Kasten yaralama yani darp, bir kişinin kasıtlı olarak başkasının vücut bütünlüğüne zarar vermesidir. Bu fiil kesici veya delici aletlerin yanı sıra tokat veya yumruk atma gibi fiziksel şiddet içeren hareketlerle de meydana gelir.
Maddi Tazminat Kapsamı
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 54 uyarınca bedensel zararlar; tedavi giderlerini, kazanç kaybını, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıpları ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıpları kapsar. Darp sebebiyle katlanılan hastane ve ameliyat masrafları, ilaç ve fizik tedavi giderleri ile cihaz ve protez harcamaları talep edilebilir. Mağdurun darp nedeniyle iş gücünden mahrum kaldığı süreye ilişkin gelir kayıpları da bu kapsamdadır.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 54Kaynağı aç
Saldırı esnasında mağdurun şahsi eşyalarında zarar oluşmuşsa, örneğin gözlüğün kırılması veya telefonun hasar görmesi gibi eşya zararlarının giderilmesi de istenebilir.
Manevi Tazminat Şartları ve Takdiri
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 56 gereğince, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda hâkim, olayın özelliklerini göz önünde tutarak zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Hâkim tazminat miktarını belirlerken olayın gerçekleşme şeklini, mağdurun maruz kaldığı zararın boyutunu ve tarafların kusur oranını dikkate alır.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 56Kaynağı aç
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 56 kapsamında, mağdurun ağır bedensel zarara uğraması yahut vefat etmesi durumunda, hâkim tarafından zarar görenin veya müteveffanın yakınları lehine de uygun miktarda manevi tazminata hükmedilmesi mümkündür.
Darp Raporu ve İspat Delilleri
Doktor tarafından ayrıntılı muayene sonucu hazırlanan darp raporu; mağdurun vücudundaki morluk, şişlik, kesik, sıyrık gibi izleri ve yaralanmaların derecelerini gösteren tıbbi bir kanıttır. Tazminat davasının açılabilmesi için darp raporunun bulunması zorunlu değildir. Darp olayı tanık ifadeleri, saldırı sonrası çekilmiş fotoğraflar veya kamera kayıtları gibi delillerle de ispatlanabilir.
Uyuşmazlık konusu olayda tarafların kusur dağılımı ile mağdurun maluliyet oranının tayini teknik bilgi gerektirdiğinden, mahkemece alanında uzman bilirkişiden rapor temin edilerek zarar ve sorumluluk durumu aydınlatılır.
Ceza Yargılamasının Tazminat Davasına Etkisi
Ceza mahkemesince fail hakkında tesis edilen mahkûmiyet hükmü, hukuk yargılamasında haksız eylemin gerçekleştiğinin kabulü bakımından önemli bir dayanak teşkil eder. Hukuk hâkimi tazminat davasını karara bağlarken kural olarak ceza dosyasının neticelenmesini beklemek zorunda olmasa da somut olayın gerektirdiği hallerde ceza davasını bekletici mesele sayabilir.
Zamanaşımı Süreleri ve Borcu İfadan Kaçınma
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 72 uyarınca haksız fiilden doğan tazminat talepleri, zarar gören tarafın zararı ve tazminat sorumlusunu öğrendiği tarihten itibaren iki yıl, eylemin vuku bulduğu tarihten itibaren ise on yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Bununla beraber darp fiili, ceza mevzuatında daha uzun zamanaşımı öngörülen bir suç niteliğinde ise tazminat davasında da söz konusu ceza zamanaşımı dikkate alınır.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 72Kaynağı aç
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 72 düzenlemesi uyarınca, haksız eylem sebebiyle zarar gören kişi adına bir borç meydana gelmişse, tazminat talebi zamanaşımına uğramış olsa dahi zarar gören bu borcu yerine getirmekten kaçınma hakkına sahiptir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Darp fiiline dayalı maddi ve manevi tazminat davalarında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Kanuni istisnai durumlar hariç olmak üzere, darp mağduru avukat tutmaksızın davayı bizzat açıp yürütebilir.
Tazminat davası genel yetki kuralı gereğince davalının ikametgâhı mahkemesinde veya fiilin gerçekleştiği yerde görülebilir. Bunun yanı sıra 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 16 gereğince haksız fiile dayalı uyuşmazlıklarda, zararın doğduğu ya da doğma ihtimalinin yer aldığı adres ile zarar görenin yerleşim yerindeki mahkeme de yetkili kabul edilir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 16Kaynağı aç
Darp raporu olmadan tazminat davası açılabilir mi?
Evet, darp raporu olmadan da tazminat davası açılabilir; ancak olayın tanık ifadeleri, fotoğraflar veya kamera kayıtları gibi diğer delillerle ispatlanması gerekir.
Ceza davasının kesinleşmesi beklenmek zorunda mıdır?
Hayır, tazminat davasının karara bağlanabilmesi için kural olarak ceza davasının sonucunun beklenmesine gerek yoktur; ancak hâkim gerekli gördüğü durumlarda ceza davasını bekletici mesele yapabilir.
Darp edilen kişinin yakınları tazminat isteyebilir mi?
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 56 uyarınca ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da uygun bir miktar manevi tazminat ödenmesine karar verilebilir.
Darp sebebiyle tazminat davası açma süresi ne kadardır?
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 72 gereğince tazminat davası, zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten başlayarak iki yıl ve her hâlde eylemin işlendiği tarihten başlayarak on yıl içinde açılmalıdır; eylemin daha uzun bir ceza zamanaşımına tabi suç teşkil etmesi durumunda ise bu ceza zamanaşımı süresi esas alınır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy