5684 Sayılı Sigortacılık Kanununun Temel Çerçevesi

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, sigortacılığın gelişmesini, sözleşmedeki kişilerin hak ve menfaatlerinin korunmasını, sektörün güvenli ve istikrarlı çalışmasını; faaliyete başlama, teşkilat, yönetim, sona erme, denetim ve sigorta tahkimine ilişkin usulleri düzenler. Kanun, Türkiye'de faaliyet gösteren sigorta ve reasürans şirketlerini, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğini, aracıları, aktüerleri ve sigorta eksperlerini kapsar. Sosyal güvenlik kurumları, Türkiye İhracat Kredi Bankası Anonim Şirketi ve özel kanunlarına göre sigortacılık yapan diğer kuruluşlar kural olarak kapsam dışındadır; son grup bakımından denetim hükümleri saklıdır.

Kuruluş, ortaklık ve yönetim

Türkiye'de faaliyet gösterecek sigorta ve reasürans şirketlerinin anonim şirket veya kooperatif olarak kurulması gerekir. Bu şirketler sigortacılık işlemleri ve bunlarla doğrudan bağlantılı işler dışında başka işle uğraşamaz. Anonim şirket kurucularında iflas veya konkordato ilan etmiş olmama ile gerekli mali güç ve itibar aranır. Hisseler nakit karşılığı çıkarılır; halka açık anonim şirketlerde halka açık kısım hariç tamamı nama yazılı olur. Holding bünyesinde holdingin mali durumunun yeterli olması şartı da bulunur.

Yalnız üyeleriyle sözleşme yapan kooperatif sigorta veya reasürans şirketinde mütüel sigortacılık, en az iki yüz ortak ve yöneticilere ayrıcalık verilmemesi zorunludur. Üyeler dışındaki kişilerle sözleşme, bunun ana sözleşmede açıkça yer almasına ve izne bağlıdır; sermaye belirlenen miktara yükseltilir. Yabancı sigorta ve reasürans şirketlerinin Türkiye'deki faaliyet usul ve esaslarını Cumhurbaşkanı belirler.

Yönetim kurulu genel müdür dahil en az beş, denetçiler en az iki kişiden oluşur. Genel müdür yönetim kurulunun doğal üyesidir. Üyelerin çoğunluğu en az dört yıllık yükseköğrenim görmüş olmalı ve sigortacılık, iktisat, işletme, muhasebe, hukuk, maliye, matematik, istatistik, aktüerya veya mühendislik alanlarında en az üç yıl deneyimli kişilerden seçilmelidir. Genel müdürlükte en az on yıl, sigortacılık veya sigortacılık tekniğinden sorumlu genel müdür yardımcılığında en az yedi yıl deneyim aranır; en az bir yardımcı bu alandan sorumlu olur. Şirketler hata, hile ve usulsüzlüklerin tespiti ve önlenmesi için iç denetim ve risk yönetimini kapsayan etkin bir iç kontrol sistemi kurar.

Ruhsat, branş ve şirket işlemleri

Şirketler faaliyet gösterecekleri her branş için Müsteşarlıktan ruhsat alır. Alınan ruhsat ticaret siciline tescil edilir; ayrıca Ticaret Sicil Gazetesi ile Türkiye çapında dağıtımı yapılan ve tiraj bakımından ilk on sıradaki günlük gazetelerden ikisinde ilan ettirilir. İki gazetedeki ilan, Ticaret Sicil Gazetesi ilanının yerine geçmez. Sigorta şirketleri hayat ve hayat dışı gruplarından yalnız birinde çalışabilir; branşları Bakan belirler. Ruhsat için ödenmiş sermaye, beş milyon Türk Lirasından az olmamak üzere Müsteşarlıkça belirlenecek tutara yükseltilir. Kuruluşun tamamlanmasından itibaren bir yıl içinde ruhsat başvurusu yapılmazsa unvanda sigorta veya reasürans şirketi ibaresi kullanılamaz.

Ruhsat talebi, kurucu veya yöneticilerin şartları taşımaması, iş planının yetersizliği, eksik başvuru ya da gerekli teknik donanım veya yeterliliğin bulunmaması hallerinden biriyle reddedilir. Ruhsat, şartların kaybının en az üç ay içinde giderilmemesi, ruhsat tarihinden itibaren bir yıl içinde veya uygun görüşle yapılanlar hariç aralıksız altı ay sözleşme yapılmaması ve Kanunda sayılan diğer hallerde iptal edilebilir. İptal, Kanunda zorunlu sonuç olarak değil iptal edilebilen bir işlem olarak düzenlenmiştir. İptal edilen şirket, altı ayı geçmemek üzere verilen süre içinde ilgili portföyü devreder; aksi halde re'sen devir dahil tasfiye tedbirleri alınabilir.

Ana sözleşme değişikliği Müsteşarlığın uygun görüşüne bağlıdır; görüş olmadan değişiklik gündeme alınamaz, görüşülemez ve sicil memuru tarafından tescil edilemez. İzinsiz hisse devri pay defterine kaydedilmez; intifa ve oy hakkı ediniminde de aynı madde uygulanır. Kurucu niteliklerini kaybeden ortak temettü dışındaki ortaklık haklarından yararlanamaz, diğer hakları kayyım kullanır. Şirketin kendi talebiyle tasfiyesi, bir veya birkaç şirketle birleşmesi, aktif ve pasifleriyle başka bir şirkete devri ile portföyün teminat ve karşılıklarıyla kısmen veya tamamen devri Bakanın iznine tabidir. Bu izne aykırı tasfiye, birleşme, devralma ve portföy devirleri hükümsüzdür. Devredilen portföydeki sözleşmenin tarafı, işlemi öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde sözleşmesini feshedebilir. Sigorta şirketinin iflasında sigortalılar iflas masasına üçüncü sırada katılır.

Sözleşme, tarife ve zorunlu sigorta

Sözleşmelerin ana içeriği, Müsteşarlıkça onaylanan ve şirketlerce aynı şekilde uygulanacak genel şartlara uygun düzenlenir. Özel şartlar ayrıca ve açıkça belirtilebilir. Hayat sigortası teklifnamesi şirkete ulaştıktan sonra otuz gün içinde reddedilmezse sözleşme yapılmış olur. Kapsam dışında bırakılan riskler açıkça belirtilir; belirtilmeyen riskler teminat kapsamında sayılır. Sözleşmelerde yabancı kelimelere yer verilmez ve Türk Dil Kurumunca belirlenen karşılıklar esas alınır.

Tarifeler aktüeryal esaslara uygun biçimde şirketlerce serbestçe belirlenir. Bu Kanuna ve diğer kanunlara göre ihdas edilen zorunlu sigortaların teminat tutarları ile tarife ve talimatlarını Bakan tespit eder ve bunlar Resmî Gazete'de yayımlanır. Cumhurbaşkanı, kamu yararı açısından gerekli görürse zorunlu sigorta ihdas edebilir. Şirketler faaliyet gösterdikleri branş kapsamındaki zorunlu sigortayı kural olarak yapmaktan kaçınamaz; 20. maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi ile üçüncü fıkrası saklıdır. Geçerli teminat araştırılır; teminat alınıncaya kadar zorunlu sigortaya konu faaliyet yetkili mercilerce durdurulur.

Türkiye'de yerleşik kişiler, Türkiye'deki sigortalanabilir menfaatlerini kural olarak Türkiye'de faaliyette bulunan şirketlere yaptırır. İhracat ve ithalat konusu mallar için nakliyat sigortası ile Kanunda ayrı sınırlara bağlanan diğer istisnalar yurt dışında da yaptırılabilir. Cumhurbaşkanı bu kapsamı genişletebilir.

Güvence Hesabı, karşılık ve mali tedbir

Belirtilen zorunlu sorumluluk sigortalarında, Kanunda sayılan koşullardaki zararlar geçerli teminat miktarına kadar karşılanmak üzere Birlik nezdinde Güvence Hesabı oluşturulur. Başvuru; sigortalının tespit edilememesi halinde kişiye gelen bedensel zararlar, sigortasızlık, ruhsatların sürekli iptali veya iflas, çalıntı ya da gasp edilmiş araç ve yeşil kart ödemeleri bakımından ayrı bentlerdeki koşullara bağlıdır. Bir bent bütün başvuruları kapsamaz. Hesap gelirleri, ilgili zorunlu sigorta toplam primlerinin yüzde biri ve safi primlerin yüzde ikisi oranındaki katılma paylarından oluşur; Bakan oranları değiştirebilir. Şirket payları izleyen yılın Şubat ayı sonuna, sigorta ettirenden tahsil edilen paylar tahsil ayını izleyen ayın sonuna kadar yatırılır.

Şirketler sözleşmelerden doğan yükümlülükleri için yeteri kadar teknik karşılık ayırır. Devam eden riskler karşılığı, kazanılmamış primler karşılığı şirketin taşıdığı risk ve beklenen masraf düzeyine göre yetersiz kalırsa ayrılır. Gün esasına göre hesap mümkün olmayan reasürans ve retrosesyon işlemlerinde kazanılmamış primler karşılığının sekizde bir esasına göre ayrılması mümkündür; bu her işlem için zorunlu yöntem değildir. Muallak tazminat karşılığı, kayda geçmiş ancak ödenmemiş tazminatlar, gerçekleşmiş ancak kayda geçmemiş tahmini tazminatlar, bunlara ilişkin gider karşılıkları ve yetersizlik halinde Müsteşarlıkça belirlenen esaslara göre ek karşılıklardan oluşur. Varlıklar teknik karşılıkları karşılayacak düzeyde olmalıdır.

Sigorta şirketleri yurt içinde akdettikleri sözleşmelerden doğan taahhütleri için teminat ayırır. Hayat dışı şirketler, gerekli özsermayenin üçte birinden az olmamak üzere minimum garanti fonu tesis eder. Fon, hiçbir dönemde çalışılan branşlar itibarıyla gerekli asgari sermaye tutarlarının üçte birinden az olamaz. Teminatlar, sigortalıların tüm alacakları ödenmeden iflas veya tasfiye masasına dahil edilemez, haczedilemez; üzerlerine ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz konulamaz. Sigortalı alacaklarını korumak için ihtiyati tedbir koydurtma hakkı saklıdır.

Hesaplar ve mali tablolar Müsteşarlıkça belirlenecek esas ve örneğe göre düzenlenir, ilan edilir ve Müsteşarlığa gönderilir. Bilanço ile kâr-zarar cetveli bağımsız denetime tabidir. Ortaklar, yöneticiler, denetçiler ve çalışanlar şirket kaynaklarını dolaylı veya dolaysız kullanamaz, iyiniyet kurallarına aykırı olarak aktifi değer düşürücü işlem yapamaz ve örtülü kazanç aktaramaz. Personel ödemeleri, yardım ve avanslar ana sözleşme veya karar hükümleri dahilinde bu yasak dışındadır.

Mali bünyenin zayıflamasında Bakan, uygun bir süre vererek mali bünyenin güçlendirilmesine yönelik iyileştirme planı, sermaye artırımı, varlıkların elden çıkarılması ve genel kurul tedbirleri isteyebilir. Tedbirlerin koşulları fıkranın girişindeki sınırlı hallere bağlıdır. Tedbirlerin uygulanmaması, ödemelerin tatili, yükümlülüklerin yerine getirilememesi veya özkaynakların minimum garanti fonunun altına düşmesi hallerinden birinde Bakan, tüm branşlarda veya ilgili branşlarda yeni sözleşme ve temdit yetkisini kaldırabilir, ruhsatları iptal edip varlıkları bloke edebilir. Bu madde uyarınca atananlar, doğmuş veya doğacak kamu borçları, sosyal güvenlik borçları ve şirketin diğer mali yükümlülüklerinden sorumlu tutulamaz.

Aktüer, broker ve eksper

Şirketler yeterli sayıda aktüerle çalışır ve Aktüerler Siciline kaydolunmadan aktüerlik yapılamaz. Brokerlik ruhsatla yapılır. Sigorta şirketi, acente ve eksper çevresindeki sayılan kişiler ile eşleri ve velayet altındaki çocukları için brokerlik sınırlamaları geçerlidir. Brokerler ve yanlarında çalışanlar öğrendikleri bilgi ve sırları izinsiz açıklayamaz; suç teşkil eden halleri yetkili mercilere duyurmak zorunludur.

Sigorta eksperliği gerçek veya tüzel kişilerce yapılır. Bunun için Müsteşarlıktan ruhsat alınması ve Levhaya yazılma gerekir. Unvan ruhsatnamenin alınmasından sonra kazanılır; ruhsat sonrası kayıt için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine başvurulur. Yabancı sigorta eksperlerinin faaliyet usul ve esaslarını Cumhurbaşkanı belirler. Kayıt; tüm ruhsatların iptali, meslekten çıkarma, yazılmadan itibaren altı ay içinde mesleğin ifa edilmemesi, meslekten ayrılma, kayıt ücretinin süresinde yatırılmaması veya aidatın üç yıl üst üste hiç ödenmemesi hallerinde silinir.

Silmeden önce yazılı savunma istenir. Karar için savunmanın dinlenmesi veya çağrıya uyulmaması gerekir ve karar gerekçeli verilir. Silme sebebi sona erdiğini ispat eden eksper yeniden yazılabilir; meslekten çıkarılan kişi bir daha yazılamaz. Yeniden yazılmada kayıt ücreti alınmaz. Silinen veya yeniden yazılması reddedilen kişi on beş iş günü içinde Müsteşarlığa yazılı itiraz edebilir. Müsteşarlık en geç on beş iş günü içinde görüş bildirir ve bu karar kesindir.

Gerçek kişi eksper, eksperliği mutat meslek halinde yapar. Bu süre içinde esnaf veya tacir sıfatıyla meslekle bağdaşmayan başka işle uğraşamaz, acentelik ve brokerlik yapamaz ve birden fazla büro açamaz. Tüzel kişi münhasıran eksperlik yapar. İş tüzel kişiye verilir, takip edecek eksere yetki belgesi düzenlenir ve raporda şirket kaşesiyle gerçek kişi eksperin imzası bulunur. Tüzel kişi nezdinde çalışan eksper bağımsız iş kabul edemez, ücretli veya maaşlı görev alamaz ve başka bir tüzel kişi eksper adına çalışamaz.

Eksper tarafsız olmak zorundadır. Taraflardan biriyle tarafsızlığı şüpheye düşürecek önemli neden, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 245. maddesinin birinci, ikinci ve üçüncü bentlerinde yazılı derecelerde akrabalık veya iş ortaklığı varsa görevi kabul edemez. Bu yasağa aykırı rapor geçersizdir. Sigorta şirketi, acente ve brokerlerin ortakları, yönetim ve denetimindekiler, imza yetkilileri ve mesleki çalışanları eksperlik yapamaz; tüzel kişi eksperlikte sayılan görev ve ilişkileri kuramaz. Sınırlama velayet altındaki çocukları da kapsar. Eksperler ve yanlarında çalışanlar sırları izinsiz açıklayamaz; suç teşkil eden halleri bildirmek zorundadır. Eksperliği yasaklananlar çalıştırılamaz ve onlarla mesleğin icrası için işbirliği yapılamaz.

Maddi hasarla sonuçlanan trafik kazalarında yetkili eksper raporunun örneğini İçişleri Bakanlığı tespit eder. Bu rapor, sigorta tazminatının ödenmesinde Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesindeki kaza ve zarara ilişkin tespit tutanağı hükmündedir. Eksper raporları delil niteliğindedir. Atanma, iş kabulü ve asgari ücret tarifesi dahil ekspertiz ücretinin usul ve esasları, Birlik ile Sigorta Eksperleri İcra Komitesinin görüşü alınarak yönetmelikle düzenlenir. Nitelikler, sınıflandırma, branş görev ve yetkileri ile ruhsat ve Levha işlemleri de yönetmeliğe bırakılmıştır. Kurs, sınav ve staj her eksperlik dalı için ayrı yapılır; bu eğitim 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununa tabi değildir. Yetkili olmayan hiç kimse eksperlik yapamaz ve bu işle uğraşıldığı izlenimini veren kelime veya işaret kullanamaz. Maddenin on sekizinci fıkrası 27/3/2015 tarihli ve 6637 sayılı Kanunun 10. maddesiyle mülga olarak işaretlenmiştir.

Sigorta acenteliği

Sigorta acenteliği gerçek veya tüzel kişilerce yapılır. İsteyenlerin Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğince tutulan Levhaya yazılması gerekir. Nitelikler yönetmelikle belirlenir. İsteyenler Müsteşarlıktan belge alarak Birliğe başvurur; hazırlık işlemleri için Birliğe görev verilebilir. Bankalar ile özel kanunla kurulup acentelik yetkisi tanınan kurumlara birinci fıkradaki Levha zorunluluğu ve ikinci fıkradaki belge hükmü uygulanmaz.

Acente kaydı; nitelik kaybı, meslekten çıkarma, yazılmayı izleyen altı ay içinde faaliyete geçilmemesi, acentelikten ayrılma, ticaret veya ticaret ve sanayi odası kaydının silinmesi, kayıt ücretinin süresinde yatırılmaması ya da aidatın üç yıl üst üste hiç ödenmemesi hallerinde Levhadan silinir. Yazılı savunma istenir; savunmanın dinlenmesi veya çağrıya uyulmaması gerekir ve karar gerekçelidir. Sebep sona eren acente yeniden yazılabilir. Meslekten çıkarılan kişi bir daha yazılamaz. Silinen veya yeniden yazılması reddedilen kişi on beş iş günü içinde Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yönetim Kuruluna yazılı itiraz eder. Kurul en geç on beş iş gününde görüş bildirir ve karar kesindir.

4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 4/A maddesinin üçüncü fıkrası acentelere yalnız acentelik faaliyeti dolayısıyla sunulan hizmetlerde uygulanır. Sigorta şirketinin sağlayıcı olarak yaptığı ayıplı hizmetten acente sorumlu değildir. Bankalar ve özel kanunla yetkilendirilen kurumlar hariç acenteler, bireysel emeklilik aracılığı ile Müsteşarlığın uygun göreceği sigortacılıkla bağlantılı aracılıklar dışında başka ticari faaliyette bulunamaz. Cumhurbaşkanı, yabancı acentelerin Türkiye'deki faaliyetleri ve Türk acentelerin yabancı sigorta şirketleri adına aracılığı hakkında düzenleme yapmaya yetkilidir.

Sigorta şirketlerinin, brokerlik yapanların ve eksperlerin yönetim ve denetimindekiler ile bunlar adına imza yetkilileri acentelerin yönetim ve denetiminde görev alamaz, imzaya yetkili çalışamaz, ortak olamaz ve ücret karşılığı iş kabul edemez. Bu sınırlama eşleri ve velayet altındaki çocukları da kapsar. Şirket yöneticilerinin eş ve çocukları bakımından sınır, bulundukları şirketin acenteliğine ilişkindir.

Acentelik sözleşmesi sona ererse acente, sigorta ettirenlerle yaptığı veya kısa süre içinde yapacağı işler bakımından ilişki sürmüş olsaydı elde edeceği komisyona hak kazanır. Sözleşme sonrası şirket, acentenin portföyü sayesinde önemli menfaat elde ediyor ve hakkaniyet gerektiriyorsa acente tazminat isteyebilir. Acentenin haklı bir nedene dayanmaksızın sözleşmeyi feshetmesi veya kendi kusuruyla feshine neden olması halinde bu tazminat hakkı düşer. Türk Ticaret Kanununun acentelere ilişkin hükümleri sigorta acenteleri hakkında da uygulanır.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği nezdinde kırk kişilik Sigorta Acenteleri Sektör Meclisi oluşturulur. Üyeler, Birlik ve Müsteşarlıkça ortaklaşa belirlenen usule göre seçilir. İlgili kanunun 57. maddesinin ikinci fıkrası bu Meclise uygulanmaz. Meclis, dört yıl görev yapmak üzere dokuz kişilik Sigorta Acenteleri İcra Komitesi için yedi asıl ve yedi yedek üye seçer. Komiteye Birlik Yönetim Kurulundan bir üye ile genel sekreter veya görevlendireceği yardımcısı daimi üye atanır. Meclise ve Komiteye seçilmek için en az on yıl bilfiil acentelik gerekir.

Geçmiş beş yıl içinde disiplin cezası alanlar Sigorta Acenteleri İcra Komitesine seçilemez. Acenteliğe engel bir suçtan kovuşturma açılmasına karar verilenler, kovuşturma tamamlanana kadar Komiteye seçilemez ve tüzel kişiyi temsil edemez. Seçilme yeterliliğini kaybeden veya kendisi ya da tüzel kişi temsilcisi geçerli özürsüz olarak ardı ardına üç toplantıya katılmayan Komite üyesinin üyeliği kendiliğinden düşer. Bu düşme sonucu Meclis üyeliğine genellenmez.

İcra Komitesi meslek ve etik kuralları belirler, haksız rekabeti önler, Levha kayıt ve silme işlemlerini yürütür, sigortacılık faaliyetleriyle ilgili disiplin cezası verir ve yetkili personelin nitelikleri ile sicilini tutar. Kararlar en geç on beş gün içinde Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yönetim Kuruluna bildirilir. Kurul gereğini bildirimden itibaren en geç on beş gün içinde yerine getirir. Acente disiplininde 5174 sayılı Kanunun 87, 88 ve 89. maddelerinde belirtilen yetkiler Komitece kullanılır.

Hakkında meslekten çıkarma kararı verilen tüzel kişi acenteyi temsile ve ilzama yetkili olup kararda sorumluluğu bulunanlar bir daha acentelik yapamaz; başka bir tüzel kişi acentede denetçi veya temsile ve ilzama yetkili olarak çalışamaz. Meslekten çıkarmayı gerektirebilecek bir iş nedeniyle soruşturulan acente, Komite kararıyla tedbiren işten el çektirilebilir. Karar, soruşturmanın durması veya acenteliğe engel olmayan ceza halinde kendiliğinden; dayanağın bulunmaması ya da kalkmasında Komite kararıyla ortadan kalkar ve ilgili yerlere bildirilir. Komite üyeleri hakkındaki acentelik faaliyetinden doğan disiplin soruşturması ve bu fıkradaki cezalar Birliğin Yüksek Disiplin Kurulunun yetkisindedir.

Komite, Birlik Yönetim Kurulunun uygun görüşüyle Levha kayıt ücreti veya aidatı belirlemeye yetkilidir; ödemeler Birlik bütçesine gelir kaydedilir. Müsteşarlık, mevzuata ve sektörün genel menfaatlerine aykırılık tespit ederse acentelere ilişkin düzenlemenin iptalini veya değiştirilmesini isteyebilir. Meclis ve Komitenin çalışma esas ve usulleri, Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakanlığın uygun görüşüyle Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Birlik ve eksper icra komitesi

Sigorta, reasürans ve 4632 sayılı Kanuna göre kurulan emeklilik şirketleri, ruhsatlarından itibaren en geç bir ay içinde giriş aidatını ödeyerek merkezi İstanbul'da bulunan Birliğe üye olur. Cumhurbaşkanı bu zorunluluğu kaldırabilir. Sigorta ve reasürans şirketleri ile emeklilik şirketleri için iki ayrı levha tutulur; üyelik işlemlerini tamamlayan şirket derhal ilgili levhaya kaydedilir. Levhada kaydı olmayan şirket Genel Kurulda seçme ve seçilme hakkına sahip değildir. Silme sebebi sona eren şirket yeniden yazılır ve giriş aidatı alınmaz.

Sigorta ve reasürans şirketinin levhadan silinme halleri arasında tüm branşlarda yeni sözleşme yetkisinin kalkması ile ruhsat sonrası bir yıl içinde veya sonraki yıllarda, Müsteşarlığın bilgisi dışında aralıksız altı ay sözleşme akdedilmemesi bulunur. Emeklilik şirketinde silme; 4632 sayılı Kanunun 9. maddesinin ikinci fıkrası kapsamında ruhsatın geçersizleşmesi, yeni sözleşme yetkisinin kalkması, fonların tamamının devri veya Bakan tarafından iflasının istenmesi hallerini kapsar. Silinen veya yeniden yazılması reddedilen şirket on beş iş günü içinde Müsteşarlığa itiraz edebilir. Müsteşarlık en geç on beş iş gününde kararını bildirir.

Birliğin görevleri arasında sigortacılık tahkiminin işleyişini düzenlemek ve sigorta hakemlerinin listesini tutmak da vardır. Birlik, Müsteşarlığın uygun görüşüyle bu Kanun çerçevesinde tüzel kişiliği haiz büro, şirket ve vakıf kurabilir ve kurulu şirketlere iştirak edebilir. Yönetim Kurulu hariç şirketler Genel Kurul dışındaki organlardan yalnız birinde temsil edilir. Genel Kurulda genel müdür veya birinci derece imza yetkisine sahip vekili temsil eder.

Birlik Başkanı ile belirtilen kurul ve komite üyeleri Genel Kurulca iki yıllığına seçilir. Başkan, Yönetim Kurulunun da başkanıdır. Her yönetim komitesi dokuz üyeden oluşur. Seçimde beş üye ilgili alanda ilk ona giren, üç üye ilk on dışında kalan şirketler ve bir üye ilgili alanda ağırlıklı reasürans şirketleri kontenjanındandır. İlk on, bir önceki yıl sonu kapanmış prim ve katkı payı toplamına göre belirlenir. Üyelik kişiye bağlı değildir. Temsilcinin şirketle ilişkisi kesilirse aynı nitelikte başka temsilci geçer; levha kaydı silinirse seçim yapılır. Başkanın ilişkisi kesilirse başkanlık düşer ve iki ay içinde kalan süreyi tamamlayacak yeni başkan seçilir.

Yönetim Kurulu beş kişidir. Denetim ve Disiplin kurulları üçer üyeden oluşur ve ilk toplantılarında başkan seçer. Süresinde ödenmeyen aidat ve gider payları Birlikçe icra yoluyla tahsil edilir. Gider payı kararları 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 68. maddesi anlamında resmi belge niteliğindedir. Birliğin karar ve tedbirlerine zamanında ve tam uymayan üyelere beş bin Türk Lirasından elli bin Türk Lirasına kadar idari para cezası uygulanır. Çalışma esasları Birlikçe hazırlanıp Müsteşarlıkça onaylanan yönetmelikle belirlenir ve tüm faaliyetler Müsteşarlıkça denetlenir.

Organ seçimleri gizli oy ve açık tasnifle yapılır; her üyenin bir oy hakkı vardır. Seçimden en az on beş gün önce temsilci listesi ve toplantı bilgileri üç nüsha halinde ilçe seçim kurulu başkanı hakime verilir. Birden fazla kurul varsa görevli hakimi Yüksek Seçim Kurulu belirler. Listeye ilan süresi içindeki itirazlar en geç iki gün içinde karara bağlanır. Seçim sonuçlarına, işlemler ve tutanaklardan itibaren iki gün içinde yapılan itirazlar aynı gün kesin karara bağlanır. Listede adı olmayan üye oy kullanamaz. Kimlik belgesi ve listedeki imzadan sonra ilçe seçim kurulu mühürlü zarfa konmayan oylar geçersizdir. Seçimi etkileyecek usulsüzlük veya kanuna aykırılıkta seçim iptal edilir ve bir aydan az, iki aydan fazla olmayan süre içinde yenileme pazarı belirlenir. Sandık kurulu başkan ve üyelerine karşı işlenen suçlar kamu görevlilerine karşı işlenmiş gibi cezalandırılır.

Birlik kuruluş amacı dışında faaliyet gösteremez ve siyasi partiler aday gösteremez. Amaç dışı faaliyette sorumlu organların görevine, Bakanın veya Cumhuriyet savcısının istemi üzerine mahkeme kararıyla son verilir. Yerlerine en geç bir ay içinde yenileri seçilir ve eskilerin süresini tamamlar. Bu hüküm Genel Kurula uygulanmaz. Bakan veya Müsteşarlığın bu Kanun uyarınca verdiği kararlar aynen yerine getirilir. Hukuki sebep olmaksızın uyulmaması halinde organ görevinin sona erdirilmesi hükümleri uygulanır. Milli güvenliğin, kamu düzeninin, suçun önlenmesinin veya yakalamanın gerektirdiği ve gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Bakan Birliği faaliyetten men edebilir. Karar yirmi dört saatte hakim onayına sunulur; hakim kırk sekiz saatte açıklamazsa karar kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Sigorta Eksperleri İcra Komitesi dört yıl için dokuz kişidir. Yedi asıl ve yedi yedek üye levhaya kayıtlı eksperler arasından, Müsteşarlıkça belirlenen usule göre seçilir. Seçilmek için en az on yıl bilfiil eksperlik gerekir. Son beş yılda disiplin cezası alanlar ile eksperliğe engel suçtan kovuşturma açılanlar, kovuşturma tamamlanana kadar Komiteye seçilemez ve tüzel kişiyi temsil edemez. Komite kararları en geç on beş gün içinde Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yönetim Kuruluna bildirilir. Bu kurul gereğini bildirimden itibaren en geç on beş gün içinde yerine getirir.

Eksper disiplin cezaları uyarma, kınama, altı aydan az ve bir yıldan çok olmayan geçici mesleki faaliyetten alıkoyma ile meslekten çıkarmadır. Kasten gerçeğe aykırı ekspertiz raporu düzenlediği mahkeme kararıyla kesinleşen meslek mensubuna meslekten çıkarma cezası verilir. Meslekten çıkarmayı gerektirebilecek soruşturmada eksper tedbiren işten el çektirilebilir. Soruşturmanın durması veya engel olmayan ceza halinde karar kendiliğinden kalkar. Üç yıllık dönemde iki veya daha fazla disiplin cezasını gerektiren davranışta her yeni fiil için bir öncekinden daha ağır ceza uygulanır. Geçici alıkoyma sonrası beş yıl içinde aynı fiilin tekrarı meslekten çıkarmayı gerektirir.

Disiplin cezasını gerektiren eylemde üç yıl geçince soruşturma, beş yıl geçince ceza verilemez. Komite işe el koymuşsa üç yıllık süre işlemez. Eylem ayrıca suçsa ve kanunda daha uzun zamanaşımı varsa o süre uygulanır. Kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde Müsteşarlığa itiraz edilebilir. Müsteşarlık en geç bir ayda kesin karar verir. Cezalar kesinleşmeden uygulanamaz. Meslekten çıkarma ve geçici alıkoyma dışındaki cezalar, uygulanmasından beş yıl sonra ve bu sürede yeni disiplin cezası yoksa sicilden silinebilir. Komite karar ve tedbirlerine uymayan üyelere iki bin Türk Lirasından altı bin Türk Lirasına kadar idari para cezası uygulanır.

Denetim ve sır saklama

Türkiye'de faaliyet gösteren sigorta ve reasürans şirketleri, özel kanunlarına göre sigortacılık yapan kuruluşlar, sigorta ve reasürans aracıları, eksperlik faaliyetleri, aktüerler ve sigortacılık alanında faaliyet gösteren diğer kişilerin her türlü sigortacılık işlemlerinin denetimi Sigorta Denetleme Kurulu tarafından yapılır. Denetleme uzmanları, aktüerleri ve yardımcıları; şirketler, bağlı ortaklık, iştirak, şube ve temsilcilikler ile aracılar ve bankalar dahil kişilerden bu Kanun ve diğer kanunların sigortacılıkla ilgili hükümleri bakımından gerekli bilgileri istemeye ve defter, kayıt ve belgeleri incelemeye yetkilidir.

Kamu kurum ve kuruluşları ile Birlik ve benzeri kuruluşlar, devletin güvenliği ve temel dış yararlarına karşı ağır sonuç doğuracak haller ile aile hayatının gizliliği ve savunma hakkına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, gizli olsa bile denetim görevlilerinin görevleriyle ilgili istediği bilgi ve belgeyi vermekle yükümlüdür. Yükümlülük, ilgili madde kapsamındaki konu ve işlemlerle sınırlıdır. Kanuna tabi kişiler ile sigortacılıkla ilgili mesleki faaliyette bulunanlar da aynı saklı haller dışında, Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak Müsteşarlıkça istenen bilgi ve belgeyi vermek zorundadır. Yabancı ülke kanunlarına göre denetime yetkili mercilerin, kendi ülkelerindeki sigortacılık kuruluşlarının bu Kanuna tabi Türkiye'deki teşkilat veya ortaklıklarında denetim yapması ve bilgi istemesi, mütekabiliyet çerçevesinde Müsteşarlığın iznine bağlıdır. Bu mercilere bilgi verilmesi, bilgilerin açıklanmaması kaydına bağlıdır.

Kanunun uygulanması ve denetiminde görev alanlar, tabi kuruluş görevlileri, yanında çalışanlar ve dışarıdan hizmet alanlar öğrendikleri sırları kanunen açıkça yetkili kılınan merciler dışında açıklayamaz ve kullanamaz. Yükümlülük sıfat ve görevin sona ermesinden sonra da devam eder. Gizlilik sözleşmesi yapılması ve bilginin yalnız risk değerlendirmesi amacıyla kullanılması şartıyla sigorta, reasürans ve emeklilik şirketlerinin kendi aralarında veya Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi aracılığıyla bilgi ve belge paylaşımı bu yükümlülüğün dışındadır.

Birlik nezdinde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kurulur. Birinci fıkrada belirtilen şirketler üyedir ve Merkezce istenen her türlü bilgiyi vermekle yükümlüdür. Merkezin bütün işlem ve kayıtları gizlidir. Sır niteliğindeki bilgileri yetkisiz açıklayan, kullanan, yayan, veren, aktaran veya ele geçirenler hakkında 35. maddenin dokuz ve onuncu fıkraları uygulanır.

Sigorta tahkimi

Sigorta ettiren veya sözleşmeden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasındaki ve Hesaptan faydalanacak kişiler ile Hesap arasındaki uyuşmazlıklar için Birlik nezdinde Sigorta Tahkim Komisyonu oluşturulur. Üye kuruluşla uyuşmazlığa düşen kişi, sözleşmede özel hüküm olmasa da tahkim usulünden yararlanabilir. İlgili mevzuatla zorunlu tutulan sigortalardan doğan bu kapsamdaki uyuşmazlıklarda kuruluş üye olmasa bile hak sahipleri tahkimden yararlanabilir. Üye olmayan kuruluşlar bakımından Komisyon giderlerine katılım Hazine Müsteşarlığınca ayrıca belirlenir.

Komisyon, bir Müsteşarlık temsilcisi, iki Birlik temsilcisi, bir tüketici derneği temsilcisi ve Müsteşarlıkça belirlenecek bir akademisyen hukukçudan oluşur. Kendi içinden başkan seçer. Kararlar üye tamsayısının salt çoğunluğuyla alınır. Başkan ve üyeler iki yıl için seçilir. Temsilciler için maddede ayrıca deneyim ve seçim şartları vardır. Uyuşmazlıklar yalnız hayat veya hayat dışı gruplardan birinde görev yapacak hakemler ve raportörler aracılığıyla çözülür.

Hakemde mali güç dışındaki kurucu nitelikleri, en az dört yıllık yüksekokul mezuniyeti ve sigorta hukukunda en az beş yıl veya sigortacılıkta en az on yıl deneyim aranır. Aday gerekli niteliklerini belgelemek suretiyle Komisyona başvurur. Uygun görülen kişi kabul için Müsteşarlığa bildirilir ve kabul halinde hakem listesine kaydedilir. Listenin örneği Adalet Bakanlığına gönderilir. Listedeki değişiklikler altı aylık dönemler itibarıyla Adalet Bakanlığına ve Müsteşarlığa bildirilir. Gerekli niteliklerin kaybı veya tarafsızlığa aykırı hareket sürekli silme sebebidir. Kendisine ulaşan dosyaları bir yıl içinde en fazla üç kez zamanında sonuçlandırmamak ise bir yıl süreyle silmeyi gerektirir.

Kanun metninde beş bin Türk Lirasının altındaki uyuşmazlıklarda hakem kararları kesindir. Beş bin Türk Lirası ve daha üzerindeki kararlara, bildirimden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus Komisyon nezdinde itiraz edilebilir. İtiraz, belirlenen başvuru ücretinin yatırılmasına bağlıdır ve hakem kararının icrasını durdurur. İtiraz, işin heyete intikalinden itibaren iki ay içinde karara bağlanır. Süresinde itiraz edilmeyen beş bin Türk Lirası ve üzerindeki karar kesinleşir. Bu uyuşmazlıklar hakkında itiraz üzerine verilen karar kesindir. Kırk bin Türk Lirasının üzerindeki uyuşmazlıklarda itiraz üzerine verilen karara karşı temyiz yolu ayrıca öngörülmüştür.

Tahkim süresinden sonra karar verilmesi, talep edilmeyen şey hakkında karar verilmesi, hakemlerin yetkisi dışındaki konuda karar vermesi ve tarafların iddiaları hakkında karar verilmemesi hallerinde miktara bakılmaksızın temyiz yolu açıktır. Temyizde metin Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununa yollama yapar. Müsteşarlık, maddedeki maktu para miktarlarını Türkiye İstatistik Kurumunca açıklanan Üretici Fiyatları Endeksi artış oranını aşmamak suretiyle artırmaya yetkilidir. Bu yetkinin uygulanmasıyla oluşan tutarlar metinde gösterilmemiştir.

Komisyona başvuru için kişi, uyuşmazlık konusu olay hakkında sigortacılık yapan kuruluşa gerekli başvuruları yapmış ve talebinin kısmen veya tamamen olumsuz sonuçlandığını belgelemiş olmalıdır. Kuruluşun başvuru tarihinden itibaren on beş iş günü içinde yazılı cevap vermemesi de yeterlidir. Mahkemeye veya Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca Tüketici Sorunları Hakem Heyetine intikal etmiş uyuşmazlıklar için başvuru yapılamaz.

Başvuru önce raportörlerce en geç on beş gün içinde incelenir. Çözümlenemeyen başvuru, Komisyonun listeden seçeceği hakeme iletilir. Komisyon niteliğe göre en az üç hakemden heyet oluşturabilir. Uyuşmazlık miktarı on beş bin Türk Lirası ve üzerindeyse heyet zorunludur ve heyet çoğunlukla karar verir. Hakemler yalnız kendilerine verilen evrak üzerinden karar verir. Mücbir neden ve umulmayan hal dışında görevi reddedemezler. Taraflar hakimi ret nedenlerine dayanarak hakemi reddedebilir. Ret, öğrenmeden itibaren en geç beş iş gününde dilekçeyle yapılır. Komisyon müdürü iki tarafı dinledikten sonra en geç beş iş gününde karar verir.

Hakemler görevlendirilmelerinden itibaren en geç dört ay içinde karar vermek zorundadır. Aksi halde uyuşmazlık yetkili mahkemede çözülür. Süre, tarafların açık ve yazılı muvafakatiyle uzatılabilir. Komisyon müdürü kararı en geç üç iş günü içinde taraflara bildirir; kararın aslı dosyayla birlikte saklanır. Sayılan sigortacılık kuruluşlarının ortakları, yönetim ve denetimindekiler, imza yetkilileri, mesleki faaliyette bulunanlar, eksperler, acenteler ve brokerler hakemlik yapamaz. Yasak eş ve çocukları da kapsar. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 28. maddesi hakemler hakkında da uygulanır. Kanunda hüküm bulunmayan hallerde aynı Kanun sigortacılıktaki tahkime kıyasen uygulanır. Bu çerçevede seçilecek hakemlerin de sigorta hakemi niteliklerini taşıması gerekir.

Özel riskler, cezalar ve geçiş hükümleri

Sigorta şirketleri ve aracılar broşür, izahname, ilan ve reklamlarını taahhüt ettikleri hak ve menfaatlerin sınırı dışında ya da yanıltıcı, aldatıcı ve haksız rekabete yol açacak biçimde düzenleyemez. Şirketler iyiniyet kurallarına aykırı olarak sigorta tazminatının ödenmesini geciktiremez. Kişilerin sigorta şirketini seçme hakkı sınırlandırılamaz. Bir sözleşmede sigorta yaptırma zorunluluğu varsa sigortanın belli bir şirkete yaptırılmasına ilişkin her türlü şart hükümsüzdür.

Yurt içinden veya uluslararası piyasalardan teminat bulunamayan ya da teminat sağlanmasında güçlük bulunan riskler, nükleer riskler gibi özellik arz eden riskler ve sigorta edilmesinde kamu yararı bulunan riskler için teminat sağlamak üzere tüzel kişiliği haiz Özel Riskler Yönetim Merkezi kurulmuştur. Hangi risklerin kapsama alınacağı ayrıca idari karara bırakılmıştır. Merkez gelir ve kurumlar vergisinden muaftır; bu muafiyet 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca yapılacak vergi kesintilerini kapsamaz. Belirli veraset, intikal ve damga vergisi muafiyetleri de öngörülmüştür.

Terör, savaş hali, doğal afet ve benzeri olağanüstü durumlarda yurt içinden veya uluslararası piyasalardan teminat sağlanamaması ya da sağlanmasında güçlük bulunması ve Cumhurbaşkanlığının gerekli görmesi halinde, sivil hava ve deniz ulaşım araçları için sigorta veya reasürans teminatı sağlanmasına karar vermeye Hazine ve Maliye Bakanı yetkilidir. Teminatın kapsamı, süresi, türü, limitleri ve bedeli ayrıca belirlenir.

Özel hukuk hükümlerine tabi sigortalarda hak sahiplerine ödenmesi veya iadesi gereken paralar ilgili mevzuat uyarınca zamanaşımına uğrar ve hak sahibine ulaşılamazsa, yapılacak ilandan sonra ilgisine göre Güvence Hesabına veya özel kanunla kurulan kuruluşlara gelir kaydedilir. Zamanaşımı süreleri ve ilan usulü bu hükümde ayrıca belirlenmemiştir.

Ruhsat almadan risk üstlenerek sigortacılık yapan veya Kanunda belirtilen kuruluşların adını ya da faaliyet izlenimi yaratacak işaretleri kullanan gerçek kişiler ve tüzel kişilerin yetkilileri üç yıldan beş yıla kadar hapis ve altı yüz günden az olmamak üzere bin güne kadar adli para cezasıyla cezalandırılır. Sigorta ve reasürans şirketlerinin yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile diğer mensupları, görevleri dolayısıyla kendilerine tevdi edilen veya sorumlulukları altındaki kuruluşa ait para veya varlıkları zimmete geçirirse altı yıldan on iki yıla kadar hapis cezası ve zararın tazmini öngörülür. Hileli işlenme haline daha ağır ceza bağlanmıştır. İstenen bilgi ve belgeleri vermeyen veya denetimi engelleyen kişiler bir yıldan üç yıla kadar hapis ve iki yüz günden az olmamak üzere adli para cezasıyla cezalandırılır.

Bu Kanunda yazılı suçlar nedeniyle kovuşturma, Müsteşarlığın Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı başvurmasına bağlıdır. Başvuru Müsteşarlığa katılan sıfatını kazandırır. Kovuşturmaya yer olmadığı kararında Müsteşarlık, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca kendisine tebliğ edilecek karara itiraz edebilir. Aracılar ve eksperlerin suç sayılan fiilleri ile 15. maddenin birinci ve 35. maddenin altı ila dokuzuncu fıkralarına aykırılık nedeniyle yapılacak kovuşturmalarda 36. madde hükümlerinin tamamı uygulanmaz. Yargılama yetkisi, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun görevlendireceği sulh, asliye veya ağır ceza mahkemelerindedir. Bu Kanunda tanımlanan veya atıf yapılan suçlardan dolayı görülmekte olan davalar, ilgili geçici hükmün yürürlüğe girdiği tarihte görüldükleri mahkemelerde devam eder.

Ruhsatsız brokerlik veya eksperlik, uygunluk belgesiz acentelik ve sicile kayıtsız aktüerlik bir yıldan üç yıla kadar hapis ve dört yüz günden az olmamak üzere adli para cezası gerektirir. Meslekten çıkarma kararına rağmen tüzel kişi eksper veya acentede denetçi ya da temsile ve ilzama yetkili olarak çalışmak ve çalıştırmak bir yıldan iki yıla kadar hapis ve üç yüz günden az olmamak üzere adli para cezası gerektirir. Öngörülen sürede Birliğe üye olmayan şirket yetkilileri ile Levhaya kayıtsız eksperlik veya acentelik faaliyeti yüz elli günden az olmamak üzere adli para cezası gerektirir. 32. maddenin ikinci fıkrasına aykırı davranmak ile üçüncü fıkrasına aykırı olarak iyiniyet kurallarını ihlal edecek biçimde tazminat ödemesini geciktirmek, üç yüz günden az olmamak üzere adli para cezası gerektirir.

Diğer mevzuatta mülga 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanununa yapılan atıflar bu Kanunun ilgili maddelerine yapılmış sayılır. 7397 sayılı Kanun ve 1160 sayılı Mükerrer Sigorta Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır. 2918 sayılı Kanunun 107. maddesinin üçüncü fıkrası, 108. maddesi ve ek 8. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları da yürürlükten kaldırılmıştır. Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabının sorumluluk, varlık, alacak ve yükümlülüklerinin tamamı Kanunun yürürlüğünden itibaren bir ay içinde Hesaba devrolunur.

Uygulamaya ilişkin yönetmelikler Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde çıkarılır. Öngörülen düzenlemeler yürürlüğe girinceye kadar mevcut düzenlemelerin Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanmaya devam eder. Yürürlükten itibaren bir yıl içinde 5. maddedeki branş ayrımına uyum sağlamayanlar yeni sözleşme, risk artırıcı zeyil, temdit ve yenileme yapamaz. Yürürlük tarihinde hayat portföyünü devretmemiş karma şirketler bir yıl içinde bu portföyü devretmek zorundadır.

Yayımdan önce verilmiş eksperlik ve brokerlik ruhsatları değiştirilinceye kadar geçerlidir. Yürürlükten itibaren bir yıl içinde değiştirilmeyen ruhsatla mesleki faaliyet yapılamaz. Eksperin faaliyetini sürdürebilmesi için yürürlükten itibaren dört ay içinde Levhaya kaydolması gerekir. Acenteler yayımı izleyen bir yıl içinde uygunluk belgesi alıp Levhaya kaydolmak zorundadır; aksi halde acentelik yapamaz.

Tarife serbestisine ilişkin hüküm ile garanti fonu varlıklarına bloke konulabilmesi ve ipotek tesis ettirilebilmesine ilişkin hüküm yayımı tarihinden üç ay sonra, diğer hükümler yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğine yapılan atıflar Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğine yapılmış sayılır.

Sermayesi Hazine ve Maliye Bakanlığına ait Türk Reasürans Anonim Şirketi, yurt içi reasürans kapasitesini artırmak ve teminat verilmesinde güçlük bulunan riskleri karşılamak amacıyla kurulmuştur. Personeli 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında iş sözleşmesiyle çalışır ve bu çalışmadan doğan uyuşmazlıklarda iş mahkemeleri görevlidir. Şirket, 492 sayılı Harçlar Kanununa göre alınan harçlardan ve lehe alacağı paralar nedeniyle banka ve sigorta muameleleri vergisinden muaftır. İhtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve icranın geri bırakılması taleplerinde teminat şartı aranmaz.

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun başkan ve üyeleri yemin etmedikçe göreve başlamış sayılmaz. Görevden ayrılmalarını izleyen iki yıl içinde Kurumun denetlediği ve düzenlediği sektördeki özel kuruluşlarda görev alamazlar. Kurumun malları, varlıkları, hak ve alacakları Devlet malı hükmündedir; haczedilemez ve rehnedilemez.

Sigortacılık yapan kurum veya kuruluştan ya da Hesaptan tazminat alacağı yalnız alacaklının kendisi, kanuni temsilcisi veya kanuni temsilcinin bizzat vekalet verdiği avukat ya da alacaklının bizzat vekalet verdiği eşi, çocukları, annesi, babası, kardeşleri veya avukatı aracılığıyla takip edilebilir. Tazminat yalnız hak sahibine veya avukatına ödenir ve birinci fıkrada sayılanlar dahil hiç kimseye devredilemez.

Başka bir emeklilik şirketine aktarım için şirkette en az bir yıl kalınmış olması gerekir. Şirket katkı paylarını en geç intikalini izleyen ikinci iş gününde yatırıma yönlendirir. Grup emeklilik sözleşmesinde katılımcının işveren veya kuruluş katkısına hak kazanma süresi, giriş tarihinden itibaren her halde beş yılı aşamaz. Bireysel emeklilik hesabında, katılımcının sistemde bulunduğu ay sayısı ile asgari ücret tutarının çarpımına karşılık gelen birikim haczedilemez, rehnedilemez ve iflas masasına girmez. Sistemden emekli olanlara yapılan yıllık gelir sigortasında ise aylık ödemeye isabet eden miktarın, nafaka borçları hariç asgari ücret tutarına kadar olan kısmı aynı koruma altındadır.

Havuz kapsamındaki tarım riskleri, bölgeler ve ürünler için sigorta şirketleri Havuz sistemi dışında sözleşme akdedemez. Zorunlu Deprem Sigortasına ilişkin kanun hükmünde kararname kapsamındaki iş ve işlemler 5018 ve 4734 sayılı kanunlara tabi değildir. Kanun kapsamındaki kişi ve kuruluşlar destek hizmeti almadan önce risk, yönetim, beklenen fayda ve maliyete ilişkin yazılı rapor hazırlar. Hizmet, mevzuat yükümlülüklerini ve denetimi engelleyici olamaz. Bakan, sigortacılığa özgü sınav ve eğitim amaçlarıyla eğitim merkezi kurmaya yetkilidir; merkezin eğitim faaliyetleri Özel Öğretim Kurumları Kanununa tabi değildir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy