Belediye encümeni kararlarına karşı, idari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç unsurlarından biri veya birkaçı yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle idari yargıda iptal davası açılabilir. Kesin ve yürütülebilir nitelikteki bu işlemlere karşı dava açma süresi kural olarak kararın tebliğinden itibaren altmış gündür. Dava açılmadan önce idareye itiraz başvurusunda bulunulması zorunlu bir ön şart değildir; ilgililer kanuni süreler içinde dava açma veya idari başvuru yapma imkanına sahiptir.
Belediye Encümeninin Niteliği ve Görev Alanı
Belediye encümeni, kanunda öngörülen cezaların uygulanmasını sağlayan, belediye meclisine görüş bildirme yetkisine sahip ve belediye yönetiminden sonra gelen ikinci yetkili yönetim organı olarak nitelendirilir. Encümen, hem yürütme hem de danışma organı vasfını taşır.
5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 34. maddesi uyarınca encümenin başlıca görevleri belirlenmiştir. Bu çerçevede encümen; çalışma programı, bütçe, kesin hesap ve stratejik planları inceleyerek meclisin değerlendirmesine sunar, kamulaştırma işlemlerine ilişkin kararları yürütür. Bununla birlikte bütçe içi fonksiyonel aktarımların gerçekleştirilmesi, beklenmeyen harcama ödeneklerinin tahsis yerlerinin tespiti, mevzuatça öngörülen cezaların karara bağlanması, vergi benzeri mali yükümlülükler haricindeki belediye ihtilaflarının sulh yoluyla çözümlenmesi encümenin yetki alanındadır. Encümen ayrıca meclisin mülkiyete dair aldığı kararları hayata geçirir, azami üç yıla kadar kiralamalara onay verir ve umuma açık yerlerin mesai saatlerini tayin eder.
5393 sayılı BELEDİYE KANUNU m. 34Kaynağı aç
İmar Yaptırımları ve Parselasyon İşlemleri
Yapıda ruhsata aykırı inşaat yapılması halinde 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca belediye encümeni tarafından verilen idari para cezaları idari yargıda iptal davasına konu edilebilir.
3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca yapılacak parselasyon işleminin kabulüne belediye encümeni tarafından karar verilir.
Dava Açma Ehliyeti ve Temsil
Kesin ve yürütülebilir nitelikteki hukuka aykırı belediye encümeni kararından etkilenen herkes bu karara karşı iptal davası açma hakkına sahiptir.
İdare mahkemelerinde iptal davası açacak kişilerin davayı bir avukat aracılığıyla takip etme zorunluluğu bulunmamaktadır; ilgililer mahkemede kendilerini bizzat temsil ederek davayı açabilir ve yürütebilirler.
İptal Davası Açma Süresi ve İdari Başvuru Usulü
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde dava açma süresi tebliğden itibaren altmış gündür. Adresleri belli olmayan kişilere özel mevzuatındaki hükümlere göre ilan yoluyla tebligat yapılması durumunda süre, aksine kanuni düzenleme yoksa son ilan tarihini izleyen günden itibaren on beş gün sonra işlemeye başlar. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde ise dava süresi ilan tarihini takip eden günden itibaren başlar; ilgililer düzenleyici işlemin uygulanması üzerine düzenleyici işlem, uygulanan işlem veya her ikisi aleyhine birden dava açabilirler.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 7Kaynağı aç
Belediye encümeni kararına karşı dava açılmadan önce idareye başvurulması zorunlu bir ön şart değildir. 2577 sayılı Kanun m. 11 uyarınca ilgililer, idari dava açma süresi içinde işlemin kaldırılmasını, geri alınmasını, değiştirilmesini veya yeni bir işlem yapılmasını talep edebilirler. Bu başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur. İdarenin başvuruya otuz gün içinde cevap vermemesi durumunda istek reddedilmiş sayılır. Başvurunun açıkça veya zımnen reddedilmesi halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvuru tarihine kadar geçmiş olan süre hesaba katılır.
2577 sayılı İDARİ YARGILAMA USULÜ KANUNU m. 11Kaynağı aç
Görevli ve Yetkili Mahkeme ile Yürütmenin Durdurulması
Belediye encümeni kararlarının iptali davalarında görevli yargı yeri idare mahkemeleridir. Bu davalarda genel yetkili mahkeme işlemi tesis eden belediye encümeninin bulunduğu yer mahkemesidir. Ancak belediye encümeni kararı bir taşınmaza ilişkin bulunuyorsa yetkili mahkeme taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesidir.
Belediye encümeni kararının uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların ortaya çıkması ihtimali bulunuyorsa, açılacak iptal davasında idare mahkemesinden yürütmenin durdurulması talep edilebilir.
Belediye encümeni kararına karşı dava açmadan önce itiraz etmek zorunlu mudur?
Hayır, belediye encümeni kararlarına karşı idareye itiraz başvurusunda bulunulması iptal davası açılması için zorunlu bir ön şart değildir.
Belediye encümeni kararlarına karşı iptal davası hangi sürede açılır?
İptal davası, 2577 sayılı Kanun gereği belediye encümeni kararının tebliğinden itibaren altmış günlük hak düşürücü süre içinde açılır.
Encümen kararına karşı açılan iptal davasında hangi mahkeme yetkilidir?
Genel kural olarak kararı veren belediye encümeninin bulunduğu yer idare mahkemesi yetkilidir; ancak karar bir taşınmaza ilişkinse dava taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesinde açılır.
Belediye encümeni kararının iptali davasında yürütmenin durdurulması istenebilir mi?
Evet, kararın uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ihtimali mevcutsa iptal davasında mahkemeden yürütmenin durdurulması istenebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy