Kaybedilen bir davada karşı vekalet ücretinin ödenme zamanı ve icra kabiliyeti mahkemece verilen ilamın hukuki niteliğine göre belirlenir. Hükmün türüne göre bazı kararlar kesinleşmeden icraya konulabilirken, bazı ilamların icrası için kesinleşme şerhi aranır; bu doğrultuda ödeme mecburiyetinin doğduğu anı belirleyen temel unsur ilamın icraya elverişliliğidir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 323/1-ğ uyarınca vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunan vekalet ücreti yargılama giderleri kapsamındadır ve haklı çıkan tarafın vekili lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak mahkemece hükmedilir.
6100 sayılı HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU m. 323Kaynağı aç
Karşı Vekalet Ücretinin Hukuki Niteliği ve Korunması
1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 164/1 uyarınca avukatlık ücreti, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade eder. Aynı Kanun'un 164/5 maddesi uyarınca dava sonunda mahkeme kararıyla tarifeye dayanılarak karşı tarafa yüklenecek vekalet ücreti avukata aittir. İlamla hüküm altına alınan bu vekalet ücreti alacağı, iş sahibinin borcu sebebiyle takas ve mahsup edilemeyeceği gibi hacze karşı da kanuni koruma altındadır.
1136 sayılı AVUKATLIK KANUNU m. 164Kaynağı aç
Mahkeme masrafları ile karşı vekalet ücreti hukuki nitelikleri bakımından birbirinden farklıdır. Harç, bilirkişi ücreti, tebligat gideri ve keşif masrafı gibi kalemler yargılama faaliyetinin giderlerini oluştururken; karşı vekalet ücreti doğrudan avukatlık hizmetinin karşılığı olarak hükmedilen bağımsız bir yargılama gideri kalemidir. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin altında vekalet ücreti kararlaştırılamaz ve davanın ücretsiz üstlenilmesi halinde durumun baro yönetim kuruluna bildirilmesi zorunludur.
Kısmi Kabul Durumu ve Vekille Temsil Şartı
Davanın kısmen kabul ve kısmen reddi halinde mahkeme, kabul ve ret oranlarını dikkate alarak her iki taraf lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedebilir. Bu durum davası kısmen reddedilen taraf yönünden de karşı vekalet ücreti ödeme yükümlülüğü doğurabilir. Buna karşılık, davanın vekilsiz olarak bizzat takip edilmiş olması durumunda, davayı vekilsiz yürüten taraf lehine karşı vekalet ücretine hükmedilmez.
1136 sayılı Kanun çerçevesinde vekalet ücreti hukuki yardımın karşılığı olduğundan, vekilin ücret hakkı kazanabilmesi bakımından mahkeme dosyasına yalnızca vekaletname sunulması her durumda yeterli sayılmayıp dava veya cevap dilekçesi verilmesi yahut dosyaya fiili hukuki katkı sağlayacak usuli işlemlerin yerine getirilmesi aranır.
Vekalet Ücreti Borcunun Taksitlendirilmesi
Kaybedilen davada mahkemece hükmedilen vekalet ücretinin taksitle ödenmesi mahkeme kararıyla kendiliğinden sağlanan bir hak değildir. Karşı vekalet ücreti borcunun taksitlendirilerek ödenmesi, ancak alacaklı tarafın açık rızası veya taraflar arasında akdedilecek yazılı bir protokol ile mümkündür.
Vekalet ücreti karar kesinleşmeden icraya konulabilir mi?
Vekalet ücretinin karar kesinleşmeden talep edilip edilemeyeceği ilamın niteliğine göre değişir; bazı kararlar kesinleşmeden icraya konulabilirken, kesinleşme koşulu aranan ilamlarda vekalet ücreti de ancak hüküm kesinleştikten sonra icraya konu edilebilir.
Davayı vekilsiz takip eden taraf lehine vekalet ücreti ödenir mi?
Davanın avukatsız takip edilmiş olması halinde o taraf lehine karşı vekalet ücretine hükmedilmez; zira bu ücret vekille temsil edilen davalarda kanun uyarınca yargılama gideri kapsamında takdir olunur.
Karşı vekalet ücreti borcu taksitle ödenebilir mi?
Mahkeme ilamı borçluya kendiliğinden taksit hakkı vermez; vekalet ücreti borcunun taksitle ödenmesi ancak alacaklının açık kabulü veya taraflar arasında varılacak bir anlaşma protokolü ile söz konusu olabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy