Ortak Alanlarda Şarj İstasyonu Kurulumu ve Karar Yeter Sayıları
Apartman ve sitelerin ortak otoparklarında veya müşterek yerlerinde elektrikli araç şarj ünitesi kurulması, Kat Mülkiyeti Kanunu'nun ortak yerlere ilişkin temel hükümleri doğrultusunda ele alınmaktadır. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m. 19/2 uyarınca kat maliklerinden biri, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası bulunmadıkça anagayrimenkulün ortak yerlerinde inşaat, onarım ve tesis yaptıramaz. Buna karşılık Kanun'un 42. maddesinin ilk fıkrası kapsamında kat malikleri, ortak yerlerin daha rahat ve kolay kullanılmasını veya bu yerlerden elde edilecek faydanın çoğaltılmasını sağlayacak faydalı yenilik ve ilaveleri kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile verecekleri karar üzerine yapabilirler. İdari düzenleme niteliğindeki Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı genelgesi ise şarj ünitelerinin kurulumu için kat maliklerinin çoğunluk kararını yeterli sayarak süreci kolaylaştırmayı hedeflemiştir. Bu çerçevede ortak alanda yapılacak tesisin niteliğine göre beşte dört yazılı rıza veya sayı ve arsa payı çoğunluğu aranmaktadır.
634 sayılı KAT MÜLKİYETİ KANUNU m. 19Kaynağı aç
634 sayılı KAT MÜLKİYETİ KANUNU m. 42Kaynağı aç
Bağımsız Bölümlerde Kurulum, Ruhsat ve Yapı Güvenliği
Site ve apartmanlarda ortak yerlerin haricinde kalan alanlarda şarj ünitesi kurulması idari düzenlemelerle ayrı bir usule bağlanmıştır. Bakanlık genelgesi uyarınca bağımsız bölümlerde veya kişisel kullanım alanlarında kurulacak şarj üniteleri için kat malikleri kurulunun onay verme zorunluluğu bulunmamaktadır. Ayrıca inşaat gerektirmeyen, kapalı mekân oluşturmayan ve taşınabilir nitelikteki elektrikli araç şarj üniteleri için ruhsat alınması da zorunlu tutulmamıştır. Bununla birlikte Kat Mülkiyeti Kanunu m. 19/2 gereğince kat malikinin kendi bağımsız bölümünde anayapıya zarar verecek nitelikte onarım, tesis ve değişiklik yapması kanunen yasaktır.
Kurulum Maliyetleri, Altyapı ve Tüketim Bedelinin Karşılanması
Şarj istasyonunun kurulum maliyetleri kural olarak talepte bulunan kat maliki veya kullanıcı tarafından karşılanır. Kurulum bedeli, altyapı güçlendirme gideri, sayaçlama ve bakım masraflarının ayrı kalemler halinde belirlenmesi gerekmektedir. Kat Mülkiyeti Kanunu m. 42/3 uyarınca ortak yerlerde yapılan faydalı yenilik ve ilavelerin masrafları da bu yeniliklerden faydalananlar tarafından faydalanma oranına göre ödenir. Ortak elektrik sistemine ilave yük getiren projelerde giderlerin tüm siteye dağıtılması ancak bu yönde alınmış açık bir karar ve uygun paylaşım modeliyle mümkündür. Gerçekleşen elektrik tüketim bedeli ise fiili kullanıcı tarafından ödenir.
Kiracıların Kurulum ve Kullanım Hakları
Kiracıların sitede elektrikli araç şarj etme imkânı bulunmakla birlikte kalıcı tesisat kurulumu kiraya verenin onayına ve site yönetiminin iznine tabi kılınmıştır. Kiracının kendi kullanımına tahsis edilen mevcut bir priz veya uygun bir alan bulunması halinde basit kullanım yapması mümkündür. Kalıcı bir şarj tesisatı kurulması planlandığında ise kiraya verenin onayı ile yönetim izninin bulunması şarttır. Ortak alanlara müdahale oluşturan durumlarda kiracının tek başına hareket etmesi yeterli görülmemektedir.
Uzatma Kablosu Kullanımı, Yangın Riski ve Kusur Sorumluluğu
Daire içerisinden veya bağımsız bölüm panosundan otoparka uzatma kablosu çekilerek araç şarj edilmesi, elektrik tesisatında arızalara yol açabilmesi ve yangın tehlikesini artırması sebebiyle hukuki ve güvenlik riskleri barındırır. Kat Mülkiyeti Kanunu m. 19/3 hükmü gereğince her kat maliki anagayrimenkule ve diğer bağımsız bölümlere kendi kusuruyla verdiği zarardan dolayı diğer kat maliklerine karşı hukuken sorumludur. Dolayısıyla hatalı veya uygunsuz kablo çekimiyle oluşabilecek hasarlarda kusur sorumluluğu devreye girer.
Yönetim Planı Kayıtları, Müdahalenin Önlenmesi ve Dava Yolları
Yönetim planında yer alan düzenlemeler kanuna ve kamu düzenine aykırı olamaz. Bu nedenle şarj ünitesi kurulumunu tamamen yasaklayan veya hakkaniyete aykırı biçimde zorlaştıran plan hükümleri uyuşmazlık konusu olabilmektedir. Gerekli izinler alınmaksızın ortak alana izinsiz şarj ünitesi kurulması halinde yönetim ortak alana müdahalenin durdurulmasını ve eski hale getirilmesini talep edebilir. Uyuşmazlığın devamında sulh hukuk mahkemesinde müdahalenin men'i ile tazminat davası açılması mümkündür. Kurulum sürecinde uyuşmazlık yaşayan kat maliki de kurul kararının iptali, müdahalenin kaldırılması veya tespit davası yoluna başvurabilir.
Anayapının Güvenliği ve Zorunlu Onarım İstisnası
Ortak yerlerde yapılacak değişiklik ve tesislerde kural olarak kat maliklerinin rızası aranmakla birlikte, binanın güvenliğine ilişkin acil hallerde kanun istisna tanımıştır. Kat Mülkiyeti Kanunu m. 19/2 uyarınca, ortak yer ve tesislerdeki bir bozukluğun anayapıya veya bağımsız bölümlere zarar verdiğinin ve acilen onarılması gerektiğinin ya da yapının güçlendirilmesinin zorunlu olduğunun mahkemece tespit edilmesi halinde, bu onarım ve güçlendirmenin projesine ve tekniğine uygun biçimde yapılması konusunda kat maliklerinin rızası aranmaz.
Apartman ortak otoparkında şarj ünitesi için hangi karar yeter sayısı aranır?
Kat Mülkiyeti Kanunu m. 19/2 ortak yerlerdeki tesisler için beşte dört yazılı rıza ararken, Kanun'un 42/1 maddesi faydalı yenilik ve ilaveler için kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile karar alabileceğini düzenlemiştir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı genelgesi ise kat maliklerinin çoğunluk kararını kurulum için yeterli görmektedir.
Bağımsız bölümlerde ve şahsi kullanım alanlarında kurul onayı gerekir mi?
Bakanlık genelgesi uyarınca bağımsız bölümlerde veya kişisel kullanım alanlarında kurulacak elektrikli araç şarj üniteleri için kat malikleri kurulunun onay zorunluluğu bulunmamaktadır; ancak Kat Mülkiyeti Kanunu m. 19/2 gereğince anayapıya zarar verecek tesis ve onarım yapılamaz.
Taşınabilir şarj üniteleri için ruhsat alınması zorunlu mudur?
İnşaat gerektirmeyen, kapalı mekân oluşturmayan ve taşınabilir nitelikteki elektrikli araç şarj üniteleri için ruhsat alınması zorunlu değildir.
Şarj ünitesi kurulum ve elektrik tüketim giderlerini kim öder?
Kurulum bedeli, altyapı güçlendirme, sayaçlama ve bakım masrafları kural olarak talepte bulunan kullanıcı tarafından karşılanır; Kat Mülkiyeti Kanunu m. 42/3 gereği yenilik giderleri faydalananlarca ödenirken tüketilen elektriğin bedelini de fiili kullanıcı öder.
Kiracılar apartmanda kalıcı şarj ünitesi kurabilir mi?
Kiracının kalıcı şarj tesisatı kurabilmesi için kiraya verenin onayı ve site yönetiminin izni şarttır; ortak alana müdahale içeren durumlarda kiracının tek başına hareket etmesi yeterli değildir.
Ortak alana izinsiz kurulan şarj ünitesine karşı hangi yollara başvurulabilir?
Yönetim müdahalenin durdurulmasını ve eski hale getirilmesini talep edebilir; sulh hukuk mahkemesinde müdahalenin men'i ve tazminat davası açılabileceği gibi uyuşmazlık halinde kurul kararının iptali veya tespit davası da gündeme gelebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

