Branştan Çıkarma İşlemi ve İptal Davası

Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde branştan çıkarma işlemi, personelin Terörle Mücadele (TEM), Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM), İstihbarat, Özel Harekat veya Deniz Polisliği gibi özel nitelikli branşlardan çıkarılarak genel kadroya aktarılmasını ifade eder.

Branştan Çıkarılmayı Gerektiren Hukuki Nedenler

Emniyet Hizmetleri Sınıfı Branş Yönetmeliği uyarınca personelin branştan çıkarılabilmesi için belirli hukuki şartların gerçekleşmesi aranır. İlgili branş yönergesinde belirlenen branşa aktarmaya esas şartlardan herhangi birini yitirenler, çalıştığı hizmette verimli olamayacağı veya hizmeti olumsuz etkilediği bilgi ve belgelerle anlaşılanlar ile adli ya da idari bir suçtan dolayı ceza almış olanlardan çalıştığı branşta verimli olamayacağı anlaşılanlar hakkında branştan çıkarma işlemi uygulanabilir.

Ayrıca birinci yazılı ikazı aldığı tarihten itibaren bir yıllık süre içerisinde ikinci kez yazılı ikaz edilenler, branş yönergelerinde belirlenen süre kadar branşı dışında çalışanlar ve periyodik ölçüm neticesinde başarısı düşük tespit edilenler de branştan çıkarılabilir. Bunun yanında, adli veya idari bir suçtan dolayı daha önceden ya da halihazırda soruşturma geçirenlerden branşta kalmasında sakınca görülen personelin de branşla ilişiği kesilebilir.

Polis-halk ilişkilerinde olumsuz tutum ve davranışlar sergilediği bilgi ve belgelerle anlaşılan personelin branştan çıkarılması da mümkündür; ancak bu durumda personele ilk ikazı aldıktan sonra kendisini düzeltmesi amacıyla en az bir ay süre tanınması zorunludur.

Resen Branştan Çıkarma Halleri ve Hesaba Katılmayan Süreler

Yönetmelik hükümleri doğrultusunda branşa esas yönergelerdeki süreler saklı kalmak üzere, branş komisyonu kararı aranmaksızın resen branştan çıkarma kararı verilebilen durumlar düzenlenmiştir. Kesintisiz olarak üç yıl boyunca branşı dışında görevlendirilenler ile başvuru tarihi itibarıyla polislik mesleğinden ayrılması nedeniyle en az iki yıl süreyle meslekten ayrı kalanlardan mesleğe geri dönecek olanlar hakkında işlem tesis edilir. Bu durumdaki personelin tespiti, ilgili branşlı daire başkanlıklarınca Personel Dairesi Başkanlığına her yıl Şubat ayına kadar yapılacak bildirimle ya da Personel Dairesi Başkanlığının doğrudan değerlendirmesiyle yapılır ve ilgililer Personel Dairesi Başkanlığınca resen branştan çıkarılır.

Personelin hizmet içi eğitim, yurt içi ve yurt dışı eğitim, tedavi ile misyon koruma görevi nedenleriyle geçirdiği süreler ise branş dışı çalışma ve resen branştan çıkarma sürelerinin hesabında dikkate alınmaz.

İdari ve Asayiş Zorunlulukları Nedeniyle Resen Çıkarma

İdari ve asayişle ilgili zorunlu durumların ortaya çıkması halinde, yönetmelikteki genel şartlar aranmaksızın personelin branştan çıkarma işlemi Genel Müdür tarafından resen gerçekleştirilebilir. Ancak idari ve asayişle ilgili zorunlu durumun varlığının somut bilgi ve belgelerle ortaya konulması gerekir.

İdari ve asayişle ilgili zorunlu durumun varlığı gerekçe gösterilerek tesis edilen işlemlerde, zorunlu durum şartının gerçekleştiği hususunun somut bilgi ve belgelerle ortaya konulması gerekmekte olup salt kamu yararı ifadesine dayanılarak işlem kurulması hukuki denetime tabidir.

Branştan Çıkarma Usulü ve Onay Süreci

Branştan çıkarma işlemlerinde ilgili birim amirince gerekçeli teklif hazırlanarak branş komisyonuna iletilir ve ilgilinin durumu bu komisyon tarafından incelenir. Branş komisyonunun teklifi uygun bulması üzerine dosya bağlı bulunulan Genel Müdür Yardımcısının olumlu görüşüne sunulur ve nihai işlem Genel Müdürün onay vermesiyle tamamlanır; doğrudan Genel Müdüre bağlı daire başkanlıklarında ise süreç ilgili daire başkanının önerisi ve Genel Müdürün tasdikiyle sonuçlandırılır.

Branştan çıkarılan personele ilişkin çıkarma onayının bir sureti, onay tarihinden itibaren en geç on beş gün içerisinde Personel Dairesi Başkanlığına gönderilir.

Branşa Yeniden Dönüş Talebi ve İstisnalar

Branştan çıkarılan personelin genel kadroya aktarılmasının ardından yeniden aynı branşa dönmesi kural olarak sınırlandırılmıştır. Bununla birlikte branş yönergelerinde öngörülen sürenin dışında çalışanlar, kesintisiz biçimde üç yıl branş dışı görevde kalanlar veya adli ve idari zorunlu haller kapsamında bulunan personelin bir defaya mahsus eski branşına aktarılma talebinde bulunabilmesi öngörülmektedir.

Branştan Çıkarma İşlemine Karşı İptal Davası

Branştan çıkarma işlemi idari bir tasarruf niteliği taşıdığından bu karara karşı idare mahkemelerinde iptal davası açılır. Davada yetkili yargı yeri personelin görev yaptığı yerdeki idare mahkemesidir; görev yapılan yerde idare mahkemesi bulunmaması halinde bağlı bulunulan ildeki yetkili idare mahkemesinde dava açılır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu kapsamında branştan çıkarma işlemine karşı iptal davası açma süresi, işlemin ilgili personele tebliğ edildiği tarihten itibaren 60 gündür.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy