18 Ağustos 2026’da değişen 5275 sayılı Kanun m.107/5, 15 yaş doluncaya kadar infaz kurumunda geçirilen bir günün iki gün sayılmasını; kasten öldürme (TCK m.81,82,83), cinsel dokunulmazlığa karşı m.102 ve 103, uyuşturucu imal ve ticareti (m.188) ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma (m.220) dışında düzenlemiştir. Hesap koşullu salıverilmeye ilişkindir; tutukluluk mahsubuyla karıştırılmamalıdır. Önceki suçlarda TCK m.7 kapsamında lehe kanun değerlendirilmeden eski avantajın kalktığı sonucuna varılamaz.
7593 sayılı Kanun, Madde 7Kaynağı aç
4 yıl 2 ay (toplam 50 ay) süreli hapis cezasının ceza infaz kurumunda geçirilecek süresi; işlenen suçun yasal niteliğine, tabi olunan infaz rejimine, tekerrür durumuna ve denetimli serbestlik şartlarının taşınıp taşınmadığına göre belirlenir. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m. 107/2 uyarınca genel infaz rejiminde süreli hapis cezalarının yarısı infaz kurumunda çekildikten sonra koşullu salıverilmeden yararlanılabilir; bu çerçevede 50 aylık cezanın genel koşullu salıverilme süresi 25 aydır. İnfaz hesabı, mahkûmiyet hükmü kesinleştikten sonra toplam cezanın gün karşılığına çevrilmesi, tabi olunan oranın tespiti ve şüphelinin veya sanığın soruşturma ile kovuşturma evrelerinde tutuklu kaldığı sürelerin mahsup edilmesiyle netleşir.
5275 sayılı CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN m. 107Kaynağı aç
Genel İnfaz Rejimi ve Koşullu Salıverilme Esasları
5275 sayılı Kanun m. 107/1-2 gereğince, süreli hapis cezalarında koşullu salıverilme hakkından faydalanabilmek için mahkûmun infaz kurumundaki süresini iyi hâlli olarak geçirmesi zorunludur. Genel infaz rejimine tabi suçlarda cezanın yarısının kurumda infaz edilmesiyle koşullu salıverilme hakkı doğar.
18 Ağustos 2026 sonrası yeni düzenlemenin genel kuralı bakımından; suç tarihi ve TCK m.7 kapsamında lehe kanun değerlendirmesi saklı olmak üzere: Yaş küçüklüğü bakımından infaz hesabında özel bir yöntem öngörülmüştür. 5275 sayılı Kanun m. 107/5 uyarınca, koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında hükümlünün on beş yaşını dolduruncaya kadar ceza infaz kurumunda geçirdiği bir gün, iki gün olarak hesaba katılır.
Suç Türlerine Göre Ağırlaştırılmış Koşullu Salıverilme Oranları
Kanunda düzenlenen belirli suç tipleri yönünden genel yarı oranı uygulanmaz ve infaz rejimi ağırlaşır. 5275 sayılı Kanun m. 107/2 uyarınca kasten öldürme, neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (TCK m. 87/2-d), işkence, eziyet, cinsel saldırı (TCK m. 102/2 hariç), reşit olmayanla cinsel ilişki (TCK m. 104/2-3 hariç), cinsel taciz, özel hayatın gizliliğini ihlal ve devlet sırlarına karşı suçlar gibi maddede sınırlı olarak sayılan fiillerden mahkûm olanlar hakkında koşullu salıverilme oranı üçte iki olarak işletilir. Suç işlemek için örgüt kurmak veya yönetmek ya da örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlardan süreli hapis cezasına mahkûmiyet hâlinde de 5275 sayılı Kanun m. 107/4 uyarınca kural olarak üçte iki oranı geçerlidir; ancak işlenen suçun kanuni koşullu salıverilme oranı üçte ikiden fazla ise hükümlü kendi yüksek oranına tabi olur.
Uyuşturucu suçlarında kullanma amacıyla bulundurma fiili ile imal ve ticaret eylemleri farklı infaz rejimlerine tabidir. 5275 sayılı Kanun m. 108/9 uyarınca Türk Ceza Kanunu m. 188 kapsamındaki uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçu ile TCK m. 102/2 nitelikli cinsel saldırı, m. 103 çocukların cinsel istismarı ve m. 104/2-3 reşit olmayanla cinsel ilişki suçlarından mahkûm edilenlerin süreli hapis cezalarında koşullu salıverilme oranı dörtte üç olarak tatbik edilir.
5275 sayılı CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN m. 108Kaynağı aç
Tekerrür Hallerinde Koşullu Salıverilme Şartları
Daha önce kesinleşmiş bir mahkûmiyeti bulunan hükümlünün yeniden suç işlemesi halinde tekerrür kuralları çerçevesinde infaz rejimi ağırlaşabilir ve kurumda kalma süresi uzayabilir. 5275 sayılı Kanun m. 108/1 uyarınca, ilk tekerrür uygulamasında süreli hapis cezalarının üçte ikisinin iyi hâlli olarak infaz kurumunda çekilmesi durumunda koşullu salıverilmeden yararlanılabilir; ancak suçun kendi oranı üçte ikiden daha yüksekse o yüksek oran tatbik edilir. Aynı Kanun'un 108/3 maddesi gereğince ikinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanması halinde ise süreli hapis cezaları yönünden koşullu salıverilme oranı dörtte üç olarak tatbik edilir.
Denetimli Serbestlik Tedbiri ve Kurumda Geçirilmesi Gereken Asgari Süre
Denetimli serbestlik tedbiri, hapis cezasının belirli bir evresinin toplum içinde tamamlanmasına olanak sağlar. 5275 sayılı Kanun m. 105/A-1 gereğince, açık ceza infaz kurumuna ya da çocuk eğitimevine ayrılmış iyi hâlli mahkûmlar, koşullu salıverilme vadelerine azami bir yıl kaldığında başvuruda bulunarak kalan cezalarını bu usulle infaz ettirebilir. Bu haktan yararlanılabilmesi, koşullu salıverilmeye kadar kurumda tamamlanması gereken müddetin en az onda birinin ve her halükarda beş günden az olmayacak bir sürenin cezaevinde fiilen geçirilmesi şartına bağlanmıştır.
5275 sayılı CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUN m. 105/AKaynağı aç
Özel durumdaki hükümlüler bakımından denetimli serbestlik süre sınırları farklı düzenlenmiştir. 5275 sayılı Kanun m. 105/A-3 kapsamında, diğer yasal şartların da taşınması kaydıyla sıfır-altı yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlüler koşullu salıverilmelerine iki yıl veya daha az kala bu haktan yararlanabilir. Maruz kaldıkları ağır hastalık, engellilik veya kocama sebebiyle hayatlarını tek başlarına sürdüremeyen hükümlüler ise durumlarını Adlî Tıp Kurumundan alınan ya da Adalet Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü hastanelerin sağlık kurullarınca düzenlenip Adlî Tıp Kurumunca onaylanan sağlık kurulu raporuyla belgelemeleri ve diğer şartları taşımaları kaydıyla üç yıl veya daha az süre kala denetimli serbestlikten faydalanabilir. Buna karşılık 5275 sayılı Kanun m. 105/A-4 hükmü gereğince, adli para cezasının ödenmemesi nedeniyle hapse çevrilen cezalar hakkında denetimli serbestlik usulü uygulanmaz.
Adli Para Cezasına Çevrilme Sınırları ve Taksirli Suçlar
Kasıtlı suçlarda belirli yasal sürelerin üzerindeki hapis cezaları seçenek yaptırımlara çevrilemediğinden, kasıtlı bir fiilden kaynaklanan 4 yıl 2 ay süreli hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi hukuken mümkün değildir. Ayrıca Türk Ceza Kanunu m. 50/2 uyarınca suç tanımında hapis cezası ile adli para cezasının seçenek olarak yer aldığı durumlarda hapis cezasına hükmedilmişse, bu ceza artık adli para cezasına dönüştürülemez.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 50Kaynağı aç
Taksirli suçlarda ise farklı bir yasal rejim öngörülmüştür. Türk Ceza Kanunu m. 50/4 uyarınca taksirli suçlardan dolayı hükmolunan hapis cezası uzun süreli olsa dahi diğer koşulların bulunması durumunda adli para cezasına çevrilebilir; ancak bu imkân bilinçli taksir durumunda uygulanmaz. Dolayısıyla basit taksirle işlenen bir fiil sonucu 4 yıl 2 ay hapis cezası alınması hâlinde yasal koşullar mevcutsa ceza adli para cezasına çevrilerek infaz kurumunda hapis yatma zorunluluğu tamamen ortadan kalkabilir.
Koşullu Salıverilme Karar Süreci ve İtiraz
5275 sayılı Kanun m. 107/11 düzenlemesine göre koşullu salıverilme süreci, ceza infaz kurumu idaresinin hazırlayacağı değerlendirme raporunun infaz işlemlerini yürüten yer infaz hâkimliğine verilmesiyle işletilir. İnfaz hâkimi bu raporu uygun bulduğu takdirde dosya üzerinden salıverilme yönünde karar kurar; uygun görmediğinde gerekçesini kararında açıklar. İnfaz hâkiminin bu kararlarına karşı itiraz yoluna başvurulabilir.
4 yıl 2 ay hapis cezası alan biri cezaevine girmeden tahliye olabilir mi?
Hayır; denetimli serbestlikten yararlanabilmek için koşullu salıverilme tarihine kadar kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az onda birinin ve her halükarda beş günden az olmamak üzere ceza infaz kurumunda fiilen geçirilmesi yasal şarttır.
4 yıl 2 ay hapis cezasında denetimli serbestlik süresi ne kadardır?
Koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlüler gerekli şartları sağladığında denetimli serbestlikten yararlanabilir; diğer yasal koşulların taşınması kaydıyla bu eşik sıfır-altı yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlülerde iki yıl, maruz kalınan ağır hastalık, engellilik veya kocama nedeniyle yaşamını tek başına sürdüremeyenlerde ise üç yıl olarak uygulanır.
4 yıl 2 ay hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir mi?
Kasıtlı suçlarda ve bilinçli taksir hâlinde 4 yıl 2 ay hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi mümkün değildir; ancak basit taksirle işlenen suçlarda yasal diğer şartların bulunması durumunda ceza adli para cezasına dönüştürülebilir.
Denetimli serbestlik için açık ceza infaz kurumunda bulunmak şart mıdır?
Kural olarak açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunulması aranır; ancak 5275 sayılı Kanun m. 105/A-2 uyarınca açık kuruma ayrılma koşulları gerçekleştiği halde iradesi dışındaki bir nedenle ayrılamayan ya da bu sebeple kapalı ceza infaz kurumuna geri gönderilen iyi hâlli mahkûmlar da diğer şartları sağlamaları kaydıyla bu olanaktan faydalanabilir.
Tekerrür halinde 4 yıl 2 ay cezanın koşullu salıverilme oranı nedir?
İlk tekerrürde süreli hapis cezalarında koşullu salıverilme oranı üçte iki olarak işletilir, ancak suçun tabi olduğu kendi kanuni oranı daha yüksekse o oran uygulanır; ikinci defa tekerrür uygulanması durumunda ise süreli hapis cezalarında koşullu salıverilme oranı dörtte üç olarak tatbik edilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

