70
Yetki ve Nüfuzun Kötüye Kullanılmasında Disiplin Sorumluluğu
Genel kolluk teşkilatında görev yapan personelin tabi olduğu disiplin yaptırımları, eylemin niteliği ve ağırlık derecesi esas alınarak 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 7. maddesinde düzenlenmiştir. Kanun kapsamında uygulanabilecek disiplin cezaları; uyarma, kınama, aylıktan kesme, kısa süreli durdurma, uzun süreli durdurma, meslekten çıkarma ve Devlet memurluğundan çıkarma şeklinde yedi ayrı tür olarak belirlenmiştir.
7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinin altıncı fıkrasının (ç) bendi kapsamında; personelin yetkisini veya sahip olduğu nüfuzu kendisine ya da başkalarına haksız çıkar sağlamak amacıyla yahut kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanması açıkça meslekten çıkarma cezasını gerektiren disiplinsizlik halleri arasında sayılmıştır. Bu fiil, geçmiş dönemde yürürlükte bulunan mülga Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8. maddesinin 7. fıkrasında da aynı şekilde düzenlenmişti; iki düzenleme içerik bakımından örtüşmekle birlikte dönemsel fark gözetilmelidir.
7068 sayılı GENEL KOLLUK DİSİPLİN HÜKÜMLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN m. 8Kaynağı aç
MADDE 8- (1) Uyarma cezasını gerektiren fiiller
şunlardır:
a) Silahını, araç ve gerecini, giyim ve kuşamını temiz
tutmamak, çalıştığı yerin temizliğine özen göstermemek.
b) Yetkili makamlarca belirlenmiş tasarruf tedbirlerine
riayet etmemek veya kullanımına sunulan kamu kaynaklarının kullanılmasında gösterilmesi
gereken makul seviyedeki özeni göstermemek.
c) İzinsiz veya kurumunca kabul edilebilir özrü olmaksızın
belirli zamanda yapılması gereken faaliyetlere geç kalmak.
ç) (Mülga:18/10/2018-7148/36 md.)
d) Özürsüz veya izinsiz olarak mesaiye geç gelmek veya
erken ayrılmak ya da günlük mesai saatlerine riayet etmemek.
e) Nezaket kurallarına aykırı tavır ve davranışlarda bulunmak.
f) Emrin icrası veya sonuçları ile katılım sağlanan toplantılarla
ilgili olarak görevlendirme yapan amire bilgi vermemek.
g) Usulüne uygun olarak kendisine verilmiş olan bir emir
üzerine; emrin uygun olmadığı, yanlış verildiği, yapılamayacağı ve benzeri şekillerde
amirini alenen eleştirmek veya amire karşı itirazda bulunmak (Amir tarafından karar
verilene kadar astın fikrini savunması veya emrin kanunsuz olduğu hususundaki kanaatini
belirtmek için amire yaptığı itiraz bu kapsamda disiplinsizlik teşkil etmez.).
(2) Kınama cezasını gerektiren fiiller şunlardır:
a) Görev sırasında (…)[1],
mevzuat veya talimatlarla yasaklanan davranışlarda bulunmak.
b) Mevzuatta belirlenmiş usul ve kurallara riayet etmeden
sözlü, yazılı veya elektronik olarak müracaat veya şikâyette bulunmak.
c) Nöbeti teslimden sonra görev yerine özürsüz olarak geç
dönmek.
ç) Bildirimleri süresi içerisinde yerine ulaştırmamak.
d) Mevzuat veya talimatlarla taşınmasına veya bulundurulmasına
izin verilmiş olanlar dışında, mesleğin ciddiyeti ile bağdaşmayacak biçimde yüzük,
bilezik, kolye, madalyon, rozet ve benzeri şeyleri takmak.
e) Görev sırasında veya dışında kendisi ile aynı rütbede
çalışanlara veya mesai arkadaşlarına karşı saygısız davranmak.
f) Mevzuat ve talimatlarla kendisine tevdi edilmiş görevlerin
gerektirdiği sorumluluğu üstlenmekten imtina ettiğini gösterecek tavır ve davranışlarda
bulunmak.
g) Amirleri, üstleri, aynı rütbedeki veya çalışma arkadaşları
hakkında ve onların bulunmadığı ortamlarda, onların (…)[2]
kişilikleri hakkında kötüleyici veya konuştuğu kişilerde kötü intiba bırakacak tarzda
olumsuz sözler söylemek.
ğ) Zati demirbaş tabanca veya geçici olarak verilen demirbaş
tabancanın üzerinde orijinalliğini bozacak boya, kaplama, gravür veya ciddiyetle
bağdaşmayacak şekil, desen, resim ve karakter gibi değişiklikler yapmak.
h) Mevzuata veya mesleki teamüllere aykırı hitaplarda bulunmak.
ı) Bu fıkrada disiplinsizlik olarak saptanan eylem, işlem,
tutum ve davranışlar dışında herhangi bir biçimde görevin takdir ve yerine getirilmesinde
müsamaha ve savsaklama göstermek.
i) (Mülga:18/10/2018-7148/36 md.)
(3) Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiiller şunlardır:
а) Üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren
fiiller;
1) Mevzuat veya talimata aykırı olarak eksik kuşam ve teçhizatla
göreve çıkmak.
2) Amir ve üstlerinin, görev ve mesleki konulara veya tutum
ve davranışlarına ilişkin uyarılarına uymamak ya da bu uyarılara kayıtsız kalmak,
amir ve üstleri tarafından sorulan soruları gereken süre içinde yanıtlamamak.
3) Özlük hakları ile ilgili veya başka bir kişisel menfaat
temini için başkalarını aracı koyup öncelik ve ayrıcalık talep etmek.
4) İzinsiz veya kurumunca kabul edilebilir bir özrü olmaksızın
yirmidört saate kadar göreve gelmemek.
5) Görev dışında amir veya üstlerine saygısız davranmak.
6) Nöbet görevine gelmemek veya nöbet ya da nokta görevinde
mevzuatla ve/veya talimatlarla belirlenen kurallara aykırı hareket etmek.[3]
7) Görevli bulunduğu sırada görev gereği olmaksızın veya
amirin izni olmadan resmi kıyafet ile kahvehane, kıraathane, lokal, kulüp ve benzeri
yerlerde oturmak.
8) Amirinden izin almaksızın görevli bulunduğu il sınırları
dışına çıkmak.
9) Emrinde çalışanları veya Devletin araç ve gereçlerini
idarece kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın özel işlerinde kullanmak.
10) Kendisine verilmiş olan personel kimlik kartını kabul
edilebilir bir neden olmaksızın kaybetmek.
11) Bazı isteklerini yerine getirmek, kişisel bir menfaat
sağlamak, görev veya sorumluluktan kaçmak gibi amaçlarla hastalığını abartmak veya
olmadığı halde bir rahatsızlığı varmış gibi göstererek günlük mesainin bir kısmına
katılmamayı alışkanlık haline getirmek.
12) Herhangi bir yolu, yeri veya kişiyi arayıp soranlara
cevap vermemek, baştan savmak.
13) Görevde kayıtsızlık göstermek, görevi savsaklamak veya
geçerli bir özrü olmaksızın belirtilen sürede bitirmemek.
14) Haklı bir neden olmadan kişileri bekletmek.
15) Selamlama ile ilgili olarak belirlenmiş kurallara riayet
etmemek.
16) Resmi protokol kurallarına aykırı tavır ve davranışlarda
bulunmak.
17) (Ek:18/10/2018-7148/36 md.) Görevdeyken, yetkili
makamlar tarafından izin verilen durumlar haricinde görev veya hizmetle ilgisi olmayan
işlerle uğraşmak.
18) (Ek:18/10/2018-7148/36 md.) Kılık ve kıyafet
ile ilgili olarak mevzuatta belirlenmiş kurallara uymamak.
b) Dört ila on günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren
fiiller;
1) Kendisi ile aynı rütbede çalışanlara, astlarına veya
mesai arkadaşlarına karşı onur kırıcı söz söylemek, davranışta bulunmak veya söz,
yazı ya da eylemle hakaret etmek.
2) Resmi belge veya göreve ilişkin evrakı kaybetmek.
3) Önlem almamak veya tedbirli davranmamak yüzünden Devlet
malı eşyanın hasar görmesine veya kaybolmasına neden olmak.3
4) İzinli olduğu zamanlarda resmi kıyafetle, izinli olmadığı
zamanlarda görevli olmaksızın resmi veya sivil kıyafetle, personelin girmesine veya
oturup eğlenmesine izin verilen yerler dışındaki kahvehane, lokal, kulüp veya benzeri
yerlerde oyun oynamak.
5) İzinsiz veya kurumunca kabul edilebilir bir özrü olmaksızın
yirmidört saatten fazla ve iki güne kadar (ikinci gün dahil) göreve gelmemek.
6) Mühür veya beratını kabul edilebilir bir neden olmaksızın
kaybetmek.
7) Yükümlü bulunduğu devir ve teslim işlemlerini tamamlamadan
ya da devir ve teslim işleri tamamlanamadığı takdirde ilgili mevzuatında belirtilen
süre dolmadan görev yerinden ayrılmak.
8) Görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri görevin
sona ermesine ya da kurumca istenmesine rağmen geri vermemek.
9) İzin verilen haller dışında üniforma giymemek.
c) Onbir ila onbeş günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını
gerektiren fiiller;
1) İzinsiz veya kurumunca kabul edilebilir bir özrü olmaksızın
iki günden fazla ve üç güne kadar (üçüncü gün dahil) görevine gelmemek.
2) İzinli bulunduğu sürede, hizmet ve görevin gerektirdiği
durumlarda, görevine derhal dönmesi kendisine sözlü, yazılı ya da herhangi bir iletişim
vasıtasıyla duyurulduğu halde, kabul edilebilir özrü bulunmaksızın görevine makul
sürede dönmemek.
3) Amir ve üstlerine iletilmesi gereken olay, bilgi ve
emirleri zamanında iletmemek.
4) Görev sırasında kişilere karşı onur kırıcı söz söylemek
veya davranışta bulunmak.
5) Denetleme ve soruşturmaları uzatmak, denetleme raporları
ve soruşturma raporlarını süresinde ilgili yerlere vermemek veya göndermemek ya
da kabul edilebilir bir neden olmadan soruşturmayı eksik bırakmak.
(4) Kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller şunlardır:
а) Dört ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren
fiiller;
1) Amir ve memurlara görevle ilgili olarak yalan söylemek.
2) Denetim görevini yerine getirmemek.
3) İzinsiz ya da kurumca kabul edilebilir özrü olmaksızın
kesintisiz olarak üç günden fazla ve beş güne kadar (beşinci gün dahil) göreve gelmemek.
4) Amirlerini, üstlerini, aynı rütbedeki arkadaşlarını,
astlarını veya diğer mesai arkadaşlarını haksız yere şikâyet etmek.
5) Astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını ve diğer mesai
arkadaşlarını dövme girişiminde bulunmak.
6) Toplu olarak sözlü veya yazılı şikâyette bulunmak.
7) Görev sırasında amir veya üstlerine saygısız davranmak.
8) Bu Kanunda ayrıca disiplinsizlik olarak tanımlanmamış
olmak kaydıyla astları veya mesai arkadaşlarına yönelik olarak sürekli ve sistemli
her türlü baskı ve taciz uygulamak.
b) Altı ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller;
1) Doğrudan veya aracı eliyle astlarından ya da iş sahiplerinden
hediye veya borç almak.
2) Kabul edilebilir mücbir sebepler haricinde borçlanıp
ödememeyi alışkanlık haline getirmek.
3) Görevde kullanılan telsiz haberleşme araçlarıyla görevle
ilgili olmayan veya saygısızca konuşmalar yapmak ya da anlaşılmaz sesler çıkarmak.
4) Teslim aldığı her çeşit motorlu araç, makine, cihaz
ve teçhizatta ağır kusur veya hizmetten ayrılabilen kişisel kusurla hasara sebep
olmak.
5) (İptal alt bend: Anayasa Mahkemesinin 4/5/2023
Tarihli ve E: 2023/24, K: 2023/91 Sayılı Kararı ile) (Yeniden Düzenleme:21/11/2024-7533/39
md.) Görev sırasında veya dışında kurumun hiyerarşik düzenini bozacak veya
amirin ya da üstlerinin otoritesini zedeleyecek şekilde amir ya da üstlerinin
eylem veya işlemlerini olumsuz yönde eleştirici nitelikte söz söylemek ya da
yazı yazmak.
6) Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı
ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak.
7) Bir görevin kendisine tevdi edildiğini öğrendikten sonra
mazeretler ileri sürmek suretiyle göreve başlamayı geciktirmek.
c) On ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller;
1) Amir ve üstlerine iletilmesi gereken olayları ve bunlarla
ilgili bilgileri amirlerinden ve resmen istenmesi halinde görevli ve yetkili kuruluş
ve kişilerden gizlemek.
2) Yetkili olmadığı halde basın, haber ajansları, radyo
ve televizyon kurumları veya diğer iletişim kanalları vasıtasıyla kamuoyuna bilgi
ya da demeç vermek.
3) Silahla dikkatsizlik, tedbirsizlik veya ihmal sonucu
yaralamaya sebebiyet vermek, kendisini yaralamak ya da bu fiillerin başkaları tarafından
işlenmesine neden olmak.3
4) Hizmet aracıyla ağır kusuru veya hizmetten ayrılabilen
kişisel kusuruyla trafik kazası sonucu yaralamaya sebebiyet vermek.
5) (Ek:18/10/2018-7148/36 md.) Aynı rütbedeki meslektaşları
ile diğer mesai arkadaşlarını tehdit etmek,
(5) Uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller şunlardır:
a) Oniki ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller;
1) Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak
veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak.
2) Görev sırasında kişilere veya herhangi bir nedenle kurum
binalarına gelen ya da getirilenlere hakaret etmek.
b) Onaltı ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller;
1) Devlet malı motorlu araçları, muhabere araçlarını, silah
veya mühimmatı ihmal nedeniyle kaybetmek.
2) Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı
ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak.
3) (Değişik:18/10/2018-7148/36 md.) Görev sırasında
herhangi bir şekilde uyumak veya uyuklamak.
c) Yirmi ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller;
1) İzinsiz veya kurumca kabul edilebilir özrü olmaksızın
kesintisiz olarak beş günden fazla ve dokuz güne kadar (dokuzuncu gün dahil) görevine
gelmemek.
2) Muhafazası veya sevkiyle yükümlü bulunduğu şüpheli,
sanık, tutuklu veya hükümlünün uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına
neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak.
3) (Ek:18/10/2018-7148/36 md.) Kanunun verdiği yetkiye
dayalı olmaksızın spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis
veya şans oyunlarını oynamak.
ç) Yirmidört ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren
fiiller;
1) Silahla dikkatsizlik, tedbirsizlik veya ihmal sonucu
ölüme sebebiyet vermek ya da bu fiilin başkaları tarafından işlenmesine neden olmak.[4]
2) Silahla yaralama suçunu kasten işlemek.4
3) Meskûn yerlerde, binalarda, herkesin dolaşıp gezebileceği
veya oturabileceği yerlerde silah atmak.
4) Amirin usulüne göre verdiği emri yerine getirmemek.
5) Amirin izni olmaksızın görev yerini terk etmek.
6) Kişinin iffetine yönelik söz söylemek, fiil veya harekette
bulunmak.
7) Amir veya üste hakaret etmek.
8) Amir veya üstlerini söz, yazı, tutum veya davranışlarıyla
küçümsemek.
9) Amir veya üstlerini dövmeye teşebbüs etmek.
10) Amir veya üstlerini sözlü veya fiili olarak tehdit
etmek.
11) Göreve ilişkin her türlü yazılı kağıt, belge, mikrofilm
aslı veya kopyalarını kasıtlı olarak yok etmek, ortadan kaldırmak ya da belge niteliği
taşıyan bilgisayar programlarını, dosyalarını, verilerini hukuka aykırı olarak ele
geçirmek, başkasına zarar vermek üzere kullanmak, tahrip etmek, değiştirmek, silmek,
sistemin işlemesine engel olmak ya da yanlış biçimde işlemesini sağlamak.
12) Kriptolu telsiz cihazının ve her türlü kriptolu cihazın
kaybını veya çalındığını, idarece kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın ilgili
birime derhal bildirmemek.
13) Hizmet aracıyla ağır kusuru veya hizmetten ayrılabilen
kişisel kusuruyla trafik kazası sonucu ölüme sebebiyet vermek.
(6) Meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller şunlardır:
a) Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasi
düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak veya personel arasında bu yolda
ayrım yapıcı tutum ve davranışlarda bulunmak.
b) Göreve çıkılmaması için propaganda yapmak, kışkırtmak,
zorlamak, karar alınmasını sağlamak, alınan bu karara katılmak veya karar uyarınca
göreve çıkmamak.
c) Amir ya da üstlerinin icraatına karşı çıkmak ve bu hareketi
toplu hale dönüştürerek görev yapılmasını ya da göreve çıkılmasını engellemek, buna
katılmak, katılmaya tahrik ya da teşvik etmek.
ç) Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar
sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak.
d) Hizmetle ilgili her türlü dosya, kayıt, resmi evrak
veya belgeyi ya da örneklerini yetkisiz kişilere vermek, verilmesini emretmek, verilmesine
göz yummak.
e) Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan
bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak.
f) Muhafazası veya sevkiyle görevli olduğu şüpheli, sanık,
tutuklu veya hükümlünün kaçmasına bilerek ve isteyerek imkân vermek.
g) Bilerek ve isteyerek suç kanıtlarını yok etmek veya
bunların yok olmasına neden olmak, kanıtları silmek, gizlemek, değiştirmek, bozmak
veya bu fiillere yardımcı olmak.
ğ) Devlet malı araç, gereç, hayvan, silah, mermi ve mühimmatı
satmak veya mal edinmek, personel kimlik kartını, araç, gereç, hayvan, silah ve
mühimmatı başkalarının kullanımına vermek.
h) Kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak
düzenleyip imza etmek veya ettirmek.
ı) Görev sırasında yardım isteyen güvenlik görevlilerine
haklı bir neden yokken yardımdan kaçınmak veya bildiği ya da gördüğü bir suçun izlenmesi
ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak.
i) Mesleğin saygınlığını zedeleyecek şekilde uygunsuz yerlere
gitmek.
j) Görev mahallinde veya görevli bulunduğu sırada alkollü
içki içmek veya içilmesine göz yummak.
k) Göreve sarhoş veya alkollü içki içtiği belli olacak
biçimde gelmek.
l) Resmi kıyafetle umuma açık yerlerde alkollü içki içmek
veya resmi kıyafetli olarak gizlenemeyecek derecede sarhoş görünmek.
m) Uyuşturucu maddeleri yapmak veya kullanmak, bunların
yapılmasına, kullanılmasına, saklanmasına, nakledilmesine, yakalanacağı sırada ortadan
kaldırılmasına, satılmasına veya satın alınmasına aracı olmak, kullanılmasını kolaylaştırmak
ya da özendirmek.[5]
n) Kumar oynamak veya oynatmak, kumar oynatanlarla ilişki
kurmak.
o) Kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak.
ö) Geliri ile uygun sayılmayacak biçimde yaşadığı ve aşırı
harcamada bulunduğu kanıtlanmış olmak ve bunun haklı kaynağını gösterememek.
p) 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
ile öngörülen grev yasağı kapsamına giren eylemlerde bulunmak.
r) Devlet memurları tarafından yapılamayacağı 657 sayılı
Kanunda belirtilen kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak.
s) Siyasi partilerin yararına veya zararına çalışmak ya
da siyasal eylemlerde bulunmak, görevli olmaksızın siyasal amaçla yapılacak açık
veya kapalı yer toplantılarına ya da gösteri yürüyüşlerine katılmak.
ş) İffetsizliği bilinen veya anlaşılmış olan bir kimse
ile bilerek evlenmek ya da evlilik bağını devam ettirmek veya böyle bir kimseyi
yanında bulundurmak ya da nikahsız olarak devamlı surette yaşamakta ısrar etmek.
t) Kanuna aykırı olarak sendikalara üye olmak, sendikaların
veya üyesi bulunmadıkları derneklerin yapacakları bilimsel, kültürel ve teknik nitelik
taşımayan açık veya kapalı yer toplantılarına ya da gösteri yürüyüşlerine görevli
olmaksızın katılmak, açık yer toplantı ve gösteri yürüyüşlerine resmi kıyafetli
veya silahlı olarak katılmak ya da üyesi bulundukları derneklerin tüzüklerinde belirtilen
amaçları dışındaki çalışmalarını veya bu nitelikteki toplantı ya da gösteri yürüyüşlerini
düzenlemek veya bunlara katılmak.
u) Görevde kullanılan telsiz, telefon haberleşmesini veya
kurum içi iletişim sistemlerini kasıtlı olarak engellemek.
ü) Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya
da üstlerinin eylem ve işlemlerini olumsuz yönde eleştirici nitelikte tek başına
veya topluca bildiri dağıtmak ya da basın, haber ajansları, radyo ve televizyon
kurumları ve diğer iletişim kanalları vasıtasıyla kamuoyuna yönelik bilgi, yazı
ve demeç vermek.
v) Amir ya da üste karşı itaatsizliğe, mukavemete ya da
fiilen taarruza tahrik ya da teşvik etmek.
y) Menşei belli olmayan, bulundurulması ve taşınması yasak
olan her çeşit silah, mühimmat ve benzerlerini bulundurmak.
z) Hukuka aykırı olarak kişiler arasındaki haberleşmenin
gizliliğini ihlal etmek, kişiler arasındaki haberleşme içeriklerini ifşa etmek,
kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaları taraflardan herhangi birinin rızası
olmaksızın kaydetmek, kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaların kaydedilmesi
suretiyle elde edilen verileri ifşa etmek, kişilerin özel hayatının gizliliğini
ihlal etmek, kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri ifşa etmek, kişisel
verileri kaydetmek, kişisel verileri bir başkasına vermek, yaymak veya ele geçirmek,
kanunların belirlediği sürelerin geçmiş olmasına karşın verileri sistem içinde yok
etmekle yükümlü olduğu halde bu görevini kasıtlı olarak yerine getirmemek, gerçeğin
meydana çıkmasını engellemek amacıyla suç delillerini yok etmek, silmek, gizlemek,
değiştirmek veya bozmak, sayılan fiilleri emir vererek yaptırmak.
aa) Yetkili olmadığı halde hukuka aykırı olarak elektronik
ortamda veya bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapmak, bu
şekilde elde edilen bilgileri paylaşmak veya yayın yoluyla duyurmak, log kayıtlarını
değiştirmek veya silmek.
bb) Görevi gereği öğrendiği veya edindiği kişisel bilgi
veya belgeleri yetkisiz kişilerle paylaşmak ya da basın ve yayın kuruluşlarına veya
diğer iletişim kanallarına vermek.
cc) Bir kimseyle gayri tabii mukarenette bulunmak yahut
bu fiili kendisine rızasıyla yaptırmak.
çç) Görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek
derecede menfaatine, içkiye, kumara ve benzeri kötü alışkanlıklara düşkün olmak.
dd) Üstlerine, aynı rütbedeki meslektaşları ile diğer mesai
arkadaşlarına fiili tecavüzde bulunmak.[6]
ee) Görevde kullanılan telsiz haberleşme araçlarıyla amir
ya da üstleri hakkında olumsuz yönde eleştirici nitelikte konuşmalar yapmak.
ff) Dernek kurmak ya da spor dernekleri dışındaki derneklere
üye olmak.
gg) Vakıf kurmak veya Bakanlıkça belirlenmiş vakıflardan
başka vakıfların organlarında görev almak.
hh) (Ek:18/10/2018-7148/36 md.) Fuhşa teşvik eden,
bunun yolunu kolaylaştıran ya da fuhuş için aracılık eden veya yer temin eden kişilerle
bilerek ilişki kurmak.
(7) (Değişik:17/1/2019-7161/64 md.) Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında, terfileri 27/7/1967 tarihli ve 926
sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 28/5/1988 tarihli ve 3466 sayılı
Uzman Jandarma Kanunu, 18/3/1986 tarihli ve 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ve 10/3/2011
tarihli ve 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu hükümlerine tabi olan personelin;
a) Kısa süreli durdurma cezası verilmesini gerektiren hallerde
brüt aylıklarının 1/5’i ila 1/4’ü,
b) Uzun süreli durdurma cezası verilmesini gerektiren hallerde
brüt aylıklarının 1/3’ü ila 1/2’si,
kesilir.
(8) Yedinci fıkrada yer alan cezalar yetkili disiplin kurullarınca
verilir.
Devlet memurluğundan çıkarma
şunlardır:
a) Silahını, araç ve gerecini, giyim ve kuşamını temiz
tutmamak, çalıştığı yerin temizliğine özen göstermemek.
b) Yetkili makamlarca belirlenmiş tasarruf tedbirlerine
riayet etmemek veya kullanımına sunulan kamu kaynaklarının kullanılmasında gösterilmesi
gereken makul seviyedeki özeni göstermemek.
c) İzinsiz veya kurumunca kabul edilebilir özrü olmaksızın
belirli zamanda yapılması gereken faaliyetlere geç kalmak.
ç) (Mülga:18/10/2018-7148/36 md.)
d) Özürsüz veya izinsiz olarak mesaiye geç gelmek veya
erken ayrılmak ya da günlük mesai saatlerine riayet etmemek.
e) Nezaket kurallarına aykırı tavır ve davranışlarda bulunmak.
f) Emrin icrası veya sonuçları ile katılım sağlanan toplantılarla
ilgili olarak görevlendirme yapan amire bilgi vermemek.
g) Usulüne uygun olarak kendisine verilmiş olan bir emir
üzerine; emrin uygun olmadığı, yanlış verildiği, yapılamayacağı ve benzeri şekillerde
amirini alenen eleştirmek veya amire karşı itirazda bulunmak (Amir tarafından karar
verilene kadar astın fikrini savunması veya emrin kanunsuz olduğu hususundaki kanaatini
belirtmek için amire yaptığı itiraz bu kapsamda disiplinsizlik teşkil etmez.).
(2) Kınama cezasını gerektiren fiiller şunlardır:
a) Görev sırasında (…)[1],
mevzuat veya talimatlarla yasaklanan davranışlarda bulunmak.
b) Mevzuatta belirlenmiş usul ve kurallara riayet etmeden
sözlü, yazılı veya elektronik olarak müracaat veya şikâyette bulunmak.
c) Nöbeti teslimden sonra görev yerine özürsüz olarak geç
dönmek.
ç) Bildirimleri süresi içerisinde yerine ulaştırmamak.
d) Mevzuat veya talimatlarla taşınmasına veya bulundurulmasına
izin verilmiş olanlar dışında, mesleğin ciddiyeti ile bağdaşmayacak biçimde yüzük,
bilezik, kolye, madalyon, rozet ve benzeri şeyleri takmak.
e) Görev sırasında veya dışında kendisi ile aynı rütbede
çalışanlara veya mesai arkadaşlarına karşı saygısız davranmak.
f) Mevzuat ve talimatlarla kendisine tevdi edilmiş görevlerin
gerektirdiği sorumluluğu üstlenmekten imtina ettiğini gösterecek tavır ve davranışlarda
bulunmak.
g) Amirleri, üstleri, aynı rütbedeki veya çalışma arkadaşları
hakkında ve onların bulunmadığı ortamlarda, onların (…)[2]
kişilikleri hakkında kötüleyici veya konuştuğu kişilerde kötü intiba bırakacak tarzda
olumsuz sözler söylemek.
ğ) Zati demirbaş tabanca veya geçici olarak verilen demirbaş
tabancanın üzerinde orijinalliğini bozacak boya, kaplama, gravür veya ciddiyetle
bağdaşmayacak şekil, desen, resim ve karakter gibi değişiklikler yapmak.
h) Mevzuata veya mesleki teamüllere aykırı hitaplarda bulunmak.
ı) Bu fıkrada disiplinsizlik olarak saptanan eylem, işlem,
tutum ve davranışlar dışında herhangi bir biçimde görevin takdir ve yerine getirilmesinde
müsamaha ve savsaklama göstermek.
i) (Mülga:18/10/2018-7148/36 md.)
(3) Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiiller şunlardır:
а) Üç günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren
fiiller;
1) Mevzuat veya talimata aykırı olarak eksik kuşam ve teçhizatla
göreve çıkmak.
2) Amir ve üstlerinin, görev ve mesleki konulara veya tutum
ve davranışlarına ilişkin uyarılarına uymamak ya da bu uyarılara kayıtsız kalmak,
amir ve üstleri tarafından sorulan soruları gereken süre içinde yanıtlamamak.
3) Özlük hakları ile ilgili veya başka bir kişisel menfaat
temini için başkalarını aracı koyup öncelik ve ayrıcalık talep etmek.
4) İzinsiz veya kurumunca kabul edilebilir bir özrü olmaksızın
yirmidört saate kadar göreve gelmemek.
5) Görev dışında amir veya üstlerine saygısız davranmak.
6) Nöbet görevine gelmemek veya nöbet ya da nokta görevinde
mevzuatla ve/veya talimatlarla belirlenen kurallara aykırı hareket etmek.[3]
7) Görevli bulunduğu sırada görev gereği olmaksızın veya
amirin izni olmadan resmi kıyafet ile kahvehane, kıraathane, lokal, kulüp ve benzeri
yerlerde oturmak.
8) Amirinden izin almaksızın görevli bulunduğu il sınırları
dışına çıkmak.
9) Emrinde çalışanları veya Devletin araç ve gereçlerini
idarece kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın özel işlerinde kullanmak.
10) Kendisine verilmiş olan personel kimlik kartını kabul
edilebilir bir neden olmaksızın kaybetmek.
11) Bazı isteklerini yerine getirmek, kişisel bir menfaat
sağlamak, görev veya sorumluluktan kaçmak gibi amaçlarla hastalığını abartmak veya
olmadığı halde bir rahatsızlığı varmış gibi göstererek günlük mesainin bir kısmına
katılmamayı alışkanlık haline getirmek.
12) Herhangi bir yolu, yeri veya kişiyi arayıp soranlara
cevap vermemek, baştan savmak.
13) Görevde kayıtsızlık göstermek, görevi savsaklamak veya
geçerli bir özrü olmaksızın belirtilen sürede bitirmemek.
14) Haklı bir neden olmadan kişileri bekletmek.
15) Selamlama ile ilgili olarak belirlenmiş kurallara riayet
etmemek.
16) Resmi protokol kurallarına aykırı tavır ve davranışlarda
bulunmak.
17) (Ek:18/10/2018-7148/36 md.) Görevdeyken, yetkili
makamlar tarafından izin verilen durumlar haricinde görev veya hizmetle ilgisi olmayan
işlerle uğraşmak.
18) (Ek:18/10/2018-7148/36 md.) Kılık ve kıyafet
ile ilgili olarak mevzuatta belirlenmiş kurallara uymamak.
b) Dört ila on günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını gerektiren
fiiller;
1) Kendisi ile aynı rütbede çalışanlara, astlarına veya
mesai arkadaşlarına karşı onur kırıcı söz söylemek, davranışta bulunmak veya söz,
yazı ya da eylemle hakaret etmek.
2) Resmi belge veya göreve ilişkin evrakı kaybetmek.
3) Önlem almamak veya tedbirli davranmamak yüzünden Devlet
malı eşyanın hasar görmesine veya kaybolmasına neden olmak.3
4) İzinli olduğu zamanlarda resmi kıyafetle, izinli olmadığı
zamanlarda görevli olmaksızın resmi veya sivil kıyafetle, personelin girmesine veya
oturup eğlenmesine izin verilen yerler dışındaki kahvehane, lokal, kulüp veya benzeri
yerlerde oyun oynamak.
5) İzinsiz veya kurumunca kabul edilebilir bir özrü olmaksızın
yirmidört saatten fazla ve iki güne kadar (ikinci gün dahil) göreve gelmemek.
6) Mühür veya beratını kabul edilebilir bir neden olmaksızın
kaybetmek.
7) Yükümlü bulunduğu devir ve teslim işlemlerini tamamlamadan
ya da devir ve teslim işleri tamamlanamadığı takdirde ilgili mevzuatında belirtilen
süre dolmadan görev yerinden ayrılmak.
8) Görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri görevin
sona ermesine ya da kurumca istenmesine rağmen geri vermemek.
9) İzin verilen haller dışında üniforma giymemek.
c) Onbir ila onbeş günlüğe kadar aylıktan kesme cezasını
gerektiren fiiller;
1) İzinsiz veya kurumunca kabul edilebilir bir özrü olmaksızın
iki günden fazla ve üç güne kadar (üçüncü gün dahil) görevine gelmemek.
2) İzinli bulunduğu sürede, hizmet ve görevin gerektirdiği
durumlarda, görevine derhal dönmesi kendisine sözlü, yazılı ya da herhangi bir iletişim
vasıtasıyla duyurulduğu halde, kabul edilebilir özrü bulunmaksızın görevine makul
sürede dönmemek.
3) Amir ve üstlerine iletilmesi gereken olay, bilgi ve
emirleri zamanında iletmemek.
4) Görev sırasında kişilere karşı onur kırıcı söz söylemek
veya davranışta bulunmak.
5) Denetleme ve soruşturmaları uzatmak, denetleme raporları
ve soruşturma raporlarını süresinde ilgili yerlere vermemek veya göndermemek ya
da kabul edilebilir bir neden olmadan soruşturmayı eksik bırakmak.
(4) Kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller şunlardır:
а) Dört ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren
fiiller;
1) Amir ve memurlara görevle ilgili olarak yalan söylemek.
2) Denetim görevini yerine getirmemek.
3) İzinsiz ya da kurumca kabul edilebilir özrü olmaksızın
kesintisiz olarak üç günden fazla ve beş güne kadar (beşinci gün dahil) göreve gelmemek.
4) Amirlerini, üstlerini, aynı rütbedeki arkadaşlarını,
astlarını veya diğer mesai arkadaşlarını haksız yere şikâyet etmek.
5) Astlarını, aynı rütbedeki arkadaşlarını ve diğer mesai
arkadaşlarını dövme girişiminde bulunmak.
6) Toplu olarak sözlü veya yazılı şikâyette bulunmak.
7) Görev sırasında amir veya üstlerine saygısız davranmak.
8) Bu Kanunda ayrıca disiplinsizlik olarak tanımlanmamış
olmak kaydıyla astları veya mesai arkadaşlarına yönelik olarak sürekli ve sistemli
her türlü baskı ve taciz uygulamak.
b) Altı ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller;
1) Doğrudan veya aracı eliyle astlarından ya da iş sahiplerinden
hediye veya borç almak.
2) Kabul edilebilir mücbir sebepler haricinde borçlanıp
ödememeyi alışkanlık haline getirmek.
3) Görevde kullanılan telsiz haberleşme araçlarıyla görevle
ilgili olmayan veya saygısızca konuşmalar yapmak ya da anlaşılmaz sesler çıkarmak.
4) Teslim aldığı her çeşit motorlu araç, makine, cihaz
ve teçhizatta ağır kusur veya hizmetten ayrılabilen kişisel kusurla hasara sebep
olmak.
5) (İptal alt bend: Anayasa Mahkemesinin 4/5/2023
Tarihli ve E: 2023/24, K: 2023/91 Sayılı Kararı ile) (Yeniden Düzenleme:21/11/2024-7533/39
md.) Görev sırasında veya dışında kurumun hiyerarşik düzenini bozacak veya
amirin ya da üstlerinin otoritesini zedeleyecek şekilde amir ya da üstlerinin
eylem veya işlemlerini olumsuz yönde eleştirici nitelikte söz söylemek ya da
yazı yazmak.
6) Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı
ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak.
7) Bir görevin kendisine tevdi edildiğini öğrendikten sonra
mazeretler ileri sürmek suretiyle göreve başlamayı geciktirmek.
c) On ay kısa süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller;
1) Amir ve üstlerine iletilmesi gereken olayları ve bunlarla
ilgili bilgileri amirlerinden ve resmen istenmesi halinde görevli ve yetkili kuruluş
ve kişilerden gizlemek.
2) Yetkili olmadığı halde basın, haber ajansları, radyo
ve televizyon kurumları veya diğer iletişim kanalları vasıtasıyla kamuoyuna bilgi
ya da demeç vermek.
3) Silahla dikkatsizlik, tedbirsizlik veya ihmal sonucu
yaralamaya sebebiyet vermek, kendisini yaralamak ya da bu fiillerin başkaları tarafından
işlenmesine neden olmak.3
4) Hizmet aracıyla ağır kusuru veya hizmetten ayrılabilen
kişisel kusuruyla trafik kazası sonucu yaralamaya sebebiyet vermek.
5) (Ek:18/10/2018-7148/36 md.) Aynı rütbedeki meslektaşları
ile diğer mesai arkadaşlarını tehdit etmek,
(5) Uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller şunlardır:
a) Oniki ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller;
1) Belirlenen durum ve sürelerde mal bildiriminde bulunmamak
veya gerçeğe aykırı bildirimde bulunmak.
2) Görev sırasında kişilere veya herhangi bir nedenle kurum
binalarına gelen ya da getirilenlere hakaret etmek.
b) Onaltı ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller;
1) Devlet malı motorlu araçları, muhabere araçlarını, silah
veya mühimmatı ihmal nedeniyle kaybetmek.
2) Hizmet içinde resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı
ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak.
3) (Değişik:18/10/2018-7148/36 md.) Görev sırasında
herhangi bir şekilde uyumak veya uyuklamak.
c) Yirmi ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren fiiller;
1) İzinsiz veya kurumca kabul edilebilir özrü olmaksızın
kesintisiz olarak beş günden fazla ve dokuz güne kadar (dokuzuncu gün dahil) görevine
gelmemek.
2) Muhafazası veya sevkiyle yükümlü bulunduğu şüpheli,
sanık, tutuklu veya hükümlünün uyanık davranmamak ya da önlem almamak yüzünden kaçmasına
neden olmak ya da yakalama görevini savsaklamak.
3) (Ek:18/10/2018-7148/36 md.) Kanunun verdiği yetkiye
dayalı olmaksızın spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis
veya şans oyunlarını oynamak.
ç) Yirmidört ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren
fiiller;
1) Silahla dikkatsizlik, tedbirsizlik veya ihmal sonucu
ölüme sebebiyet vermek ya da bu fiilin başkaları tarafından işlenmesine neden olmak.[4]
2) Silahla yaralama suçunu kasten işlemek.4
3) Meskûn yerlerde, binalarda, herkesin dolaşıp gezebileceği
veya oturabileceği yerlerde silah atmak.
4) Amirin usulüne göre verdiği emri yerine getirmemek.
5) Amirin izni olmaksızın görev yerini terk etmek.
6) Kişinin iffetine yönelik söz söylemek, fiil veya harekette
bulunmak.
7) Amir veya üste hakaret etmek.
8) Amir veya üstlerini söz, yazı, tutum veya davranışlarıyla
küçümsemek.
9) Amir veya üstlerini dövmeye teşebbüs etmek.
10) Amir veya üstlerini sözlü veya fiili olarak tehdit
etmek.
11) Göreve ilişkin her türlü yazılı kağıt, belge, mikrofilm
aslı veya kopyalarını kasıtlı olarak yok etmek, ortadan kaldırmak ya da belge niteliği
taşıyan bilgisayar programlarını, dosyalarını, verilerini hukuka aykırı olarak ele
geçirmek, başkasına zarar vermek üzere kullanmak, tahrip etmek, değiştirmek, silmek,
sistemin işlemesine engel olmak ya da yanlış biçimde işlemesini sağlamak.
12) Kriptolu telsiz cihazının ve her türlü kriptolu cihazın
kaybını veya çalındığını, idarece kabul edilebilir bir mazereti olmaksızın ilgili
birime derhal bildirmemek.
13) Hizmet aracıyla ağır kusuru veya hizmetten ayrılabilen
kişisel kusuruyla trafik kazası sonucu ölüme sebebiyet vermek.
(6) Meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller şunlardır:
a) Görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasi
düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak veya personel arasında bu yolda
ayrım yapıcı tutum ve davranışlarda bulunmak.
b) Göreve çıkılmaması için propaganda yapmak, kışkırtmak,
zorlamak, karar alınmasını sağlamak, alınan bu karara katılmak veya karar uyarınca
göreve çıkmamak.
c) Amir ya da üstlerinin icraatına karşı çıkmak ve bu hareketi
toplu hale dönüştürerek görev yapılmasını ya da göreve çıkılmasını engellemek, buna
katılmak, katılmaya tahrik ya da teşvik etmek.
ç) Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar
sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak.
d) Hizmetle ilgili her türlü dosya, kayıt, resmi evrak
veya belgeyi ya da örneklerini yetkisiz kişilere vermek, verilmesini emretmek, verilmesine
göz yummak.
e) Gizli tutulması zorunlu olan ve görev ile ilgili bulunan
bilgi ve belgeleri görevli veya yetkili olmayan kişilere açıklamak.
f) Muhafazası veya sevkiyle görevli olduğu şüpheli, sanık,
tutuklu veya hükümlünün kaçmasına bilerek ve isteyerek imkân vermek.
g) Bilerek ve isteyerek suç kanıtlarını yok etmek veya
bunların yok olmasına neden olmak, kanıtları silmek, gizlemek, değiştirmek, bozmak
veya bu fiillere yardımcı olmak.
ğ) Devlet malı araç, gereç, hayvan, silah, mermi ve mühimmatı
satmak veya mal edinmek, personel kimlik kartını, araç, gereç, hayvan, silah ve
mühimmatı başkalarının kullanımına vermek.
h) Kasıtlı olarak gerçek dışı rapor vermek veya tutanak
düzenleyip imza etmek veya ettirmek.
ı) Görev sırasında yardım isteyen güvenlik görevlilerine
haklı bir neden yokken yardımdan kaçınmak veya bildiği ya da gördüğü bir suçun izlenmesi
ve suçlunun yakalanması için gerekli girişimde bulunmamak.
i) Mesleğin saygınlığını zedeleyecek şekilde uygunsuz yerlere
gitmek.
j) Görev mahallinde veya görevli bulunduğu sırada alkollü
içki içmek veya içilmesine göz yummak.
k) Göreve sarhoş veya alkollü içki içtiği belli olacak
biçimde gelmek.
l) Resmi kıyafetle umuma açık yerlerde alkollü içki içmek
veya resmi kıyafetli olarak gizlenemeyecek derecede sarhoş görünmek.
m) Uyuşturucu maddeleri yapmak veya kullanmak, bunların
yapılmasına, kullanılmasına, saklanmasına, nakledilmesine, yakalanacağı sırada ortadan
kaldırılmasına, satılmasına veya satın alınmasına aracı olmak, kullanılmasını kolaylaştırmak
ya da özendirmek.[5]
n) Kumar oynamak veya oynatmak, kumar oynatanlarla ilişki
kurmak.
o) Kaçakçılık yapmak veya kaçakçılarla ilişki kurmak.
ö) Geliri ile uygun sayılmayacak biçimde yaşadığı ve aşırı
harcamada bulunduğu kanıtlanmış olmak ve bunun haklı kaynağını gösterememek.
p) 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu
ile öngörülen grev yasağı kapsamına giren eylemlerde bulunmak.
r) Devlet memurları tarafından yapılamayacağı 657 sayılı
Kanunda belirtilen kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak.
s) Siyasi partilerin yararına veya zararına çalışmak ya
da siyasal eylemlerde bulunmak, görevli olmaksızın siyasal amaçla yapılacak açık
veya kapalı yer toplantılarına ya da gösteri yürüyüşlerine katılmak.
ş) İffetsizliği bilinen veya anlaşılmış olan bir kimse
ile bilerek evlenmek ya da evlilik bağını devam ettirmek veya böyle bir kimseyi
yanında bulundurmak ya da nikahsız olarak devamlı surette yaşamakta ısrar etmek.
t) Kanuna aykırı olarak sendikalara üye olmak, sendikaların
veya üyesi bulunmadıkları derneklerin yapacakları bilimsel, kültürel ve teknik nitelik
taşımayan açık veya kapalı yer toplantılarına ya da gösteri yürüyüşlerine görevli
olmaksızın katılmak, açık yer toplantı ve gösteri yürüyüşlerine resmi kıyafetli
veya silahlı olarak katılmak ya da üyesi bulundukları derneklerin tüzüklerinde belirtilen
amaçları dışındaki çalışmalarını veya bu nitelikteki toplantı ya da gösteri yürüyüşlerini
düzenlemek veya bunlara katılmak.
u) Görevde kullanılan telsiz, telefon haberleşmesini veya
kurum içi iletişim sistemlerini kasıtlı olarak engellemek.
ü) Mesleğin onur ve saygınlığını zedeleyici veya amir ya
da üstlerinin eylem ve işlemlerini olumsuz yönde eleştirici nitelikte tek başına
veya topluca bildiri dağıtmak ya da basın, haber ajansları, radyo ve televizyon
kurumları ve diğer iletişim kanalları vasıtasıyla kamuoyuna yönelik bilgi, yazı
ve demeç vermek.
v) Amir ya da üste karşı itaatsizliğe, mukavemete ya da
fiilen taarruza tahrik ya da teşvik etmek.
y) Menşei belli olmayan, bulundurulması ve taşınması yasak
olan her çeşit silah, mühimmat ve benzerlerini bulundurmak.
z) Hukuka aykırı olarak kişiler arasındaki haberleşmenin
gizliliğini ihlal etmek, kişiler arasındaki haberleşme içeriklerini ifşa etmek,
kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaları taraflardan herhangi birinin rızası
olmaksızın kaydetmek, kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaların kaydedilmesi
suretiyle elde edilen verileri ifşa etmek, kişilerin özel hayatının gizliliğini
ihlal etmek, kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya sesleri ifşa etmek, kişisel
verileri kaydetmek, kişisel verileri bir başkasına vermek, yaymak veya ele geçirmek,
kanunların belirlediği sürelerin geçmiş olmasına karşın verileri sistem içinde yok
etmekle yükümlü olduğu halde bu görevini kasıtlı olarak yerine getirmemek, gerçeğin
meydana çıkmasını engellemek amacıyla suç delillerini yok etmek, silmek, gizlemek,
değiştirmek veya bozmak, sayılan fiilleri emir vererek yaptırmak.
aa) Yetkili olmadığı halde hukuka aykırı olarak elektronik
ortamda veya bilgisayar loglarında kişisel verilerle ilgili sorgulama yapmak, bu
şekilde elde edilen bilgileri paylaşmak veya yayın yoluyla duyurmak, log kayıtlarını
değiştirmek veya silmek.
bb) Görevi gereği öğrendiği veya edindiği kişisel bilgi
veya belgeleri yetkisiz kişilerle paylaşmak ya da basın ve yayın kuruluşlarına veya
diğer iletişim kanallarına vermek.
cc) Bir kimseyle gayri tabii mukarenette bulunmak yahut
bu fiili kendisine rızasıyla yaptırmak.
çç) Görevine, sosyal ve aile yaşantısına zarar verecek
derecede menfaatine, içkiye, kumara ve benzeri kötü alışkanlıklara düşkün olmak.
dd) Üstlerine, aynı rütbedeki meslektaşları ile diğer mesai
arkadaşlarına fiili tecavüzde bulunmak.[6]
ee) Görevde kullanılan telsiz haberleşme araçlarıyla amir
ya da üstleri hakkında olumsuz yönde eleştirici nitelikte konuşmalar yapmak.
ff) Dernek kurmak ya da spor dernekleri dışındaki derneklere
üye olmak.
gg) Vakıf kurmak veya Bakanlıkça belirlenmiş vakıflardan
başka vakıfların organlarında görev almak.
hh) (Ek:18/10/2018-7148/36 md.) Fuhşa teşvik eden,
bunun yolunu kolaylaştıran ya da fuhuş için aracılık eden veya yer temin eden kişilerle
bilerek ilişki kurmak.
(7) (Değişik:17/1/2019-7161/64 md.) Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında, terfileri 27/7/1967 tarihli ve 926
sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 28/5/1988 tarihli ve 3466 sayılı
Uzman Jandarma Kanunu, 18/3/1986 tarihli ve 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu ve 10/3/2011
tarihli ve 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu hükümlerine tabi olan personelin;
a) Kısa süreli durdurma cezası verilmesini gerektiren hallerde
brüt aylıklarının 1/5’i ila 1/4’ü,
b) Uzun süreli durdurma cezası verilmesini gerektiren hallerde
brüt aylıklarının 1/3’ü ila 1/2’si,
kesilir.
(8) Yedinci fıkrada yer alan cezalar yetkili disiplin kurullarınca
verilir.
Devlet memurluğundan çıkarma
Disiplin Soruşturmasında Zamanaşımı ve Savunma Güvencesi
Yetki veya nüfuzun menfaat sağlama saikiyle kötüye kullanıldığı iddialarına ilişkin disiplin işlemlerinde yasal zamanaşımı sürelerine uyulması zorunludur. 7068 sayılı Kanun'un 29. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiillerde yetkili disiplin amirinin durumu öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Bunun yanı sıra fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediğinde de ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Zamanaşımı tamamlanmış fiillerde fiilin işlendiği, kesintisiz fiillerde kesintinin gerçekleştiği, zincirleme fiillerde ise son fiilin işlendiği tarih başlangıç noktası olarak esas alınır.
7068 sayılı GENEL KOLLUK DİSİPLİN HÜKÜMLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN m. 29Kaynağı aç
MADDE 29- (1) Bu Kanunda sayılan fiilleri işleyenler
hakkında bu fiillerin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten
itibaren;
a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kısa ve uzun süreli
durdurma cezalarında bir ay içinde,
b) Meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma
cezasında altı ay içinde,
disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin
cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
(2) Disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten
itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi
zamanaşımına uğrar.
(3) Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği, kesintisiz
suçlarda kesintinin gerçekleştiği, zincirleme suçlarda ise son suçun işlendiği tarihten
itibaren işlemeye başlar.
(4) (İptal fıkra: Anayasa Mahkemesinin 9/3/2023
Tarihli ve E: 2023/5, K: 2023/45 Sayılı Kararı ile.) (Yeniden Düzenleme:21/11/2024-7533/40
md.) Fiilin hatalı olarak vasıflandırıldığı veya düzeltilebilir bir şekil
noksanlığı bulunduğu gerekçeleriyle disiplin cezasının mahkeme tarafından iptal
edilmesi durumunda, kararın kesinleştiği tarihteki yetkili disiplin kurulu veya
disiplin amiri, kararın tebliğinden itibaren altı ay içinde ceza verme yetki ve
sorumluluğu kapsamında yeniden değerlendirme yapar.
Cezalara itiraz ve cezanın kesinleşmesi
hakkında bu fiillerin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten
itibaren;
a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kısa ve uzun süreli
durdurma cezalarında bir ay içinde,
b) Meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma
cezasında altı ay içinde,
disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin
cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
(2) Disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten
itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi
zamanaşımına uğrar.
(3) Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği, kesintisiz
suçlarda kesintinin gerçekleştiği, zincirleme suçlarda ise son suçun işlendiği tarihten
itibaren işlemeye başlar.
(4) (İptal fıkra: Anayasa Mahkemesinin 9/3/2023
Tarihli ve E: 2023/5, K: 2023/45 Sayılı Kararı ile.) (Yeniden Düzenleme:21/11/2024-7533/40
md.) Fiilin hatalı olarak vasıflandırıldığı veya düzeltilebilir bir şekil
noksanlığı bulunduğu gerekçeleriyle disiplin cezasının mahkeme tarafından iptal
edilmesi durumunda, kararın kesinleştiği tarihteki yetkili disiplin kurulu veya
disiplin amiri, kararın tebliğinden itibaren altı ay içinde ceza verme yetki ve
sorumluluğu kapsamında yeniden değerlendirme yapar.
Cezalara itiraz ve cezanın kesinleşmesi
Soruşturma ve ceza tayini sürecinde personelin savunma hakkı güvence altındadır. Anayasa'nın 129. maddesinin ikinci fıkrası ile 7068 sayılı Kanun'un 31. maddesinin birinci ve ikinci fıkraları doğrultusunda disiplin amirleri veya kurulları tarafından ilgilinin savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Disiplin amirince ya da yetkili disiplin kurulu başkanı veya görevlendirilen kurul üyesince savunma talep edildiğinde personele yedi günden az olmamak üzere süre tanınır. Kendisine tanınan bu yasal sürede savunma sunmayan personel, savunma hakkından vazgeçmiş kabul edilir.
7068 sayılı GENEL KOLLUK DİSİPLİN HÜKÜMLERİ HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN KABUL EDİLMESİNE DAİR KANUN m. 31Kaynağı aç
MADDE 31- (1) Disiplin amirleri veya disiplin kurulları
tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez.
(2) Disiplin amirince veya yetkili
disiplin kurulu başkanı ya da görevlendireceği kurul üyelerinden biri tarafından
ilgiliden savunma istenir. Savunma için verilen süre yedi günden az olamaz. Süresi
içinde savunmasını yapmayan personel, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.
(3) Hakkında disiplin soruşturması yapılan personel, ikinci
fıkra gereğince kendisinden savunma istenmesinden itibaren soruşturma evrakını inceleme
hakkına sahiptir.
(4) Hakkında meslekten çıkarma cezası veya Devlet memurluğundan
çıkarma cezası istenen personel, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye,
disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma
yapma hakkına sahiptir.
Yargı denetimi
tarafından savunma alınmadan disiplin cezası verilemez.
(2) Disiplin amirince veya yetkili
disiplin kurulu başkanı ya da görevlendireceği kurul üyelerinden biri tarafından
ilgiliden savunma istenir. Savunma için verilen süre yedi günden az olamaz. Süresi
içinde savunmasını yapmayan personel, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.
(3) Hakkında disiplin soruşturması yapılan personel, ikinci
fıkra gereğince kendisinden savunma istenmesinden itibaren soruşturma evrakını inceleme
hakkına sahiptir.
(4) Hakkında meslekten çıkarma cezası veya Devlet memurluğundan
çıkarma cezası istenen personel, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye,
disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma
yapma hakkına sahiptir.
Yargı denetimi
7068 sayılı Kanun'un 31. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca hakkında disiplin soruşturması yürütülen personel, kendisinden savunma istenmesinden itibaren soruşturma evrakını inceleme hakkına sahiptir. Aynı maddenin dördüncü fıkrası uyarınca hakkında meslekten çıkarma cezası teklif edilen personele ek güvenceler tanınmıştır: soruşturulan personel tanık dinletme ve yetkili disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak bizzat yahut vekili aracılığıyla savunma yapma hakkına da sahiptir.
Meslekten Çıkarma Kararlarının İdari Kesinleşme Süreci
Meslekten çıkarma yaptırımına karşı kurum içi idari itiraz yolu düzenlenmemiş olup kararların kesinleşmesi disiplin kurulları ve onay makamlarının zincirleme işlemlerine bağlanmıştır. Emniyet Teşkilatında İl Polis Disiplin Kurulu tarafından verilen meslekten çıkarma cezası, valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakan onayı şartlarının birlikte gerçekleşmesiyle kesinleşir. Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Disiplin Kurulu ile polis eğitim ve öğretim kurumlarındaki disiplin kurullarınca verilen kararlarda ise vali önerisi aranmaksızın Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakan onayı üzerine işlem idari açıdan kesin hale gelir.
Jandarma Genel Komutanlığı teşkilatında İl Jandarma Disiplin Kurulu kararları; valinin önerisi, Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakan onayı ile kesinleşmektedir. Asayiş Kolordu, Komando Tugay ve Alayları, Jandarma Komando Özel Asayiş ve Kurtarma Tugayı, eğitim birlikleri ile Merkez Disiplin Kurulu ve eğitim kurumları kurullarının meslekten çıkarma kararları ise Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakan onayı neticesinde kesinleşir. Sahil Güvenlik Komutanlığı personelinin meslekten çıkarma cezaları da Sahil Güvenlik Komutanlığı Yüksek Disiplin Kurulunun uygun görüşü ve Bakan onayı ile idari aşamayı tamamlar.
İspat Ölçütü ve İdare Mahkemesinde İptal Davası
Disiplin yaptırımı uygulanabilmesi için disipline aykırı fiilin hiçbir tereddüde mahal vermeyecek şekilde kanıtlanması gerekir. Soruşturma neticesinde ceza tesis edilebilmesi; isnat edilen fiilin sübuta erdiğine dair tespitin hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillere dayanmasına bağlıdır. Danıştay 2. Dairesinin E. 2021/951, K. 2021/2273 sayılı ilamında, yetkinin çıkar sağlama amacıyla kötüye kullanıldığı hususunun somut delillerle açıkça ortaya konulamadığı ve aynı fiil nedeniyle görülen ceza davasında beraat kararının kesinleştiği o davada meslekten çıkarma işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu karar, söz konusu olayın özgül koşullarına ilişkin bir yargısal değerlendirmedir; genel bir kural niteliği taşımamaktadır. Benzer şekilde, bir başka davada dosyada yer alan eski tarihli tutanağın hangi kolluk görevlisi tarafından ve hangi usulle evraka dahil edildiğinin somutlaştırılamaması nedeniyle fiilin sübut bulduğundan söz edilemeyeceği gerekçesiyle meslekten çıkarma cezası hukuka aykırı bulunmuştur.
Danıştay 2. Daire, E. 2021/951, K. 2021/2273Kaynağı aç
Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2021/951 E. , 2021/2273 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/951
Karar No : 2021/2273
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Müdürlüğü
VEKİLİ : …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E: …, K: … sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Dava; Kocaeli Emniyet Müdürlüğünde komiser olarak görev yapan davacının, Batman İl Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde "yetkisini veya nüfusunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin … günlü, E: …, K: …sayılı temyize konu kararıyla; davacı hakkında yürütülen ceza ve disiplin soruşturmaları sırasında alınan ifade ve yapılan teknik takip sonucu elde edilen telefon konuşma kayıtlarından; davacının üzerine atılı disiplin suçunu işlediği kanaatine varıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, daha önce sürücü kursundan tanıdığı, … isimli bayanla olay günü karşılaştığı, telefonunun çalındığı ve bulunması konusunda kendisinden yardım istediği, bunun üzerine yardım edeceğine söz verdiği, daha önce bir polis memurunun çalınan silahını, bu tür hırsızlık olaylarını yaptığını bildiği … isimli şahıs ile kurduğu irtibat sonucu bulduğu için çalınan telefonu da bu şekilde bulacağı inancı ile … ile buluşmak için ikamet ettiği sokağa gittiği, orada …'nin yeğeninin telefonundan … ile konuştuğu, daha sonrada kendisi ile buluştuğu ve kaybolan telefonu bulup getirmesini söylediği, kesinlikle operasyon hakkında bilgi vermediğini, eğer bilgi vermiş olsa idi şüphelilerin hiçbirisinin yakalanmasının mümkün olamayacağı, operasyonda …'nin birçok akrabasının yakalandığı, tape kayıtlarının incelenmesi halinde operasyon hakkında bilgi vermediğinin açıkça anlaşılacağı, kendisinin tamamen iyiniyetli olarak tanıdığı birine yardım etmek istediği, bu olayla ilgili herhangi bir menfaatinin olmadığı, nüfuzunu kötüye kullanmadığı, hakkında tesis edilen meslekten çıkarma cezasının ağır bir ceza olduğu, cezada orantılılık ilkesinin ihlal edildiği ileri sürülerek, temyiz incelemesine konu İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi istenilmiştir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacının Batman İl Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde, Batman ili başta olmak üzere çevre il ve ilçelerinde çıkar amaçlı suç örgütü kurmak, yönetmek, örgüt faaliyetleri kapsamında birçok hırsızlık suçu işleyen örgüt lideri ve üyelerinin yakalanması, suç delilleri ve eşyalarının ele geçirilmesi maksadıyla Cumhuriyet Başsavcılığı ile koordineli Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğünce örgüt mensuplarının Mahkeme kararı ile teknik ve fiziki takibe alındığı, davacının 05/06/2011 günü akşam 20:20 sıralarında örgüt lideri … ile telefonla yapmış olduğu görüşmenin teknik olarak tespit edildiği, aynı gün saat 23:10 sıralarında … .'nin buluşma yerine giderek arabasında yalnız oturan davacıyla görüştüğü, 06/06/2011 günü gece 02:00 sıralarında suç örgütüne yönelik yapılan operasyonda örgüt … ve bazı örgüt üyelerinin ele geçirilemediği, ayrıca suç eşyalarının yerlerinin değiştirildiğinin, suç delillerinin yok edildiğinin anlaşılması üzerine operasyonun hemen ardından davacı şüpheli olarak gözaltına alınmış ve hakkında disiplin soruşturması başlatılmıştır.
Söz konusu soruşturma sonucunda hazırlanan raporda; operasyon öncesi davacı ile … 'nin araç içinde yaptıkları görüşme teknik olarak ortam dinlemesiyle tespit edilemediğinden, davacının suç örgütü lideri … 'ye operasyon hakkında bilgi verdiği hususunda somut bulgu elde edilemediği, ancak suç örgütü lider ve üyelerine yönelik Mahkeme kararı ile uzun süre teknik ve fiziki takibin yapıldığı, Mahkeme kararı ile 06/06/2011 Pazartesi günü saat 05:00'de icrası planlanan operasyon öncesi operasyon bilgisine vakıf, yeteri kadar mesleki ve operasyon tecrübesine sahip olmasına rağmen davacının gerekli hassasiyeti göstermediği, alınan beyanlarda piknik alanında … ile görüşme ve lojmandan ayrılma saati… ile buluşma ve ayrılma saatiyle kendi beyanlarındaki saat ve zaman dilimleri arasında çelişki ve uyumsuzluk bulunduğu, basit ve ispat açısından herhangi bir fatura-fiş-belge bulunmayan, mevcudiyeti kuşkulu ve sadece …’nın anlatımlarına dayalı, savunmasına temel dayanak teşkil ettiği cep telefonunu elde etmek maksadıyla, gerekli hassasiyeti göz ardı ederek suç örgütü lideriyle acil görüşmek üzere operasyon akşamı mahalleye gitmesi, telefonla görüşürken özellikle kimlik ve unvan kullanmaması, …’nin hemen gelmemesine rağmen saatlerce meskun bölgeden ayrılmayarak görüşmeyi gerçekleştirmek üzere ısrarla beklemesinin manidar olduğu, araç içinde yapılan görüşmede “yarın mahkemeden karar alır, evlerinizi basarım” şeklindeki sözlerinin planlanan operasyon zamanını işaret ettiği, suç örgütü liderinin bu sözler nedeniyle kuşkulandığı ve beyanında kuşkusunu teyit ettiği, operasyon planında değişiklik yapılarak 02:00 de düzenlenen operasyonda örgüt lideri ve bazı elemanların firar etmesi, bir kısım suç eşyasının ele geçirilememesi nedeniyle davacının operasyonda zaafa neden olduğu, bu suretle "yetkisini veya nüfusunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılması teklif edilmiştir.
Söz konusu raporu değerlendiren Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararıyla; davacının raporda belirtilen fiilleri işlemek suretiyle "yetkisini veya nüfusunu kendine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" suçunu işlediğinden bahisle anılan Tüzüğün 8/7. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
Bunun üzerine, anılan meslekten çıkarma cezasının iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
Diğer yandan, davacının disiplin cezasına konu fiilleri nedeniyle, "örgüte bilerek isteyerek yardım etme, suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme ile suçluyu kayırma" suçlarından dolayı yargılandığı … Asliye Ceza Mahkemesinin … günlü, E: …, K: … sayıl kararı ile "yüklenen suçların sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması nedeniyle sanığın ayrı ayrı beraatine" karar verildiği, UYAP üzerinden yapılan sorgulamada anılan kararın … Ceza Dairesinin E: … K: … sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan ismiyle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesinde, "yetkisini veya nüfusunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için; disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.
Bu bağlamda, yapılan soruşturma sonucunda disiplin cezası verilebilmesi için, suça esas fiilin sübuta erdiğine ilişkin tespitin, hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillere dayanması gerektiği açıktır.
Dava konusu işleme esas soruşturma raporu ile dava dosyasındaki diğer bilgi ve belgeler incelendiğinde; çıkar amaçlı suç örgütü kurmak, yönetmek, örgüt faaliyetleri kapsamında birçok hırsızlık suçu işleyen örgüt lideri ve üyelerinin yakalanması, suç delilleri ve eşyalarının ele geçirilmesi maksadıyla yürütülen operasyon esnasında gerçekleştirilen iletişim tespitlerinde davacının, örgüt lideri … ile telefonla yapmış olduğu görüşmenin teknik olarak tespit edildiği, aynı gün saat 23:10 sıralarında …'nin buluşma yerine giderek arabasında yalnız oturan davacıyla görüştüğü anlaşılmakta ise de, davacının suç örgütü lideri …'ye yapılacak operasyon hakkında bilgi verdiği ve bu suretle çıkar sağladığına ilişkin somut bir tespitin bulunmadığı görülmektedir.
Öte yandan, kararımızın "Maddi Olay" kısmında belirtildiği üzere, davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına dayanak gösterilen söz konusu eylemleri nedeniyle "örgüte bilerek isteyerek yardım etme, suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme ile suçluyu kayırma" suçundan dolayı yargılandığı davada, yüklenen suçların sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması nedeniyle sanığın ayrı ayrı beraatine karar verilmiş ve bu karar kesinleşmiştir.
Bu durumda, davacının yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkasına çıkar sağlamak amacıyla kötüye kullandığı hususu somut delillerle açıkça tespit edilemediğinden, anılan eylemi işlediğinden bahisle meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E: …, K: … sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22/06/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2021/951
Karar No : 2021/2273
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Müdürlüğü
VEKİLİ : …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E: …, K: … sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Dava; Kocaeli Emniyet Müdürlüğünde komiser olarak görev yapan davacının, Batman İl Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde "yetkisini veya nüfusunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin … günlü, E: …, K: …sayılı temyize konu kararıyla; davacı hakkında yürütülen ceza ve disiplin soruşturmaları sırasında alınan ifade ve yapılan teknik takip sonucu elde edilen telefon konuşma kayıtlarından; davacının üzerine atılı disiplin suçunu işlediği kanaatine varıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, daha önce sürücü kursundan tanıdığı, … isimli bayanla olay günü karşılaştığı, telefonunun çalındığı ve bulunması konusunda kendisinden yardım istediği, bunun üzerine yardım edeceğine söz verdiği, daha önce bir polis memurunun çalınan silahını, bu tür hırsızlık olaylarını yaptığını bildiği … isimli şahıs ile kurduğu irtibat sonucu bulduğu için çalınan telefonu da bu şekilde bulacağı inancı ile … ile buluşmak için ikamet ettiği sokağa gittiği, orada …'nin yeğeninin telefonundan … ile konuştuğu, daha sonrada kendisi ile buluştuğu ve kaybolan telefonu bulup getirmesini söylediği, kesinlikle operasyon hakkında bilgi vermediğini, eğer bilgi vermiş olsa idi şüphelilerin hiçbirisinin yakalanmasının mümkün olamayacağı, operasyonda …'nin birçok akrabasının yakalandığı, tape kayıtlarının incelenmesi halinde operasyon hakkında bilgi vermediğinin açıkça anlaşılacağı, kendisinin tamamen iyiniyetli olarak tanıdığı birine yardım etmek istediği, bu olayla ilgili herhangi bir menfaatinin olmadığı, nüfuzunu kötüye kullanmadığı, hakkında tesis edilen meslekten çıkarma cezasının ağır bir ceza olduğu, cezada orantılılık ilkesinin ihlal edildiği ileri sürülerek, temyiz incelemesine konu İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi istenilmiştir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Beşinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacının Batman İl Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde, Batman ili başta olmak üzere çevre il ve ilçelerinde çıkar amaçlı suç örgütü kurmak, yönetmek, örgüt faaliyetleri kapsamında birçok hırsızlık suçu işleyen örgüt lideri ve üyelerinin yakalanması, suç delilleri ve eşyalarının ele geçirilmesi maksadıyla Cumhuriyet Başsavcılığı ile koordineli Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şube Müdürlüğünce örgüt mensuplarının Mahkeme kararı ile teknik ve fiziki takibe alındığı, davacının 05/06/2011 günü akşam 20:20 sıralarında örgüt lideri … ile telefonla yapmış olduğu görüşmenin teknik olarak tespit edildiği, aynı gün saat 23:10 sıralarında … .'nin buluşma yerine giderek arabasında yalnız oturan davacıyla görüştüğü, 06/06/2011 günü gece 02:00 sıralarında suç örgütüne yönelik yapılan operasyonda örgüt … ve bazı örgüt üyelerinin ele geçirilemediği, ayrıca suç eşyalarının yerlerinin değiştirildiğinin, suç delillerinin yok edildiğinin anlaşılması üzerine operasyonun hemen ardından davacı şüpheli olarak gözaltına alınmış ve hakkında disiplin soruşturması başlatılmıştır.
Söz konusu soruşturma sonucunda hazırlanan raporda; operasyon öncesi davacı ile … 'nin araç içinde yaptıkları görüşme teknik olarak ortam dinlemesiyle tespit edilemediğinden, davacının suç örgütü lideri … 'ye operasyon hakkında bilgi verdiği hususunda somut bulgu elde edilemediği, ancak suç örgütü lider ve üyelerine yönelik Mahkeme kararı ile uzun süre teknik ve fiziki takibin yapıldığı, Mahkeme kararı ile 06/06/2011 Pazartesi günü saat 05:00'de icrası planlanan operasyon öncesi operasyon bilgisine vakıf, yeteri kadar mesleki ve operasyon tecrübesine sahip olmasına rağmen davacının gerekli hassasiyeti göstermediği, alınan beyanlarda piknik alanında … ile görüşme ve lojmandan ayrılma saati… ile buluşma ve ayrılma saatiyle kendi beyanlarındaki saat ve zaman dilimleri arasında çelişki ve uyumsuzluk bulunduğu, basit ve ispat açısından herhangi bir fatura-fiş-belge bulunmayan, mevcudiyeti kuşkulu ve sadece …’nın anlatımlarına dayalı, savunmasına temel dayanak teşkil ettiği cep telefonunu elde etmek maksadıyla, gerekli hassasiyeti göz ardı ederek suç örgütü lideriyle acil görüşmek üzere operasyon akşamı mahalleye gitmesi, telefonla görüşürken özellikle kimlik ve unvan kullanmaması, …’nin hemen gelmemesine rağmen saatlerce meskun bölgeden ayrılmayarak görüşmeyi gerçekleştirmek üzere ısrarla beklemesinin manidar olduğu, araç içinde yapılan görüşmede “yarın mahkemeden karar alır, evlerinizi basarım” şeklindeki sözlerinin planlanan operasyon zamanını işaret ettiği, suç örgütü liderinin bu sözler nedeniyle kuşkulandığı ve beyanında kuşkusunu teyit ettiği, operasyon planında değişiklik yapılarak 02:00 de düzenlenen operasyonda örgüt lideri ve bazı elemanların firar etmesi, bir kısım suç eşyasının ele geçirilememesi nedeniyle davacının operasyonda zaafa neden olduğu, bu suretle "yetkisini veya nüfusunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılması teklif edilmiştir.
Söz konusu raporu değerlendiren Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun … günlü, … sayılı kararıyla; davacının raporda belirtilen fiilleri işlemek suretiyle "yetkisini veya nüfusunu kendine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" suçunu işlediğinden bahisle anılan Tüzüğün 8/7. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
Bunun üzerine, anılan meslekten çıkarma cezasının iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.
Diğer yandan, davacının disiplin cezasına konu fiilleri nedeniyle, "örgüte bilerek isteyerek yardım etme, suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme ile suçluyu kayırma" suçlarından dolayı yargılandığı … Asliye Ceza Mahkemesinin … günlü, E: …, K: … sayıl kararı ile "yüklenen suçların sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması nedeniyle sanığın ayrı ayrı beraatine" karar verildiği, UYAP üzerinden yapılan sorgulamada anılan kararın … Ceza Dairesinin E: … K: … sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan ismiyle Emniyet Örgütü Disiplin Tüzüğü'nün 8/7. maddesinde, "yetkisini veya nüfusunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla veya kin veya dostluk nedeniyle kötüye kullanmak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için; disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.
Bu bağlamda, yapılan soruşturma sonucunda disiplin cezası verilebilmesi için, suça esas fiilin sübuta erdiğine ilişkin tespitin, hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillere dayanması gerektiği açıktır.
Dava konusu işleme esas soruşturma raporu ile dava dosyasındaki diğer bilgi ve belgeler incelendiğinde; çıkar amaçlı suç örgütü kurmak, yönetmek, örgüt faaliyetleri kapsamında birçok hırsızlık suçu işleyen örgüt lideri ve üyelerinin yakalanması, suç delilleri ve eşyalarının ele geçirilmesi maksadıyla yürütülen operasyon esnasında gerçekleştirilen iletişim tespitlerinde davacının, örgüt lideri … ile telefonla yapmış olduğu görüşmenin teknik olarak tespit edildiği, aynı gün saat 23:10 sıralarında …'nin buluşma yerine giderek arabasında yalnız oturan davacıyla görüştüğü anlaşılmakta ise de, davacının suç örgütü lideri …'ye yapılacak operasyon hakkında bilgi verdiği ve bu suretle çıkar sağladığına ilişkin somut bir tespitin bulunmadığı görülmektedir.
Öte yandan, kararımızın "Maddi Olay" kısmında belirtildiği üzere, davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına dayanak gösterilen söz konusu eylemleri nedeniyle "örgüte bilerek isteyerek yardım etme, suç delillerini yok etme, gizleme veya değiştirme ile suçluyu kayırma" suçundan dolayı yargılandığı davada, yüklenen suçların sanık tarafından işlendiğinin sabit olmaması nedeniyle sanığın ayrı ayrı beraatine karar verilmiş ve bu karar kesinleşmiştir.
Bu durumda, davacının yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkasına çıkar sağlamak amacıyla kötüye kullandığı hususu somut delillerle açıkça tespit edilemediğinden, anılan eylemi işlediğinden bahisle meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E: …, K: … sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 22/06/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Yetki veya nüfuzun kötüye kullanılması isnadıyla kesinleşen meslekten çıkarma cezalarına karşı yargı yolu açıktır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca cezanın personele tebliğinden itibaren altmış gün içinde iptal davası açılabilir. Bu uyuşmazlıklarda görevli yargı yeri idare mahkemeleri olup yetkili mahkeme ise disiplin cezasını veren idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir.
Yetkisini çıkar amacıyla kötüye kullanan personele hangi disiplin cezası verilir?
7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinin altıncı fıkrasının (ç) bendi gereğince yetkisini veya nüfuzunu kendisine ya da başkalarına çıkar sağlamak amacıyla kötüye kullanan genel kolluk personeline meslekten çıkarma cezası verilir.
Meslekten çıkarma teklifinde savunma süresi ne kadardır?
Disiplin amiri veya yetkili kurul tarafından savunma isteminde bulunulduğunda personele tanınacak süre yedi günden az olamaz; bu sürede savunma verilmediği takdirde savunma hakkından vazgeçilmiş sayılır.
Hakkında meslekten çıkarma cezası istenen personelin hakları nelerdir?
Personel soruşturma evrakını inceleme, tanık dinletme ve disiplin kurulunda sözlü ya da yazılı olarak bizzat veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahiptir.
Yetkiyi kötüye kullanma fiilinde soruşturma zamanaşımı süresi nedir?
Meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiillerde yetkili disiplin amirinin durumu öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde soruşturmaya başlanmazsa disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar. Fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediğinde de aynı sonuç doğar.
Meslekten çıkarma cezasına karşı idari itiraz yolu var mıdır?
Meslekten çıkarma cezalarına karşı idari itiraz yolu düzenlenmemiş olup kararlar Yüksek Disiplin Kurullarının uygun görüşü ve Bakan onayı ile idari açıdan kesinleşir.
Meslekten çıkarma cezasına karşı nerede ve ne zaman dava açılır?
İşlemin tebliğ edildiği tarihten itibaren altmış gün içinde, disiplin cezasını veren idari merciin bulunduğu yerdeki yetkili idare mahkemesinde iptal davası açılır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy