Eşlerden biri zina ederse diğer eş, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 161. maddesi uyarınca boşanma davası açabilir. Dava hakkı, boşanma sebebinin öğrenilmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde zina eyleminin üzerinden beş yıl geçmekle düşer. Zinayı affeden tarafın bu sebebe dayalı dava hakkı yoktur. Mahkemede yalnızca aldatıldığını söylemek yeterli değildir; zina ispatlanamazsa bu sebeple açılan dava reddedilir.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 161Kaynağı aç
Dava hakkı, süreler ve af
Türk Medeni Kanunu'nun 161. maddesi, zina eden eşe karşı diğer eşe boşanma davası açma hakkı tanır. Bu hak, sebebin öğrenilmesinden başlayan altı aylık süreye ve her hâlde zina eyleminin üzerinden işlemeye başlayan beş yıllık süreye bağlıdır. Sürelerden birinin dolması dava hakkını düşürür.
Aynı madde, zinayı affeden tarafın dava hakkı olmadığını düzenler. Af, sürelerin geçmesinden ayrı bir engeldir; affeden taraf bu sebebe dayanarak dava açamaz.
İddianın ve delillerin mahkemeye sunulması
Zina iddiasında bulunan eşin aldatıldığını belirtmesi yeterli sayılmaz. Bu söylemin ötesine geçilmez ve zina ispatlanamazsa zina sebebiyle açılan dava reddedilir. Ret sonucunun hangi gerekçeyle verileceği ayrıca ayrılmamıştır.
Aldatmaya ilişkin delillerin mahkemeye zamanında sunulması ve dayanılan delillerin dilekçelerde gösterilmesi gerekir. Delilin ileri sürülmesi, iddianın ayrıca ispatlandığı anlamına gelmez.
Eş ile üçüncü kişi arasında gönderilen mesajlar ve görüntüler, zinanın ispatı bakımından delil olarak gösterilmiştir. Birlikte kalınan veya gezilen yerlere ilişkin konuşmalar da bu kapsamda anılmıştır. Ekran görüntüsünde ad yerine telefon numaralarının görünmesi gerektiği, numaranın görünmemesi hâlinde ise delilin niteliğinin sarsılabileceği belirtilmiştir.
HTS kayıtlarının mahkemeden istenmesi, tarafların iletişim hâlinde olduğunu ortaya koymak bakımından fayda sağlayabilir. Bu kayıt, iletişimin varlığına yönelik yardımcı bir delil olarak anlatılmıştır.
Cinsel ilişki ve ihtimal anlatımı
Bir değerlendirmede, zina sebebiyle boşanma davasının kazanılabilmesi için cinsel ilişkinin ortaya çıkması şartı ile cinsel ilişkiye girildiğinin ispatlanmış olması yanında bunun ihtimal dâhilinde olduğunun da ortaya konulması birlikte belirtilmiştir. Şart ve ihtimal ifadeleri aynı kesin ölçüyü kurmaz. Türk Medeni Kanunu'nun 161. maddesi ise zina eden eşe karşı dava hakkını düzenler; madde kesiti ispat derecesini ayrıca tanımlamaz.
Aynı otel odasında kalınması, hiçbir zorunluluk hâli olmadan başka bir cinsle geceyi aynı yerde geçirilmesi ve aynı evde kalınması, cinsel ilişkinin olduğuna ihtimal verilen durumlar arasında sayılmıştır. Bu sayım bir ihtimal örneğidir ve her örneğin zinayı gösterdiği sonucu buradan çıkmaz.
Konaklama ve birlikte görülmeye ilişkin kararlar
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin E. 2023/10127, K. 2024/7396 sayılı kararında, tarafların ardışık numaralı odalarda konaklamaları nedeniyle zinanın ispatlandığının kabul edildiği bölge adliye mahkemesi hükmü onanmıştır. Bu onama, ardışık oda durumunun her somut olayda mutlak ve genel bir ispat kuralı oluşturmasından ziyade incelenen uyuşmazlıktaki kabulün yerinde görüldüğünü ifade eder.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/10127, K. 2024/7396Kaynağı aç
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin E. 2023/2499, K. 2023/6204 sayılı kararında, erkeğin dava dışı bir kadınla aynı otel odasında konaklamasının zina iddiasının ispatı için yeterli sayıldığı, ayrıca pansiyonda aynı odada kalındığına dair kayıtlar doğrultusunda zinanın ispatlandığı yönündeki bölge adliye mahkemesi kabulü onanmıştır. Söz konusu kararda, daha önce kesinleşen boşanma hükmü sebebiyle birleşen zina davasının konusuz kaldığı ve karar verilmesine yer olmadığı tespiti de onanmış olup bu durum dosyada zina sebebiyle yeni bir boşanma hükmü kurulduğu anlamına gelmez.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/2499, K. 2023/6204Kaynağı aç
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin E. 2023/5035, K. 2024/3754 sayılı kararıyla onanan uyuşmazlıkta, sahilde bir bankta başka bir kadınla birlikte görülmeye ilişkin eylem zina olarak ispatlanmış sayılmamış, güven sarsıcı davranış olarak nitelendirilerek zina sebebiyle boşanma talebi reddedilmiştir. Onama kararında ayrı ve genel bir ispat standardı gerekçelendirilmemiştir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/5035, K. 2024/3754Kaynağı aç
Zina sebebi ile sadakat yükümlülüğünün ihlali
Zina kanıtlanamaz fakat sadakat yükümlülüğünün ihlali ortaya konulursa boşanma kararı verilebileceği, buna karşılık davanın zina sebebiyle boşanma olarak kabul edilemeyeceği belirtilmiştir. Bu ayrım, ispatlanmayan zina iddiasının kendiliğinden zina sebebiyle boşanmaya dönüşmesini öngörmez.
Sık sorulan sorular
Zina nedeniyle boşanma davasını kim açabilir?
Eşlerden biri zina ederse diğer eş, Türk Medeni Kanunu'nun 161. maddesi uyarınca boşanma davası açabilir. Zinayı affeden tarafın bu sebebe dayalı dava hakkı yoktur.
Zina sebebiyle dava hakkı ne zaman düşer?
Dava hakkı, boşanma sebebinin öğrenilmesinden başlayarak altı ay ve her hâlde zina eyleminin üzerinden beş yıl geçmekle düşer.
Aldatıldığını söylemek ispat için yeterli midir?
Hayır. Mahkemede yalnızca aldatıldığını söylemekle yetinilemez. Zina ispatlanamazsa zina sebebiyle açılan dava reddedilir.
Mesaj ve HTS kaydı nasıl değerlendirilir?
Mesajlar ve görüntüler zina iddiasında delil olarak gösterilebilir. HTS kayıtlarının mahkemeden istenmesi ise tarafların iletişim hâlinde olduğunu ortaya koymaya yardımcı olabilir.
Birlikte görülmek veya konaklamak aynı sonucu doğurur mu?
Hayır. Aynı otel odasında ve pansiyonda aynı odada konaklamanın zina iddiasını ispat için yeterli görüldüğü bir dosya, ardışık numaralı odalara ilişkin kabulün onandığı başka bir dosya vardır. Sahilde bir bankta birlikte görülme ise ayrı bir dosyada zina olarak ispatlanmamıştır. Bu sonuçlar olayların farklılığı nedeniyle tek kural oluşturmaz.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

