Yurtdışına Tebligatta Temel Kanuni Yollar
Yurtdışında ikamet eden Türk vatandaşlarına yönelik tebligat işlemleri 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 25 ve 25/a maddeleri ile Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in 38 ila 41 ve 43. maddeleri kapsamında yürütülür. Tebligatı çıkaran merciin bağlı olduğu Bakanlık ve Dışişleri Bakanlığı kanalıyla gönderilen evrak, yabancı ülkenin yetkili makamı aracılığıyla muhataba ulaştırılabileceği gibi yabancı ülkedeki Türkiye Büyükelçiliği veya Konsolosluğu vasıtasıyla da tebliğ edilebilir. Kazai merciler tarafından Tebligat Kanunu m. 25/a uyarınca çıkarılacak tebligatlarda, tebliğ evrakının doğrudan o yerdeki Türkiye Büyükelçiliği ya da Konsolosluğuna gönderilmesi mümkündür.
Büyükelçilik veya Konsolosluk Vasıtasıyla Tebligat Usulü
Tebligat Kanunu'nun 25/a maddesine göre yabancı temsilcilikler aracılığıyla tebligat yapılırken muhataba tebliğin konusu, evrakı çıkaran merci bilgisi ve otuz gün içinde başvurmadığı takdirde tebliğin yapılmış sayılacağı ihtarını içeren bildirim ulaştırılır. Bu bildirim, muhatabın bulunduğu ülkenin mevzuatının elverdiği yöntemle gönderilir. Bildirimin o ülke mevzuatına uygun şekilde tebliğ edildiği belgelendiğinde, muhatap tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde büyükelçilik veya konsolosluğa başvurmazsa tebligat otuzuncu günün hitamında yapılmış kabul edilir. Muhatap temsilciliğe bizzat başvurup evrakı teslim almaktan kaçınırsa, bu durumun tutanağa bağlandığı tarihte tebligat yapılmış sayılır ve evrak bekletilmeden tebliği çıkaran mercie iade edilir.
Bildirimin Muhataba Ulaşamaması ve Evrakın İadesi
Yurtdışında ikamet eden vatandaşa gönderilen bildirim yazısının yerel posta idaresi tarafından adreste bulunamama sebebiyle teslim edilememesi veya muhatabın yerel mevzuatta tanınan süre içinde ilgili postaneden evrakı teslim almaması sonucunda bildirim konsolosluğa geri gönderilmişse tebligat tamamlanmış olmaz. Posta idaresince konsolosluğa iade edilen evrak üzerinden Tebligat Kanunu'nun 25/a maddesindeki otuz günlük sürenin işletilerek tebligatın yapılmış sayılması hukuken geçerli kabul edilmez.
Adresin Meçhul Kalması ve İlanen Tebligat
Yurtdışında yaşayan Türk vatandaşının tebligata yarar adresinin tespit edilememesi ya da bilinen adreste tebligat icrasının imkansız olduğunun anlaşılması durumunda öncelikle adres araştırması yürütülür. Araştırma sonucunda adres meçhul kalmayı sürdürürse ilanen tebligat yoluna başvurulur. Tebligat Kanunu'nun 28. maddesinin son fıkrası gereğince, yabancı memlekette bulunan muhataba ilanen tebligat yapılmasının zorunlu olduğu hallerde tebliği çıkaran merci, tebliğ evrakı ile ilan nüshalarını muhatabın yabancı ülkedeki bilinen adresine ayrıca iadeli taahhütlü mektupla göndermek ve bu işleme ait posta makbuzunu dava dosyasına koymakla yükümlüdür.
Usulsüz Tebligata Karşı Başvuru ve Hukuki Sonucu
Tebligat işlemlerinin kanuni şartlara uygun yapılmaması durumunda muhatap tebligatın hükümsüzlüğü yönünde itirazda bulunabilir. Söz konusu itirazın, tebligatın usulsüz yapıldığının öğrenildiği tarihten itibaren bir hafta içinde tebligatı çıkaran mercie yöneltilmesi zorunludur. Belirtilen sürede itiraz edilmediği takdirde tebligat usulüne uygun kabul edilir. Merci tarafından yapılan inceleme sonucunda itiraz yerinde görülürse tebligat işlemi geçersiz sayılarak tebliğ tarihi muhatabın öğrenme tarihi olarak esas alınır.
Konsolosluktan gönderilen bildirime karşı başvuru süresi ne kadardır?
Muhataba yabancı ülke mevzuatına uygun biçimde bildirim tebliğ edildiğinde, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde büyükelçilik veya konsolosluğa başvurulması gerekir; süresinde başvurulmazsa tebligat otuzuncu günün sonunda yapılmış sayılır.
Muhatap dış temsilcilikte evrakı almayı reddederse tebligat geçerli olur mu?
Muhatap büyükelçilik veya konsolosluğa gidip tebliğ evrakını almaktan kaçınırsa, bu durumu tespit eden tutanağın düzenlendiği tarihte tebligat yapılmış sayılır ve evrak merciine geri gönderilir.
Yurtdışında ikamet eden kişiye ilanen tebligatta hangi ek şart aranır?
Tebligat Kanunu m. 28/son uyarınca merci, tebliğ edilecek evrak ve ilan nüshalarını muhatabın yabancı ülkedeki bilinen adresine ayrıca iadeli taahhütlü mektupla göndermek ve posta makbuzunu dosyaya eklemek zorundadır.
Usulsüz tebligata karşı itiraz süresi kaç gündür?
Usulsüz yapılan tebligata karşı muhatabın, tebligatı öğrendiği tarihten itibaren bir hafta içinde tebliği çıkaran mercie başvurarak itiraz etmesi gerekmektedir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy