6306 Kapsamında Salt Çoğunluk Kararı ve Pay Satışı

by Avukat Erdal Ersoy
6306 Kapsamında Salt Çoğunluk Kararı ve Pay Satışı

6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un 6. maddesi ile Uygulama Yönetmeliğinde yapılan değişiklik; riskli yapı şerhinin terkinini, hisseler oranında salt çoğunlukla karar verilmesini, karara katılmayanların arsa paylarının satılmasını, yapı ruhsatından önceki işlemleri, tevhit ve ifrazı, yeni yapının başka parselde yapılmasını, kamulaştırmayı ve idari işleme karşı dava süresini düzenler. Değişiklik 4 Şubat 2026 tarihli ve 33158 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış, yayımı tarihinde yürürlüğe girmiş ve hükümlerini Kentsel Dönüşüm Başkanı yürütmüştür. Değiştirilen yönetmelik, 15 Aralık 2012 tarihli ve 28498 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.

Riskli yapı şerhinin terkini

Uygulama Yönetmeliğinin 8. maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre riskli yapı yıkılıp taşınmaz arsa hâline geldikten sonra tapu kütüğünün beyanlar hanesindeki riskli yapı şerhi terkin edilir. Terkin, yıkıma ilişkin belgelere dayanılarak ilgililerin talebi üzerine veya Başkanlık ya da idarenin bildirimi üzerine ilgili tapu müdürlüğünce yapılır.

Şerhin terkininden sonra aynı beyanlar hanesine taşınmazın 6306 sayılı Kanun kapsamında olduğuna dair belirtme yapılır. Parselde yapılacak iş, işlem ve uygulamalar bu Kanun kapsamında yürütülür.

Salt çoğunlukla karar verilecek işlemler

Uygulama Yönetmeliğinin 15. maddesinin ikinci fıkrası, riskli alan ve rezerv yapı alanında uygulama yapılan etap veya ada ile riskli yapıların bulunduğu parselleri kapsar. Tevhit, münferit veya birleştirilerek uygulama, imar adası bazında uygulama, ifraz, taksim, terk, ihdas, tapuya tescil, yeniden bina yaptırılması, payların satışı, kat karşılığı, hasılat paylaşımı ve diğer yeniden değerlendirme usullerine hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğuyla karar verilir. Bu kararlar için yapıların yıkılmış olması şartı aranmaz; karar verilirken kişilerin yapının paydaşı olup olmadığına da bakılmaz.

6306 sayılı Kanun'un 6. maddesinin birinci fıkrası, riskli yapılarda ve bu yapıların bulunduğu parsellerde yeniden bina yaptırılması, payların satışı, kat karşılığı veya hasılat paylaşımı ve diğer usullerle yeniden değerlendirme için hisseler oranında salt çoğunluk ölçüsünü öngörür. Kanun bu kararda yapının paydaşı olup olmama ayrımının gözetilmeyeceğini belirtir. Kanun metninde söz konusu kararların yapılar yıktırılmadan önce alınabileceği açıkça düzenlenmiştir; Uygulama Yönetmeliğinin aynı işlemlere ilişkin ikinci fıkrası ise yıkılmış olma şartı aramaz. Bu iki düzenleme arasındaki kapsam sınırı uygulamada belirleyici olabilir.

6306 sayılı AFET RİSKİ ALTINDAKİ ALANLARIN DÖNÜŞTÜRÜLMESİ HAKKINDA KANUN m. 6Kaynağı aç
MADDE 6- (1) (Değişik: 14/4/2016-6704/23 md.) Üzerindeki bina yıkılarak arsa hâline gelen taşınmazlarda daha önce kurulmuş olan kat irtifakı veya kat mülkiyeti, ilgililerin muvafakatleri aranmaksızın Başkanlığın talebi üzerine ilgili tapu müdürlüğünce resen terkin edilerek, önceki vasfı ile değerlemede bulunularak veya malik ile yapılan anlaşmanın şartları tapu kütüğünde belirtilerek malikleri adına payları oranında tescil edilir. Taşınmazların niteliği resen mevcut duruma göre tescil edilir. Bu taşınmazların sicilinde bulunan ayni ve şahsi haklar ile temlik hakkını kısıtlayan veya yasaklayan her türlü şerh, hisseler üzerinde devam eder. (Değişik cümle:4/7/2019-7181/24 md.) Belirtilen haklar ve şerhler, tapuda; tevhit, ifraz, alan düzeltme, taksim, ihdas, terk, tescil, kat irtifakı ve kat mülkiyeti tesisine ilişkin işlemlerin yapılmasına engel teşkil etmez ve bu işlemlerde maliklerin ve ilgililerin muvafakati aranmaz. (Ek cümle:4/7/2019-7181/24 md.) Yeni yapılar için kat irtifakı ve kat mülkiyeti tesisi safhasında belirtilen haklar ve şerhler, muvafakat aranmaksızın sadece söz konusu haklar ve şerhlerden yükümlü olan malike düşecek bağımsız bölümler üzerinde devam ettirilir. (Değişik cümle:4/7/2019-7181/24 md.) Uygulama alanında cins değişikliği, tevhit, ifraz, alan düzeltme, taksim, ihdas, terk ve tescil işlemleri muvafakat aranmaksızın Başkanlık, TOKİ veya İdare tarafından resen yapılır veya yaptırılır. Bu parsellerin malikleri tarafından değerlendirilmesi esastır. Bu çerçevede riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarında uygulama yapılan etap veya adada, riskli yapılarda ise bu yapıların bulunduğu parsellerde, yapılar yıktırılmadan önce, parsellerin tevhit edilmesine, münferit veya birleştirilerek veya imar adası bazında uygulama yapılmasına, ifraz, terk, ihdas ve tapuya tescil işlemlerine, yeniden bina yaptırılmasına, payların satışına, kat karşılığı veya hasılat paylaşımı ve diğer usuller ile yeniden değerlendirilmesine, yapının paydaşı olup olmadıkları gözetilmeksizin sahip oldukları hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğu ile karar verilir. (Ek cümleler:7/11/2023-7471/10 md.) Yapılacak yeni uygulamaların gerektirdiği; tevhit, ifraz, alan düzeltme, taksim, ihdas, terk, tescil ve benzeri işlemler, yıkım ve yapıma ilişkin her türlü izin ve ruhsat iş ve işlemleri ile diğer idareler/kurum ve kuruluşlar nezdinde, maliklerin tamamının ve ilgililerinin muvafakatiyle yürütülmesi gereken tüm iş ve işlemler hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğu ile aldıkları karara istinaden yapılır. İdareye paydaşların salt çoğunluğu ile alınan karara ilişkin olarak, anlaşan maliklerce imzalı karar tutanağı veya anlaşan maliklere ait vekâletname/sözleşme örnekleri sunulabilir. (Değişik cümleler:7/11/2023-7471/10 md.) Hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğu ile alınan karara katılmayanların arsa payları, Başkanlıkça rayiç değeri tespit ettirilerek ve bu değerden az olmamak üzere anlaşma sağlayan diğer paydaşlara açık artırma usulü ile satılır. Bu suretle paydaşlara satış gerçekleştirilemediği takdirde bu paylar, riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarında tespit edilen rayiç bedeli dönüşüm projesini gerçekleştirecek olan Başkanlık, İdare veya TOKİ tarafından ödenmek suretiyle satın alınır. (Değişik cümle:29/11/2018-7153/23 md.) Riskli yapılarda ise anlaşma sağlayan diğer paydaşlara veya anlaşma sağlayan paydaşların kararı ile yapılan anlaşmaya uyularak işlem yapılmasını kabul etmek şartıyla üçüncü şahıslara satış yapılıncaya kadar satış işlemi tekrarlanır. (Ek cümle:29/11/2018-7153/23 md.) Hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğu ile alınan karara katılmayan maliklerin arsalarının veya arsa paylarının Kanun uyarınca satış yapılıncaya kadar, anlaşma sağlayan paydaşlar dışındaki üçüncü kişilere satılması durumunda, tapuda tescil işlemi yapılabilmesi için satın alanın elektronik tebligat adresini tapu müdürlüğüne bildirmesi zorunludur. (Ek cümleler:7/11/2023-7471/10 md.) Hisseleri oranında salt çoğunluk ile karar alan malikler tarafından, alınan karar ve anlaşma şartlarını ihtiva eden teklif veya teklifin görülüp incelenebileceği yer, salt çoğunlukla alınan karara katılmayan maliklere, noter vasıtasıyla veya ilgili muhtarlıkta on beş gün süre ile ilan edilmek suretiyle bildirilir. İlgili muhtarlıkta ilan suretiyle yapılan bildirimde, muhtarlıkta yapılan ilanın son günü bildirim yapılmış sayılır. Yapılan bu bildirimde ayrıca, bildirimin yapıldığı/yapılmış sayıldığı tarihten itibaren on beş gün içinde teklifin incelenmemesi veya aynı süre içinde teklifin kabul edilmemesi halinde arsa paylarının bu Kanun kapsamında satılacağı hususu bildirilir. Arsa payı satış işlemi sürecinde Başkanlıkça/İdarece yapılacak tebligatlar, tebliğ olunacak evrakın e-Devlet Kapısı üzerinden bildirilmesi ve ilgili muhtarlıkta on beş gün süre ile ilan edilmesi suretiyle yapılır ve muhtarlıkta yapılan ilanın son günü tebligat yapılmış sayılır. Tapuya elektronik tebligat adreslerini bildiren maliklere elektronik tebligat adresi üzerinden tebligat yapılır. (Değişik cümle:10/6/2022-7410/26 md.) Açık artırma ile satışı yapılacak payların üzerindeki ve Kanun kapsamındaki alanlarda ve parsellerde anlaşma yolu ile Başkanlığa, TOKİ’ye veya İdareye bedeli karşılığında devredilen taşınmazların sicilindeki ipotek, ihtiyati haciz, haciz ve intifa hakkı gibi haklar, satış sonrasında satış bedeli üzerinde devam eder. Satış işlemi sonrasında tapu kaydındaki haklar ve şerhler Başkanlığın talebi üzerine tapu müdürlüğünce resen terkin edilir. (Ek cümleler:10/6/2022-7410/26 md.) Satış işleminin, satış bedelinin eksik hesaplandığı gerekçesi ile iptal edilmesi durumu hariç olmak üzere, yargı kararı ile iptal edilmesi halinde, Başkanlığın durumu ilgili tapu müdürlüğüne bildirmesi üzerine, satışı yapılan arsa veya arsa payı, satış işleminden sonra üçüncü bir kişiye devredilmemiş veya satıştan önceki malik adına doğrudan tescilini hukuken ve/veya fiilen imkânsız hale getiren bir uygulamaya tabi tutulmamış ise resen eski maliki adına tescil edilir ve satış bedelinin iadesi sağlanıncaya kadar satış bedeli tutarında alıcı lehine kanuni ipotek tesis ve tescil edilir. (Ek cümle:7/11/2023-7471/10 md.) Satış işleminin, satış bedelinin eksik hesaplandığı gerekçesi ile iptal edilmesi durumunda, yargı kararı, satış bedeli ile yargı kararında belirtilen şekilde hesaplanacak bedel arasındaki farkın hisseyi satın alan malik tarafından hissesi satılan eski malike ödenmesi suretiyle uygulanır. Yargı kararı ile satış bedelinin eksik hesaplandığı gerekçesi ile hissesi satılan malikin zararının tazmin edilmesi yönünde Başkanlık/İdare aleyhine karar verilmesi durumunda, ödenmesine hükmedilen bedel, Başkanlığın/İdarenin bu konuda kendisine yapacağı bildirim tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde, hisseyi satın alan malik tarafından hissesi satılan eski malike ödenir. Verilen süre içerisinde ödemenin yapılmaması sebebiyle bedelin Başkanlıkça/İdarece ödenmesi halinde, ödenen bedel hisseyi satın alan malikten genel hükümlere göre tahsil edilir. (2) Üzerindeki bina yıkılmış olan arsanın maliklerine yapılan tebligatı takip eden otuz gün içinde salt çoğunluk ile anlaşma sağlanamaması hâlinde, gerçek kişilerin veya özel hukuk tüzel kişilerinin mülkiyetindeki taşınmazlar için Başkanlık, TOKİ veya İdare tarafından acele kamulaştırma yoluna da gidilebilir. Bu Kanun uyarınca yapılacak olan kamulaştırmalar, 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasındaki iskân projelerinin gerçekleştirilmesi amaçlı kamulaştırma sayılır ve ilk taksit ödemesi, mezkûr fıkraya göre belirlenen tutarların beşte biri oranında yapılır. Tapuda mülkiyet hanesi açık olan taşınmazlar ile mirasçısı belirli olmayan, kayyım tayin edilmiş, ihtilaflı veya üzerinde sınırlı ayni hak tesis edilmiş olan taşınmazların kamulaştırma işlemleri aynı madde hükümlerine tabidir. Başkanlık, TOKİ veya İdare; kamulaştırma işlemlerinin yürütülmesi ve bu Kanun uyarınca yapılacak diğer işlemler için mirasçılık belgesi çıkartmaya, kayyım tayin ettirmeye veya tapuda kayıtlı son malike göre işlem yapmaya yetkilidir. Tapuda kayıtlı malikin ölmüş olması hâlinde Başkanlık, TOKİ veya İdare, kamulaştırma işlemi için mirasçılık belgesi çıkartabileceği gibi, gerekiyorsa tapu sicilinde idari müracaat veya dava yolu ile kayıt düzeltme de isteyebilir. Kamulaştırma için anlaşma sağlanması hâlinde, Başkanlık, TOKİ veya İdare ile ilgililer arasında taşınmazın tescil veya terkinine ilişkin ferağ ve muvafakati de ihtiva eden sözleşme ve uzlaşma tutanağı tanzim edilir ve ilgili tapu müdürlüğüne gönderilerek kamulaştırmanın resen tapu siciline işlenmesi sağlanır.[12] (3) Anlaşma ile tahliye edilen, yıktırılan veya kamulaştırılan yapıların maliklerine ve malik olmasalar bile bu yapılarda kiracı veya sınırlı ayni hak sahibi olarak en az bir yıldır ikamet ettiği veya bunlarda işyeri bulunduğu tespit edilenlere konut, işyeri, arsa veya dönüşüm projeleri özel hesabından kredi veya mülkiyet ya da sınırlı ayni hak sağlayan ve usul ve esasları Başkanlıkça belirlenen konut sertifikası verilebilir. Bunlardan konutunu ve işyerini kendi imkânları ile yapmak veya edinmek isteyenlere de kredi verilebilir. 20/7/1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununa göre yoksul veya dar gelirli olarak kabul edilenlere ve diğer hak sahiplerine verilecek olan konut veya işyerleri; Başkanlık, TOKİ veya İdare tarafından, 15/5/1959 tarihli ve 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısiyle Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanunda belirtilen usul ve esaslar uyarınca borçlandırma suretiyle de verilebilir. (Ek cümle:7/11/2023-7471/10 md.) Başkanlıkça yürütülen uygulamalarda; 775 sayılı Kanuna göre yoksul veya dar gelirli olarak kabul edilenlere verilecek bağımsız bölümlerin paylı mülkiyet esaslarına göre Başkanlık ile hisseli olması durumunda, hak sahibinin dönüşümden önceki taşınmazının tapu kaydında yer alan ipotek, ihtiyati haciz, haciz ve intifa hakkı gibi haklar ve şerhler tapuda sadece hak sahibinin hissesi üzerinde devam ettirilir ve hak sahibinin üzerine kayıtlı ikamet edebileceği konut nitelikli başka bir gayrimenkulu yok ise, hak sahibine, hak sahibi evli ise hak sahibi ve eşine bu bağımsız bölüm üzerinde 4721 sayılı Kanun hükümlerine göre oturma hakkı tanınır.[13] (4) Riskli alanlarda, rezerv yapı alanlarında ve riskli yapıların bulunduğu taşınmazlar üzerinde yapımı gerçekleştirilen bağımsız bölümlerin bedelleri, gerekli görüldüğünde, proje uygulamalarının yapıldığı illerdeki mevcut ekonomik durum, tabii afetin ortaya çıkardığı durumlar, konut rayiç ve enkaz bedelleri ile uygulama alanındaki kişilerin mal varlığı ve geliri göz önünde bulundurularak Cumhurbaşkanı kararı ile yapım maliyetlerinin/rayiç değerinin altında tespit edilebilir ve sosyal donatı ve altyapı harcamaları uygulama maliyetine dâhil edilmeyebilir.[14][15][16] (5) Başkanlık; a) Riskli alanlara, rezerv yapı alanlarına ve riskli yapıların bulunduğu taşınmazlara ilişkin her tür harita, plan, proje, arazi ve arsa düzenleme işlemleri ile toplulaştırma yapmaya,17 b) Bu alanlarda bulunan taşınmazları satın almaya, ön alım hakkını kullanmaya, bağımsız bölümler de dâhil olmak üzere taşınmazları trampaya, taşınmaz mülkiyetini veya imar haklarını başka bir alana aktarmaya, c) Aynı alanlara ilişkin taşınmaz mülkiyetini anlaşma sağlanmak kaydı ile menkul değere dönüştürmeye, ç) Kamu ve özel sektör işbirliğine dayanan usuller uygulamaya, kat veya hasılat karşılığı usulleri de dâhil olmak üzere inşaat yapmaya veya yaptırmaya, arsa paylarını belirlemeye, d) 23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunundaki esaslara göre paylaştırmaya, payları ayırmaya veya birleştirmeye, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu uyarınca sınırlı ayni hak tesis etmeye, e) (Ek:29/11/2018-7153/23 md.) Hazine mülkiyetinde olup bu Kanun kapsamında Başkanlığa devredilen taşınmazları; Kanun kapsamında Başkanlıkça kamulaştırılan taşınmazları ve yürütülen uygulamalar neticesinde Başkanlık payına düşen taşınmazları, dönüşüm projeleri özel hesabına gelir elde etmek amacıyla kiralamaya ve satmaya, f) (Ek:29/11/2018-7153/23 md.) Bu Kanun kapsamında kullanılmak üzere hazır konut ve işyeri satın almaya ve bunları devretmeye, g) (Ek:29/11/2018-7153/23 md.) Rezerv yapı alanlarında gelir ve hasılat getirecek her türlü uygulama yapmaya, ğ) (Ek:29/11/2018-7153/23 md.) Parselasyon planlarında, gerekli görülmesi hâlinde varsa ilk uygulamadaki düzenleme ortaklık payı oranını tamamlamak üzere düzenleme ortaklık payı kesintisi yapmaya, yetkilidir. (Değişik cümle:29/11/2018-7153/23 md.) (ç) bendinde belirtilen uygulamalar, Bakanlığın bağlı, ilgili ve ilişkili kurum, kuruluş ve bunların iştirakleriyle ve 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi idareler ile iş birliği içinde veya gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri ile özel hukuka tabi anlaşmalar çerçevesinde de yapılabilir. (Ek cümleler:29/11/2018-7153/23 md.) Kanun kapsamında Başkanlığın tasarrufuna geçen taşınmazlardan hak sahiplerine verilecek olanlar dışındaki taşınmazların kiralanması ve satışı 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerinden istisnadır. Başkanlık, kiralama ve satış işlemlerine ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir. (Ek cümle:7/11/2023-7471/10 md.) Bu Kanun kapsamında Başkanlığa devredilen Hazine taşınmazları; Bakanlığın bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşları ile bunların iştiraklerine, belediyelere ve bunların şirketlerine, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına, belediye ve mücavir alan sınırları içinde olup, 30/3/2014 tarihinden önce üzerinde yapılanma olan taşınmazların öncelikle yapı sahipleri ile bunların kanunî veya akdi haleflerine, 4706 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b), (c), (d) ve (e) bentlerinde sayılanlara rayiç bedel üzerinden; küçük sanayi sitesi yapılmak üzere bu amaçla kurulmuş kooperatiflere ve belediyelere ise, rayiç bedelin yüzde ellisinden az olmaması kaydıyla Başkanlıkça belirlenecek bedel üzerinden, doğrudan satılabilir veya Başkanlıkça belirlenecek bedel üzerinden doğrudan kiralanabilir. (Ek cümleler:10/6/2022-7410/26 md.) (b) bendi uyarınca yapılacak satın alma ve trampada; Başkanlıkça yapılan satın alma/trampa teklifinin malikçe kabul edilmesi durumunda yapılan anlaşmaya ilişkin bir tutanak düzenlenir ve taraflarca imzalanır. Anlaşmaya konu taşınmaz malın tüm hukuki ve fiili vasıfları ile satın alma bedelini, malikin kimlik bilgilerini ve taşınmazların tapuda tesciline veya terkinine dair kabul beyanlarını da ihtiva eden bu tutanak malikin ferağ beyanı ve tapuda Başkanlık adına yapılacak tescilin hukuki sebebi sayılır. Taşınmazın Başkanlık adına tescili veya terkini bu tutanağa istinaden tapu müdürlüğünce resen yapılır. (Ek cümleler:7/11/2023-7471/10 md.) (b) bendinde belirtilen Başkanlığın ön alım hakkı, Başkanlığın/Hazinenin bu Kanun kapsamındaki taşınmazlarda paydaş olup olmadığı ile bu taşınmazlarda paylı veya müstakil mülkiyet olup olmadığına bakılmaksızın, bu taşınmazların tamamen veya kısmen alanda veya parselde malik olanlar dışındaki üçüncü kişilere satışı durumunda kullanılır. Ön alım hakkının kullanılmasına ilişkin usul ve esaslar Başkanlıkça belirlenir. (6) (Değişik:29/11/2018-7153/23 md.) Bakanlık, riskli alanlar, rezerv yapı alanları ve riskli yapıların bulunduğu parsellerdeki uygulamalarda faydalanılmak üzere; özel kanunlar ile öngörülen alanlara ilişkin olanlar da dâhil, her tür ve ölçekteki planlama işlemlerine esas teşkil edecek standartları belirlemeye ve gerek görülmesi hâlinde bu standartları plan kararları ile tayin etmeye veya özel standartlar ihtiva eden planlar ve kentsel tasarım projeleri yapmaya, yaptırmaya ve onaylamaya yetkilidir. (Ek cümleler:7/11/2023-7471/10 md.) Bu Kanun kapsamındaki alanlar ve parsellere ilişkin olarak onaylanan imar ve parselasyon planları, ilgili çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürlüğünde on beş gün süreyle ilan edilir. Bu planlara itiraz, ilan süresi içinde ilgili çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürlüğüne yapılır ve itirazlar Bakanlıkça beş gün içerisinde değerlendirilir. İtirazların reddedilmesi hâlinde, planlar başkaca bir onay işlemine gerek kalmaksızın red kararı tarihinde kesinleşir. (7) Bu Kanun çerçevesinde dönüştürmeye tabi tutulan taşınmazların, üzerindeki köhnemiş yapılar da dâhil olmak üzere, muhdesatı ile birlikte değer tespiti işlemleri ve dönüşüm ile oluşacak taşınmazların değerlemeleri Başkanlık, TOKİ veya İdarece yapılır veya yaptırılır. (8) Riskli alan ve rezerv yapı alanı dışında olup da bu Kanunun öngördüğü amaçlar bakımından güçlendirilebileceği teknik olarak tespit edilen yapılar için, Cumhurbaşkanınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde Başkanlıkça dönüşüm projeleri özel hesabından güçlendirme kredisi verilebilir.[17] (9) Bu Kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlere karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca dava açılabilir. (İptal ikinci cümle: Anayasa Mahkemesinin 1/3/2014 tarihli ve 27/2/2014 tarihli E.: 2012/87 ve K.:2014/41 sayılı Kararı ile.) (…) (10) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 1/3/2014 tarihli ve 27/2/2014 tarihli E.: 2012/87 ve K.:2014/41 sayılı Kararı ile.) (Yeniden Düzenleme:4/7/2019-7181/24 md.) Bu Kanun uyarınca gerçekleştirilecek dönüşüm uygulamalarındaki taşınmazlar, gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi veya arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine istinaden yapım işini üstlenen müteahhide devredilmiş ise, malikler adına kat irtifakı kuruluncaya kadar, o yapım işine ait malzeme ve işçilik alacakları hariç olmak üzere, müteahhidin üçüncü kişilere olan borçlarından dolayı bu taşınmazlar hakkında haciz ve tedbir uygulanamaz. Yapım işine başlanmasından itibaren altı ay içerisinde kat irtifakının kurulmaması durumunda, bu taşınmazlar hakkında haciz ve tedbirler uygulanır. (11) Bu Kanun hükümlerine göre Başkanlığa devredilen veya Başkanlığın talebi üzerine TOKİ’ye veya İdareye devredilen taşınmazlar üzerinde bu Kanun kapsamındaki uygulamalara bağlı olarak meydana gelen yeni taşınmazlar Başkanlığın, TOKİ’nin veya İdarenin isteği üzerine, kendileri ile anlaşma sağlanan gerçek kişiler veya mirasçıları ile tüzel kişiler adına tapuya tescil olunur.[18] (12) Bakanlık, bu Kanunda belirtilen iş ve işlemlere ilişkin olarak TOKİ’ye veya İdareye yetki devrine ve bu iş ve işlemlerden hangilerinin TOKİ veya İdare tarafından yapılacağını belirlemeye yetkilidir. (13) (Ek:4/7/2019-7181/24 md.) Bu Kanun kapsamındaki alanlarda ve parsellerde gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişilerince uygulamada bulunulması durumunda yapım işini üstlenen müteahhitlerin payına düşen bağımsız birimlerin satışı, inşaatın ilerleme seviyesine göre ve İdarenin iznine istinaden yapılabilir. Müteahhit, kendi payına düşen bağımsız birimlerin satışına izin verilmesi için İdareye müracaat eder. İdare, yerinde tespit yaparak veya yapı denetimi sisteminden kontrol ederek inşaatın tamamlanma oranını belirler ve bu oranın yüzde on altındaki oranda müteahhitpayına düşen bağımsız birimlerin satışının yapılabileceğini ilgili tapu müdürlüğüne bildirir. Müteahhit payına düşen bağımsız birimlerin, inşaatın tamamlanma oranında veya bu oranın üstündeki bir oranda satışı için bütün maliklerin muvafakati gerekir. (14) (Ek:4/7/2019-7181/24 md.) Bu Kanun kapsamındaki alanlarda ve parsellerde; oy birliği ile anlaşma sağlanmasından veya hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğu ile karar alınmasından sonra müteahhitten kaynaklanan sebeplerle, bir yıl içinde yeni yapının yapım işine başlanmamış veya yapım işi belirli bir seviyede durdurulmuş ve en az altı aydır projenin bitirilmesini gerektirecek seviyede ekip ve ekipmanla inşai faaliyete devam edilmiyor ise, yapılan sözleşmelerin feshi için hisseleri oranında maliklerin salt çoğunluğu ile karar alınabilir. Bu karar ile birlikte Başkanlığa başvurularak yeni yapının yapım işine başlanıp başlanmadığının veya yapım işinin projenin bitirilmesini gerektirecek seviyedeki ekip ve ekipmanla devam edip etmediğinin tespiti istenir. Başkanlıkça; belirtilen durumların tespit edilmesi hâlinde, müteahhide otuz gün süre verilerek işe başlaması veya devam etmesi gerektiği, aksi takdirde bu sürenin bitim tarihi itibarıyla sözleşmelerin resen feshedileceği ihtar edilir. Bu ihtara rağmen işe başlanmaması veya devam edilmemesi durumunda, ayrıca ihtar çekmeye gerek kalmaksızın otuz günlük sürenin bittiği tarih itibarıyla hak sahipleri ile müteahhit arasında imzalanmış olan inşaat yapımına ilişkin sözleşmeler ilgililerinin muvafakati aranmaksızın resen feshedilmiş sayılır. Fesih sonrasında, taşınmazların siciline şerh edilmiş olan inşaat yapımına ilişkin sözleşmeler maliklerin veya Başkanlığın talebi üzerine terkin edilir. Fesih tarihine kadar yapılmış olan işler, devrolunan hisseler, yapılan ödemeler ve diğer hususlarda genel hukuk hükümleri uygulanır. Fesih tarihine kadar müteahhit tarafından hak sahiplerine yapılan kira yardımı ödemeleri hak sahiplerinden geri talep edilemez. (15) (Ek:7/11/2023-7471/10 md.)[19] Bu Kanun kapsamındaki uygulamalar ile bu uygulamalar için karar alınması ve uygulamaların yürütülmesi konularında Başkanlıkça lisanslandırılacak kuruluşlar faaliyet gösterebilir. Lisanslandırılacak kuruluşlarda, inşaat mühendisi, harita mühendisi, mimar, şehir plancısı, değerleme uzmanı ve hukukçu istihdam edilmesi mecburidir. Lisanslandırılacak kuruluşların haiz olması gereken şartlar, bu kuruluşlarda görev alacak personelin sayısı, niteliği, çalışma usul ve esasları ve diğer hususlar Başkanlıkça hazırlanacak yönetmelik ile belirlenir. Başkanlık bu kuruluşların faaliyetlerini denetlemeye yetkilidir. (16) (Ek:7/11/2023-7471/10 md.) Bu Kanun kapsamındaki yapıların yıktırılmasından sonra arsa haline gelen taşınmazda ortaklığın giderilmesi için 4721 sayılı Kanun hükümlerine göre dava açılabilir. Ancak, ortaklığın giderilmesi için dava açılmış olması, bu Kanun kapsamında hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğu ile karar alınmasına ve bu karara göre işlem yapılmasına engel teşkil etmez. Uygulamaların resen yapılması[20]

Toplantı çağrısı ve kararın bildirilmesi

Riskli yapı parsellerinde yeni uygulamalar için maliklerden birinin istemiyle bütün malikler toplantıya çağrılır. Toplantının yeri ve zamanı Ek-12'deki form doldurularak bildirilir. Bildirim, ilgili muhtarlıkta on beş gün ilan edilerek yapılır. Riskli yapı henüz yıkılmamışsa aynı on beş günlük ilan bina kapısında veya duyuru panosunda da yapılabilir. Bu ilan yolları yerine bildirim noter aracılığıyla da yapılabilir.

İlan yoluyla yapılan bildirimde toplantının yeri ve zamanı, ilanın son günü bütün paydaşlara tebliğ edilmiş sayılır. Toplantı, hisseleri oranında paydaşların en az salt çoğunluğuyla yapılır. En az salt çoğunlukla alınan karar taraflarca imzalanarak tutanağa bağlanır.

Karara katılmayanlara, alınan karar ile anlaşma şartlarını içeren teklif veya teklifin görülebileceği yer bildirilir. Tapuya elektronik tebligat adresi bildirenlere bildirim bu adres üzerinden yapılır. Adres bildirmeyenlere noter yoluyla ya da riskli yapılarda Ek-8, riskli alan ve rezerv yapı alanlarında Ek-10 formu doldurularak ilgili muhtarlıkta on beş gün ilanla bildirim yapılır. Elektronik yolla yapılan bildirim, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Muhtarlık ilanında ise ilanın son günü bildirim yapılmış sayılır.

Kanun'un 6. maddesinin birinci fıkrası, salt çoğunlukla karar alan maliklerin karar ve anlaşma şartlarını içeren teklifi veya teklifin inceleneceği yeri katılmayan maliklere bildirmesini düzenler. Bu bildirimde ayrıca, bildirimin yapıldığı veya yapılmış sayıldığı tarihten itibaren on beş gün içinde teklifin incelenmemesi ya da aynı süre içinde teklifin kabul edilmemesi hâlinde arsa paylarının Kanun kapsamında satılacağı da bildirilir. Muhtarlık ilanında son ilan günü bildirim yapılmış sayılır; tapuya elektronik tebligat adresi bildirmiş olanlara bu adres üzerinden de tebligat yapılır.

Karara katılmayan payın satışı

On beş gün içinde teklifin incelenmemesi veya salt çoğunluk kararı ile teklifin kabul edilmemesi hâlinde arsa payı, Başkanlıkça tespit edilecek veya ettirilecek rayiç değerden az olmamak üzere anlaşma sağlayan diğer paydaşlara açık artırma usulüyle satılır. Kanun'un 6. maddesinin birinci fıkrası da katılmayanların arsa paylarının, Başkanlıkça rayiç değeri tespit ettirilerek ve bu değerden az olmamak üzere anlaşma sağlayan diğer paydaşlara açık artırmayla satılacağını düzenler.

Paydaşlara satış gerçekleşmezse sonuç, taşınmazın niteliğine göre ayrılır. Riskli alan ve rezerv yapı alanlarında paylar, tespit edilen rayiç bedel dönüşüm projesini gerçekleştirecek Başkanlık, idare veya TOKİ tarafından ödenerek satın alınır. Dönüşüm projesinin maliklerce yürütüldüğü alanlarda ise satış yapılıncaya kadar öncelikle diğer paydaşlara satış işlemi tekrarlanır. Riskli yapılarda anlaşma sağlayan diğer paydaşlara veya bu paydaşların kararıyla yapılan anlaşmaya uyularak işlem yapılmasını kabul eden üçüncü kişilere satış yapılıncaya kadar satış işlemi tekrarlanır.

Arsa payı satış sürecinde Başkanlık veya idare tarafından yapılacak tebligatlar, tebliğ olunacak evrakın e-Devlet kapısı üzerinden bildirilmesi ve ilgili muhtarlıkta on beş gün ilan edilmesiyle yapılır. Tapuya elektronik tebligat adresini bildiren maliklere bu adres üzerinden tebligat yapılır. Muhtarlıkta yapılan ilanın son günü tebligat yapılmış sayılır. Bu yöntem, salt çoğunluğun katılmayan maliklere yaptığı ilk teklif bildirimiyle aynı işlem değildir.

Yapı ruhsatından önce aranan işlemler

Kanun'un 6. maddesinin birinci fıkrasına göre hisseler oranındaki salt çoğunluk kararına dayanılarak yapı ruhsatı başvurusu yapılmadan önce iki işlem gerekir. Karar ve anlaşma şartlarını içeren teklif ya da teklifin incelenebileceği yer, katılmayan maliklere Yönetmeliğin 15. maddesinin ikinci fıkrasındaki yöntemle tebliğ edilmiş olmalıdır. Bu maliklerin hisselerinin 15/A maddesi uyarınca satışı için müdürlüğe veya yetki devri yapılmışsa idareye başvurulmuş olmalıdır.

Müdürlük veya yetki devri yapılmış idare, satış dosyası üzerindeki ön incelemede salt çoğunluğun sağlanıp sağlanmadığını ve tebligat işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığını değerlendirir. Bu hususları içeren yazı, istem üzerine yapı ruhsatını düzenleyecek idareye veya ilgili birime gönderilir.

15/A maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan 'Maliklerin' ibaresinden sonra 'toplantıya davet edildiğine dair belgeler, toplantının yapıldığına dair tutanak, maliklerin' ibaresi eklenmiştir.

İlk satışta anlaşma sağlayan paydaşlar hisseyi satın almazsa sonraki satışlar yine salt çoğunluğun talebine bağlıdır. Satışın yeri, tarihi ve saati müdürlükçe belirlendikten sonra Ek-13 formu düzenlenir. Form, müdürlüğün veya idarenin yayın araçlarıyla ve ilan panosunda on beş gün ilan edilir; bütün maliklere e-Devlet kapısı üzerinden bildirilir.

Yıkımdan sonra satış ve kamulaştırma

Kanun'un 6. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, üzerindeki riskli bina yıkıldıktan sonra arsa hâline gelen taşınmazın satışına karar verilirse bu satışın öncelikle Başkanlığa veya Bakanlığın bağlı ya da ilgili kuruluşlarına veyahut idareye veya TOKİ'ye teklif edilmesi gerekir.

Dönüşüm projesini gerçekleştiren Başkanlık, idare veya TOKİ uygun görürse, Kanun'un 6. maddesinin birinci fıkrası uyarınca arsa payları satın alınanlarla Yönetmeliğin 14. maddesi çerçevesinde konut veya işyeri sözleşmesi yapılabilir. Hüküm, sözleşmenin yapılmasını zorunlu bir sonuç olarak düzenlemez.

Kanun'un 6. maddesinin ikinci fıkrasına göre, üzerindeki bina yıkılmış olan arsanın maliklerine yapılan tebligatı izleyen otuz gün içinde salt çoğunlukla anlaşma sağlanamazsa gerçek kişilerin veya özel hukuk tüzel kişilerinin mülkiyetindeki taşınmazlar için Başkanlık, TOKİ veya idare acele kamulaştırma yoluna da gidebilir.

Bu Kanun uyarınca yapılacak kamulaştırmalar, 4 Kasım 1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 3. maddesinin ikinci fıkrasındaki iskân projelerinin gerçekleştirilmesi amaçlı kamulaştırma sayılır. İlk taksit ödemesi, bu fıkraya göre belirlenen tutarların beşte biri oranında yapılır.

Tevhit, ifraz ve boş parseller

Üzerindeki yapıların tamamı riskli yapı olarak tespit edilmişse, tevhidi mümkün birden fazla parselin tevhidine her parselde ayrı ayrı, sahip olunan hisseler oranında paydaşların salt çoğunluğuyla karar verilir. Taksim, terk, ihdas ve tapuya tescil işlemleri için de aynı şekilde her parselde hisseler oranında salt çoğunluk aranır.

Riskli yapı parselleriyle birlikte değerlendirilecek bitişik veya aradaki yapılaşmamış boş parsellerin tevhit edilerek birlikte değerlendirilebilmesi için Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 7. maddesinin üçüncü fıkrası saklı olmak üzere, anılan boş parsellerdeki bütün maliklerin oybirliğiyle karar alması gerekir. Tevhit tamamlandıktan sonra oluşan parseldeki uygulamaya, bu parseldeki hisseler oranında paydaşların salt çoğunluğuyla karar verilir.

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 7. maddesinin üçüncü fıkrası, mevcut hâliyle yapılaşmaya elverişli olmayan parselleri düzenler. İlgili idarenin tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde malikler kendi aralarında anlaşamazsa idare resen tevhit ve ifraz yapmaya yetkilidir.

23722 sayılı PLANLI ALANLAR İMAR YÖNETMELİĞİ m. 7Kaynağı aç
MADDE 7- (1) Parselasyon planı bulunan yerlerde, daha sonra plan değişikliği veya revizyonu yapılması halinde bu planlar ile belirlenen; umumi hizmet alanına isabet eden taşınmazlar ile imar istikameti önünde kalan donatı alanları, kamu eline geçmeden tevhit ve ifraz yapılamaz. (2) Bir imar adasında, mevzuatına uygun binalar dikkate alınarak ve yeni inşa edilecek binaların şematik konumu çizilerek ada bazında etüt yapılıp, ada içindeki parsel dağılımının yapıların estetiği ve sokak siluetini bozmayacak şekilde olduğu ortaya konulmadan, ifraz ve tevhit işlemi yapılamaz. (3) Mevcut haliyle yapılaşmaya elverişli olmayan parsellere ilişkin olarak, ilgili idarenin tebliğ tarihinden itibaren 3 ay içerisinde parsellerin maliklerinin kendi aralarında anlaşamadığı takdirde resen tevhit ve ifraz yoluyla işlem yapmaya ilgili idare yetkilidir. (4) İmar planı ile mahreç aldığı yolu kapanan ve imar adası ortasında kalan, yola cephesi bulunmayan parseller ifraz edilemez. (5) İmar planı ile kapanan yollarda kalan, yola cephesi olmayan parsellere imar yoluna cephe sağlayacak şekilde arazi düzenlemesi yapılmadan kapanan yollar, ifraz ve tevhide konu edilemez veya ayrı bir parsel olarak değerlendirilemez. (6) Taşkın, heyelan ve kaya düşmesi gibi afet alanlarında bulunan sıhhi ve jeolojik mahzurları olan veya bunlar gibi tehlikeli durumlar arz etmesi yüzünden imar planlarına veya ilgili idarelerce hazırlanmış veya onaylanmış raporlara göre yapı yapılması yasaklanan alanlar ifraz edilemez, bu gibi yerlerde arazi takviyesine matuf tesisler harici yapı yapılamaz. Ancak, a) Sadece bir kısmı yapılaşmaya yasaklanan alanda kalan parsellerin yapılaşmaya uygun kısımları, b) Bu fıkradaki nedenlerle ağaçlandırılacak alan olarak gösterilen alanlarda kalan parsellerin yasaklamaya tabi olmayan kısımları, c) İmar planlarında özel mülkiyet içinde kalıp tarım yapılacak alanların yasaklamaya tabi olmayan kısımları Gıda, Tarım ve Hayvancılık il müdürlüğünün görüşü alınarak, ifraz edilebilir. (7) Kademe hattı belirlenen yerlerde imar planında aksine bir hüküm yoksa ifraz ve tevhit zorunlu değildir. Ancak kademe hattı belirlenen imar parsellerindeki ifraz ve tevhit talepleri kademe hattı dikkate alınarak gerçekleştirilir. (8) Çeşitli kamu ve hizmet tesislerinin yapılması için gereken kamulaştırmalar yüzünden bu hizmet ve tesisler için lüzumlu parçalara ayrılmasını sağlamak üzere yapılacak ifrazlar bu Yönetmelikteki ifraz şartlarına tabi değildir. (9) Aynı yapı nizamı ve kullanım kararına sahip parsellerin tevhit edilmeleri halinde uygulama imar planında; tevhit sonrası elde edilen parselin taban alanı ve katlar alanı, tevhit öncesi parsellerin ayrı ayrı hesaplanan taban alanları ve katlar alanları toplamını geçemez. Plan üzerinde ölçüsü belirlenmiş blok nizamında olan parsellerin tevhidi halinde, tevhit öncesi parsellerin blok ölçüsü ile belirlenmiş inşaat alanı hakları toplamı aşılamaz. (10) Yapı nizamı veya kullanım kararı birbirinden farklı parseller ve farklı yollardan cephe alan ara parseller ile imar planında ifraz hattıyla birbirinden ayrılan parseller tevhit edilemez. (11) İmar adasındaki aynı veya farklı yapı nizamı bulunan parsellerin bahçelerinin daha etkin kullanabilmesi amacıyla; ilgili parsel maliklerinin muvafakati alınmak, her bir parsel sınırı korunmak ve bu sınırlara göre planda verilen yapılaşma koşulları ayrı ayrı uygulanmak kaydıyla, tevhit koşulu olan kot ve cephe sınırlamalarına bakılmaksızın ve parseller tevhit edilmeksizin vaziyet planı idarece onaylanarak ve tapuda beyanlar hanesine şerh düşülerek açık veya tamamen gömülü olmak ve dilatasyonla ayrılmak kaydıyla kapalı, ortak otopark uygulaması yapılabilir. (12) Aynı yoldan cephe alan ve aralarında (Değişik ibare:RG-01/3/2019-30701) 3.50 metre ve daha fazla kot farkı bulunan imar parsellerinin tevhidi halinde parsellerin bitiştiği sınırda bu Yönetmeliğe göre kademe yapılması ve kat adedinin ve bina yüksekliğinin, her kademenin kendi içinde değerlendirilmesi zorunludur. (13) Maliklerinin talebi üzerine mevcut bitişik parsellerde, uygulamayı kolaylaştırmak ve birbirleri ile olan sınırlarının düzeltilmesine yönelik ifraz ve tevhit işlemlerinde, parsel sayısı değiştirilmemek kaydıyla, bu Yönetmelikte bahsedilen asgari ifraz şartları aranmaz. (14) Uygulama imar planı ile farklı kat adedi veya yükseklik getirilmiş imar parselleri tevhit edildiği takdirde tevhit edilen parsellere verilen yükseklik değerleri aşılamaz, tevhit edilen parsellerin kesiştiği sınırda plan kararına uygun kademe yapılır. Parsele ilişkin hükümler

Riskli yapının bulunduğu parsel ifraz edilirse yalnız riskli yapının tekabül ettiği parsel veya parseller Kanun kapsamında değerlendirilir. Riskli yapı şerhi diğer parsellerden kaldırılır.

Tapu harç ve ücret muafiyeti

Riskli yapının bulunduğu parselin boş parsellerle tevhit edilerek uygulamada bulunulması veya bu parselin yapılaşma hakkının imar hakkı aktarımı ile başka bir parsele taşınması durumunda, tapu harç ve ücret muafiyetlerinden; riskli yapının bulunduğu parselin alanının tevhit neticesinde oluşan veya imar hakkı transferi yapılan yeni parselin alanına oranı nispetinde yararlanılır.

Yeni yapının başka parselde yapılması

Uygulama alanında zeminden kaynaklanan sebeplerle, herhangi bir afet riski nedeniyle veya mevzuata göre yapılaşma hakkının bulunmaması nedeniyle yeni yapı yapılması mümkün değilse, yapının yerine yapılacak yeni yapı uygulama alanı dışındaki başka bir parselde yapılabilir.

Riskli yapının bulunduğu parselin yapılaşma hakkı imar hakkı aktarımıyla başka parsele taşınırsa yeni parseldeki uygulamaların Kanun kapsamında yürütülmesi iki şarta bağlıdır. Maliklerin tamamı aynı parselde şuyulandırılmalı ve bu parseldeki diğer malikler muvafakat etmelidir.

Kanundan doğan hakların uygulama alanı dışındaki parselde kullanılacağına dair, uygulama alanının bulunduğu ildeki müdürlükten yazı alınır. Müdürlük bu yazıyı ilgili belediyelere ve tapu müdürlüklerine bildirir.

Dava, fesih ve ortaklığın giderilmesi

6306 sayılı Kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlere karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde dava açılabilir. Dava, 6 Ocak 1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre açılır. Kanun'un 6. maddesinin 9. fıkrasının ikinci cümlesi Anayasa Mahkemesinin E.2012/87, K.2014/41 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.

Oy birliği veya salt çoğunluk kararıyla anlaşma sağlandıktan sonra müteahhitten kaynaklanan nedenle bir yıl içinde yeni yapının yapım işine başlanmayabilir. Yapım işi belirli bir seviyede durmuş ve en az altı aydır projenin bitirilmesini gerektirecek seviyede ekip ve ekipmanla sürdürülmüyor da olabilir. Bu hâllerde hisseleri oranında maliklerin salt çoğunluğu sözleşmelerin feshi için karar alabilir. Başkanlığın tespiti ve otuz günlük ihtardan sonra sözleşmeler resen feshedilmiş sayılır. Feshe kadar yapılan işlerde genel hukuk hükümleri uygulanır.

Yıkımdan sonra arsa hâline gelen taşınmazda 4721 sayılı Kanun hükümlerine göre ortaklığın giderilmesi davası açılabilir. Davanın açılmış olması, 6306 sayılı Kanun kapsamında hisseler oranında salt çoğunlukla karar alınmasına ve bu karara göre işlem yapılmasına engel olmaz.

Teminat, yetki ve yürürlük

Geçici 5. madde, 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren düzenlenen yapı ruhsatları kapsamında verilen teminatları kapsar. Yapı müteahhidinin talebi hâlinde teminatlar, 13. maddenin dokuzuncu fıkrasının (c) bendindeki değişen yüzde 6 teminat oranına göre yeniden düzenlenir. Yeniden düzenleme talebe bağlıdır.

Yönetmeliğin 22. maddesindeki Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ibaresi Kentsel Dönüşüm Başkanı olarak değiştirilmiştir. Yönetmeliğe Ek-12 ve Ek-13 eklenmiştir. Değişiklik yayımı tarihinde yürürlüğe girer ve hükümlerini Kentsel Dönüşüm Başkanı yürütür.

Sık sorulan sorular

Riskli yapı yıkılınca şerh hangi işlemle kalkar

Şerh kendiliğinden kalkmaz. Yıkıma ilişkin belgelere dayanılarak ilgililerin talebi veya Başkanlık ya da idarenin bildirimi üzerine tapu müdürlüğünce terkin edilir. Terkinden sonra taşınmazın Kanun kapsamında olduğuna dair belirtme yapılır ve parseldeki uygulamalar Kanun kapsamında sürer.

Yeni uygulama kararı için yapının yıkılması gerekir mi

Uygulama Yönetmeliğinin 15. maddesinin ikinci fıkrası salt çoğunluk kararı için yapıların yıkılmış olması şartını aramamaktadır. Bununla birlikte 6306 sayılı Kanun'un 6. maddesinin birinci fıkrası, riskli yapılarda belirli işlemlerin yıkımdan önce kararlaştırılabileceğini düzenlemektedir. Bu iki düzenleme arasındaki kapsam sınırının somut uygulamada değerlendirilmesi gerekebilir.

Toplantı ilanı ne zaman tebliğ edilmiş sayılır

İlanın son günü tebliğ edilmiş sayılır. Toplantı ve karar en az salt çoğunlukla oluşur; karar imzalanarak tutanağa bağlanır.

Karara katılmayan pay nasıl satılır

On beş gün içinde teklif incelenmez veya kabul edilmezse pay, Başkanlıkça belirlenecek rayiçten az olmamak üzere anlaşan paydaşlara açık artırmayla satılır. Satış gerçekleşmezse riskli alan ve rezerv yapı alanında bedel proje yürütücüsünce ödenerek satın alma gerçekleşir; dönüşümün maliklerce yürütüldüğü alanlarda ise satış yapılıncaya kadar öncelikle diğer paydaşlara satış tekrarlanır. Riskli yapılarda anlaşmayı kabul eden üçüncü kişilere satış yapılıncaya kadar satış işlemi tekrarlanır.

Satış sürecindeki tebligat nasıl yapılır

Başkanlık veya idare, evrakı e-Devlet kapısından bildirir ve ilgili muhtarlıkta on beş gün ilan eder. Tapuya elektronik tebligat adresini bildiren maliklere bu adres üzerinden tebligat yapılır. İlanın son günü tebligat yapılmış sayılır.

Ruhsat başvurusundan önce satış için başvurmak gerekir mi

Evet. Salt çoğunluk kararına dayalı yapı ruhsatı başvurusundan önce karar ve teklif katılmayan maliklere bildirilmiş olmalı ve hisselerinin satışı için müdürlüğe veya yetkili idareye başvurulmuş olmalıdır.

Boş parsel riskli yapı parseliyle nasıl birleştirilir

Bitişiğindeki veya arasındaki boş parselin riskli yapı parseliyle tevhit edilerek birlikte değerlendirilebilmesi için, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 7. maddesinin üçüncü fıkrasının saklı tuttuğu hüküm dışında, boş parseldeki bütün maliklerin oybirliği gerekir. Tevhit sonrasında oluşan parseldeki uygulamaya hisseler oranında salt çoğunlukla karar verilir.

Yeni yapı başka parselde yapılabilir mi

Zemin, afet riski veya yapılaşma hakkının bulunmaması nedeniyle uygulama alanında yeni yapı mümkün değilse başka parselde yapılabilir. İmar hakkı aktarımında maliklerin tamamının aynı parselde şuyulandırılması ve diğer maliklerin muvafakati aranır.

İdari işleme karşı dava süresi nedir

Tebliğ tarihinden itibaren otuz gündür. Dava, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre açılır. Kanun'un 6. maddesinin 9. fıkrasının ikinci cümlesi Anayasa Mahkemesinin E.2012/87, K.2014/41 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.

Ortaklığın giderilmesi davası salt çoğunluğu durdurur mu

Durdurmaz. Yıkım sonrası arsa hâline gelen taşınmazda ortaklığın giderilmesi davası açılabilir; ancak bu dava salt çoğunlukla karar alınmasına ve karara göre işlem yapılmasına engel olmaz.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu