6222 Sayılı Kanun ve Güvenlik Rejiminin Kapsamı
31 Mart 2011 tarihinde kabul edilen ve 14 Nisan 2011 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun; spor müsabakalarının öncesinde, esnasında ve sonrasında alınacak güvenlik tedbirlerini, görevli kurumları, kulüplerin yasal sorumluluklarını ve ihlallere uygulanacak yaptırımları düzenler. Kanun, spor müsabakalarında düzenin ve can güvenliğinin sağlanmasına yönelik genel bir güvenlik rejimi oluşturur.
6222 sayılı Kanun kapsamında güvenlik ve koruma alanı yalnızca stadyum veya salon içiyle sınırlı değildir. Spor alanları ile bu alanların çevresi, taraftarların toplandığı yerler, müsabaka yerine gidiş ve geliş güzergâhları ile spor kulüplerinin kamp yaptığı yerler kanuni güvenlik koruması altındadır.
Kanuni sistematiğe göre müsabaka alanı ile spor alanı kavramları farklı kapsamlara sahiptir. Müsabaka alanı, karşılaşmanın gerçekleştirildiği yer ile sporculara ve görevlilere tahsis edilen bölümleri ifade eder. Spor alanı ise müsabakaların veya antrenmanların gerçekleştirildiği alanlar ile bu alanlarla bağlantılı güvenlik çevresini içine alır.
Spor Güvenlik Kurullarının Yapısı ve Görevleri
6222 sayılı Kanun'un 4. maddesi doğrultusunda spor güvenliğinin temini için il ve ilçe seviyesinde spor güvenlik kurulları teşkil edilir. İl spor güvenlik kurulu; vali veya vazifelendireceği yardımcısının riyasetinde toplanır. Heyet yapısında yerel idare, jandarma ve emniyet birimleri, gençlik ve spor, sağlık ile milli eğitim müdürlüklerinin idarecileri, ilgili federasyon ile amatör spor kulüpleri konfederasyonu temsilcileri yer alır. Bunun yanında vali tarafından seçilen bir hukukçu, stat güvenliğinden mesul kulüp yönetim kurulu üyeleri ve ihtiyaç halinde davet edilecek kamu ve basın temsilcileri kurula katılır.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 4Kaynağı aç
İlçe spor güvenlik kurulu, kaymakamın başkanlığında il spor güvenlik kurulunda yer alan kurum ve kuruluşların ilçedeki temsilcileri, kaymakam tarafından belirlenecek bir hukukçu, varsa farklı spor kulüplerine mensup stat güvenliğinden sorumlu yönetim kurulu üyesi ve lüzumu halinde davet edilecek temsilcilerden meydana gelir.
İl ve ilçe spor güvenlik kurulları; güvenlik amacıyla teknik altyapının kurulmasını, güvenlik kameralarının yerleştirileceği yerlerin ve sayılarının belirlenmesini, fiziki engellerin konulmasına veya kaldırılmasına karar verilmesini koordine eder. Ayrıca spor kulüplerinin müsabaka ve seyir alanlarında bulundurmakla yükümlü olduğu özel güvenlik görevlilerinin sayısı, görev alacakları yerler ve görev saatleri de bu kurulların yetkisi dahilindedir.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 5Kaynağı aç
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 7Kaynağı aç
İlgili yönetmelik hükümleri uyarınca spor tesisleri; yangın güvenliği, ilk yardım donanımları, yapı dayanıklılığı, tahliye güzergâhları ve acil aydınlatma sistemleri yönünden denetime tabi tutulur. Profesyonel futbol müsabakaları ile basketbol ve voleybolun en üst kademelerindeki ligler başlamadan önce bu incelemeler tamamlanır. Yapılan denetimde noksanlık bulunmaması durumunda spor alanı güvenlik sertifikası tasdik edilir; tespit edilen eksiklikler giderilmedikçe alanda karşılaşma yapılmasına izin verilmez.
Spor Kulüplerinin Yükümlülükleri ve Tesis Güvenlik Standartları
6222 sayılı Kanun'un 5. maddesi uyarınca ev sahibi spor kulüpleri; müsabaka ve seyir alanlarında sağlık ve güvenliğin teminine, ayrıca karşılaşmanın gerçekleştirileceği tesiste konuk takım seyircilerine bağımsız bir bölüm tahsis edilerek taraftarlar arasında temas yaşanmamasına yönelik olarak ilgili spor federasyonları ile uluslararası federasyonların belirlediği tedbirleri almakla yükümlüdür. Spor kulüpleri, müsabaka güvenliğinin tesisi amacıyla il veya ilçe spor güvenlik kurullarının kendileri hakkında aldığı kararları da yerine getirmek zorundadır.
Seyirci ile müsabakanın yapıldığı yer arasına; seyri engellemeyecek biçimde ve bağlı bulunulan uluslararası federasyon talimatlarına uygun olarak tel, duvar, bariyer ve benzeri fiziki engeller konulabilir. Tesis edilen fiziki engeller, ilgili spor güvenlik biriminin görüşü alınarak il veya ilçe spor güvenlik kurulu kararıyla kaldırılabilir.
İlgili yönetmelik düzenlemeleri çerçevesinde kulüpler, her spor alanına özgü bir güvenlik planı hazırlamakla mükelleftir. İlgili federasyon ile spor güvenlik biriminin normlarına göre kamu kurumlarıyla koordineli olarak tanzim edilen bu plan, spor güvenlik kurulunun onay vermesiyle yürürlüğe girer.
Seyir alanlarında seyircilerin oturma yerleri numaralandırılır ve bilet satışları koltuk numarasıyla ilişkilendirilir. İlgili federasyon ve İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Bakanlıkça karar verilmesi halinde biletler ayakta seyretmeye uygun numaralı alanla da ilişkilendirilebilir. Seyir alanlarına kapasitenin üzerinde veya biletsiz seyirci alınması yasaktır. Tahliye alanlarının boş bırakılması, seyircilerin yerlerine yönlendirilmesi ve sponsor biletlerinin denetimi kulübün sorumluluğundadır.
Futbolda en üst iki lig ile basketbol, voleybol ve hentbol branşlarının en üst liglerindeki kulüpler, güvenlik kameraları ve teknik donanımları kendi kullanımındaki alanlarda kurmakla yükümlüdür. Futbolda en üst iki ligde ve diğer branşlardaki uluslararası spor müsabakalarında, ev sahibi ve misafir takım için ayrı ayrı olmak üzere azami yirmi kişi kapasiteli en az iki bekletme odasının ve kameralar ile anons sistemlerinin yönetildiği kontrol odalarının oluşturulması mecburidir.
Müsabaka ve seyir alanları ile çevresinde; sokulması yasak eşyalar, yasak davranışlar ve elektronik takibin yapıldığı hususunda uyarı levhalarına yer verilir. Bu levhaların asılması yükümlülüğü alanı kullanan spor kulübüne aittir. Öte yandan elektronik kart amacıyla toplanan kişisel veriler, kanun kapsamındaki faaliyet alanıyla sınırlı olarak paylaşılabilir ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu hükümlerine aykırı biçimde işlenemez.
Güvenlik Teşkilatı, Eşgüdüm ve Özel Güvenliğin Yetki Sınırları
Profesyonel spor dallarındaki müsabakalara katılan kulüpler ile basketbol en üst ligindeki spor kulüpleri; genel kolluk ile birlikte görev yapmak üzere güvenliği sağlamaya yetecek sayıda özel güvenlik görevlisini müsabaka öncesinden seyirci ve sporcuların tahliyesine kadar alanda bulundurmakla yükümlüdür. Müsabakada görev yapacak özel güvenlik görevlilerinin kimlik bilgileri, müsabaka başlangıç saatinden en geç kırk sekiz saat önce ilgili kolluk birimine bildirilir.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 6Kaynağı aç
Spor alanlarında görev yapan özel güvenlik görevlileri 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun kapsamındaki yetkilere sahiptir. Ancak 6222 sayılı Kanun'un 6. maddesinin açık hükmü gereğince, bu kanundan doğan görevlerini yerine getirirken özel güvenlik görevlilerinin ateşli silah taşımaları yasaktır.
Müsabaka ve seyir alanlarında genel kolluk ile özel güvenlik personeli, müsabaka güvenlik amiri veya yardımcısının sevk ve idaresinde eş zamanlı vazife görür. Güvenlik amiri, gerekli bulduğu hallerde tribünlerdeki genel kolluk gücünün sayısını artırma yetkisini haizdir. Spor müsabakaları öncesinde amirin idaresinde emniyete ilişkin eşgüdüm toplantısı tertip edilir; bu toplantının düzenleneceği karşılaşmalar, heyete katılacak kişiler ve diğer usuli detaylar ise yönetmelik hükümlerince belirlenir.
Yasak Maddeler, Üst Aramaları ve Biletleme Usulleri
6222 sayılı Kanun'un 12. maddesi kapsamında; spor karşılaşması, seyir, antrenman mahallerine ve takımlarla seyircilerin topluca seyahat ettiği vasıtalara ruhsatı bulunsa dahi ateşli silahların ya da taşınması yasak diğer silahların getirilmesi menedilmiştir. Kesmeye, ezmeye, berilemeye veya delmeye elverişli aletler ile yakıcı, patlayıcı, yanıcı ve parlayıcı unsurların, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin bu alanlara sokulması kanunen yasaktır. Bahsi geçen sahalarda alkollü içeceklerin temini, sokulması ve tüketimine yönelik kuralları belirleme yetkisi ise ilgili spor federasyonlarındadır.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 12Kaynağı aç
Müsabaka güvenliğinin temini amacıyla, genel kolluk görevlileri ile bunların gözetimindeki özel güvenlik personeli, mülki amirin yazılı emrine dayanarak spor alanına girişte izleyicilerin üzerini ve eşyalarını teknik cihazlarla veya gerektiğinde el ile kontrol edip arayabilir. Spor müsabakası öncesinde, esnasında ve sonrasında taraftarların üzeri ve eşyası 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun önleme araması hükümlerine göre aranabilir; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun adli aramaya ilişkin hükümleri saklıdır.
Futbolda en üst iki ligde biletler, Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen esaslar çerçevesinde elektronik sistem üzerinden oluşturulur. Müsabakalara giriş, ad, soyad, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası ve fotoğraf içeren elektronik kart ile gerçekleştirilir. Seyirden yasaklı olduğu tespit edilen şahıslara bilet satışı yapılamaz.
Seyirden Yasaklanma Kararları ve İdari Tedbirler
6222 sayılı Kanun'da tanımlanan veya kanunun yollama yaptığı suçlardan dolayı mahkûmiyet halinde hükümle birlikte spor müsabakalarını seyirden yasaklama güvenlik tedbirine hükmedilir. Bu tedbir, cezanın infazı tamamlandıktan itibaren bir yıl geçmesiyle sona erer. Ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi halinde de güvenlik tedbiri hükmün kesinleşmesinden itibaren bir yıl süreyle uygulanır. Seyirden yasaklama yaptırımına ikinci kez karar verildiğinde süre üç yıl, üçüncü kez karar verildiğinde ise beş yıl olarak işletilir. Bu kararlar 5352 sayılı Adli Sicil Kanunu hükümlerine göre kaydedilir.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 18Kaynağı aç
Kanun kapsamındaki fiillerden ötürü adli soruşturma başlatılması halinde, şüpheli şahıs hakkında seyirden yasaklama tedbiri derhal tatbik edilir. Cumhuriyet savcısı ya da mahkeme tarafından kaldırılmadığı müddetçe bu kısıtlama koruma tedbiri sıfatıyla sürdürülür. Koruma tedbiri vasfındaki seyirden men kararı; savcılık yahut mahkemenin kaldırma kararıyla, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesiyle ya da sanığın beraatine veya davanın düşmesine hükmedilmesi hallerinde derhal kaldırılır.
Alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde olduğu açıkça anlaşılan kişiler müsabaka, antrenman ve seyir alanlarına alınmaz. Bu alanlara giren ve dışarı çıkmamakta ısrar eden şahıslar zor kullanılarak dışarı çıkarılır ve bir yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklanır.
Seyirden yasaklanan kişilerin kayıtları elektronik bilgi bankasında saklanır ve bu şahısların karşılaşma ile antrenman alanlarına intikali önlenir. Hakkında tedbir kararı bulunan kişi yurt içinde olduğu takdirde, yasağa dayanak oluşturan fiilin gerçekleştiği müsabakada taraf olan ve mensubu bulunduğu kulübün maç günlerinde; karşılaşmanın başlama saatinde ve bu saatten bir saat sonra bulunduğu yere en yakın genel kolluk birimine bizzat müracaat etmekle mükelleftir.
Özel güvenlik görevlileri spor alanlarında ateşli silah taşıyabilir mi?
Hayır. 6222 sayılı Kanun'un 6. maddesi uyarınca özel güvenlik görevlilerinin bu kanundan doğan görevlerini ifa ederken ateşli silah taşımaları yasaktır.
Ruhsatlı ateşli silahlar spor müsabakalarına veya taşıma araçlarına sokulabilir mi?
Hayır. 6222 sayılı Kanun'un 12. maddesi kapsamında ruhsatlı dahi olsa ateşli silahların müsabaka, seyir, özel seyir ve antrenman alanları ile taraftarların toplu taşındığı araçlara sokulması kanunen yasaktır.
Seyirden yasaklama güvenlik tedbiri ne kadar süreyle uygulanır?
Seyirden yasaklanma tedbiri kural olarak cezanın infazından itibaren bir yıl geçerlidir. İkinci kez seyirden yasaklanma yaptırımına karar verilmesi durumunda üç yıl, üçüncü kez karar verilmesi durumunda ise beş yıl süreyle uygulanır.
Seyirden yasaklanan kişilerin kolluk birimlerine başvuru yükümlülüğü var mıdır?
Evet. Yurt içinde bulunan seyirden yasaklı kişi; yasağa konu eylemin tarafı ve taraftarı olduğu takımın karşılaşma günlerinde, müsabakanın başlangıç anında ve bu saatten bir saat sonra en yakın genel kolluk birimine başvurmak zorundadır.
Spor alanı güvenlik sertifikası onaylanmadan müsabaka yapılabilir mi?
Hayır. Profesyonel futbol ile basketbol ve voleybolun en üst liglerinde yapılan denetimlerde eksiklikler giderilmeden ve spor alanı güvenlik sertifikası onaylanmadan müsabaka yapılmasına izin verilmez.
Soruşturma aşamasında seyirden yasaklama tedbiri uygulanabilir mi?
Evet. 6222 sayılı Kanun kapsamındaki suçlardan soruşturma başlatılması halinde şüpheli hakkında seyirden yasaklama tedbiri derhal uygulamaya konulur ve kaldırılmadıkça koruma tedbiri olarak sürdürülür.
Alkol veya uyuşturucu madde etkisinde olan kişiler hakkında hangi işlem yapılır?
Alkol ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde etkisinde olduğu açıkça anlaşılanlar spor alanlarına alınmaz; alana girip çıkmamakta ısrar edenler zorla çıkarılır ve bir yıl süreyle seyirden yasaklanır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

