Spor karşılaşmalarında düzenin korunması, olayların meydana gelmesinden önce engellenmesine dayanır. 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun m. 1 uyarınca yasal düzenleme; müsabakaların öncesinde, esnasında veya sonrasında spor alanları ile çevrelerinde, taraftar topluluklarının toplandığı alanlarda yahut karşılaşma yerine gidiş ve dönüş güzergâhlarında şiddet ile düzensizliğin önüne geçilmesini amaçlar. Kanunun benimsediği yaklaşım, olaylar vuku bulmadan evvel koruyucu ve önleyici mekanizmaları harekete geçirmektir.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 1Kaynağı aç
İl ve İlçe Spor Güvenlik Kurullarının Teşkili ve Görev Alanı
6222 sayılı Kanun m. 4/1 uyarınca il spor güvenlik kurulu vali ya da belirleyeceği vali yardımcısının başkanlığında toplanır. Heyette belediye, il jandarma, il emniyet, gençlik ve spor, sağlık ile milli eğitim il müdürlüklerinin temsilcileri, ilgili federasyon ile amatör spor kulüpleri konfederasyonunun görevlileri bulunur. Ayrıca vali tarafından görevlendirilecek bir hukukçu, stat güvenliğinden mesul farklı kulüp yöneticisi ve gerek görüldüğünde toplantıya çağrılacak kamu ile basın temsilcileri kurula katılır.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 4Kaynağı aç
İlçelerde ise ilçe spor güvenlik kurulu, 6222 sayılı Kanun m. 4/2 gereğince kaymakam başkanlığında toplanır. Bu kurulda il spor güvenlik kurulunda sayılan kurum ve kuruluşların ilçedeki temsilcileri, kaymakam tarafından görevlendirilecek bir hukukçu, varsa farklı spor kulüplerine mensup stat güvenliğinden sorumlu yönetim kurulu üyesi ile davet edilecek kamu ve basın temsilcileri görev yapar.
İl spor güvenlik kurulları ayda bir olağan, lüzum halinde ise olağanüstü toplanarak mülki sınırlarda gerçekleştirilecek spor müsabakalarında güvenlik tedbirlerini tayin eder. Kurul; müsabaka alanlarının teknik altyapısının kurulmasını, kurumlar arası eş güdümü, hakaret ve taşkınlıkları önleyici önlemleri, seyirden yasaklı kişilerin girişinin engellenmesini, fiziki engellerin yerleştirilmesini veya kaldırılmasını, kamera yerlerinin ve özel güvenlik sayısının tespitini sağlar. Bunun yanı sıra alanların yangından korunma, ilk yardım, yapısal sağlamlık ve acil tahliye kapasiteleri denetlenerek uygun görülen yerler için güvenlik sertifikası onayı verilir.
Kulüplerin Stat Güvenliği ve Fiziki Altyapı Yükümlülükleri
6222 sayılı Kanun m. 5/1 uyarınca ev sahibi spor kulüpleri; müsabaka ve seyir alanlarında sağlık ve güvenliğe dair şartları yerine getirmekle, müsabakanın yapılacağı yerde konuk takım seyircilerine bağımsız bir bölüm tahsis etmekle ve taraftarlar arasında temas yaşanmasını önlemeye yönelik federasyonlarca belirlenen önlemleri almakla yükümlüdür. Spor kulüpleri, müsabaka güvenliğini sağlamak maksadıyla il veya ilçe spor güvenlik kurullarının kendileriyle ilgili aldığı kararları ifa etmek zorundadır.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 5Kaynağı aç
Seyir alanları ile oyun alanı arasına, müsabakanın izlenmesini engellemeyecek biçimde ve uluslararası federasyon talimatlarına uyularak tel, duvar veya bariyer gibi fiziki engeller konulabilir. Bu engeller, spor güvenlik biriminin görüşü alınarak il veya ilçe spor güvenlik kurulu kararıyla kaldırılabilir. Seyir alanlarında çocuklar ve engelliler için durumlarına elverişli yerler tahsis edilir; oturma alanları numaralandırılarak bilet satışları koltuk numarasıyla ilişkilendirilir. İlgili federasyon ile İçişleri Bakanlığının görüşü doğrultusunda Bakanlık onayıyla biletler ayakta seyredilebilecek numaralı alanlarla da ilişkilendirilebilir. Alanlara kapasite fazlası veya biletsiz izleyici alınamaz.
Futbol en üst iki liginde müsabaka giriş biletleri Hazine ve Maliye Bakanlığınca esasları belirlenen sistemle elektronik olarak düzenlenir. Bilet almak isteyenler adına adı, soyadı, T.C. kimlik numarası (yabancılar için ülke adı ve pasaport seri numarası) ile fotoğrafı içeren kişiye özgü elektronik kart üretilir ve müsabakalara ancak kişi adına düzenlenen bu kartla girilebilir. İzleyici kontrolü ev sahibi kulüp tarafından, ev sahibi olunmayan müsabakalarda karşılaşmaya katılan her iki kulüpçe, milli müsabakalarda ise ilgili federasyonca yerine getirilir.
Teknik donanımların ve kameraların yerleştirileceği yerler ile sayıları il veya ilçe spor güvenlik kurullarınca belirlenir. Futbolda en üst lig ve bir altındaki ligde yer alan kulüpler ile basketbol, voleybol ve hentbol en üst liglerindeki kulüpler kendi tesislerinde bu teknik donanımları kurmak zorundadır. Bu güvenlik sistemlerinin ve odalarının giderleri futbolda en üst iki lig kulüplerinin kendileri tarafından; basketbol, voleybol ve hentbolda ise spor tesisinin kullanım hakkına sahip kulüp veya kuruluşça karşılanır. Basketbol, voleybol ve hentbolda elektronik bilet ve kart sisteminin uygulanmasına ilgili federasyonun görüşü alınarak Bakanlık, en üst iki futbol ligi dışındaki liglerde ise Türkiye Futbol Federasyonu karar verir.
Futbolda en üst iki lig müsabakalarında ve diğer spor branşlarındaki uluslararası karşılaşmalarda; ev sahibi ve misafir takım için ayrı olmak üzere azami yirmi kişi kapasiteli en az iki bekletme odasının yapılması zorunludur. Ayrıca kolluk ve özel güvenlik kullanımına açık kontrol odaları tesis edilerek kamera ve anons mekanizmaları yönetilir. Kontrol odasında federasyon ve kulüp temsilcileri hazır bulunur; kayıt altına alınan görüntü ve belgelerin birer nüshası müsabaka bitiminde spor güvenlik birimine, federasyona ve kulüp temsilcilerine verilir.
Güvenlik Personeli, Koordinasyon ve Arama Usulü
6222 sayılı Kanun m. 6/1 uyarınca profesyonel spor dallarındaki müsabakalara katılanlar ile basketbol en üst ligindeki spor kulüpleri; müsabaka öncesinden seyirci ve sporcuların tahliyesi tamamlanıncaya kadar genel kollukla birlikte çalışacak yeterli sayıda özel güvenlik görevlisini bulundurmak zorundadır. Kulüpler, seyirci sağlığını ve emniyetini ilgilendiren konularda özel güvenlik dışında ayrıca kulüp görevlileri istihdam eder. Federasyon ve kulüplerce satın alınan özel güvenlik personeline dair kimlik listesi müsabakanın başlama saatinden en geç kırk sekiz saat önce kolluk birimine bildirilir.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 6Kaynağı aç
En üst profesyonel futbol ligi kulüplerinin müsabakalarında, il veya ilçe spor güvenlik kurullarınca saptanan özel güvenlik görevlisi sayısının yarısını, yüksek riskli müsabakalarda ise üçte ikisini geçmeyecek biçimde görevde bulunmayan genel kolluk personeli görevlendirilebilir. Spor alanlarında istihdam edilen özel güvenlik görevlileri 5188 sayılı Kanundaki yetkileri taşımakla beraber, 6222 sayılı Kanundan doğan görevlerini ifa ederken ateşli silah taşıyamazlar.
Müsabaka güvenlik amiri veya yardımcısı, spor müsabakalarında alınacak güvenlik önlemlerinin yürütülmesi ve denetlenmesi bakımından sorumlu tüm kişi ve kuruluşlarla koordinasyonu sağlar. Genel kolluk ve özel güvenlik görevlileri, müsabaka ve seyir alanlarında bu amirin emir ve denetiminde birlikte görev yürütür; amir tribünlerdeki genel kolluk sayısının artırılmasına her zaman karar verebilir. Ayrıca spor güvenlik amirleri, en üst iki futbol liginde her bir kulüple ilgili bir kolluk görevlisini deplasmanlar dahil gözlemci olarak tayin eder. Karşılaşmalar öncesinde güvenlik amiri başkanlığında eş güdüm toplantısı düzenlenir; bu toplantının yapılacağı müsabakalar ile toplantıya iştirak edecekler ve usule dair hususlar yönetmelikle tespit edilir.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 7Kaynağı aç
6222 sayılı Kanun m. 12/1 gereğince müsabaka, seyir, özel seyir ve antrenman alanları ile taraftarların toplu seyahat araçlarına ruhsatlı olsa dahi ateşli silahlar, kesici, ezici, bereleyici veya delici aletler ile patlayıcı, yanıcı maddeler ve uyuşturucu sokulması yasaktır. Mülki amirin yazılı emriyle genel kolluk ve gözetimindeki özel güvenlik personeli izleyicilerin üzerini ve eşyasını teknik cihazlarla veya gerektiğinde elle arayabilir. Spor alanlarında ayrıca Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun önleme araması hükümleri uygulanabilir; Ceza Muhakemesi Kanununun adli aramaya ilişkin hükümleri saklıdır. Alanlarda alkollü içeceklerin sokulması, kullanımı ve satışına ilişkin kurallar ise federasyonlarca belirlenir.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 12Kaynağı aç
Alkol ya da uyuşturucu ve uyarıcı madde etkisinde bulunduğu açıkça anlaşılan kişiler müsabaka, antrenman ve seyir alanlarına alınmaz. Bu alanlara girip dışarı çıkmamakta ısrar eden şahıslar zor kullanılarak dışarı çıkarılır ve bir yıl süreyle spor müsabakalarını seyirden yasaklanır.
6222 sayılı SPORDA ŞİDDET VE DÜZENSİZLİĞİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN m. 18Kaynağı aç
Seyirden Yasaklanma Kararları, İnfaz Süreleri ve Yükümlülükler
6222 sayılı Kanun kapsamına giren suçlardan dolayı soruşturma başlatılması halinde şüpheli hakkında seyirden yasaklama tedbiri derhal uygulamaya konulur ve kaldırılmadıkça koruma tedbiri olarak sürer. Kanun kapsamındaki suçlardan mahkumiyet halinde veya ceza verilmesine yer olmadığı kararıyla birlikte güvenlik tedbiri olarak seyirden yasaklama kararı verilir. Bu hükümler, spor alanları dışında taraftar gruplarınca işlenen kasten yaralama, hakaret veya tehdit içeren tezahürat ve mala zarar verme suçlarında da tatbik edilir.
6222 sayılı Kanun m. 18/1 uyarınca kesinleşen güvenlik tedbirinin süresi cezanın infazı tamamlandıktan itibaren bir yıl geçmesiyle sona erer; tedbire ceza verilmesine yer olmadığı kararıyla birlikte hükmedilirse kesinleşme tarihinden itibaren bir yıl geçmesiyle tedbire son verilir. Bu bir yıllık süreler ikinci kez seyirden yasaklanma yaptırımına hükmedildiğinde üç yıl, üçüncü kez karar verildiğinde ise beş yıl olarak uygulanır. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi, hükmün açıklanmasının geri bırakılması, hapis cezası yerine seçenek yaptırım veya cezanın ertelenmesi kararlarında kesinleşmeden; önödemede ise ödeme tarihinden itibaren bir yıl süreyle yasağın uygulanmasına devam edilir.
Seyirden yasaklanma verileri Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesindeki elektronik bilgi bankasına kaydedilerek kulüplerin ve federasyonların erişimine açılır. Koruma tedbiri sıfatıyla tatbik edilen seyir yasağı; Cumhuriyet savcısı veya mahkeme tarafından kaldırılmasına karar verilmesi, kovuşturmaya yer olmadığı kararı alınması yahut sanık hakkında beraat veya düşme hükmü kurulması hallerinde derhal kalkar ve kolluk birimince bilgi bankasına işlenir.
Güvenlik tedbiri olarak hakkında yasaklama kararı bulunan şahıslar yasak boyunca spor kulüplerinde, federasyonlarda ve taraftar derneklerinde yönetici olamaz; müsabakalarda hakem, gözlemci veya temsilci olarak görev alamaz. Ayrıca TFF Futbol Disiplin Talimatı uyarınca saha olaylarına karışan veya çirkin ve kötü tezahüratta bulunan bloklara giriş yapan seyircilerin elektronik kartları bloke edilerek stadyuma girişleri engellenebilir.
Kolluğa Başvuru Mükellefiyeti ve İhlalin Yaptırımı
6222 sayılı Kanun m. 18/8 gereğince seyirden yasaklanan kişi; yasaklama kararının sebebini oluşturan fiilin işlendiği müsabakanın tarafı olan ve taraftarı olduğu takımın spor müsabakalarının yapılacağı gün, yurt içinde bulunduğu takdirde müsabakanın başlangıç saatinde ve bundan bir saat sonra bulunduğu yere en yakın genel kolluk birimine başvurmakla yükümlüdür. Bu sürecin takibinde kolluk birimlerince biyometrik yöntemler de kullanılabilir.
Yurt içinde bulunulduğu halde ilgili takım müsabakalarında başlangıç saatinde ve bir saat sonrasında genel kolluk birimine başvuru yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişiler hakkında, 6222 sayılı Kanun m. 18/9 gereğince her bir müsabaka için yirmi beş günden az olmamak üzere adli para cezasına hükmolunur.
Seyirden yasaklanma koruma tedbiri ne zaman kalkar?
Koruma tedbiri olarak uygulanan seyir yasağı; savcılık veya mahkemece kaldırılması, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi veya beraat yahut düşme hükmü kurulması halinde derhal kalkar.
Müsabaka gününde kolluğa başvuru yapmayan kişiye ne ceza verilir?
Yurt içinde bulunduğu halde yasaklama kararına konu fiilin tarafı veya taraftarı olduğu takımın maç gününde kolluğa başvurmayan kişi hakkında, yerine getirilmeyen her müsabaka için yirmi beş günden az olmamak üzere adli para cezasına hükmolunur.
Seyirden yasaklanan kişiler spor kulüplerinde görev alabilir mi?
Hakkında güvenlik tedbiri olarak seyirden yasaklanma kararı bulunan kişiler yasak süresince spor kulüplerinde, federasyonlarda ve taraftar derneklerinde yönetici olamaz; müsabakalarda hakem, temsilci veya gözlemci olarak görev yapamaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

