Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla, geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak isteyebildiği nafakadır. Bu olanak 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde düzenlenir. Aynı madde, nafaka yükümlüsünün kusurunun aranmayacağını da belirtir.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 175Kaynağı aç
Boşanmanın yoksulluğa düşürmesi ve geçim amacı
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesi, nafakayı boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf bakımından düzenler. İstem, bu tarafın geçimi içindir ve diğer tarafa yönelir. Madde, nafakanın istenebileceğini söyler; bunu her boşanmada kendiliğinden hüküm kurulacağı biçiminde yazmaz.
Mali güce oran ve süresiz isteme
İstenebilecek nafaka, diğer tarafın mali gücü oranındadır. Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesi, geçim için tanınan bu nafakanın süresiz olarak istenebileceğini düzenler. Süresiz isteme de maddede isteyebilme olarak yer alır.
İsteyenin kusuru ile yükümlünün kusuru
Yoksulluk nafakasını isteyebilmek, isteyen tarafın kusurunun daha ağır olmaması koşuluna bağlıdır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesi bu koşulu, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın istemiyle birlikte düzenler.
Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesindeki bu hüküm, isteyen taraf için aranan kusur koşulunu ortadan kaldırmaz. İsteyen bakımından kusurun daha ağır olmaması maddede ayrıca yer alır.
Ağır kusurun kabul edildiği karar
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin E. 2017/5782, K. 2019/1858 sayılı kararında somut olayda davacı-karşı davalı kadın ağır kusurlu kabul edilmiştir. Daire, kadın yararına Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesindeki koşulların gerçekleştiğinden söz edilemeyeceği sonucuna varmıştır. Yoksulluk nafakası isteğinin reddedilmesi gerekirken nafaka takdir edilmesini doğru bulmamıştır. Bu sonuç, o dosyada kabul edilen ağır kusur tespitine bağlıdır.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2017/5782, K. 2019/1858Kaynağı aç
Daire, bölge adliye mahkemesinin 29.06.2017 tarihli kararını kaldırmıştır. İlk derece mahkemesinin hükmünü kararda gösterilen birden çok sebeple bozmuş, temyize konu diğer bölümleri onamıştır. Karar oybirliğiyle verilmiştir.
Kendi isteğiyle işten ayrılmanın ele alındığı karar
Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin E. 2018/6836, K. 2019/7645 sayılı kararında davacı kadın, dava dilekçesinde bankada çalıştığını, cevaba cevap dilekçesinde ise bu işi bıraktığını beyan etmiştir. Bankanın ihbarnamesine göre kadın 19.11.2014 tarihinde işten ayrılmıştır. Dinlenen tanıklar, kadının iş akdinin feshedileceğini düşünerek kendisinin istifa ettiğini beyan etmiştir.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2018/6836, K. 2019/7645Kaynağı aç
Daire, işinden kendi isteğiyle ayrılan bu kadın yararına yoksulluk nafakasına hükmedilemeyeceğini kabul etmiş ve nafaka takdirini doğru bulmamıştır. Davalı erkeğin karar düzeltme istemi, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 440 ila 442. maddeleri gereğince kabul edilmiştir. Yoksulluk nafakasına ilişkin önceki onama kaldırılarak hüküm bu yönden bozulmuştur. Gerekçe, bankadaki işinden kendi isteğiyle ayrıldığı kabul edilen bu davacıya ilişkindir.
Yoksulluk nafakasının diğer nafakalardan ayrılması
Çocuk için iştirak nafakası, tedbir nafakası ve yoksulluk nafakası ayrı türler olarak sayılır. Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın kendi geçimi için diğer taraftan isteyebildiği nafakadır. Bu istem 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesindeki çerçeveye bağlıdır.
Yeterli ve düzenli geliri olmayan ev hanımı
Yeterli ve düzenli geliri olmayan ev hanımı da yoksulluk nafakası alabilir. Bu ifade, her ev hanımı lehine nafakaya hükmedileceği anlamına gelmez. Ev hanımı bakımından da boşanma yüzünden yoksulluğa düşme ve kusurun daha ağır olmaması, Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde aranan koşullardır.
Sık sorulan sorular
Yoksulluk nafakası nedir?
Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak isteyebildiği geçim nafakasıdır. Bu olanak 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde yer alır.
Yoksulluk nafakasını kimler isteyebilir?
Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan taraf isteyebilir. İstem, diğer tarafın mali gücü oranında ve geçim amacıyladır. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.
Nafaka ödeyecek kişinin kusuru aranır mı?
Hayır. Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesine göre nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz. İsteyen tarafın kusurunun daha ağır olmaması koşulu maddede ayrıca bulunur.
Ağır kusurlu bulunan eş nafaka isteyebilir mi?
Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesi, isteyebilmeyi kusurun daha ağır olmaması koşuluna bağlar. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin E. 2017/5782, K. 2019/1858 sayılı kararında somut olayda ağır kusurlu bulunan kadın yararına bu koşulların gerçekleşmediği kabul edilmiş ve nafaka takdiri doğru bulunmamıştır. Sonuç, o dosyadaki kusur tespitine bağlıdır.
İşten kendi isteğiyle ayrılmak nafakayı engeller mi?
Her işten ayrılma, yoksulluk nafakasını engelleyen genel bir kural haline getirilemez. Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin E. 2018/6836, K. 2019/7645 sayılı kararında, bankadaki işinden kendi isteğiyle ayrıldığı kabul edilen davacı kadın yönünden nafaka takdiri doğru görülmemiş ve hüküm yoksulluk nafakası yönünden bozulmuştur.
Yoksulluk nafakası süresiz istenebilir mi?
Evet. Koşulları bulunan taraf, Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesine göre geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz nafaka isteyebilir.
Geliri olmayan ev hanımı yoksulluk nafakası alabilir mi?
Yeterli ve düzenli geliri olmayan ev hanımı yoksulluk nafakası alabilir. Bu, her ev hanımı lehine nafakaya hükmedileceği anlamına gelmez.
Yoksulluk nafakası iştirak nafakası mıdır?
Hayır. Çocuk için iştirak nafakası, tedbir nafakası ve yoksulluk nafakası ayrı türlerdir. Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafın kendi geçimi için 175. maddeye göre istenen nafakadır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

