Air Süspansiyonun Hukuki Niteliği ve Tescil Şartı
Araçlara air süspansiyon takılması mutlak surette yasak olmayıp Karayolları Trafik Kanunu m. 32 kapsamında teknik değişiklik niteliğinde kabul edilir. Sistemin yasal olarak kullanılabilmesi için yetkili bir mühendis tarafından araç tadilat projesinin hazırlanması, Türk Standardları Enstitüsü (TSE) denetim ve onayından geçirilmesi ve noter tescili yapılarak araç tescil belgesine işlenmesi zorunludur. Projelendirilmemiş ve ruhsata tescil edilmemiş donanımlar yasa dışı kabul edilir.
İzinsiz Teknik Değişiklik ve Gürültü Yaptırımları
Araca takılan air süspansiyon sisteminin yasal süresi içinde ruhsata işletilmemesi halinde Karayolları Trafik Kanunu m. 32/1 uyarınca izinsiz teknik değişiklik gerekçesiyle idari para cezası uygulanır. Bunun yanı sıra takılan havalı süspansiyon sisteminin mevzuata aykırı bulunması ve çevreye rahatsızlık verecek boyutta gürültü çıkarması durumunda ceza Karayolları Trafik Kanunu m. 32/3 hükmü üzerinden kesilir. Düzenlenen trafik idari para cezalarının tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ödenmesi halinde ceza tutarı üzerinden yüzde yirmi beş oranında erken ödeme indirimi tatbik edilir.
Trafikten Men Kararı ve Geçici İzin Prosedürü
Ruhsata işlenmemiş veya gürültü çıkaran teknik değişiklik kolluk kuvvetlerince tespit edildiğinde araç doğrudan trafikten menedilerek yediemin otoparkına çekilir. Aracın yeniden trafiğe çıkarılabilmesi için süspansiyon sisteminin sökülerek orijinal haline döndürülmesi ya da yasal mühendislik projeleri hazırlanıp onaylatılarak tescil belgesine işletilmesi gerekir.
Trafikten menedilen aracın eksikliklerinin giderilmesi amacıyla ilgili trafik tescil şubesinden geçici izin belgesi alınarak araç sanayiye veya muayeneye götürülebilir. Bu geçici izin süresi içinde aracın mevzuata uygun hale getirilmeden usulsüz haliyle trafikte kullanıldığının ikinci kez saptanması halinde ise aracın tescil kaydının silinmesi yaptırımı gündeme gelir.
Air Süspansiyonu Ruhsata İşletme ve Muayene Aşamaları
Air süspansiyon sisteminin ruhsata işletilmesi yalnız fiziki montajla tamamlanmaz. Bu süreç yetkili mühendis tarafından araç tadilat projesinin hazırlanması, uygunluk belgeleri ve teknik evrakların derlenmesi, TSE Araç Kontrol Merkezi nezdinde tadilat uygunluk incelemesi ile fiziki araç kontrolünün yapılması, TÜVTÜRK periyodik muayenesinin gerçekleştirilmesi ve tescil kayıtlarının güncellenmesi aşamalarından oluşur. Ruhsata işlenmemiş, montaj kalitesi yetersiz bulunan veya güvenli kullanım şartlarını bozan sistemler periyodik araç muayenesinde ağır kusur riski doğurur.
Trafik İdari Para Cezasına İtiraz Usulü ve Süresi
Teknik değişiklik gerekçesiyle uygulanan idari yaptırım kararlarına karşı 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27/1 uyarınca kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu kanuni süre hak düşürücü nitelikte olup süresi içinde başvuru yapılmaması halinde idari para cezası kesinleşir. Başvurunun süresinde yapılmasını engelleyen mücbir bir sebebin mevcudiyeti halinde ise 5326 sayılı Kanun m. 27/2 gereğince engelin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde başvuru yapılabilir; bu başvuru kararın kesinleşmesini kendiliğinden engellemez ancak mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir.
5326 sayılı KABAHATLER KANUNU m. 27Kaynağı aç
geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi
tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir.
Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir.
(2)
Mücbir sebebin varlığı dolayısıyla bu sürenin geçirilmiş olması halinde bu
sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde karara karşı
başvuruda bulunulabilir. Bu başvuru, kararın kesinleşmesini engellemez; ancak,
mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir.
(3) Başvuru, bizzat kanunî
temsilci veya avukat tarafından sulh ceza mahkemesine verilecek bir dilekçe ile
yapılır. Başvuru dilekçesi, iki nüsha olarak verilir.
(4) Başvuru dilekçesinde,
idarî yaptırım kararına ilişkin bilgiler, bu karara karşı ileri sürülen deliller
açık bir şekilde gösterilir. Dilekçede ayrıca, başvurunun süresinde yapılmasını
engelleyen mücbir sebep dayanaklarıyla gösterilir.
(5) (Değişik: 6/12/2006-5560/34
md.) İdarî yaptırım kararının mahkeme tarafından verilmesi halinde, bu karara
karşı ancak itiraz yoluna gidilebilir.
(6) (Ek: 6/12/2006-5560/34
md.) Soruşturma konusu fiilin suç değil de kabahat oluşturduğu gerekçesiyle
idarî yaptırım kararı verilmesi halinde; kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz
edildiği takdirde, idarî yaptırım kararına karşı başvuru da bu itiraz merciinde
incelenir.
(7) (Ek: 6/12/2006-5560/34
md.) Kovuşturma konusu fiilin suç değil de kabahat oluşturduğu gerekçesiyle
idarî yaptırım kararı verilmesi halinde; fiilin suç oluşturmaması nedeniyle verilen
beraat kararına karşı kanun yoluna gidildiği takdirde, idarî yaptırım kararına karşı
itiraz da bu kanun yolu merciinde incelenir.
(8) (Ek: 6/12/2006-5560/34
md.) İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili
olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde;
idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle
birlikte idarî yargı merciinde görülür.
Başvurunun incelenmesi
İdari yaptırıma karşı başvuru 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27/3 ve m. 27/4 uyarınca bizzat, kanuni temsilci veya avukat tarafından sulh ceza mahkemesine sunulacak iki nüsha dilekçeyle gerçekleştirilir. Dilekçede idari yaptırım kararına ilişkin bilgiler, karara karşı ileri sürülen hukuki deliller ve sürenin aşılmasına yol açan mücbir sebep dayanakları açıkça gösterilir. Ayrıca idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişiyle ilgili idari yargının görev alanına giren idari kararların da tesis edilmiş olması durumunda 5326 sayılı Kanun m. 27/8 uyarınca yaptırım kararına ilişkin aykırılık iddiaları işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde incelenir.
Air süspansiyon taktırmak yasak mıdır?
Air süspansiyon taktırmak mutlak bir yasak olmayıp Karayolları Trafik Kanunu m. 32 gereğince teknik değişiklik sayıldığından mühendis projesi, TSE onayı ve ruhsata tescil şartıyla hukuka uygun şekilde kullanılabilir.
Ruhsatsız air süspansiyon muayeneden geçer mi?
Ruhsat tescili bulunmayan, montaj standardı yetersiz veya güvenli sürüş koşullarını bozan air süspansiyon donanımları TÜVTÜRK periyodik muayenesinde ağır kusur riski doğurur ve muayeneden geçemez.
Trafikten bağlanan air süspansiyonlu araç nasıl çıkarılır?
Trafik tescil biriminden geçici izin belgesi alınarak araç otoparktan çıkarılır; süspansiyon fabrika çıkışı orijinal haline çevrilerek ya da onaylı proje ile tescil belgesine işletilip muayeneden geçirilerek trafikten men kararı kaldırılır.
Air süspansiyon cezasına kaç gün içinde itiraz edilir?
İdari para cezasına karşı 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m. 27/1 uyarınca kararın tebliğ veya tefhiminden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulması gerekir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy