Boşanma Davasında Banka Kayıtlarının Niteliği ve Kapsamı
Boşanma davasında banka kayıtları; tarafların sahip olduğu vadeli ve vadesiz Türk lirası, döviz ya da altın hesap dökümlerini, kredi kartı ekstrelerini ve hesap hareketlerini kapsar. Bu kayıtlar vasıtasıyla eşlerin harcamaları, tasarrufları, borç ve kredi ödemeleri incelenebilir. Ayrıca banka dışına gerçekleştirilen havaleler ve transferler tespit edilerek hisse senedi veya kripto para gibi yatırım araçlarına yönlendirilen malvarlığı hareketleri ortaya çıkarılır.
Mahkeme huzuruna getirilen delillerin hükme esas alınabilmesi için hukuka uygun yollarla elde edilmiş olması zorunludur. Eşin telefonuna casus yazılım yüklenerek temin edilen bilgiler, izinsiz alınan gizli ses veya görüntü kayıtları hukuka aykırı delil niteliği taşır ve yargılamada dikkate alınmaz; ayrıca üçüncü kişilere ait verilerin hukuka aykırı şekilde ele geçirilmesi özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu gündeme getirebilir. Buna karşılık, mahkeme aracılığıyla ilgili kurumlara müzekkere yazılarak celbedilen banka hesap hareketleri hukuka uygun delil teşkil eder.
Banka Kayıtlarının Mahkemeden Talep Edilmesi Usulü
Boşanma davasında dilekçelerin teatisi aşamasında ve sonrasında usulüne uygun şekilde ihtarat yapılmak suretiyle verilen süre içerisinde delillerin sunulmaması veya nereden getirtileceğinin mahkemeye bildirilmemesi halinde ilgili delile dayanılamaz.
Eşin hangi bankalarda hesabı bulunduğunun bilinmemesi halinde, banka kayıtlarının getirtilmesi için hizmet alınan kurumların tespiti gerekir. Bu amaçla Merkezi Kayıt Kuruluşu'na müzekkere yazılarak eşin banka hesapları, hisse senedi alım satım hareketleri ile kullanmakta olduğu finansal aracı kurumların bildirilmesi, Türkiye Bankalar Birliği'ne müzekkere yazılarak davalının hangi bankalardan hizmet aldığının sorulması veya tek tek bütün bankalara ve aracı kurumlara müzekkere yazılması yöntemleri uygulanabilir.
Taraflarca usulüne uygun delil olarak dayanılan banka kayıtları ilgili bankalardan temin edilmeden, tanıkların dayandığı vakıalar doğrultusunda yeniden dinlenilmeden ve toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilmeden eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.
Yatırım Hesapları ve Mal Kaçırma İddialarının İncelenmesi
Dava dilekçesinde yalnızca standart mevduat hesapları değil; fon, hisse senedi gibi yatırım hesapları da talep edilmişse, yalnızca mevduat hesaplarının istenmesiyle yetinilemez. Bildirilen bankalarda kayıtlı tüm banka hesaplarının ayrıntılı dökümleri celbedilerek kapsamlı bir araştırma ve inceleme yapılmalıdır.
Tarafların ayrılık aşamasında erkeğin banka hesabından babasına para aktarması halinde, bu transferlerin katılma alacağını azaltma kastıyla mı yapıldığı yoksa savunulan iş ilişkisinden mi kaynaklandığının belirlenmesi için dosya uzman bankacı bilirkişiye tevdi edilmelidir. Hesap hareketlerinde evlilik süresince düzenli bir para aktarımı bulunup bulunmadığı araştırılarak uyuşmazlık çözümlenir.
Banka Kasaları ve Ziynet Eşyası Talepleri
Düğünde takılan ziynetlerin bankada kasaya konulacağı gerekçesiyle alındığı iddia edilip banka kayıtlarına delil olarak dayanılması halinde, bildirilen banka şubesine yazı yazılmalıdır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2013/8459 Esas ve 2013/21800 Karar sayılı ilamı doğrultusunda, evlenme tarihinden sonra koca adına kasa kiralanıp kiralanmadığı, kiralanmış ise işlem yapılıp yapılmadığı araştırılmalı ve verilecek cevap diğer delillerle birlikte değerlendirilmelidir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2013/8459, K. 2013/21800Kaynağı aç
Nafaka ve Maddi-Manevi Tazminat Miktarının Belirlenmesinde Gelir Tespiti
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 174. maddesi uyarınca, mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf kusurlu taraftan maddi tazminat; kişilik hakkı saldırıya uğrayan taraf ise manevi tazminat talep edebilir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 50. maddesi gereğince zarar gören taraf zararını ve failin kusurunu ispatla yükümlüdür; zararın miktarı tam olarak ispatlanamadığında hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri gözeterek zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 174Kaynağı aç
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 50Kaynağı aç
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesi uyarınca, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz nafaka isteyebilir ve nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. Nafaka miktarının belirlenmesinde, 4721 sayılı Kanun'un 4. maddesinde yer alan hâkimin hukuka ve hakkaniyete göre karar verme ilkesi gözetilir.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 175Kaynağı aç
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 4Kaynağı aç
İştirak nafakası tayin edilirken nafaka yükümlüsünün gelirine dair iddialar eksiksiz araştırılmalıdır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2014/10835 Esas ve 2014/16970 Karar sayılı ilamına göre, danışmanlık işleri yapılan firmalara yazılan müzekkere cevapları beklenmeli; dosyada mevcut vergi ve banka kayıtları ile ekonomik ve sosyal durum araştırmaları bir bütün olarak değerlendirilerek gelirin denetime imkân verecek nitelikte sağlıklı tespiti sağlanmalıdır.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2014/10835, K. 2014/16970Kaynağı aç
Nafaka yükümlüsünün maaş haricinde ikramiye veya kira geliri iddiaları bulunduğu durumlarda da araştırma zorunludur. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2015/12723 Esas ve 2015/19130 Karar sayılı kararında vurgulandığı üzere, davalının çalıştığı bankadan sorularak maaş ve ikramiye gibi diğer hak edişleri dikkate alınıp aylık net geliri saptanmalı; taşınmaz kira gelirleri de ayrıntılı araştırılarak hakkaniyete uygun bir miktar belirlenmelidir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2015/12723, K. 2015/19130Kaynağı aç
Banka dökümleri yalnızca nafaka borçlusunun değil, talepte bulunan tarafın gelir durumunu aydınlatmak için de celbedilebilir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2017/6824 Esas ve 2018/12103 Karar sayılı ilamı uyarınca, yoksulluk nafakası talep eden eşin bankada mevduatının bulunup bulunmadığı, kira gelirinin varlığı, bu gelirlerin düzenli olup olmadığı ve kendisini yoksulluktan kurtarıp kurtarmayacağı araştırılmalıdır. Ayrıca nafaka alabilmek adına sigorta kaydı açtırmaksızın fiilen çalışan eşin durumunun tespiti amacıyla da banka hesap dökümlerinin celbi talep edilebilir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2017/6824, K. 2018/12103Kaynağı aç
Eşin hangi bankalarda hesabı olduğu bilinmiyorsa ne yapılır?
Merkezi Kayıt Kuruluşu'na, Türkiye Bankalar Birliği'ne veya tek tek bütün bankalara mahkeme kanalıyla müzekkere yazılarak hesapların tespiti istenebilir.
Gizli kaydedilen banka dökümleri davada delil sayılır mı?
Casus yazılım veya yetkisiz yollarla elde edilen kayıtlar hukuka aykırı delil niteliğinde olduğundan hükme esas alınamaz; kayıtların mahkeme müzekkeresi yoluyla celbi gerekir.
Yoksulluk nafakası isteyen eşin banka mevduatı araştırılır mı?
Nafaka talep eden eşin bankada mevduatının bulunup bulunmadığı, varsa gelirinin düzenliliği ve kendisini yoksulluktan kurtarmaya yetip yetmeyeceği mahkemece araştırılır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

