Apartman ve Sitelerde Elektrikli Araç Şarj Ünitesi Kurulumu

by Avukat Erdal Ersoy
Apartman ve Sitelerde Elektrikli Araç Şarj Ünitesi Kurulumu

Ortak Alanlarda Şarj İstasyonu Kurulumu ve Karar Yeter Sayıları

Apartman ve sitelerin ortak otoparklarında veya müşterek yerlerinde elektrikli araç şarj ünitesi kurulması, Kat Mülkiyeti Kanunu'nun ortak yerlere ilişkin temel hükümleri doğrultusunda ele alınmaktadır. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu m. 19/2 uyarınca kat maliklerinden biri, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası bulunmadıkça anagayrimenkulün ortak yerlerinde inşaat, onarım ve tesis yaptıramaz. Buna karşılık Kanun'un 42. maddesinin ilk fıkrası kapsamında kat malikleri, ortak yerlerin daha rahat ve kolay kullanılmasını veya bu yerlerden elde edilecek faydanın çoğaltılmasını sağlayacak faydalı yenilik ve ilaveleri kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile verecekleri karar üzerine yapabilirler. İdari düzenleme niteliğindeki Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı genelgesi ise şarj ünitelerinin kurulumu için kat maliklerinin çoğunluk kararını yeterli sayarak süreci kolaylaştırmayı hedeflemiştir. Bu çerçevede ortak alanda yapılacak tesisin niteliğine göre beşte dört yazılı rıza veya sayı ve arsa payı çoğunluğu aranmaktadır.

634 sayılı KAT MÜLKİYETİ KANUNU m. 19Kaynağı aç
Madde 19 – Kat malikleri, anagayrimenkulün bakımına ve mimarı durumu ile güzelliğini ve sağlamlığını titizlikle korumaya mecburdurlar. (Değişik ikinci fıkra: 14/11/2007-5711/8 md.) Kat maliklerinden biri, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça anagayrimenkulün ortak yerlerinde inşaat, onarım ve tesisler, değişik renkte dış badana veya boya yaptıramaz. Ancak, ortak yer ve tesislerdeki bir bozukluğun anayapıya veya bağımsız bir bölüme veya bölümlere zarar verdiğinin ve acilen onarılması gerektiğinin veya anayapının güçlendirilmesinin zorunlu olduğunun mahkemece tespit edilmiş olması halinde, bu onarım ve güçlendirmenin projesine ve tekniğine uygun biçimde yapılması konusunda kat maliklerinin rızası aranmaz. Kat maliki kendi bağımsız bölümünde anayapıya zarar verecek nitelikte onarım, tesis ve değişiklik yapamaz. Tavan, taban veya duvar ile birbirine bağlantılı bulunan bağımsız bölümlerin bağlantılı yerlerinde, bu bölüm maliklerinin ortak rızası ile anayapıya zarar vermeyecek onarım, tesis ve değişiklik yapılabilir. Her kat maliki anagayrimenkule ve diğer bağımsız bölümlere, kusuru ile verdiği zarardan dolayı diğer kat maliklerine karşı sorumludur. III – Anagayrimenkulün genel giderlerine katılma:
634 sayılı KAT MÜLKİYETİ KANUNU m. 42Kaynağı aç
Madde 42 – Kat malikleri,anagayrimenkulün ortak yerlerinde kendi başlarında bir değişiklik yapamazlar; ortak yerlerin düzgün veya bunları kullanmanın daha rahat ve kolay bir hale konulmasına veya bu yerlerden elde edilecek faydanın çoğaltılmasına yarıyacak bütün yenilik ve ilaveler, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile verecekleri karar üzerine yapılır. (Ek fıkra: 1/7/2005-5378/19 md.) Engellilerin yaşamı için zorunluluk göstermesi hâlinde, proje tadili kat maliklerinin en geç üç ay içerisinde yapacağı toplantıda görüşülerek sayı ve arsa payı çoğunluğu ile karara bağlanır. Toplantının bu süre içerisinde yapılamaması veya tadilat talebinin çoğunlukla kabul edilmemesi durumunda; ilgili kat malikinin talebi üzerine bina güvenliğinin tehlikeye sokulmadığını bildirir komisyon raporuna istinaden ilgili mercilerden alınacak tasdikli  proje değişikliği veya krokiye göre inşaat, onarım ve tesis yapılır. İlgili merciler, tasdikli proje değişikliği veya kroki taleplerini en geç altı ay içinde sonuçlandırır.  Komisyonun teşkili, çalışma usûlü ile engellinin kullanımından sonraki süreç ile ilgili usûl ve esaslar Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ile Özürlüler İdaresi Başkanlığı tarafından müştereken hazırlanacak yönetmelikle belirlenir.[7] Bu işlerin giderleri, yeniliklerden faydalananlar tarafından, faydalanma oranına göre, ödenir. (Değişik dördüncü fıkra: 18/4/2007-5627/16 md.) Kat maliklerinden birinin isteği üzerine ısı yalıtımı, ısıtma sisteminin yakıt dönüşümü ve ısıtma sisteminin merkezi sistemden ferdi sisteme veya ferdi sistemden merkezi sisteme dönüştürülmesi, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile verecekleri karar üzerine yapılır. Ancak toplam inşaat alanı ikibin metrekare ve üzeri olan binalarda merkezi ısıtma sisteminin ferdi ısıtma sistemine dönüştürülmesi, kat maliklerinin sayı ve arsa payı olarak oybirliği ile verecekleri karar üzerine yapılır. Bu konuda yapılacak ortak işlerin giderleri arsa payı oranına göre ödenir. Merkezi ısıtma sistemlerinde ısınma giderlerinin paylaştırılmasına ilişkin usûl ve esaslar Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulacak yönetmelikle düzenlenir. (Değişik beşinci fıkra: 18/4/2007-5627/16 md.) Isıtma sisteminin merkezi sistemden ferdi sisteme veya ferdi sistemden merkezi sisteme dönüştürülmesine karar verilmesi halinde, yönetim planının bu karara aykırı hükümleri değiştirilmiş sayılır. II – Çok masraflı ve lüks olanlar:

Bağımsız Bölümlerde Kurulum, Ruhsat ve Yapı Güvenliği

Site ve apartmanlarda ortak yerlerin haricinde kalan alanlarda şarj ünitesi kurulması idari düzenlemelerle ayrı bir usule bağlanmıştır. Bakanlık genelgesi uyarınca bağımsız bölümlerde veya kişisel kullanım alanlarında kurulacak şarj üniteleri için kat malikleri kurulunun onay verme zorunluluğu bulunmamaktadır. Ayrıca inşaat gerektirmeyen, kapalı mekân oluşturmayan ve taşınabilir nitelikteki elektrikli araç şarj üniteleri için ruhsat alınması da zorunlu tutulmamıştır. Bununla birlikte Kat Mülkiyeti Kanunu m. 19/2 gereğince kat malikinin kendi bağımsız bölümünde anayapıya zarar verecek nitelikte onarım, tesis ve değişiklik yapması kanunen yasaktır.

Kurulum Maliyetleri, Altyapı ve Tüketim Bedelinin Karşılanması

Şarj istasyonunun kurulum maliyetleri kural olarak talepte bulunan kat maliki veya kullanıcı tarafından karşılanır. Kurulum bedeli, altyapı güçlendirme gideri, sayaçlama ve bakım masraflarının ayrı kalemler halinde belirlenmesi gerekmektedir. Kat Mülkiyeti Kanunu m. 42/3 uyarınca ortak yerlerde yapılan faydalı yenilik ve ilavelerin masrafları da bu yeniliklerden faydalananlar tarafından faydalanma oranına göre ödenir. Ortak elektrik sistemine ilave yük getiren projelerde giderlerin tüm siteye dağıtılması ancak bu yönde alınmış açık bir karar ve uygun paylaşım modeliyle mümkündür. Gerçekleşen elektrik tüketim bedeli ise fiili kullanıcı tarafından ödenir.

Kiracıların Kurulum ve Kullanım Hakları

Kiracıların sitede elektrikli araç şarj etme imkânı bulunmakla birlikte kalıcı tesisat kurulumu kiraya verenin onayına ve site yönetiminin iznine tabi kılınmıştır. Kiracının kendi kullanımına tahsis edilen mevcut bir priz veya uygun bir alan bulunması halinde basit kullanım yapması mümkündür. Kalıcı bir şarj tesisatı kurulması planlandığında ise kiraya verenin onayı ile yönetim izninin bulunması şarttır. Ortak alanlara müdahale oluşturan durumlarda kiracının tek başına hareket etmesi yeterli görülmemektedir.

Uzatma Kablosu Kullanımı, Yangın Riski ve Kusur Sorumluluğu

Daire içerisinden veya bağımsız bölüm panosundan otoparka uzatma kablosu çekilerek araç şarj edilmesi, elektrik tesisatında arızalara yol açabilmesi ve yangın tehlikesini artırması sebebiyle hukuki ve güvenlik riskleri barındırır. Kat Mülkiyeti Kanunu m. 19/3 hükmü gereğince her kat maliki anagayrimenkule ve diğer bağımsız bölümlere kendi kusuruyla verdiği zarardan dolayı diğer kat maliklerine karşı hukuken sorumludur. Dolayısıyla hatalı veya uygunsuz kablo çekimiyle oluşabilecek hasarlarda kusur sorumluluğu devreye girer.

Yönetim Planı Kayıtları, Müdahalenin Önlenmesi ve Dava Yolları

Yönetim planında yer alan düzenlemeler kanuna ve kamu düzenine aykırı olamaz. Bu nedenle şarj ünitesi kurulumunu tamamen yasaklayan veya hakkaniyete aykırı biçimde zorlaştıran plan hükümleri uyuşmazlık konusu olabilmektedir. Gerekli izinler alınmaksızın ortak alana izinsiz şarj ünitesi kurulması halinde yönetim ortak alana müdahalenin durdurulmasını ve eski hale getirilmesini talep edebilir. Uyuşmazlığın devamında sulh hukuk mahkemesinde müdahalenin men'i ile tazminat davası açılması mümkündür. Kurulum sürecinde uyuşmazlık yaşayan kat maliki de kurul kararının iptali, müdahalenin kaldırılması veya tespit davası yoluna başvurabilir.

Anayapının Güvenliği ve Zorunlu Onarım İstisnası

Ortak yerlerde yapılacak değişiklik ve tesislerde kural olarak kat maliklerinin rızası aranmakla birlikte, binanın güvenliğine ilişkin acil hallerde kanun istisna tanımıştır. Kat Mülkiyeti Kanunu m. 19/2 uyarınca, ortak yer ve tesislerdeki bir bozukluğun anayapıya veya bağımsız bölümlere zarar verdiğinin ve acilen onarılması gerektiğinin ya da yapının güçlendirilmesinin zorunlu olduğunun mahkemece tespit edilmesi halinde, bu onarım ve güçlendirmenin projesine ve tekniğine uygun biçimde yapılması konusunda kat maliklerinin rızası aranmaz.

Apartman ortak otoparkında şarj ünitesi için hangi karar yeter sayısı aranır?

Kat Mülkiyeti Kanunu m. 19/2 ortak yerlerdeki tesisler için beşte dört yazılı rıza ararken, Kanun'un 42/1 maddesi faydalı yenilik ve ilaveler için kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile karar alabileceğini düzenlemiştir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı genelgesi ise kat maliklerinin çoğunluk kararını kurulum için yeterli görmektedir.

Bağımsız bölümlerde ve şahsi kullanım alanlarında kurul onayı gerekir mi?

Bakanlık genelgesi uyarınca bağımsız bölümlerde veya kişisel kullanım alanlarında kurulacak elektrikli araç şarj üniteleri için kat malikleri kurulunun onay zorunluluğu bulunmamaktadır; ancak Kat Mülkiyeti Kanunu m. 19/2 gereğince anayapıya zarar verecek tesis ve onarım yapılamaz.

Taşınabilir şarj üniteleri için ruhsat alınması zorunlu mudur?

İnşaat gerektirmeyen, kapalı mekân oluşturmayan ve taşınabilir nitelikteki elektrikli araç şarj üniteleri için ruhsat alınması zorunlu değildir.

Şarj ünitesi kurulum ve elektrik tüketim giderlerini kim öder?

Kurulum bedeli, altyapı güçlendirme, sayaçlama ve bakım masrafları kural olarak talepte bulunan kullanıcı tarafından karşılanır; Kat Mülkiyeti Kanunu m. 42/3 gereği yenilik giderleri faydalananlarca ödenirken tüketilen elektriğin bedelini de fiili kullanıcı öder.

Kiracılar apartmanda kalıcı şarj ünitesi kurabilir mi?

Kiracının kalıcı şarj tesisatı kurabilmesi için kiraya verenin onayı ve site yönetiminin izni şarttır; ortak alana müdahale içeren durumlarda kiracının tek başına hareket etmesi yeterli değildir.

Ortak alana izinsiz kurulan şarj ünitesine karşı hangi yollara başvurulabilir?

Yönetim müdahalenin durdurulmasını ve eski hale getirilmesini talep edebilir; sulh hukuk mahkemesinde müdahalenin men'i ve tazminat davası açılabileceği gibi uyuşmazlık halinde kurul kararının iptali veya tespit davası da gündeme gelebilir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu