Futbol kulüplerinin Türkiye Futbol Federasyonu nezdinde hukuki geçerlilik kazanması, faaliyetlerini resmi liglerde sürdürebilmesi ve gerektiğinde ticari şirket yapısına kavuşabilmesi belirli mevzuat kurallarına bağlanmıştır. Futbol Kulüpleri Tescil Talimatı uyarınca federasyon tarafından belirlenen kriterleri taşımayan, zorunlu evrakı süresi içinde teslim etmeyen ya da tescil bedelini yatırmayan kulüplerin tescil başvuruları işleme alınmaz. Tescil gerçekleştikten sonra dahi aranan şartların kaybedilmesi tescilin iptal edilmesi sonucunu doğurur. Kulüplerin şirketleşmesi ve şube devirleri ise hem borç sorumluluğu hem de sportif yarışma hakkının korunması yönünden sıkı kurallarla sınırlandırılmıştır.
Kulüp Tescil Başvurusu ve İncelenme Prosedürü
Futbol Kulüpleri Tescil Talimatının 9. maddesi gereğince kulüplerin tescil başvurusunda talimat ekinde yer alan taahhütnameyi, İl Dernekler Müdürlüğü tarafından onaylanmış kulüp tüzüğünü, en son yapılan genel kurul toplantı tutanağını ve talimat ekindeki bilgi formunu sunmaları gerekir. Kulüp bir kamu kurumuna, eğitim kurumuna veya özel kuruluşa bağlı olarak kuruluyorsa bu kurumlardan alınmış resmi izin belgesi ile kulübün bağlı olduğu ildeki Amatör Spor Kulüpleri Federasyonundan temin edilecek referans belgesinin ve federasyonca talep edilebilecek diğer belgelerin dosyaya eklenmesi zorunludur.
Kulüpler tarafından 3 nüsha halinde teslim edilen başvuru evrakı federasyon bünyesinde kurulan inceleme kurulu tarafından değerlendirilir. Yapılan denetim sonucunda tescili uygun görülen futbol kulüplerine Uygunluk Belgesi verilir. Kulübün tescil ücretini ilgili hesaba yatırmasının ardından kulüp kodu numarası tahsis edilir. Başvuru dosyalarından biri federasyon merkezinde, biri ilgili bölge müdürlüğünde saklanır; üçüncü nüsha ise kulübe iade edilir.
Siyasi Faaliyet Yasağı ve İdari Bildirim Zorunlulukları
Tescili tamamlanan futbol kulüplerinin toplantılarında ve spor tesislerinde siyasi faaliyet yürütmesi veya herhangi bir siyasi partiye maddi yardımda bulunması yasaktır. Bu yasağa aykırı hareket edildiğinin tespit edilmesi durumunda kulübün tescili federasyon tarafından derhal iptal edilir.
Kulüpler, yönetim kurullarını ve yönetim kurulunda meydana gelen üye değişikliklerini 15 gün içinde federasyona bildirmek zorundadır. Bu bildirime genel kurul veya yönetim kurulu kararının yayımlandığı Ticaret Sicil Gazetesi aslı ile imza sirküleri eklenmelidir. İlgili bildirim evrakında yöneticilerin ev ve iş adresleri, telefon ve faks numaraları ile elektronik posta adresleri eksiksiz yer almalıdır.
Türkiye Futbol Federasyonu Statüsü'nün 76. maddesi kapsamında, kulübün mevzuata aykırı faaliyeti nedeniyle yapılan ihtara rağmen yükümlülüğün 30 gün içinde yerine getirilmemesi halinde puan tenzili yaptırımı tatbik edilir. Verilen bu sürenin bitiminden itibaren ilave 30 günlük sürede de yükümlülüğün yerine getirilmemesi durumunda kulüp küme düşürülür.
Futbol Şubesinin Şirketleşmesi, Birleşme ve Devir Şartları
Kulüplerin yarışma hakları kural olarak sportif faaliyetleri sekteye uğratacak veya engelleyecek şekilde başka bir kulübe devredilemez ve kulüpler bu amaçla birleşemez. Ancak şirket tüzel kişiliğine sahip bir futbol kulübü, bir defaya mahsus olmak kaydıyla, son 4 futbol sezonunda profesyonel veya amatör liglere katılmamış olan ve aynı il sınırları içinde bulunan diğer bir şirketleşmiş kulübü devralarak birleşebilir. Bu birleşmede devralınan kulübün sportif geçmişi devralana intikal eder; buna karşılık devralan kulüp lige katılım isminde devralınan kulübü çağrıştıracak bir değişiklik yapamaz ve devralınan kulübün unvanı yeniden tescil edilemez.
Bir kulübün futbol şubesini tüm aktif ve pasifleriyle birlikte bir şirkete devredebilmesi için, devreden yapının futbol şubesi borçlarından 2 yıl süreyle sorumluluğunun devam edeceğine ve devir sözleşmesi imzalanması için yönetim kuruluna yetki verildiğine ilişkin genel kurul kararı alınması zorunludur. Benzer şekilde Futbol Kulüpleri Tescil Talimatının 16. maddesi gereğince, şirket bünyesine geçmiş bir futbol şubesi TFF Yönetim Kurulu kararı ve tescil evrakı ile devralındığı derneğe iade edilebilir. Şirketin futbol şubesini derneğe devretmesi halinde de şirketin futbol şubesi borçlarından ötürü 2 yıl süreyle sorumluluğu sürmeye devam eder.
Lig Organizasyonlarına Katılım Esasları ve Müeyyideler
Tescil edilen futbol kulüpleri, tescilin gerçekleştiği ilk futbol sezonunda kayıtlı oldukları ilde düzenlenen Gençler kategorisindeki liglerden en az birine katılmak zorundadır. İkinci sezonda ise Gençler ligine katılım zorunluluğunun yanında Büyükler kategorisinin en alt kümesindeki lige de iştirak edilmesi şarttır. Profesyonel liglerde mücadele eden takımlara sahip kulüplerin ise 15-21 yaş grubunda 2, 10-14 yaş grubunda 1 olmak üzere en az üç alt yaş kategorisinde resmi müsabakalara katılması zorunludur.
Resmi lig organizasyonuna katılacağını beyan ettiği halde fikstüre ve müsabakalara katılmayan kulüpler, yer almadıkları kategoride bir alt lige düşürülür. Kulübün tescilli bulunduğu ilde daha alt bir kategori teşkil edilmemişse, ilgili takım bir sonraki futbol sezonunda lige kabul edilmez.
Futbol şubesinin şirkete devredilmesi halinde kulübün geçmiş borç sorumluluğu biter mi?
Futbol şubesinin aktif ve pasifiyle şirkete devrinde, devreden kulübün futbol şubesi borçlarından 2 yıl süreyle sorumluluğu devam eder ve bu taahhüdün genel kurul kararında yer alması şarttır.
Şirketleşen futbol şubesi yeniden dernek tüzel kişiliğine devredilebilir mi?
Futbol Kulüpleri Tescil Talimatının 16. maddesi uyarınca TFF Yönetim Kurulu kararı ve aranan belgelerin sunulmasıyla şube derneğe devredilebilir; bu devirde de şirketin borç sorumluluğu 2 yıl boyunca sürer.
Lige katılacağını bildirip müsabakalara çıkmayan kulüplere ne tür ceza verilir?
Lige katılacağını bildirmesine rağmen müsabakalara katılmayan takımlar o kategoride bir alt lige düşürülür; il sınırlarında alt kategori yoksa takım bir sonraki sezon lige dahil edilmez.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy