78/1-a Trafik Cezası ve Kapsamı
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m. 78/1-a uyarınca, emniyet kemeri takma zorunluluğuna aykırı hareket eden sürücülere ve yolculara idari yaptırım uygulanır. Koruyucu tertibatları usulüne uygun biçimde takmayan veya kullanmayan kişiler de bu sistemleri hiç kullanmamış sayılır. Bu kapsamda emniyet kemeri takmayan sürücü ve yolcuların her biri için bağımsız şekilde idari ceza tatbik edilir. Yönetmelikte cins ve sınıfları belirtilen araçlarda ise yolcuların seyahat başlamadan önce ve yolculuk süresince emniyet kemerlerini takmaları konusunda uyarılmaları zorunludur.
2918 sayılı KARAYOLLARI TRAFİK KANUNU m. 78Kaynağı aç
Kural ihlali doğrudan denetim görevlilerince belirlenebileceği gibi kamera veya EDS kayıtları vasıtasıyla da tespit edilebilir. Uygulanacak idari para cezası tutanağı tescil plakasına veya yapılan kimlik tespiti doğrultusunda doğrudan kuralı ihlal eden sürücü ya da yolcu adına düzenlenebilir. Emniyet kemeri takılmasını fiilen engelleyen durumların hekim raporuyla belgelenmesi ise yargı mercileri nezdinde itiraz konusu yapılabilmektedir.
Çocuk Bağlama Sistemleri ve Sürücünün Yükümlülükleri
Karayolları Trafik Kanunu m. 78/1-c düzenlemesi çerçevesinde çocuk bağlama sistemi kullanımı, emniyet kemeri yükümlülüğünden ayrı olarak öngörülmüştür. Kanun m. 78/8 gereğince sürücüler, 15 yaşını doldurmamış çocukların koruyucu sistemleri kullanmalarını sağlamak zorundadır. Bu çocukların koruyucu sistemleri kullanmadan veya usulüne uygun kullanılmasını sağlamadan seyahatine izin veren araç sürücülerine idari para cezası uygulanır.
Çocuk bağlama tertibatları Karayolları Trafik Yönetmeliği kapsamında ağırlık gruplarına göre tasnif edilmiştir. Ağırlığı 36 kg'ın altında ve boyu 150 cm'den kısa olan çocukların ağırlığına uygun bağlama sistemleriyle taşınması aranırken, 135 cm üzerindeki çocukların ön koltuğa oturmamak koşuluyla arka koltukta emniyet kemeri kullanabileceği kabul edilmektedir. Üç yaşın altındaki çocukların bu tertibatın bulunmadığı araçlarda taşınmaması ve ön hava yastığı devredeyken ön yolcu koltuğuna geriye dönük çocuk koltuğu bağlanmaması öngörülmüştür. Taksilerde çocuk koruma sisteminin bulunması durumunda kullanımı gerekirken sistem bulunmadığında seyahatin arka koltukta yapılması zorunludur.
Seyirden Alıkoyma ve Sürücü Belgesinin Geri Alınması
2918 sayılı Kanun m. 78/7 uyarınca, haklarında işlem yapılan araçlarda sürücü ve yolcular gerekli koruyucu sistemleri takmadan veya kullanmadan aracın karayolunda seyrine izin verilmez.
Kanun m. 78/3 hükmü gereğince, sürücüler tarafından son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde emniyet kemeri takmama kuralının dört veya daha fazla kez ihlal edilmesi hâlinde, sürücü belgeleri her seferinde otuz gün süreyle geri alınır. Geri alma işlemleri Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilen yetkili görevlilerce gerçekleştirilir. Bu gerekçeyle geri alınan sürücü belgesinin teslim edilebilmesi için Karayolları Trafik Kanunu uyarınca tahakkuk eden idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması kanuni şarttır.
Ceza Puanı, Tazminat ve Hukuki Sonuçlar
İhlal tespitiyle birlikte sürücüye 15 ceza puanı tahakkuk ettirilir. İşlenen fiil nedeniyle verilen ceza puanları, ihlal tarihinden itibaren bir yıl sonra sistemden silinir. Bir takvim yılı içinde ceza puanı toplamının 100 puana ulaşması durumunda ise sürücü belgesi 2 ay süreyle geri alınabilir ve ilgili hakkında eğitim yükümlülükleri uygulanır.
Emniyet kemeri takılmaması hâlinde, kaza sonrasında ilgilinin kusur oranı artabilir ve buna bağlı olarak maddi ve manevi tazminat talepleri azalabilir.
Ödeme Şartları, Gecikme Zammı ve İtiraz Prosedürü
İdari para cezasına karşı tebligat tarihinden itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hâkimliğine başvurulması mümkündür. Tebliğden itibaren 15 gün içinde ödeme yapılması hâlinde yüzde 25 indirim uygulanır ve ödeme yapılması itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.
Tahakkuk eden cezanın yasal süre içinde ödenmemesi durumunda her ay için yüzde 5 gecikme zammı işletilir; ancak hesaplanan toplam gecikme faizi ceza tutarının iki katından fazla olamaz. Yapılan itiraz başvurusunun kabul edilerek uygulanan yaptırımın Sulh Ceza Hâkimliği kararıyla iptal edilmesi durumunda, tahsil edilmiş olan tutar mahkeme ilamı ve ödeme makbuzu ibraz edilerek vergi dairesinden geri talep edilebilir.
78/1-a trafik cezasının itiraz süresi kaç gündür?
İdari para cezası tutanağının tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde Sulh Ceza Hâkimliği'ne itiraz başvurusu yapılmalıdır.
Erken ödeme indirimi yapıldığında itiraz hakkı kaybedilir mi?
Tebliğden itibaren 15 gün içinde ödeme yapılarak yüzde 25 indirimden yararlanılması, ilgilinin itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.
Emniyet kemeri takmama fiili nedeniyle sürücü belgesi geri alınır mı?
Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde emniyet kemeri kuralı dört veya daha fazla kez ihlal edilirse sürücü belgesi her seferinde otuz gün süreyle geri alınır; Kanun uyarınca tahakkuk eden idari para cezalarının tamamı ödenmeden belge iade edilmez.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy