Boşandıktan Sonra Kayınbaba ve Kayınvalideyle Evlenilir mi?

Kayın Hısımlığına Dayalı Evlenme Yasağının Kapsamı

Evlilik birliğinin boşanma veya ölüm gibi sebeplerle sona ermiş olması, eşlerin birbirlerinin ailesiyle olan hısımlık bağını tamamen ortadan kaldırmaz. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca eşlerden biri ile diğer eşin kan hısımları aynı tür ve dereceden kayın hısımı haline gelir ve bu kayın hısımlığı evlilik sona erse bile varlığını sürdürür. Bu doğrultuda kanunun 129. maddesinin ikinci fıkrası, kayın hısımlığı meydana getirmiş olan evlilik bitmiş olsa dahi eşlerden biri ile diğerinin üstsoyu veya altsoyu arasında evlenmeyi kesin bir biçimde yasaklamıştır.

4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 129Kaynağı aç

Madde
129- Aşağıdaki kimseler arasında evlenme yasaktır:
1.
Üstsoy ile altsoy arasında; kardeşler arasında; amca, dayı, hala ve teyze ile
yeğenleri arasında,
2.
Kayın hısımlığı meydana getirmiş olan evlilik sona ermiş olsa bile, eşlerden
biri ile diğerinin üstsoyu veya altsoyu arasında,
3.
Evlât edinen ile evlâtlığın veya bunlardan biri ile diğerinin altsoyu ve eşi
arasında.
II.
Önceki evlilik
1.
Sona erdiğinin ispatı
a.
Genel olarak

4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 18Kaynağı aç

Madde 18- Eşlerden biri ile
diğer eşin kan hısımları, aynı tür ve dereceden kayın hısımları olur.
Kayın
hısımlığı, kendisini meydana getiren evliliğin sona ermesiyle ortadan kalkmaz.
V.
Yerleşim yeri
1.
Tanım

Bu yasal düzenleme çerçevesinde bir kimse, boşandığı ya da vefat eden eşinin annesi, babası, büyükannesi ve büyükbabası gibi üstsoy hısımlarıyla evlenemez. Benzer şekilde eski eşin çocukları veya torunları gibi altsoy hısımlarıyla yapılacak evlilikler de kanuni evlenme engeli kapsamındadır.

Yasağa Aykırı Yapılan Evliliğin Hukuki Durumu ve Butlan Davası

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 145. maddesinin dördüncü bendi uyarınca, eşler arasında evlenmeye engel olacak derecede hısımlığın bulunması durumunda evlenme mutlak butlanla batıldır.

4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 145Kaynağı aç

Madde
145- Aşağıdaki hâllerde evlenme mutlak butlanla batıldır:
1.
Eşlerden birinin evlenme sırasında evli bulunması,
2.
Eşlerden birinin evlenme sırasında sürekli bir sebeple ayırt etme gücünden
yoksun bulunması,
3.
Eşlerden birinde evlenmeye engel olacak derecede akıl hastalığı bulunması,
4.
Eşler arasında evlenmeye engel olacak derecede hısımlığın bulunması.
II.
Dava açma görevi ve hakkı

4721 sayılı Kanun'un 146. maddesine göre mutlak butlan davası Cumhuriyet savcısı tarafından re'sen açılabileceği gibi menfaati ve ilgisi bulunan herkes tarafından da açılabilir. Kanunun 156. maddesi uyarınca batıl bir evlilik ancak mahkeme hâkiminin vereceği kararla sona erer. Mutlak butlan hâlinde dahi evlilik akdi, mahkeme kararı kesinleşinceye kadar geçerli bir evliliğin bütün hukuki sonuçlarını doğurmaya devam eder.

4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 146Kaynağı aç

Madde
146- Mutlak butlan davası, Cumhuriyet savcısı tarafından re'sen açılır.
Bu
dava, ilgisi olan herkes tarafından da açılabilir.
III.
Dava hakkının sınırlanması veya kalkması

4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 156Kaynağı aç

Madde
156- Batıl bir evlilik ancak hâkimin kararıyla sona erer. Mutlak butlan
hâlinde bile evlenme, hâkimin kararına kadar geçerli bir evliliğin bütün
sonuçlarını doğurur.
II.
Sonuçları
1.
Çocuklar yönünden

Eski Eşin Kardeşi ile Evlilik Bakımından Durum

Türk Medeni Kanunu'nda yer alan evlenme yasakları kayın hısımlığı açısından sadece üstsoy ve altsoy ile sınırlandırılmıştır. Eski eşin erkek veya kız kardeşi ile evlenmeyi engelleyen kanuni bir yasak bulunmamaktadır. Dolayısıyla evlilik birliği sona erdikten sonra eski eşin kardeşiyle hukuken geçerli bir evlilik yapılabilir.

Kayın Hısımlığının Devamının Ceza Hukukundaki Yansıması

Kayın hısımlığının evliliğin bitmesiyle son bulmaması kuralı yalnızca aile hukuku bakımından değil, ceza hukuku yaptırımları açısından da bağlayıcıdır. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 102. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendi gereğince, cinsel saldırı suçunun üçüncü derece dâhil kan veya kayın hısımlığı ilişkisi içinde bulunan bir kişiye karşı işlenmesi hâlinde verilecek cezalar yarı oranında artırılır. Medeni Kanun gereğince evlilik sona erse dahi kayın hısımlığı devam ettiğinden, boşanmış olunan eşin üstsoy veya altsoyuna karşı işlenen bu tür fiillerde de nitelikli hâl uygulanarak ceza artırımı yapılır.

5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 102Kaynağı aç

Madde 102- (Değişik:
18/6/2014-6545/58 md.)
(1) Cinsel davranışlarla bir kimsenin
vücut dokunulmazlığını ihlâl eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, beş yıldan
on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel davranışın sarkıntılık
düzeyinde kalması hâlinde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.
(2) Fiilin vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle
gerçekleştirilmesi durumunda, on iki yıldan az olmamak üzere hapis cezasına
hükmolunur. Bu fiilin eşe karşı işlenmesi hâlinde, soruşturma ve kovuşturmanın
yapılması mağdurun şikâyetine bağlıdır.
(3) Suçun;
a) Beden veya ruh bakımından kendisini
savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,
b) Kamu görevinin, vesayet veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye
kullanılmak suretiyle,
c) Üçüncü derece dâhil kan veya kayın hısımlığı ilişkisi içinde bulunan
bir kişiye karşı ya da üvey baba, üvey ana, üvey kardeş, evlat edinen veya
evlatlık tarafından,
d) Silahla veya birden fazla kişi tarafından birlikte,
e) İnsanların toplu olarak bir arada yaşama zorunluluğunda bulunduğu
ortamların sağladığı kolaylıktan faydalanmak suretiyle,
işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkralara göre verilen cezalar yarı
oranında artırılır.
(4) Cinsel saldırı için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama
suçunun ağır neticelerine neden olması hâlinde, ayrıca kasten yaralama suçuna
ilişkin hükümler uygulanır.
(5) Suç sonucu mağdurun bitkisel hayata girmesi veya ölümü hâlinde,
ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur.
Çocukların cinsel istismarı

Boşandıktan sonra kayınbaba veya kayınvalide ile evlenmek mümkün müdür?

Hayır, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 129. maddesi gereğince evlilik sona ermiş olsa bile eski eşin anne ve babasıyla evlenmek kanunen yasaktır.

Yasak olmasına rağmen kayınbaba veya kayınvalide ile evlenilirse bu evlilik kendiliğinden yok sayılır mı?

Hayır, evlilik mutlak butlanla sakat olsa da kendiliğinden ortadan kalkmaz; 4721 sayılı Kanun'un 146 ve 156. maddeleri uyarınca açılacak butlan davası neticesinde hâkim kararıyla sona erdirilene kadar geçerli bir evliliğin sonuçlarını doğurur.

Eşin vefatı hâlinde kayınvalide veya kayınbaba ile evlenilebilir mi?

Hayır, evlilik vefat nedeniyle sona ermiş olsa dahi kayın hısımlığı devam ettiğinden eski eşin üstsoyu ile evlenilemez.

Eski eşin kardeşiyle evlenilmesine yasal bir engel var mıdır?

Hayır, kanundaki evlenme yasağı yalnızca eski eşin üstsoyu ve altsoyu için geçerli olduğundan eski eşin kardeşiyle evlenmek hukuken mümkündür.

Evlilik bitince kayın hısımlığı büsbütün sona erer mi?

Hayır, 4721 sayılı Kanun'un 18. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca kayın hısımlığı evliliğin sona ermesiyle ortadan kalkmaz ve hem evlenme yasakları hem de ceza artırımı hükümleri bakımından etkisini sürdürür.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoy İletişim ve randevu

Aile hukuku