Girdi çıktı, hapis cezası kesinleşmiş kişinin açık cezaevine girip aynı gün içinde koşullu salıverilme veya denetimli serbestlikten yararlanarak çıkmasıdır. Cezanın kalan kısmı bu hükümler uygulanarak günlük yaşam sürdürülmek suretiyle tamamlanmış sayılabilir. Girdi çıktıdan sonraki denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme hükümleri saklıdır.
İnfazın başlaması ve tamamlanması
Hapis cezasında infaz, cezanın kesinleşmesiyle başlar ve bihakkın tahliye, yani hakederek salıverilme tarihiyle tamamlanır. Cezanın tamamlanmış sayılması için hükümlünün cezaevine girmesi gerekir. Girdi çıktı, infazı tamamlamak amacıyla yapılır.
Hangi cezalar için gündeme gelir
Girdi çıktı özellikle bir yıl veya daha kısa hapis cezaları için uygulanan bir yöntem olarak anlatılır. Buna karşılık iki yıl veya daha kısa hapis cezaları kural olarak yatarı olmayan cezalar kabul edilir. Bu iki eşik aynı sonucu vermez ve tek bir ceza sınırına indirgenemez. İki yıl veya daha kısa cezaların yatarı olmadığı kabulü, cezanın tamamlanmış sayılması için cezaevine girilmesi gerektiği anlatımıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Kısmi infaz için öncelikle kısa süreli hapis cezası alınması ve hapis cezasının kesinleşmiş olması gerekir. Kısa sürenin bir yıl mı yoksa iki yıl mı olduğu tek biçimde belirlenmiş değildir.
Cezaevinde kalınan süre
Kalış süresi aynı gün çıkış, bir ila beş gün ve bazı durumlarda on gün ile bir ila on gün şeklinde birlikte geçer. Bu sürelerden biri diğerinin yerine zorunlu süre olarak konamaz. Tatil dönemleri, infaz yasasındaki değişiklikler ve cezaevindeki hükümlü sayısının fazlalığı sürenin artabileceği hâller olarak belirtilir; artış için belirli bir ek süre verilmez.
Teslim gününün hafta sonuna denk gelmesi, gir-çık işlemlerinin uzamasına ve sürenin artmasına örnek olarak gösterilir. Bu örnek, her hafta sonu teslimine bağlanmış sabit bir ek süre anlamına gelmez.
Teslim olunan kurum, infaz savcılığından cezaevine ayrılma tutanağı alınması, müddetname düzenlenmesi, gerekli hâllerde infaz hâkimliğinden denetimli serbestlik kararının alınması ve diğer evrak işleri süreci uzatabilir. Bunlar belirli bir kanuni ek süre veya zorunlu sonuç oluşturmaz.
Açık ve kapalı cezaevi ayrımı
Kasten işlenen suçta cezanın üç yılın, taksirli suçta beş yılın üzerinde olması ve ayrıca mükerrerlik bulunması hâlinde kişinin kapalı cezaevine girdi çıktı yapmak zorunda kalabileceği belirtilir. Başka bir anlatımda üç yıl ve üzeri kasten işlenen suçlar ile beş yıl ve üzeri taksirli suçlarda kapalı, diğer suçlarda açık cezaevinde infazdan söz edilir. Mükerrerlik bir anlatımda aranıp diğerinde aranmadığından bu eşikler tek ve kesin bir kapalı infaz kuralı oluşturmaz.
Hapse çevrilen para cezası
Mahkemece verilen para cezasının hapse dönüştürülmesi gereken durumlarda, bu ceza nedeniyle adli kontrol şartıyla serbest bırakmaya karar verilebilir. Bu durumlarda bir günlük girdi çıktıyla infaz mümkün olabilir. Bu sonuç zorunlu değildir.
Adli sicil kaydı
Cezaevine girdikten sonra şartlı salıverilme hâlinde koşullu salıverilme adli sicile işlenir. Cezanın infazının tamamlanması hâlinde infazın tamamlandığı da kayda alınır.
Teslim yeri örneği
Hüküm veren mahkemenin bulunduğu adliyedeki kolluk birimine teslim olmak, herhangi bir karakola veya adliyeye teslim olmaya göre gir-çık süresini kısaltabilecek bir örnek olarak gösterilir. Bu örnek, teslim yerini belirleyen kanuni bir zorunluluk oluşturmaz.
Girdi çıktı ne demektir?
Kesinleşmiş hapis cezasında açık cezaevine girilip koşullu salıverilme veya denetimli serbestlikten yararlanılarak çıkılmasıdır. Aynı gün içinde çıkış da anılır; kalışın bir ila beş gün, bazı durumlarda on gün ya da bir ila on gün sürebileceği de birlikte geçer. Bunlardan biri tek zorunlu süre değildir.
Girdi çıktıdan sonra denetim biter mi?
Hayır. Girdi çıktıdan sonraki denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme hükümleri saklıdır.
Bir yıl ve iki yıl aynı sınır mıdır?
Hayır. Bir yıl veya daha kısa cezalar ile iki yıl veya daha kısa cezalar ayrı eşikler olarak geçer ve tek sınıra indirgenemez.
Cezaevinde kalma süresi kesin midir?
Hayır. Aynı gün, bir ila beş gün, bazı durumlarda on gün ve bir ila on gün birlikte anılır; bunlardan biri tek zorunlu süre değildir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy