Boşanma Sonrası Soyadı Kullanımı ve Dava Şartları

Boşanma Sonrası Kadının Soyadı ve Yasal Esaslar

Türk Medenî Kanunu m. 173/1 gereğince boşanma hâlinde kadın, evlenme ile kazandığı kişisel durumunu korumakla birlikte kural olarak evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Bununla beraber evlenmeden önce dul olan kadın, hâkimden bekârlık soyadını taşımasına izin verilmesini isteyebilir.

Boşanma davası devam ederken evlilik birliği hukuken sürdüğü için resmî işlemlerde eşin soyadı kullanılmaya devam edilir. Evlenmeden önceki soyadına dönüş ancak boşanma kararının kesinleşmesiyle mümkündür. Karar kesinleştikten sonra ise kadının evlenmeden önceki soyadına dönüş işlemi nüfus müdürlüğünce kayıtlara resen işlenir.

Kocanın Soyadını Kullanmaya Devam Etme Şartları

Türk Medenî Kanunu m. 173/2 hükmü uyarınca kadının, boşandığı kocasının soyadını kullanmakta menfaati bulunduğu ve bu durumun kocaya bir zarar vermeyeceği ispatlanırsa, istem üzerine hâkim kocasının soyadını taşımasına izin verir. Bu iznin verilebilmesi için eski eşin rızası zorunlu olmayıp kadının menfaatinin bulunması ve kullanımın kocaya zarar vermeyeceğinin ortaya konulması yeterlidir.

Anlaşmalı boşanma protokolüne kadının kocasının soyadını kullanmaya devam edeceğine dair açık bir madde eklenmesi ve bu hususun mahkemece boşanma hükmünde onaylanması hâlinde, izin için sonradan ayrıca dava açılması gerekmez. Bununla birlikte koşulların değişmesi durumunda koca, Türk Medenî Kanunu m. 173/3 uyarınca verilen iznin kaldırılmasını mahkemeden talep edebilir.

Boşanmadan Doğan Haklar ve Dava Zamanaşımı

Kadının boşandığı eşinin soyadını kullanmaya devam etmesi, diğer boşanma haklarını etkilemez. Soyadı kullanımı hakkı ile yoksulluk nafakası ve tazminat hakları birbirinden bağımsızdır. Türk Medenî Kanunu m. 175 uyarınca boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak şartıyla diğer taraftan mali gücü oranında süresiz nafaka isteyebilir ve nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.

Evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesinden doğan dava hakları, Türk Medenî Kanunu m. 178 gereğince boşanma hükmünün kesinleşmesinin üzerinden bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

Velayeti Annede Olan Çocuğun Soyadı

Anayasa Mahkemesi kararlarında, velayeti alan annenin çocuğuna kendi soyadını verememesi eşitlik ilkesi kapsamında ele alınmış; haklı nedenlerin bulunması durumunda velayet sahibi annenin çocuğun soyadının değiştirilmesini mahkemeden talep edebileceği kabul edilmiştir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy