1111 sayılı Askerlik Kanunu'nun 1. maddesine göre Türkiye Cumhuriyeti tebaası olan her erkek askerlik yapmakla yükümlüdür. Çağın süresi, yoklama, muvazzaflık, yedeklik, erteleme ve muafiyet aynı hükümde toplanmaz; her biri ilgili maddede ayrıca düzenlenir.
Askerlik çağının başlangıcı ve üç devresi
2. maddeye göre çağ, nüfus kaydındaki yaşa göredir. Yirmi yaşına girilen yılın ocak ayının birinci gününde başlar ve kırk bir yaşına girilen yılın ocak ayının birinci gününde biter. Süre en çok yirmi bir yıldır; Cumhurbaşkanı kararıyla beş yıla kadar uzatılabilir veya kısaltılabilir.
3. madde çağı yoklama devri, muvazzaflık ve yedek olmak üzere üçe ayırır. Yoklama devri çağın başlangıcından muvazzaflığın başlangıcına, yedek devri ise muvazzaflığın bitiminden çağın sonuna kadar olan kısımdır.
5. madde erbaş ve erler için Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri ile Jandarma Genel Komutanlığındaki muvazzaflık süresini on sekiz ay olarak belirler. Barışta bu sürenin önce on beş aya, ardından on iki aya kadar indirilmesine, ihtiyacın dikkate alınmasıyla Cumhurbaşkanınca karar verilebilir. Maddenin metni, sürenin fiilen hangi kararla indirildiğini göstermez.
1076 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülerden yedek subay adayı olmayan erbaş ve erlerin hizmeti, aynı celpte yedek subay adayı olarak ayrılanların süresinin yarısı kadardır ve askerlik şubesinden sevk tarihinde başlar. Belirtilen sürelerden fazla yapılan hizmet, çağın sonundan iki kat düşülür. Kanunun esasları dışında veya muvazzaflık yapılmadıkça hiç kimse çağdan çıkarılamaz.
Sonradan vatandaşlık ve yurt dışı bağlantısı
Sonradan Türk vatandaşlığına alınanlar, alındıkları tarihteki yaş ve öğrenim durumlarına göre o yaştaki yükümlüler gibi askerlik yapar. Geldikleri ülkede askerlik yaptığını veya yapmış sayıldığını belgeleyenler ile alındıkları yıl yirmi iki yaşında olanlar askerlik yapmış sayılır. İstek hâlinde askerlik, vatandaşlığa alınma tarihinden itibaren iki yıl ertelenebilir; seferberlikte ihtiyaca göre sevk de mümkündür.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kanunlarına göre zorunlu askerliği yaptığını belgelendiren Türk vatandaşları, bu Kanun hükümlerine göre askerlik yapmış sayılır.
Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenecek esaslara göre yurt dışında doğup orada ikamet edenler ile kanuni rüşt yaşına kadar yabancı ülkeye gidip o ülke vatandaşlığını da kazananlar, talepleri hâlinde uygun statüde yükümlülüğü otuz sekiz yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar yerine getirebilir. Diğer ülkede askerlik yaptıklarını belgelerlerse yapmış sayılabilirler. Bu kişilerin askerliği otuz sekiz yaş sonuna kadar ertelenmiş kabul edilir.
Geçici Madde 41, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar göçmen statüsünde vatandaşlığa geçmiş olanlardan, Türkiye'ye geldikten sonra geldikleri ülkede askerlik yaptığını belgeleyenleri askerlik hizmetinden muaf tutar. Bu, genel bir muafiyet değil, belirtilen tarihe ve belgeye bağlı bir geçiş hükmüdür.
Yoklama, celp ve sağlık sonucu
Askere elverişli bulunanlar, Genelkurmayın teklifi üzerine Milli Savunma Bakanlığınca belirlenecek celp ve sevk esaslarına göre yirmi bir yaşına girdikleri yıl çağrılır. İhtiyaç hâlinde toplama ve terhis zamanları Cumhurbaşkanı kararı üzerine kısmen veya tamamen değiştirilebilir.
Çağrılanlar, kimlik ve öğrenim durumunu gösteren belgelerle yurt içinde askerlik şubesinde, yurt dışında elçilik veya konsoloslukta bizzat bulunmak zorundadır.
Yoklamada kişiler askerliğe elverişli olanlar ve olmayanlar olarak ayrılır; elverişli olmayanlar asker edilmez. Yurt dışından elverişsizlik iddiasıyla başvuranların raporları elçilik veya konsolosluk onayından sonra Milli Savunma Bakanlığınca incelenir; itirazda yurt içindeki yetkili kurul raporu esas alınır. Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine göre bedeni kabiliyeti elverişli olmayanlar ayrıca askerlik hizmetinden muaf tutulur.
Yoklamada Kanunda yazılı mazereti olmaksızın bulunmayanlara yoklama kaçağı denir. Asker edilip sırası geldiğinde gelmeyenler veya yolda savuşanlar bakaya, izinsiz savuşanlar firar, izin ya da hava değişimi süresini geçirenler izinsiz, yirmi yaşına girdiği hâlde nüfusa kaydolmayanlar ise saklıdır.
İhtiyaç fazlası yükümlüler temel eğitimden sonra, o yılın 1 Ocak'ındaki Merkez Bankası döviz alış kuru esas alınarak dövizle askerlik bedelinin yarısı kadar Türk lirası ödemek veya isteyen kamu kurumlarında görev yapmak suretiyle hizmeti yerine getirmiş sayılabilir. Saklı, yoklama kaçağı ve bakaya bu kapsama alınmaz. Bedelin sayısal karşılığı bu hükümde sabit bir tutar olarak yer almaz.
Askerlik sırasında ölen, akıbeti meçhul kalan, gaipliğine karar verilen veya maluliyet aylığı bağlanacak biçimde malul olanların kardeşlerinden, maddede sayılan anne ve baba talebi ile sıra şartlarına göre biri istekli olmadıkça silah altına alınmaz; silah altındaysa terhis edilir. Bu düzenleme tek erkek çocuk için genel muafiyet değildir.
Harp okulları, Gülhane Askeri Tıp Akademisi, astsubay meslek yüksekokulları, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi veya kuvvetler adına okunan yükseköğretimden ilişiği kesilenlerin okudukları sürenin üçte biri muvazzaflıktan sayılır. Bu yükümlüler mutlaka askerlik eğitimine tabi tutulur. Yalnız harp okulunda veya Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinde geçen süre muvazzaflığı karşılıyorsa temel eğitim yapılmadan yedeğe geçirilirler.
Öğrenim, aile ve yurt dışında erteleme
Lise veya dengi okul ile fakülte ve yüksekokul öğrencilerinin askerliği, yirmi dokuz yaşını geçmemek üzere mezun oluncaya veya ilişikleri kesilinceye kadar ertelenir. Bitirilen okulun dengi veya daha alt seviyedeki kuruma kayıt erteleme sağlamaz. 86 veya 89. maddeye tabi olduktan sonraki kayıt da bu ertelemeye girmez. Yirmi dokuz yaşına kadar ertelenenler seferberlikte lüzum ve ihtiyaca göre sevk edilebilir.
Emsal yoklamasında lise veya dengi mezuniyetini belgeleyenlerin askerliği üç yıl ertelenir. Fakülte veya yüksekokuldan ilişiği kesilenler ile yüksekokul mezunlarının askerliği, yirmi dokuz yaşını tamamladıkları yıl sonu esas alınarak iki yıl ertelenir. Ertelenenler sevk talep edebilir. Dört yıl ve daha uzun yükseköğretim ile yüksek lisans için ayrı sevk tehiri süreleri aynı maddede yer alır.
Savaş zamanı hariç, iki oğlu olan anne veya babadan biri askerdeyken diğeri, ikiden fazla oğlu olanlardan ikisi askerdeyken diğerleri, biri muvazzaflığı bitirene kadar sevk edilmez. Yirmi yaşından küçükler ve geçime yardım edemeyecek maluller hesaba katılmaz. Birlikte sevkte anne veya baba hangi oğlunun bırakılmasını isterse o bırakılır. Bu sonuç muafiyet değil, sevkin geciktirilmesidir.
Belirli kamu personeli, staj, yüksek lisans, ihtisas veya doktora yapanlar teklif üzerine otuz beş yaşını doldurdukları yıl sonuna kadar celp ve sevkte tehir edilebilir. Maddede sayılan başarılı sporcular için sınır, şartlar ve kadro oranıyla otuz sekiz yaşını doldurdukları yıl sonudur. 86 veya 89. maddeye tabi olanların sevki kural olarak tehir edilmez. Ancak tehir sebebi olan görev, öğrenim veya sporcu sözleşmesi yoklama kaçağı ya da bakaya kalınan tarihten önce başlamışsa tehir yapılabilir.
Oturma veya çalışma izniyle işçi, işveren ya da meslek veya sanat mensubu olarak yurt dışında bulunanların işlemleri, belgeli başvuru hâlinde belirlenecek usule uygun olarak otuz sekiz yaşını tamamladıkları yılın sonuna kadar ertelenebilir. Şartı kaybeden, sebebi kalkan veya vazgeçenlerin ertelemesi iptal edilir ve sevkleri sağlanır.
35. maddenin (A) ve (B) bentleriyle ertesi seneye bırakılanlar her yıl muayene edilir. Zafiyet ve maluliyeti beş yıl sürenler hakkında elverişlilik kararı verilir.
Tutukluluk, ceza, mazeret ve yaş düzeltmesi
Barışta çağrı sırasında tutuklu veya hükümlü bulunan muvazzaf ve yedek erbaş ve erler tahliyeye kadar sevk edilmez. Askerlikle ilişiği olanlar tahliyede serbest bırakılmaz; kollukça askerlik şubesine teslim edilir.
Askere alınmadan önce veya askerî yargı kapsamı dışında askerlik sırasında işlenen suçlardan bir yıl ve daha az hürriyeti bağlayıcı ceza, belirtilen tedbirler veya adlî para cezası askerlik sonuna bırakılır. Bu kişiler terhislerinde serbest bırakılmaz; cezalarının çektirilmesi için bulundukları yer Cumhuriyet başsavcılığına teslim edilir. Bir yıldan fazla hürriyeti bağlayıcı cezaya hükmedilenler de Cumhuriyet başsavcılığına teslim edilir; tahliye olanlar kalan hizmet için en yakın askerlik şubesine verilir. Geri bırakılan infazda zamanaşımı işlemez.
47. maddede sayılan tutukluluk, hastalık, yakın ölümü veya evliliği ve çocuk doğumu mazeretleri belgelenirse bakaya işlemi yapılmaz. Bu mazeretlerin dışındaki sebeplerle son güne kadar gelmeyenler ile sevk evrakını alıp yol süresi sonunda birliğe katılmayanlar bakaya kabul edilir. Süreler bentlerde on beş gün ve iki ay olarak ayrı yazılmıştır.
Askerlik çağına girdikten sonra yapılan yaş değişiklikleri, mahkemece resmî hastane doğum kayıtları esas alınarak yapılanlar hariç askerlik işlemlerinde dikkate alınmaz. Birinci fıkra uyarınca düzeltilen yaşına göre yirmi üç yaşını bitirmiş olanlar yoklamadan sonra belirlenecek sınıf ve tertibat yerine derhâl sevk edilir. Yirmi üç yaşını bitirmemiş olanlar emsalleriyle silah altına alınır.
Terhis, yedeklik, izin ve hizmetten sayılma
Muvazzaflık süresini bitirenlerin terhisi, yaşları bir olup evlerinde bulunan erbaş ve erin yedeğe geçirilmesi ve yedeklik süresini bitirenlerin çağdan çıkarılması ayrı işlemlerdir. Bu işlemler Milli Savunma Bakanlığınca Genelkurmay ile kararlaştırılarak tebliğ edilir. Seferde işlem seferberlik sonuna bırakılır. Eksik hizmet ve yerine getirilemeyen hizmetten men cezası nedeniyle eksik kalan hizmet tamamlattırılır.
Yedeklerin celbi Cumhurbaşkanı kararıyla yapılır. Yedek erbaş ve erler olağanüstü hâl, savaş, seferberlik, asayiş, eğitim ve manevra için tamamen veya kısmen çağrılabilir. Eğitim veya manevra süresi bir buçuk ayı geçemez; olağanüstü hâllerde Cumhurbaşkanı kararıyla uzatılabilir. Hiç silah altına alınmayanlar için dört aylık süre ayrıca belirtilmiştir. Yedeklere talim süresi kadar hizmet yaptırılır.
Hazarda veya seferde silah altına çağrılan muvazzaf ya da yedek erbaş ve er, resmî veya özel işlerinde belirtilen mercilerin düzenleyeceği harçsız vekâletnameyle dilediği kişiyi tevkil edebilir. Vekâlet terhisten iki ay sonrasına kadar sürer. Avukatlık Kanunu hükümleri saklıdır.
Barışta veya seferberlikte sağlık durumu değiştiğini beyan eden yedek erbaş ve er, askerlik şubesinin sevk edeceği resmî sağlık kuruluşundan alacağı raporla durumu belgelemek zorundadır.
Milletvekilleri vekillikleri süresince tecillidir; isteyenler hizmeti yerine getirir. Silahlı Kuvvetler veya müttefik karargâhlardaki Genelkurmayca belirlenen sivil kilit ve uzman personel, olağanüstü hâl, seferberlik veya savaş boyunca kadrolarında çalıştıkları sürece ertelenir. İzin almaksızın görevden ayrılanlar 3634 sayılı Kanun'un 66. maddesine göre cezalandırılır. Bu madde, şahsen millî müdafaa mükellefiyetine tabi tutulanlar ile Kanunun 6, 7 ve 8. fasıllarındaki müesseselerde çalışmaları nedeniyle tecil edilenlerin hizmet yerini terk etmesi hâlinde bir aydan beş seneye kadar hapis cezası öngörür.
3634 sayılı MİLLİ MÜDAFAA MÜKELLEFİYETİ KANUNU m. 66Kaynağı aç
Erbaş ve erlerin izni muvazzaflığın her ayı için iki gün hesaplanır, hizmetten sayılır ve bir yıldaki toplam otuz günü geçemez. Acemi eğitimini bitirmeyenlere ve ceza süresini tamamlamayan cezalıya kural olarak izin verilmez. Eşi doğum yapan veya ikinci derece dâhil kan ve sıhri hısımlarından biri ölen erbaş ve ere, talebi ve asgari tugay, alay ya da eşiti komutanlığın onayıyla kanuni izinlere ek on gün izin verilir; bu süre hizmetten sayılır. Maddede yazılı izinler dışında izin vermeye Cumhurbaşkanı yetkilidir ve hizmetten sayılma kararda gösterilir.
Hava değişimi ve istirahat sürelerinin toplam otuz güne kadar olan kısmı muvazzaf hizmetten sayılır. 1076 sayılı Kanun uyarınca erbaş ve er statüsüne geçirilenlerde bu sınır toplam on beş gündür. Terhisi geciktirilenler ile yedek ve cezalı erbaş ve erlerin hava değişimi ve izin süreleri, süresi ne olursa olsun hizmet ve cezalarından sayılır.
Mahkeme kararıyla kendini askerliğe elverişsiz hâle getirmeye teşebbüsü sabit olanların bu eylemden doğan rahatsızlık süreleri ile uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı nedeniyle tedavi kararı verilenlerin yatarak tedavi, istirahat veya hava değişimi süreleri hizmetten sayılmaz.
Firar ve izinsiz geçen süreler, mahkemenin hükmettiği hapis cezaları ve hizmetten sayılmayacağı açıkça belirtilmiş disiplin cezaları muvazzaf ve yedek hizmetinden sayılmaz. Beraatle sonuçlanan davalardaki mevkufiyet süreleri hizmetten sayılır. Muvazzaflardan altı ay talim görmemiş olanlara bu süre tamamlattırılır.
Terörle mücadele görevi sırasında veya bu görev nedeniyle alıkonulan ya da kaybolan er ve erbaşlardan kurulca kusursuz görülenler ile kovuşturmaya yer olmadığı veya beraat kararı verilenlerin ayrı geçirdiği süreler hizmetten sayılır ve ödenmemiş özlük hakları ödenir. Kusurlu görülenler hakkında soruşturma dosyası düzenlenir.
Firar, idari para cezası ve seferberlik
Firar, izin veya hava değişimi tecavüzünde suç dosyası, suç için öngörülen süreler geçtikten sonra ilgili askerî mahkemenin bağlı bulunduğu komutanlığa gönderilir. Kaçış tarihi ile götürülen eşya ve teçhizat belirtilir ve askerlik şubesine bildirilir. Yakalama kararı bulunanlar ele geçene kadar kollukça aranır. Karar bulunmayan ve kendiliğinden gelen veya şubeye teslim edilenler yol ve iaşe bedeli ödenerek serbest sevk edilir.
Sınıf ve tertibatı belirlenip bildirim veya duyuruya rağmen emsallerinin son sevk gününe kadar gelmeyen ve 47. maddedeki özrü bulunmadığı belirlenenler ile sevkten sonra kıtasına gitmeden kaçıp elde edilen ve erteleme hakkı olmayanlar derhâl sevk edilir. Barışta kabul edilebilir özrü olmaksızın yoklama kaçağı, saklı, bakaya, ihtiyat eratı veya sevk edildiği kıtaya katılmama durumlarında süreye göre artan idari para cezaları öngörülmüştür. İlk sevk edilen kıtaya gecikmeden katılanlarda cezanın yarısı verilir.
İdari para cezası evrakı askerlik şubesince nüfusa kayıtlı yer mülki idare amirliğine gönderilir ve cezayı il veya ilçe idare kurulu verir. Kabahatler Kanunundaki kanun yoluna başvurulabilir. İnfaz askerlik hizmetinin sonuna bırakılır ve bu sürede zamanaşımı işlemez. Ceza kesinleştikten sonra sayılan eylemlerden biri yeniden işlenirse veya eylem seferberlik ve savaş hâlinde işlenirse suç dosyası nüfusa kayıtlı yer Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir.
Talim ve manevra çağrısına 47. maddeye göre özürsüz gelmediği anlaşılan yedek erbaş ve erlere 89. madde uygulanır, emsalleri kadar hizmet yaptırılır ve askerlik borcu ile cezası bitmeden memuriyette kullanılamazlar. Bu kapsamdakilerin dâhili asayiş için celpleri 59. madde uyarınca seferberlik hükümlerine tabidir.
Hizmet, memuriyet veya askerliğe elverişsizlik durumunu vaktinde bildirmeyen erbaş ve erin seferberlik ilanından sonraki iddiaları, görünür hastalık hariç dinlenmez. Elverişsizlik iddiasındakiler kıtalarında muayene edilir. Çağrı zamanında hastalığını resmî veya askerî hekim ya da sağlık kurulu raporuyla tespit ettiren yedek erbaş ve erler cezai işleme tabi tutulmaz; iyileşince emsalleri kadar hizmet için askere alınırlar.
Seferberlikte çağrılacak erbaş, er ve muvazzaflardan, beş yıl ve daha fazla ağır hapis cezası gerektiren cürümler dışında bir cürüm veya kabahatle sanık ya da mahkûm olanların yargılaması veya ceza infazı terhislerine ertelenir. Bu sürelerde dava ve ceza zamanaşımı işlemez.
Vilayeti dışına çıkmak isteyen her erkek hüviyet cüzdanını yanında bulundurmak ve talep hâlinde polis ile jandarmaya göstermek zorundadır. Seferberlikte asker çağındaki kişilerin yolculukları için Millî Müdafaa Vekâleti, Dahiliye Vekâletiyle birlikte bu fasıldaki kayıtlardan başka tedbirler kullanabilir.
Dövizle hizmet ve özel görevler
Ek Madde 1'deki koşullarla en az üç yıl fiilen yabancı ülkede bulunan yükümlüler, yurt içinde geçirilen süreler bu üç yıla dâhil olmaksızın, konsolosluk aracılığıyla başvurur, belirtilen yabancı para ödemesini başvuru tarihinde defaten yapar ve uzaktan eğitimi alırsa muvazzaf hizmeti yapmış sayılır. Başvuru, defaten ödeme ve uzaktan eğitim birlikte aranır. Belirtilen döviz miktarını yarısına kadar indirme veya bir katına kadar artırma yetkisi Cumhurbaşkanına aittir.
Başvurusu kabul edilenlerden şartları sonradan taşımadığı anlaşılanlar, süresinde ödemeyenler, ücreti veya maaşı yurt içinden transfer edilenler, yurt dışında resmî görevde bulunanlar, her takvim yılının yarısından fazlasını yurt içinde geçirenler, kesin dönüş yapanlar, şartı kaybedenler, isteğiyle vazgeçenler ve askerliğe elverişsiz olduğu tespit edilenler kapsamdan çıkarılır. İşlemi Milli Savunma Bakanlığı yapar.
Ödemesini tamamlamadan vatandaşlıktan çıkan veya vatandaşlığı kaybedilen, askerliğe elverişsiz hâle gelen ya da vefat edenlerin ödemeleri, talep hâlinde iade tarihindeki kura göre Türk lirası olarak iade edilir. Ödemesini tamamladıktan sonra kapsamdan çıkmayı talep edenlere, elverişsiz hâle gelenlere, vefat edenlere ve vatandaşlığı sona erenlere geri ödeme yapılmaz. Savaş veya savaşı gerektirecek bir durum baş gösterirse silah altına alınma esaslarını Cumhurbaşkanı belirler.
Özel kanununa göre yedek subay olacaklardan bedel alınmaz. Seferberlikte de bedel alınmaz.
Ek Madde 4'e göre Millî Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığının ihtiyacı ve Genelkurmayın uygun görmesi üzerine öğretmen kadrosunda görev yapanlar ile mesleği öğretmen olup henüz başlamamış olanlar, 10. maddenin 4. bendindeki işlemler uygulanmadan ihtiyaç fazlası ayrılır ve temel eğitimden sonra Bakanlık emrine verilir. Görev sırasında resmî elbise giyemez ve iaşe edilmezler. Süre emsali erbaş veya er kadardır, sevk tarihinden başlar. Meslek ilişkisi usulüne göre kesilirse kalan hizmet kıtalarda tamamlanır ve maaşı kesilir.
Emniyet Hizmetleri Sınıfında kadro veya rütbe ilişkisi süren personel ile polis eğitim kurumlarında öğrenim görenler veya giriş sınavını kazananlardan askerliğini yapmamış olanların işlemleri ertelenir. On yıllık süre, memuriyetten sayılmayacak hâller hariç tamamlandıktan ve askerliğe karar alındıktan sonra hizmet yerine getirilmiş sayılır. Seferberlik ve savaşta birinci ve ikinci fıkralar uygulanmaz. Süreyi tamamlamadan ayrılan, nakledilen veya ilişiği kesilen personel ilgili kanun hükümlerine göre hizmeti yerine getirir.
İlgili mevzuata uygun diploma, sertifika veya ehliyeti bulunan erbaş ve erler, özel kanun koşullarına uyulması ve asgari alay komutanı ya da eşiti komutanın onayıyla bu belgelerin verdiği yetki kapsamındaki görevlerde çalıştırılabilir.
Ek Madde 10 kapsamındaki yükümlüler, terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapılara üyeliği, mensubiyeti, iltisakı veya irtibatı olup askerliğe elverişli bulunanlar arasındadır. Yoklama kaçağı ve bakayalar dâhil olmak üzere, Kanunda yazılı geçerli mazereti olmayanlar belirlenen celp ve sevk esaslarına göre silah altına alınır.
Ek Madde 6, görev nedeniyle saldırı veya kazaya uğrayan ve tedavisi süren erbaş ve erlere, maddede belirtilen sınırlar ve rapor şartıyla aylık sağlık yardımı ödenmesini düzenler. Keyif verici madde veya menfaat ya da zarar kastından doğan olayda ödeme yapılmaz. Ek Madde 8 ise sevk tarihi ile hizmet bitişi arasında ölenler ile belirtilen şekilde sakatlananlara, aylık bağlanmaması veya 2330 sayılı Kanun uyarınca tazminat ödenmemesi kaydıyla bir defalık tazminat öngörür. Bakaya, firar, izin veya hava değişimi tecavüzü, hile suçu ve intihar hâllerinde ödeme yapılmaz. Tazminat damga vergisi dışında vergiye tabi değildir ve haczedilemez.
Geçici hükümlerin sınırlı etkisi
Geçici Madde 18, ilgili değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihte silah altında bulunan ve yirmi aylık hizmete tabi erbaş ve erlerin on sekiz aylık hizmeti doldurduklarında terhis edilmesini düzenler. Geçici Madde 19, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bu Kanun hükümlerine göre çağ yaş sınırını geçmiş olanların çağ dışına çıkarılacağını belirtir. Her iki hüküm belirli bir yürürlük anındaki kişilere yöneliktir.
Geçici Madde 42, yürürlük tarihinde tebligatsız saklı, yoklama kaçağı veya bakaya olanlara başvurunun Millî Savunma Bakanlığınca Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu aracılığıyla duyurulacağını ve bu duyurunun tebliğ mahiyetinde olduğunu düzenler. Duyuruya rağmen üç ay içinde başvurmayanlar hakkında tebligatlı işlem yapılır.
Geçici Madde 49, yürürlükten önce dövizle askerlik için başvuranlar hakkında başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuatın uygulanacağını, ancak bu yükümlülerin temel askerlik eğitimine tabi tutulmayacağını belirtir. Diğer geçici maddeler belirli tarihler, yaşlar, başvuru süreleri ve ödeme şartlarına bağlı ayrı geçiş düzenleri içerir; bunlar herkese uygulanan tek bedel kuralı hâline getirilemez.
Sık sorulan sorular
Askerlik yükümlülüğü kimleri kapsar?
1111 sayılı Askerlik Kanunu'nun 1. maddesine göre Türkiye Cumhuriyeti tebaası olan her erkek askerlik yapmakla yükümlüdür.
Askerlik çağı ne zaman başlar ve biter?
Çağ, nüfus kaydındaki yaşa göre yirmi yaşına girilen yılın 1 Ocak'ında başlar ve kırk bir yaşına girilen yılın 1 Ocak'ında biter. Süre en çok yirmi bir yıldır; Cumhurbaşkanı kararıyla beş yıla kadar uzatılabilir veya kısaltılabilir.
Öğrencinin askerliği ne zamana kadar ertelenir?
Lise veya dengi okul ile fakülte ve yüksekokul öğrencilerinin askerliği, yirmi dokuz yaşını geçmemek üzere mezun oluncaya veya ilişikleri kesilinceye kadar ertelenir. Bitirilen okulun dengi veya daha alt seviyedeki kuruma kayıt erteleme sağlamaz.
Sağlık nedeniyle kim asker edilmez?
Yoklamada askerliğe elverişli olmayanlar asker edilmez. Türk Silahlı Kuvvetleri Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine göre bedeni kabiliyeti askerliğe elverişli olmayanlar ise askerlik hizmetinden muaf tutulur.
Yurt dışındaki yükümlünün işlemi ertelenebilir mi?
Oturma veya çalışma izniyle işçi, işveren ya da meslek veya sanat mensubu olarak yurt dışında bulunan yükümlünün işlemleri, belgeli başvuru hâlinde belirlenecek usule uygun olarak otuz sekiz yaşını tamamladığı yılın sonuna kadar ertelenebilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

