6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un 6. maddesi ile Uygulama Yönetmeliğinde yapılan değişiklik; riskli yapı şerhinin terkinini, hisseler oranında salt çoğunlukla karar verilmesini, karara katılmayanların arsa paylarının satılmasını, yapı ruhsatından önceki işlemleri, tevhit ve ifrazı, yeni yapının başka parselde yapılmasını, kamulaştırmayı ve idari işleme karşı dava süresini düzenler. Değişiklik 4 Şubat 2026 tarihli ve 33158 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmış, yayımı tarihinde yürürlüğe girmiş ve hükümlerini Kentsel Dönüşüm Başkanı yürütmüştür. Değiştirilen yönetmelik, 15 Aralık 2012 tarihli ve 28498 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
Riskli yapı şerhinin terkini
Uygulama Yönetmeliğinin 8. maddesinin dokuzuncu fıkrasına göre riskli yapı yıkılıp taşınmaz arsa hâline geldikten sonra tapu kütüğünün beyanlar hanesindeki riskli yapı şerhi terkin edilir. Terkin, yıkıma ilişkin belgelere dayanılarak ilgililerin talebi üzerine veya Başkanlık ya da idarenin bildirimi üzerine ilgili tapu müdürlüğünce yapılır.
Şerhin terkininden sonra aynı beyanlar hanesine taşınmazın 6306 sayılı Kanun kapsamında olduğuna dair belirtme yapılır. Parselde yapılacak iş, işlem ve uygulamalar bu Kanun kapsamında yürütülür.
Salt çoğunlukla karar verilecek işlemler
Uygulama Yönetmeliğinin 15. maddesinin ikinci fıkrası, riskli alan ve rezerv yapı alanında uygulama yapılan etap veya ada ile riskli yapıların bulunduğu parselleri kapsar. Tevhit, münferit veya birleştirilerek uygulama, imar adası bazında uygulama, ifraz, taksim, terk, ihdas, tapuya tescil, yeniden bina yaptırılması, payların satışı, kat karşılığı, hasılat paylaşımı ve diğer yeniden değerlendirme usullerine hisseleri oranında paydaşların salt çoğunluğuyla karar verilir. Bu kararlar için yapıların yıkılmış olması şartı aranmaz; karar verilirken kişilerin yapının paydaşı olup olmadığına da bakılmaz.
6306 sayılı Kanun'un 6. maddesinin birinci fıkrası, riskli yapılarda ve bu yapıların bulunduğu parsellerde yeniden bina yaptırılması, payların satışı, kat karşılığı veya hasılat paylaşımı ve diğer usullerle yeniden değerlendirme için hisseler oranında salt çoğunluk ölçüsünü öngörür. Kanun bu kararda yapının paydaşı olup olmama ayrımının gözetilmeyeceğini belirtir. Kanun metninde söz konusu kararların yapılar yıktırılmadan önce alınabileceği açıkça düzenlenmiştir; Uygulama Yönetmeliğinin aynı işlemlere ilişkin ikinci fıkrası ise yıkılmış olma şartı aramaz. Bu iki düzenleme arasındaki kapsam sınırı uygulamada belirleyici olabilir.
6306 sayılı AFET RİSKİ ALTINDAKİ ALANLARIN DÖNÜŞTÜRÜLMESİ HAKKINDA KANUN m. 6Kaynağı aç
Toplantı çağrısı ve kararın bildirilmesi
Riskli yapı parsellerinde yeni uygulamalar için maliklerden birinin istemiyle bütün malikler toplantıya çağrılır. Toplantının yeri ve zamanı Ek-12'deki form doldurularak bildirilir. Bildirim, ilgili muhtarlıkta on beş gün ilan edilerek yapılır. Riskli yapı henüz yıkılmamışsa aynı on beş günlük ilan bina kapısında veya duyuru panosunda da yapılabilir. Bu ilan yolları yerine bildirim noter aracılığıyla da yapılabilir.
İlan yoluyla yapılan bildirimde toplantının yeri ve zamanı, ilanın son günü bütün paydaşlara tebliğ edilmiş sayılır. Toplantı, hisseleri oranında paydaşların en az salt çoğunluğuyla yapılır. En az salt çoğunlukla alınan karar taraflarca imzalanarak tutanağa bağlanır.
Karara katılmayanlara, alınan karar ile anlaşma şartlarını içeren teklif veya teklifin görülebileceği yer bildirilir. Tapuya elektronik tebligat adresi bildirenlere bildirim bu adres üzerinden yapılır. Adres bildirmeyenlere noter yoluyla ya da riskli yapılarda Ek-8, riskli alan ve rezerv yapı alanlarında Ek-10 formu doldurularak ilgili muhtarlıkta on beş gün ilanla bildirim yapılır. Elektronik yolla yapılan bildirim, muhatabın elektronik adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Muhtarlık ilanında ise ilanın son günü bildirim yapılmış sayılır.
Kanun'un 6. maddesinin birinci fıkrası, salt çoğunlukla karar alan maliklerin karar ve anlaşma şartlarını içeren teklifi veya teklifin inceleneceği yeri katılmayan maliklere bildirmesini düzenler. Bu bildirimde ayrıca, bildirimin yapıldığı veya yapılmış sayıldığı tarihten itibaren on beş gün içinde teklifin incelenmemesi ya da aynı süre içinde teklifin kabul edilmemesi hâlinde arsa paylarının Kanun kapsamında satılacağı da bildirilir. Muhtarlık ilanında son ilan günü bildirim yapılmış sayılır; tapuya elektronik tebligat adresi bildirmiş olanlara bu adres üzerinden de tebligat yapılır.
Karara katılmayan payın satışı
On beş gün içinde teklifin incelenmemesi veya salt çoğunluk kararı ile teklifin kabul edilmemesi hâlinde arsa payı, Başkanlıkça tespit edilecek veya ettirilecek rayiç değerden az olmamak üzere anlaşma sağlayan diğer paydaşlara açık artırma usulüyle satılır. Kanun'un 6. maddesinin birinci fıkrası da katılmayanların arsa paylarının, Başkanlıkça rayiç değeri tespit ettirilerek ve bu değerden az olmamak üzere anlaşma sağlayan diğer paydaşlara açık artırmayla satılacağını düzenler.
Paydaşlara satış gerçekleşmezse sonuç, taşınmazın niteliğine göre ayrılır. Riskli alan ve rezerv yapı alanlarında paylar, tespit edilen rayiç bedel dönüşüm projesini gerçekleştirecek Başkanlık, idare veya TOKİ tarafından ödenerek satın alınır. Dönüşüm projesinin maliklerce yürütüldüğü alanlarda ise satış yapılıncaya kadar öncelikle diğer paydaşlara satış işlemi tekrarlanır. Riskli yapılarda anlaşma sağlayan diğer paydaşlara veya bu paydaşların kararıyla yapılan anlaşmaya uyularak işlem yapılmasını kabul eden üçüncü kişilere satış yapılıncaya kadar satış işlemi tekrarlanır.
Arsa payı satış sürecinde Başkanlık veya idare tarafından yapılacak tebligatlar, tebliğ olunacak evrakın e-Devlet kapısı üzerinden bildirilmesi ve ilgili muhtarlıkta on beş gün ilan edilmesiyle yapılır. Tapuya elektronik tebligat adresini bildiren maliklere bu adres üzerinden tebligat yapılır. Muhtarlıkta yapılan ilanın son günü tebligat yapılmış sayılır. Bu yöntem, salt çoğunluğun katılmayan maliklere yaptığı ilk teklif bildirimiyle aynı işlem değildir.
Yapı ruhsatından önce aranan işlemler
Kanun'un 6. maddesinin birinci fıkrasına göre hisseler oranındaki salt çoğunluk kararına dayanılarak yapı ruhsatı başvurusu yapılmadan önce iki işlem gerekir. Karar ve anlaşma şartlarını içeren teklif ya da teklifin incelenebileceği yer, katılmayan maliklere Yönetmeliğin 15. maddesinin ikinci fıkrasındaki yöntemle tebliğ edilmiş olmalıdır. Bu maliklerin hisselerinin 15/A maddesi uyarınca satışı için müdürlüğe veya yetki devri yapılmışsa idareye başvurulmuş olmalıdır.
Müdürlük veya yetki devri yapılmış idare, satış dosyası üzerindeki ön incelemede salt çoğunluğun sağlanıp sağlanmadığını ve tebligat işlemlerinin tamamlanıp tamamlanmadığını değerlendirir. Bu hususları içeren yazı, istem üzerine yapı ruhsatını düzenleyecek idareye veya ilgili birime gönderilir.
15/A maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan 'Maliklerin' ibaresinden sonra 'toplantıya davet edildiğine dair belgeler, toplantının yapıldığına dair tutanak, maliklerin' ibaresi eklenmiştir.
İlk satışta anlaşma sağlayan paydaşlar hisseyi satın almazsa sonraki satışlar yine salt çoğunluğun talebine bağlıdır. Satışın yeri, tarihi ve saati müdürlükçe belirlendikten sonra Ek-13 formu düzenlenir. Form, müdürlüğün veya idarenin yayın araçlarıyla ve ilan panosunda on beş gün ilan edilir; bütün maliklere e-Devlet kapısı üzerinden bildirilir.
Yıkımdan sonra satış ve kamulaştırma
Kanun'un 6. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, üzerindeki riskli bina yıkıldıktan sonra arsa hâline gelen taşınmazın satışına karar verilirse bu satışın öncelikle Başkanlığa veya Bakanlığın bağlı ya da ilgili kuruluşlarına veyahut idareye veya TOKİ'ye teklif edilmesi gerekir.
Dönüşüm projesini gerçekleştiren Başkanlık, idare veya TOKİ uygun görürse, Kanun'un 6. maddesinin birinci fıkrası uyarınca arsa payları satın alınanlarla Yönetmeliğin 14. maddesi çerçevesinde konut veya işyeri sözleşmesi yapılabilir. Hüküm, sözleşmenin yapılmasını zorunlu bir sonuç olarak düzenlemez.
Kanun'un 6. maddesinin ikinci fıkrasına göre, üzerindeki bina yıkılmış olan arsanın maliklerine yapılan tebligatı izleyen otuz gün içinde salt çoğunlukla anlaşma sağlanamazsa gerçek kişilerin veya özel hukuk tüzel kişilerinin mülkiyetindeki taşınmazlar için Başkanlık, TOKİ veya idare acele kamulaştırma yoluna da gidebilir.
Bu Kanun uyarınca yapılacak kamulaştırmalar, 4 Kasım 1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 3. maddesinin ikinci fıkrasındaki iskân projelerinin gerçekleştirilmesi amaçlı kamulaştırma sayılır. İlk taksit ödemesi, bu fıkraya göre belirlenen tutarların beşte biri oranında yapılır.
Tevhit, ifraz ve boş parseller
Üzerindeki yapıların tamamı riskli yapı olarak tespit edilmişse, tevhidi mümkün birden fazla parselin tevhidine her parselde ayrı ayrı, sahip olunan hisseler oranında paydaşların salt çoğunluğuyla karar verilir. Taksim, terk, ihdas ve tapuya tescil işlemleri için de aynı şekilde her parselde hisseler oranında salt çoğunluk aranır.
Riskli yapı parselleriyle birlikte değerlendirilecek bitişik veya aradaki yapılaşmamış boş parsellerin tevhit edilerek birlikte değerlendirilebilmesi için Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 7. maddesinin üçüncü fıkrası saklı olmak üzere, anılan boş parsellerdeki bütün maliklerin oybirliğiyle karar alması gerekir. Tevhit tamamlandıktan sonra oluşan parseldeki uygulamaya, bu parseldeki hisseler oranında paydaşların salt çoğunluğuyla karar verilir.
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 7. maddesinin üçüncü fıkrası, mevcut hâliyle yapılaşmaya elverişli olmayan parselleri düzenler. İlgili idarenin tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde malikler kendi aralarında anlaşamazsa idare resen tevhit ve ifraz yapmaya yetkilidir.
23722 sayılı PLANLI ALANLAR İMAR YÖNETMELİĞİ m. 7Kaynağı aç
Riskli yapının bulunduğu parsel ifraz edilirse yalnız riskli yapının tekabül ettiği parsel veya parseller Kanun kapsamında değerlendirilir. Riskli yapı şerhi diğer parsellerden kaldırılır.
Tapu harç ve ücret muafiyeti
Riskli yapının bulunduğu parselin boş parsellerle tevhit edilerek uygulamada bulunulması veya bu parselin yapılaşma hakkının imar hakkı aktarımı ile başka bir parsele taşınması durumunda, tapu harç ve ücret muafiyetlerinden; riskli yapının bulunduğu parselin alanının tevhit neticesinde oluşan veya imar hakkı transferi yapılan yeni parselin alanına oranı nispetinde yararlanılır.
Yeni yapının başka parselde yapılması
Uygulama alanında zeminden kaynaklanan sebeplerle, herhangi bir afet riski nedeniyle veya mevzuata göre yapılaşma hakkının bulunmaması nedeniyle yeni yapı yapılması mümkün değilse, yapının yerine yapılacak yeni yapı uygulama alanı dışındaki başka bir parselde yapılabilir.
Riskli yapının bulunduğu parselin yapılaşma hakkı imar hakkı aktarımıyla başka parsele taşınırsa yeni parseldeki uygulamaların Kanun kapsamında yürütülmesi iki şarta bağlıdır. Maliklerin tamamı aynı parselde şuyulandırılmalı ve bu parseldeki diğer malikler muvafakat etmelidir.
Kanundan doğan hakların uygulama alanı dışındaki parselde kullanılacağına dair, uygulama alanının bulunduğu ildeki müdürlükten yazı alınır. Müdürlük bu yazıyı ilgili belediyelere ve tapu müdürlüklerine bildirir.
Dava, fesih ve ortaklığın giderilmesi
6306 sayılı Kanun uyarınca tesis edilen idari işlemlere karşı tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde dava açılabilir. Dava, 6 Ocak 1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre açılır. Kanun'un 6. maddesinin 9. fıkrasının ikinci cümlesi Anayasa Mahkemesinin E.2012/87, K.2014/41 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.
Oy birliği veya salt çoğunluk kararıyla anlaşma sağlandıktan sonra müteahhitten kaynaklanan nedenle bir yıl içinde yeni yapının yapım işine başlanmayabilir. Yapım işi belirli bir seviyede durmuş ve en az altı aydır projenin bitirilmesini gerektirecek seviyede ekip ve ekipmanla sürdürülmüyor da olabilir. Bu hâllerde hisseleri oranında maliklerin salt çoğunluğu sözleşmelerin feshi için karar alabilir. Başkanlığın tespiti ve otuz günlük ihtardan sonra sözleşmeler resen feshedilmiş sayılır. Feshe kadar yapılan işlerde genel hukuk hükümleri uygulanır.
Yıkımdan sonra arsa hâline gelen taşınmazda 4721 sayılı Kanun hükümlerine göre ortaklığın giderilmesi davası açılabilir. Davanın açılmış olması, 6306 sayılı Kanun kapsamında hisseler oranında salt çoğunlukla karar alınmasına ve bu karara göre işlem yapılmasına engel olmaz.
Teminat, yetki ve yürürlük
Geçici 5. madde, 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren düzenlenen yapı ruhsatları kapsamında verilen teminatları kapsar. Yapı müteahhidinin talebi hâlinde teminatlar, 13. maddenin dokuzuncu fıkrasının (c) bendindeki değişen yüzde 6 teminat oranına göre yeniden düzenlenir. Yeniden düzenleme talebe bağlıdır.
Yönetmeliğin 22. maddesindeki Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ibaresi Kentsel Dönüşüm Başkanı olarak değiştirilmiştir. Yönetmeliğe Ek-12 ve Ek-13 eklenmiştir. Değişiklik yayımı tarihinde yürürlüğe girer ve hükümlerini Kentsel Dönüşüm Başkanı yürütür.
Sık sorulan sorular
Riskli yapı yıkılınca şerh hangi işlemle kalkar
Şerh kendiliğinden kalkmaz. Yıkıma ilişkin belgelere dayanılarak ilgililerin talebi veya Başkanlık ya da idarenin bildirimi üzerine tapu müdürlüğünce terkin edilir. Terkinden sonra taşınmazın Kanun kapsamında olduğuna dair belirtme yapılır ve parseldeki uygulamalar Kanun kapsamında sürer.
Yeni uygulama kararı için yapının yıkılması gerekir mi
Uygulama Yönetmeliğinin 15. maddesinin ikinci fıkrası salt çoğunluk kararı için yapıların yıkılmış olması şartını aramamaktadır. Bununla birlikte 6306 sayılı Kanun'un 6. maddesinin birinci fıkrası, riskli yapılarda belirli işlemlerin yıkımdan önce kararlaştırılabileceğini düzenlemektedir. Bu iki düzenleme arasındaki kapsam sınırının somut uygulamada değerlendirilmesi gerekebilir.
Toplantı ilanı ne zaman tebliğ edilmiş sayılır
İlanın son günü tebliğ edilmiş sayılır. Toplantı ve karar en az salt çoğunlukla oluşur; karar imzalanarak tutanağa bağlanır.
Karara katılmayan pay nasıl satılır
On beş gün içinde teklif incelenmez veya kabul edilmezse pay, Başkanlıkça belirlenecek rayiçten az olmamak üzere anlaşan paydaşlara açık artırmayla satılır. Satış gerçekleşmezse riskli alan ve rezerv yapı alanında bedel proje yürütücüsünce ödenerek satın alma gerçekleşir; dönüşümün maliklerce yürütüldüğü alanlarda ise satış yapılıncaya kadar öncelikle diğer paydaşlara satış tekrarlanır. Riskli yapılarda anlaşmayı kabul eden üçüncü kişilere satış yapılıncaya kadar satış işlemi tekrarlanır.
Satış sürecindeki tebligat nasıl yapılır
Başkanlık veya idare, evrakı e-Devlet kapısından bildirir ve ilgili muhtarlıkta on beş gün ilan eder. Tapuya elektronik tebligat adresini bildiren maliklere bu adres üzerinden tebligat yapılır. İlanın son günü tebligat yapılmış sayılır.
Ruhsat başvurusundan önce satış için başvurmak gerekir mi
Evet. Salt çoğunluk kararına dayalı yapı ruhsatı başvurusundan önce karar ve teklif katılmayan maliklere bildirilmiş olmalı ve hisselerinin satışı için müdürlüğe veya yetkili idareye başvurulmuş olmalıdır.
Boş parsel riskli yapı parseliyle nasıl birleştirilir
Bitişiğindeki veya arasındaki boş parselin riskli yapı parseliyle tevhit edilerek birlikte değerlendirilebilmesi için, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 7. maddesinin üçüncü fıkrasının saklı tuttuğu hüküm dışında, boş parseldeki bütün maliklerin oybirliği gerekir. Tevhit sonrasında oluşan parseldeki uygulamaya hisseler oranında salt çoğunlukla karar verilir.
Yeni yapı başka parselde yapılabilir mi
Zemin, afet riski veya yapılaşma hakkının bulunmaması nedeniyle uygulama alanında yeni yapı mümkün değilse başka parselde yapılabilir. İmar hakkı aktarımında maliklerin tamamının aynı parselde şuyulandırılması ve diğer maliklerin muvafakati aranır.
İdari işleme karşı dava süresi nedir
Tebliğ tarihinden itibaren otuz gündür. Dava, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre açılır. Kanun'un 6. maddesinin 9. fıkrasının ikinci cümlesi Anayasa Mahkemesinin E.2012/87, K.2014/41 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.
Ortaklığın giderilmesi davası salt çoğunluğu durdurur mu
Durdurmaz. Yıkım sonrası arsa hâline gelen taşınmazda ortaklığın giderilmesi davası açılabilir; ancak bu dava salt çoğunlukla karar alınmasına ve karara göre işlem yapılmasına engel olmaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

