi gereği yükleniciyi denetim ve gözetim sorumluluğu nedeniyle zararı yükleniciyle birlikte tazminle sorumlu olduğu, davacı doğalgaz firmasının geçici tamirat masrafını derhal tedbir alarak yapması gerektiği halde tedbirleri yerine getirmediğinden zarar nedeniyle %10 oranında kusurlu olduğu, bu davalılar yönünden istinaf talebi de dikkate alınarak davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olduğu anlaşılmıştır. İhale makamı olan İller Bankası A.Ş.'nin, İller Bankası Genel Müdürlüğü'nün 4758 Sayılı Yasanın 7. maddesi uyarınca belediyelere destek amacıyla yardım yapmakta görevli olması, Borçlar Kanunu'nun 50. ve 51. maddelerinde belirlenen biçimde sorumluluğa katkısı bulunmadığından tazmin ile sorumlu olamayacağı ve husumet yöneltilemeyeceği kanaati ile davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır. Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ile faiz talebinde bulunulduğu, 20/03/2017 tarihli ıslah dilekçesi ile arttırılan miktar için yasal faiz talebinde bulunduğu, ticari faiz talebi olmadığı, tespit giderlerinin yargılama giderlerine dahil olduğu, bu hususlara ilişkin istinaf talebinin de yerinde olmadığı anlaşılmaktadır." gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı … vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kararın dava ve ıslah dilekçesindeki taleplerini karşılamadığını, dava dilekçesinde maddi tazminat taleplerinin Euro cinsinden olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte aynen ya da fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanarak Türk Lirası cinsinden talep edildiğini, dosya kapsamındaki raporların hatalı olduğunu, raporlar arasındaki çelişki giderilmeden karar verildiğini, davalı … – … ortaklığının kazı çalışması öncesinde müvekkiline haber vermediğini, doğalgaz hatlarının bulunduğu alanda, sokak ve caddelerin başına ve sonuna uyarı levhaları asıldığını, hatların üzerinde de doğalgaz sarı kumu ve doğalgaz ikaz bandı bulunduğunu, davalı ortaklığın kazı sırasında uyarılara dikkat etmediğini, meydana gelen zararda müvekkili şirketin kusuru olmadığını, müvekkiline verilen % 10 oranındaki kusurun doğru olmadığını, 10.750,00 Euro tutarındaki geçici tamirat masrafı taleplerinin reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, müvekkilinin zararı artırıcı herhangi bir davranışının bulunmadığını, müvekkilinin Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesi' nin 2015/51 D. iş sayılı dosyasında meydana gelen zarar hakkında delil tespiti yaptırdığını, bu dosyadaki masraf ve harçların dava dilekçesinde talep edildiğini, ancak mahkemece bu hususta karar verilmemesinin hatalı olduğunu, davalı …’nın zarardan sorumlu olduğunu, bu davalı yönünden davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olmadığını, anılan davalının kaza yerindeki çalışmaları finanse eden kurum olduğunu, yasal faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili şirket ile davalılardan … ve … Eğitim Araçları İnşaat Elektrik San. ve Tic. Ltd. şirketinin ticari firma olmasına göre ticari faize hükmedilmesi gerektiğini belirterek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalı … vekili temyiz dilekçesinde; davanın kısmi veya belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, bu nedenle davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerektiğini, tespit keşfi ile zararın 46.750,00 Euro+KDV olarak belirlenmesine rağmen, kısmi dava ile 20.000,00 Euro talep edilemeyeceğini, davacının taraf sıfatına haiz olup olmadığının da resen mahkemece tetkik edilmesi gerektiğini, Doğalgaz Piyasası ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği gereği davacının davaya konu hattı sigorta ettirme zorunluluğunun bulunduğunu, davaya konu hasar kapsamında davacı sigortalı ise davacının dava ehliyetinin olmayacağını, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, delil tespit raporuna göre tek sorumlunun zararı veren davalılar …-… Eğitim Araçları İnşaat Elektrik San ve Tic. Ltd. Şirketi olduğunu, davaya konu işi ihale edenin de davalı … olduğunu, müvekkilinin davaya konu olayda hiçbir kusuru ve sorumluluğu olmadığını, ihale eden davalı …Ş. Tarafından hazırlanan sözleşme gereği üçüncü kişilere verilen zararlardan davalı …-… Eğitim Araçları İnşaat Elektrik San ve Tic. Ltd. Şirketi ortaklığının sorumlu olduğunu, davalı …Ş.'nin yüklenici olması nedeniyle sorumlu olduğunu, belediye aleyhine hizmet kusuruna dayalı olarak idari yargıda dava açılabileceğini, yargı yolu bakımından davanın reddi gerektiğini, Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/51 D. dosyası ile zararın tespiti için delil tespit davası açılmış olduğu belirtmiş olmasına rağmen, delil tespitine ilişkin taraflarına herhangi bir tebligat yapılmadığını, yokluklarında keşif yapıldığını ve bilirkişi raporu tanzim edildiğini, bu nedenle delil tespitini ve tespit edildiği belirtilen zarara ilişkin raporu kabul etmediklerini, delil tespit raporunun işbu davada dayanak olarak gösterilmesinin ve yargılama giderlerinin talep edilmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu, iddia edilen zararın onarılmış olup olmadığı, onarılmış ise, onarıma ilişkin zararın giderilip giderilmediği hususlarının araştırılması gerektiğini, hasarın giderildiğine ilişkin belge, fatura ibraz edilmediğini, onarım için gerekli malzemenin Euro üzerinden ithal edildiği bildirimine rağmen dayanak belge ibraz edilmediğini, malzeme dışındaki tüm kalemler için Euro üzerinden hesaplama yapılmasının doğru olmadığını, zarar tarihinden itibaren Euro üzerinden işleyecek faizi ile ya da aynen ya da fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanan Türk Lirası olarak ödenmesi talebinde bulunulamayacağını belirterek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalılar tarafından kazı çalışmaları sırasında doğalgaz boru hattına zarar verildiği iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 323 üncü maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 inci maddesinin birinci fıkrası ve 371 inci maddesi, 405 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 162 ve 163 üncü maddeleri. 3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, dosya kapsamındaki rapora göre tarafların kusur dağılımının isabetli olduğu, davacının geçici tamirat masrafı talebinin reddine karar verilmesinin doğru olduğu, dava dilekçesinde faiz türünün belirtilmemiş olduğu, ıslah dilekçesinde yasal faiz talebinin bulunduğu, buna göre yasal faize hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, davalı … Belediyesi'nin meydana gelen zarardan sorumlu olduğu, konusunda uzman bilirkişi heyetinden alınan rapordaki hesaplamanın delil tespit dosyası ile uyumlu olduğu anlaşılmasına göre davalı … vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun teselsül hükümlerini düzenleyen 162 inci maddesinde "birden çok borçludan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olmayı kabul ettiğini bildirirse, müteselsil borçluluk doğar. Böyle bir bildirim yoksa, müteselsil borçluluk ancak kanunda öngörülen hallerde doğar.", 163 üncü maddesinde ise "alacaklı, borcun tamamının veya bir kısmının ifasını, dilerse borçluların hepsinden, dilerse yalnız birinden isteyebilir. Borçluların sorumluluğu, borcun tamamı ödeninceye kadar devam eder." hükümleri düzenlenmiştir. Dosyanın incelenmesinde; davalılardan … adına davalı …Ş. tarafından … İçme Suyu İkmal İnşaatı Yapım İşinin ihalesinin 20.11.2014 günü yapıldığı, ihaleyi davalı … – … Eğitim Araçları İnşaat Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şirketi ortak girişiminin kazandığı, anılan ortak girişim tarafından davaya konu yerde 02.06.2015 tarihinde yapılan kazı çalışması sırasında kepçe ile davacı şirkete ait doğalgaz ana hat borusuna zarar verildiği, davacının doğalgaz borusundaki hasarın tazminini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince ihale makamı durumunda olan davalı …Ş.’nin belediyelere destek amacıyla yardım yapmakta görevli olduğu, anılan davalının TBK’nın 50 ve 51 inci maddelerinde (müteselsil sorumluluk) belirlenen biçimde sorumluğa katkısı bulunmadığı ve zararın tazmininde sorumlu olmadığı gerekçesiyle davalı … aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verildiği, davacı vekilinin karara karşı istinaf kanun yoluna başvurması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince aynı gerekçeyle başvurunun esastan reddine karar verildiği, kararın davacı vekili tarafından temyiz edildiği anlaşılmıştır. Davalı …Ş. ile yüklenici firma olan davalı … – … Eğitim Araçları İnşaat Elektrik San. ve Tic.Ltd. Şirketi ortak girişiminin arasında yapılan ihale şartnamesinde sözleşme konusunun "… (Yalova) İçme Suyu İkmal İnşaatı Yapım işi” olarak gösterildiği anlaşılmıştır. Şu durumda, davalı …Ş.’nin ihale şartnamesinde denetim ve gözetim yükümlülüğü bulunduğu, anılan davalının işveren konumunda olduğu, davalı … – … Eğitim Araçları İnşaat Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şirketi ortak girişimi ile yapılan sözleşmenin eser sözleşmesi olduğu, davalı …Ş.’nin sözleşme konusuna giren işleri kontrol, denetleme ve yüklenici firmaya talimat verme yetkisi bulunduğundan 3. kişilere verilen zararlardan davalı … – … Eğitim Araçları İnşaat Elektrik San. ve Tic. Ltd. Şirketi ortak girişimi ile davalı … Belediyesi ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğu anlaşılmasına göre, hakkında açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemiş ve kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir. 3. Somut olayda, davacı vekili dava dilekçesinde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 20.000,00 Euro maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte aynen ya da fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanarak Türk Lirası olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş, ıslah dilekçesiyle 55.165,00 Euro'nun olay tarihi olan 02.06.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte aynen ya da fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanarak Türk Lirası olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Hükme esas alınan 30.03.2018 tarihli (06.04.2018 havale tarihli) bilirkişi raporunda davaya konu doğalgaz borusunun kesin tamiratına ilişkin bedelin KDV dahil 42.480,00 Euro olduğu, davacının % 10 oranındaki kusuru tazminattan tenzil edildiğinde 38.232,00 Euro kadar zararın hesaplandığı, 12.11.2015 dava tarihindeki Euro efektif satış kurunun 3,0943 olduğu, davacının zararının 38.232,00 Euro x 3,0943=118.301,28 TL olarak hesaplandığı, İlk Derece Mahkemesinin ise; 11.11.2015 tarihli Euro döviz satış kurunun 3,1091 olduğu, davacının dava dilekçesinde talep ettiği 20.000,00 Euro’nun karşılığının 20.000,00 Euro x 3,1091=62.182,00 TL olduğu, bu miktara olay tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerektiği, bilirkişi raporunda hesaplanan 118.301,28 TL’den 62.182,00 TL’nin tenzil edilmesiyle elde edilen 56.119,78 TL’ye ise ıslah tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerektiği kanaatiyle hüküm kurduğu, davacı vekilinin karara karşı istinaf kanun yoluna başvurması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verildiği, kararın davacı vekili tarafından temyiz edildiği anlaşılmıştır. Yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası olarak ödenmesini isteyebilir. Yabancı para cinsinden yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görür. Davacının alacağı, yabancı para cinsinden meydana gelmiş olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekir. Şu durumda mahkemece hüküm altına alınan tazminat bedelinin davacının talebiyle de bağlı kalınarak fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. 4. Dosya kapsamından; davacının dava dilekçesinde hükmedilecek olan maddi tazminata olay tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep ettiği, 20.03.2017 tarihli ıslah dilekçesinde de talebini artırarak hükmedilecek olan maddi tazminata olay tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep ettiği; İlk Derece Mahkemesince dava dilekçesi ile talep edilen maddi tazminat miktarı hakkında olay tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, davacının ıslah dilekçesi ile artırılan ve mahkemece kabul edilen kısım hakkında ise ıslah tarihinden itibaren yasal faize hükmedildiği, davacı vekilinin karara karşı faiz başlangıç tarihi hususunda istinaf kanun yoluna başvurması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verildiği, kararın aynı sebeple davacı vekili tarafından temyiz edildiği anlaşılmıştır. Olayda uyuşmazlık, haksız eylemden kaynaklanmaktadır. Haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Dolayısıyla zarar gören, haksız eylem tarihinden itibaren temerrüt faizi isteme hakkına sahiptir. Buna göre davalıların dava dilekçesi ile talep edilen ve ıslaha konu edilen miktarlar yönünden zararın tamamı için olay tarihinde temerrüde düştüğü kabul edilmelidir. O halde, davalılar yönünden faiz başlangıcının asıl ve ıslah edilen kısım yönünden temerrüt tarihi olan olay tarihi olarak kabulü gerekirken, ıslah ile arttırılan kısım için ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmiş olması doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir. 5. Davacının eldeki davayı açmadan önce Yalova 1. Asliye Hukuk Mahkemesi' nin 2015/51 Değişik iş sayılı dosyasıyla doğalgaz borusundaki zararın tespitini talep ettiği, söz konusu dosya kapsamında delil tespiti için yargılama masrafı yaptığı, dava dilekçesinde delil tespitine ilişkin masrafların davalılara yüklenmesini talep ettiği anlaşılmış olup, mahkemece davacı yararına delil tespiti sırasında yaptığı harcamalar yönünden karar verilmediği anlaşılmıştır. 6100 sayılı HMK'nın 405 inci maddesinin 1 inci fıkrasına göre delil tespiti dosyası, asıl dava dosyasının eki sayılır ve onunla birleştirilir. Bu sebeple dava ile ilgili olan delil tespiti dosyası sebebiyle yapılan ve HMK'nın 323 üncü maddesinde sayılan giderler de yargılama giderine dahildir. Delil tespiti giderleri yargılama gideri olduğundan dava değerine dahil edilemez. Bu sebeple dava açılarak istenmesine gerek olmadığı gibi buna rağmen istenmesi halinde de asıl alacak olarak hükmedilemez. Bu genel kurallara göre mahkemece davacının yaptığı delil tespiti giderlerinin yargılama giderlerinden sayılması ile HMK'nın 323 üncü maddesi gereğince tarafların haklılığı oranında paylaştırılarak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekildeki hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir. VI. KARAR 1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı … vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2), (3), (4) ve (5) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.03.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

MADDE 400- (1) Taraflardan her biri, görülmekte olan bir davada henüz inceleme sırası gelmemiş yahut ileride açacağı davada ileri süreceği bir vakıanın tespiti amacıyla keşif yapılması, bilirkişi incelemesi yaptırılması ya da tanık ifadelerinin alınması gibi işlemlerin yapılmasını talep edebilir. (2) Delil tespiti istenebilmesi için hukuki yararın varlığı gerekir. Kanunda açıkça öngörülen hâller dışında, delilin hemen tespit edilmemesi hâlinde kaybolacağı yahut ileri sürülmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ihtimal dâhilinde bulunuyorsa hukuki yarar var sayılır. Görev ve yetki

13. Hukuk Dairesi         2017/1563 E.  ,  2020/4774 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne kısmen reddine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davalı-TOKİ avukatınca temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi gereği konuşulup düşünüldü. KARAR Davacı, taşınmaz maliki ve aynı zamanda site yöneticisi olduğunu, davalıların, … İli Merkez … Mahallesi 4141/1, 4142/1, 4143/1 ve 4144/1 parsel sayılı taşınmazlar üzerinde yapılan konutların yerleşim planına, projeye, sözleşmeye aykırı eksik ve kusurlu işler yaptıklarını, … 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/114 D.İş. sayılı dosyası ile tespit yaptırdıklarını belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 132.824,07 TL esik iş bedelinin yasal faiziyle ve değişik iş dosyasının tespit masrafları birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar, davanın reddini dilemişlerdir. Mahkemece, davacılardan site yönetiminin aktif taraf sıfat yokluğu nedeni ile davacı site yönetiminin davasının usulden reddine, davalı Toki dışındaki diğer davalılar … Şti. ve Su Yapı Şti.'nin pasif taraf sıfatı yokluğu nedeni ile bu davalılar yönünden davanın usulden reddine, davacı … 'in davasının kısmen kabulü ile; davacının dava konusu dairesi ve ortak alanlarındaki arsa payı oranına tekabul eden 1.522,73 TL'nin ve delil tespiti dosyasında yapılan 2.989,35 TL olmak üzere toplam 4.512,08 TL'nin 11/10/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Toki'den alınarak davacı … …'e verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı Toki tarafından temyiz edilmiştir. 1-Mahkemece, davacının davasının kabulüne karar verilirken, ''..; davacının dava konusu dairesi ve ortak alanlarındaki arsa payı oranına tekabul eden 1.522,73 TL'nin ve delil tespiti dosyasında yapılan 2.989,35 TL olmak üzere toplam 4.512,08 TL'nin 11/10/2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Toki'den alınarak davacı … …'e verilmesine..'' denilerek değişik iş dosyasında davacı tarafından yapılan masraflar da davanın esasına yönelik hüküm kısmında, toplamın içinde belirtilmiştir. 6100 sayılı HMK'nın 405. maddesinde delil tespiti dosyasının asıl dava dosyasının eki sayılacağı ve asıl dava dosyasıyla birleştirileceği düzenlenmiş olup, bu düzenleme kapsamında delil tespiti dosya masraflarının yargılama giderleri kapsamında değerlendirilerek asıl davadaki davanın kabul ve ret oranına göre taraflardan tahsiline karar verilmesi gerekir. Mahkemece bu hükme aykırı olarak, değişik iş dosyasında yapılan masrafların esas alacağa eklenerek karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. 2-Bozma nedenine göre davalının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda birinci bentte açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, ikinci bent gereğince davalının sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan 77,10 TL harcın davalı-TOKİ'ye iadesine, HUMK’nun 440/I maddesi uyarınca tebliğden itibaren 15 gün içerisinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16/06/2020 gününde oybirliğiyle karar verildi.