Mevduat ve Alacaklarda Zamanaşımı Kapsamı ve On Yıllık Süre
Bankacılık sisteminde zamanaşımı kapsamına giren mevduat, katılım fonu, emanet ve alacakların Fona aktarılmasına dair kurallar, Mevduat ve Katılım Fonunun Kabulüne, Çekilmesine ve Zamanaşımına Uğrayan Mevduat, Katılım Fonu, Emanet ve Alacaklara İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamında yürütülür. İlgili Yönetmeliğin 8. maddesinin 1. fıkrasına göre; hisse senetleri, tahviller, yatırım fonu katılma belgeleri, çek hesabı bakiyeleri, havale bedelleri ile tahakkuk eden kâr payı veya faizleri de içeren bankadaki tüm hak ve alacaklar bakımından hak sahibinin gerçekleştirdiği son işlem, talep ya da yazılı talimat anından itibaren on yıllık sürenin aranmaksızın geçmesi zamanaşımı sonucunu doğurur.
10735 sayılı MEVDUAT VE KATILIM FONUNUN KABULÜNE, ÇEKİLMESİNE VE ZAMANAŞIMINA UĞRAYAN MEVDUAT, KATILIM FONU, EMANET VE ALACAKLARA İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA YÖNETMELİK m. 8Kaynağı aç
Bankaların İhtar ve İlan Yükümlülükleri
Yönetmeliğin 8. maddesinin 2. fıkrası gereğince bankalar, bir takvim yılı içinde zamanaşımına uğrayan ve tutarı 250 TL ve üzerindeki her türlü mevduat, katılım fonu, emanet ve alacakların hak sahiplerini, başvuruda bulunmadıkları takdirde hesapların Fona devredileceği hususunda izleyen takvim yılının Ocak ayı sonuna kadar iadeli taahhütlü mektupla uyarmak zorundadır. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu, Fonun görüşünü almak suretiyle bu bildirim için öngörülen 250 liralık parasal sınırı değiştirmeye yetkilidir. 250 TL ve üzerindeki tutarlar ile 250 TL altındaki hesaplar, Şubat ayının başından itibaren bankaların kendi internet sitelerinde dört ay süreyle liste halinde ilan edilir. Ayrıca bankalar, söz konusu listelerin internet sitelerinde yayımlandığını Şubat ayının on beşinci gününe kadar ülke genelinde dağıtımı yapılan ve Basın İlan Kurumu listelerindeki en yüksek tirajlı ilk beş gazeteden ikisinde Basın İlan Kurumu aracılığıyla iki gün süreyle ilan etmekle ve listeleri eşzamanlı olarak Kuruluş Birliklerine ve Fona göndermekle yükümlüdür.
Kuruluş Birlikleri ve Fon, bankalar tarafından iletilen zamanaşımına uğramış hesap listelerini Mayıs ayının sonuna kadar konsolide ederek kendi internet sitelerinde yayımlar. Yönetmeliğin 8. maddesinin 5. fıkrası doğrultusunda, zamanaşımına uğrayan mevduat, katılım fonu, emanet ve alacaklar ile bunlara ait faiz ve kâr payları için düzenlenecek liste örnekleri, bunların hangi hesaplara yatırılacağı veya ne şekilde tevdi ve teslim edileceği hususları Fon tarafından kuruluş birlikleri vasıtasıyla bankalara duyurulur.
Hak Sahiplerince Başvuru ve Fona Devir Takvimi
Yönetmeliğin 8. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, ilan listelerine yansıtılan zamanaşımına uğramış değerlerin Haziran ayının 15. gününe kadar hak sahipleri veya kanuni mirasçılarınca talep edilmesi gerekir. Bu tarihe değin aranmayan bakiye ve alacaklar, tahakkuk eden faiz ve kâr paylarıyla beraber Haziran ayının son gününe kadar Fonun Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki ya da Fon Kurulunca tayin edilecek bankalardaki hesaplarına aktarılır. Devir yükümlülüğü altındaki bankalar, hak sahiplerinin kimlik ve adres bilgilerini, faiz ve kâr payı ilavesiyle ulaşılan meblağları içeren çizelgeyi devrin tamamlandığı günden itibaren bir haftalık süre içinde Fona iletmek zorundadır.
Deprem Felaketi Sebebiyle Yapılan Geçici Tarih Ertelemesi
Ülkemizde yaşanan deprem felaketi sebebiyle Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun 27.04.2023 tarihli ve 10585 sayılı kararı doğrultusunda 2022 yılına ilişkin değerler için geçici bir takvim belirlenmiştir. Bu karar kapsamında, 2022 yılı itibarıyla zamanaşımına uğrayan mevduat, katılım fonu, emanet ve alacakların hak sahipleri tarafından aranması için son başvuru tarihi 15.09.2023 gününe ötelenmiştir. Hak sahipleri tarafından belirtilen tarihe kadar aranmayan 2022 yılı tutarlarının faiz ve kâr paylarıyla birlikte Fona ait hesaplara devredilmesine ilişkin son tarih ise 30.09.2023 olarak tespit edilmiştir.
Bankalardaki mevduat ve emanetler ne kadar sürede zamanaşımına uğrar?
Bankalarda bulunan her türlü mevduat, katılım fonu, emanet ve alacaklar; hak sahibinin en son talebi, işlemi veya herhangi bir yazılı talimatı tarihinden itibaren on yıl içinde aranmaması halinde zamanaşımına uğrar.
Zamanaşımına uğrayan hesaplar olağan takvimde ne zamana kadar aranmalıdır?
İlan edilen zamanaşımına uğramış mevduat, katılım fonu, emanet ve alacakların olağan takvimde Haziran ayının 15. gününe kadar hak sahibi veya mirasçıları tarafından aranması gerekir; aranmayan tutarlar Haziran ayı sonuna kadar Fona devredilir.
2022 yılına ait zamanaşımı başvuru ve devir tarihleri hangi tarihlere ertelenmiştir?
Deprem felaketi nedeniyle alınan Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu kararı uyarınca, 2022 yılı itibarıyla zamanaşımına uğrayan hesaplar için son başvuru tarihi 15.09.2023'e, Fona devir tarihi ise 30.09.2023'e ertelenmiştir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy