Yetkisizlik Kararı Sonrasında Yargılama Giderleri ve Vekâlet Ücreti
Davanın vekille temsil edilerek yürütülmesi durumunda ilgili mevzuat gereğince belirlenen avukatlık vekâlet ücreti, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca yargılama giderlerinin zorunlu unsurları arasında yer alır. Görevsizlik veya yetkisizlik kararının ardından uyuşmazlığın yetkili veya görevli mahkemeye intikal etmesi durumunda, tüm yargılama masraflarına davayı sonuca bağlayan nihai merci tarafından hükmedilir. Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (E. 2017/3004, K. 2019/217) kararında belirtildiği üzere, yetkisizlik kararı üzerine dosyayı devralan mahkemede davaya devam edilmesi ve davanın kabulle sonuçlanması durumunda, davalı lehine ilk mahkemedeki usulî aşamaya dayanılarak müstakil bir vekâlet ücreti ve gider tayin edilemez. Esasa girmeyen usulî ret kararları haklılık durumunu kesinleştiremeyeceğinden, masraflar nihai karardaki esasa ilişkin kabule göre davalıya yüklenir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 331Kaynağı aç
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 323Kaynağı aç
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, E. 2017/3004, K. 2019/217Kaynağı aç
Dava Şartlarının İncelenmesi ve Gönderme Talebinde İki Haftalık Süre
Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkindir ve yalnızca kanun hükümleri çerçevesinde tayin edilir. Bu doğrultuda mahkemeler, dava şartlarının varlığını uyuşmazlığın her merhalesinde kendiliğinden denetlemekle mükelleftir; taraflar da söz konusu noksanlıkları yargılamanın her evresinde ileri sürebilir. Dava şartı eksikliğinin tamamlanamayacak nitelikte olması durumunda davanın usulden reddine karar verilir; giderilebilir bir eksiklikte ise süre verilerek işlem yapılır. Görevsizlik veya yetkisizlik gerekçesiyle verilen kararlar uyuşmazlığın esasına ilişkin bir çözüm getirmediğinden usulden ret niteliği taşır. Bu tür bir kararın verilmesi hâlinde taraflar, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde başvuruda bulunarak dosyanın görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesini sağlamalıdır. Dosya kendisine gönderilen mahkeme, taraflara kendiliğinden davetiye gönderir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 20Kaynağı aç
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 1Kaynağı aç
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 115Kaynağı aç
Yargılama Giderlerinin Hüküm Altına Alınması ve Paylaştırılması
Yargılama harç ve masrafları ile bu kapsamdaki kanuni vekâlet ücretine hükmedilebilmesi için taraflarca özel bir istem öne sürülmesi zorunlu tutulmamıştır; mahkeme masraf yükümlülüğünü kendiliğinden tespit edip kararında açık bir döküm hâlinde gösterir. Kanunun açıkça ayrık tuttuğu durumlar haricinde yargılama masrafları kural olarak aleyhine nihai hüküm tesis edilen tarafa tahmil olunur. Davada tarafların kısmi başarı elde etmesi hâlinde harcanan meblağlar haklılık derecesine göre paylaştırılır. Ayrıca aleyhine hüküm tesis edilen kişilerin birden çok olması durumunda hâkim, sorumluluğun taraflar arasında paylaştırılmasına ya da borcun müteselsilen tahsiline karar verme takdirine sahiptir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 326Kaynağı aç
Dürüst Davranmama ve Sıfat Yanılgısına Bağlı Sorumluluk Halleri
Usul hukukunun temel prensipleri uyarınca haksız yere davanın gereksiz biçimde sürüncemede kalmasına veya fuzuli harcama yapılmasına sebebiyet veren taraf, yargılamanın neticesinde lehine bir karar elde etse dahi harçlar haricindeki giderlerin bir kısmını veya tamamını ödemeye mahkûm edilebilir. Benzer şekilde, taraf sıfatı bulunmadığı hâlde kendisini davalıymış gibi takdim ederek davacıyı yanıltan ve dava açılmasına yol açan kişi yararına, husumet noksanlığı sebebiyle ret kararı verilse bile yargılama gideri takdir edilemez. Diğer taraftan, eski hâle getirme istemlerinden doğan külfet esasen bu talebi getirene ait olmakla birlikte, karşı tarafın mesnetsiz itirazlarla masrafın yükselmesine neden olması hâlinde ortaya çıkan giderler kısmen ya da tamamen bu itirazı ileri süren tarafa yüklenebilir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 327Kaynağı aç
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 101Kaynağı aç
Yetkili Mahkemede Davaya Devam Edilmemesi ve Konusuz Kalma
Yetkisizlik veya görevsizlik kararının kesinleşmesinden sonra süresi dahilinde yetkili mahkemeye başvurulmayarak davanın takip edilmemesi hâlinde, ilk kararı tesis eden mahkeme talep üzerine evrak üzerinden durumu tespit eder ve yargılama giderlerini davacıya yükler. Davanın kanunen açılmamış sayılmasına hükmedilen ihtimallerde de masraflar benzer şekilde davacı üzerinde bırakılır. Buna karşılık, yargılama sürecinde ortaya çıkan gelişmeler sebebiyle davanın esassız kalması ve konusuz kalma nedeniyle hüküm kurulmasına lüzum kalmaması hâlinde ise hâkim, davanın ilk ikame tarihindeki tarafların haklılık durumunu esas alarak giderleri belirler.
Yetkisizlik kararı sonrası yetkili mahkemede dava kabul edilirse ilk mahkemedeki yetkisizlik nedeniyle davalıya vekalet ücreti verilir mi?
Yetkisizlik kararının ardından yetkili mahkemede davanın kabulüne karar verilmesi durumunda, ilk mahkemedeki yetkisizlik safhası için davalı lehine ayrıca yargılama gideri veya vekâlet ücreti hüküm altına alınamaz.
Yetkisizlik kararından sonra süresi içinde yetkili mahkemeye başvurulmazsa masraflar kime yüklenir?
Yetkisizlik kararının kesinleşmesinden sonra süresinde yetkili mahkemeye başvurularak davaya devam edilmezse, ilk mahkemece evrak üzerinden durum belirlenerek yargılama giderlerinin tamamı davacıya yükletilir.
Yargılama giderleri ve vekâlet ücretine hükmedilmesi için açık talep gerekir mi?
Yargılama giderleri ve kanuni vekâlet ücretine hükmedilmesi için tarafların açık dilekçe talebi şart olmayıp, mahkemece resen karar altına alınması ve dökümün kararda gösterilmesi zorunludur.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

