Araç değer kaybı talebi notere verilmez. Yazılı dilekçe sigorta şirketine sunulur. Noter, bu başvuruyu kabul eden yer değil; süreci avukat eliyle yürütmek isteyen kişiye vekaletname düzenleyen mercidir. Zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içindeki zarar gören, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunur. Değer kaybı dosyasında avukata yetki verilmesi zorunlu değildir. Araç sahibi başvuruyu kendi adına yapabilir; yetkisi bulunmayan üçüncü kişi başvuru yapamaz.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 97Kaynağı aç
Sigorta kuruluşuna yazılı başvuru
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 97, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde kalan zarar için dava yolundan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılmasını öngörür. Hüküm, başvurunun noterde veya başka bir resmî makamda açılacağını söylemez. Değer kaybı yönünden de asıl muhatap sigorta şirketidir ve başvuru yazılı dilekçeyle yapılır.
Sigorta kuruluşu başvuruyu, başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde yazılı olarak cevaplamazsa zarar gören dava açabilir. Verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık da aynı sonucu doğurur. Bu iki hâlde zarar gören, 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime de başvurabilir.
Noterin görevi ile başvurunun ayrılması
1512 sayılı Noterlik Kanunu m. 60, yapılması kanunla başka bir makam, merci veya kişiye verilmemiş her türlü hukuki işlemi düzenlemeyi noterlerin görevleri arasında sayar. Kanunlarda resmî olarak yapılması emredilen ve mercisi belirtilmeyen hukuki işlemler de bu Kanun hükümlerine göre noterlerce yapılır. Araç değer kaybı başvurusunun bu görevlerden biri olduğu veya noter önünde açılması gerektiği bu hükümden çıkmaz.
1512 sayılı NOTERLİK KANUNU m. 60Kaynağı aç
Noterin değer kaybındaki işlevi, avukat üzerinden ilerlemek isteyen kişi için vekaletname düzenlemektir.
Vekalet sözleşmesi ve ücretin şartı
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 502, vekalet sözleşmesini, vekilin vekalet verenin bir işini görmeyi veya işlemini yapmayı üstlendiği sözleşme olarak tanımlar. Vekalete ilişkin hükümler, niteliklerine uygun düştükleri ölçüde, aynı Kanunda düzenlenmemiş işgörme sözleşmelerine de uygulanır.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 502Kaynağı aç
Aynı maddeye göre vekil, sözleşme veya teamül varsa ücrete hak kazanır. Hüküm belirli bir oran, başarı yüzdesi veya noter bedeli koymaz.
Başvuruyu kimin yapabileceği
Araç sahibi, değer kaybı başvurusunu vekilsiz ve kendi adına yapabilir. Dava açılması, tahkim dosyasının profesyonel takibi ile bazı feragat veya sulh işlemleri için vekalet gerekebilir. Bu ayrım, her işlemde vekaletnamenin zorunlu olduğu anlamına gelmez. Yetki olmadan üçüncü kişi başvuru yapamaz.
Değer kaybı dosyasında avukata yetki verilmesi zorunlu tutulmamıştır. Başvuru vekil eliyle yapılacaksa belgeler arasına noter vekaletnamesi eklenir.
Başvuruda anılan belgeler
Başvuruda kaza tespit tutanağı, ruhsat ve sürücü belgesi ile hasara ait fotoğraflar anılır. Onarım faturaları, servis kayıtları ve düzenlenmiş olması hâlinde ekspertiz raporu da bu belgeler arasındadır. Vekil aracılığıyla başvuruluyorsa noter vekaletnamesi ayrıca eklenir.
Noter harcının kanuni çerçevesi
492 sayılı Harçlar Kanunu m. 38, noter işlemlerinden bu Kanuna bağlı (2) sayılı tarifede yazılı olanların noter harçlarına tabi olduğunu belirtir. Hüküm, harca tabi işlemi tarife satırına bağlar. Vekaletname düzenlemenin bu satırlar arasında bulunduğu veya belirli bir tutara tabi olduğu aynı madde metninden okunamaz.
492 sayılı HARÇLAR KANUNU m. 38Kaynağı aç
Sık sorulan sorular
Araç değer kaybı başvurusu noterde mi yapılır?
Hayır. Yazılı dilekçe sigorta şirketine verilir. Noter, avukat eliyle ilerlemek isteyen kişiye vekaletname düzenler.
Değer kaybı için avukat vekaletnamesi zorunlu mudur?
Hayır. Değer kaybı dosyasında avukata yetki verilmesi zorunlu değildir ve araç sahibi başvuruyu kendi adına yapabilir. Dava, tahkimin profesyonel takibi ve bazı feragat veya sulh işlemleri için vekalet gerekebilir.
Yetkisiz bir üçüncü kişi başvurabilir mi?
Hayır. Yetki olmadan üçüncü kişi başvuru yapamaz. Vekille başvurulacaksa noter vekaletnamesi belgelere eklenir.
Sigorta kuruluşu başvuruya cevap vermezse ne olur?
Sigorta kuruluşu başvuruyu, başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde yazılı cevaplamazsa zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir. Cevabın talebi karşılamadığı uyuşmazlığında da aynı imkân vardır.
Vekil hangi hâlde ücrete hak kazanır?
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 502 uyarınca sözleşme veya teamül varsa vekil ücrete hak kazanır. Madde bir oran veya noter bedeli belirlemez.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy