Adli tatil, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 102/1 uyarınca her yıl yirmi temmuzda başlar ve otuz bir ağustosta sona erer; yeni adli yıl ise bir eylülde başlar. Boşanma davaları kural olarak adli tatil rejiminden etkilenen uyuşmazlıklar arasında yer alır ve çekişmeli boşanma yargılamalarında duruşmaların önemli bir bölümü adli tatil sonrasına bırakılabilir. Bununla birlikte adli tatil boyunca adliyelerdeki yargısal işlemler tamamen durmaz.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 102Kaynağı aç
Adli Tatil Döneminde Boşanma Davası Açılması ve Yapılabilecek İşlemler
Adli tatil süresince yeni bir dava açılmasını engelleyen bir yasa kuralı bulunmamaktadır. Boşanmak isteyen eşler, boşanma davası dilekçelerini adli tatil döneminde de mahkemeye sunabilir ve dava açma hakkı tatil süresince kesintiye uğramaz.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 103/3 uyarınca adli tatilde bakılmayan dava ve işlerde dava, karşı dava, istinaf ve temyiz dilekçeleri ile bunlara verilecek cevap dilekçelerinin ve dosyası işlemden kaldırılan davaları yenileme dilekçelerinin alınması mümkündür. Ayrıca ilam verilmesi, her türlü tebligat ve dosyaların başka bir mahkemeye, bölge adliye mahkemesine veya Yargıtaya gönderilmesi işlemleri tatil boyunca sürdürülür. Bu usul hükümleri 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 103/4 uyarınca bölge adliye mahkemeleri ile Yargıtay incelemelerinde de uygulanır.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 103Kaynağı aç
Boşanma Sürecinde Adli Tatilde İncelenebilen Talepler
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 103/1-a uyarınca geçici hukuki koruma talepleri arasında yer alan ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve delil tespiti talepleri ile bunlara karşı yapılacak itirazlar hakkında adli tatilde karar verilebilir. Bu kapsamda boşanma yargılaması sürecindeki geçici hukuki koruma niteliğindeki ihtiyati tedbir ve delil tespiti talepleri adli tatil içinde de ileri sürülebilir ve mahkemece karara bağlanabilir.
Aynı kanunun 103/1 maddesi uyarınca her çeşit nafaka davaları ile soybağı, velayet ve vesayete ilişkin dava ya da işler, çekişmesiz yargı işleri ile kanunlarda ivedi olduğu belirtilen veya taraflardan birinin talebi üzerine mahkemece ivedi görülmesine karar verilen dava ve işler adli tatilde görülür. Dolayısıyla boşanma sürecinde talep edilen nafaka ve velayet gibi ivedi nitelikteki talepler adli tatilde incelenebilmektedir.
Kanunda adli tatilde görülebileceği sayılan iş ve davalara bakılması, tarafların bu yönde anlaşması hâlinde veya yargılamanın bir tarafın yokluğunda yürütülmesi durumunda hazır bulunan tarafın istemi üzerine adli tatilden sonraya bırakılabilir. Nafaka, velayet veya tedbir gibi taleplerin adli tatil içinde ele alınabilmesi, bu yasal erteleme olanağını ortadan kaldırmaz.
Kanuni Sürelerin Hesaplanması ve Boşanma Kararının Kesinleşmesi
Adli tatil döneminde duruşma yapılmasa dahi mahkemelerce gerekçeli kararların tebliği işlemleri gerçekleştirilebilir ve bu işlem kanun yolu başvuru sürelerinin başlamasına zemin hazırlar.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 104/1 uyarınca, adli tatile tabi dava ve işlerde kanunun tayin ettiği sürelerin bitimi tatil zamanına rastlarsa, bu süreler ayrıca bir mahkeme kararına gerek olmaksızın adli tatilin bittiği tarihten itibaren bir hafta uzatılmış sayılır. Ancak bir sürenin adli tatil içerisinde başlamış olması tek başına uzama sonucunu doğurmaz; uzama kuralının uygulanabilmesi için işin adli tatile tabi olması ve sürenin son gününün adli tatil dönemine rastlaması şarttır.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 104Kaynağı aç
Boşanma kararının kesinleşmesi, kararın taraflara tebliğ edilmesinden sonra tanınan kanun yolu başvuru süresinin kullanılmaması veya bu yolların tamamlanması şartına bağlıdır. Bu nedenle adli tatil döneminde gerekçeli karar tebliğ edilmişse, ilgililerce kanun yolu başvuru sürelerinin doğru hesaplanması önem taşır.
Sıkça Sorulan Sorular
Adli tatilde boşanma davası açılabilir mi?
Evet, adli tatilde dava açma yasağı bulunmamaktadır; boşanma davası dilekçesi adli tatil döneminde de verilebilir ve dava açma hakkı tatil süresince sürer.
Anlaşmalı boşanma kararı duruşma gününde hemen kesinleşir mi?
Anlaşmalı boşanma kararının adli tatilde verildiği gün kesinleştiği varsayımı uygulamada yanılgılara yol açabilmektedir. Süreçte gerekçeli kararın düzenlenmesi ile taraflara tebliği takip edilmeli ve gerekiyorsa kesinleşme şerhinin dosyaya aldırılması sağlanmalıdır.
Sürenin son günü adli tatile denk gelirse ne kadar uzar?
Adli tatile tabi dava ve işlerde kanunun belirlediği sürenin son günü tatil dönemine rastlarsa, süre başkaca bir karara gerek duyulmaksızın adli tatilin bittiği tarihten itibaren bir hafta uzar.
Nafaka ve velayet talepleri adli tatilde karara bağlanabilir mi?
Evet, her çeşit nafaka davası ile velayete ilişkin işler ve geçici hukuki koruma niteliğindeki ihtiyati tedbir talepleri kanun gereğince adli tatil döneminde de mahkemece incelenip karara bağlanabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy