Yer Değiştirme Suretiyle Atama ve İptal Davası Rehberi

Yer Değiştirme Suretiyle Atamanın Niteliği ve Şartları

Yer değiştirme suretiyle atama, kamu görevlilerinin hizmet gereği veya mazeret durumlarına bağlı olarak belirli bir hizmet bölgesinden diğerine 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 72. maddesi kapsamında nakledilmesidir. Bu atama türünde unvan ve derece değişikliği olmaksızın, personelin aynı kurum bünyesindeki farklı bir coğrafi birime veya hizmet bölgesine lokasyon esasına dayalı olarak geçişi sağlanır.

Zorunlu yer değiştirmeye tabi personelin fiili çalışma sürelerinin hesaplanmasında yıllık izinler çalışma süresine dâhil edilir. Buna karşın, sağlık mazeretine dayalı 30 günü aşan rapor süreleri veya kullanılan ücretsiz izinler zorunlu çalışma süresinin hesabından mahsup edilerek düşülmektedir.

Mazeret Durumlarına Bağlı Yer Değişiklikleri

Aile birliğinin korunması kapsamında gerçekleştirilen eş durumu atamalarında, eşin de kamu görevlisi olması halinde ilgili kurumlar arasında koordinasyon sağlanması zorunludur. Eşin özel sektörde istihdam edilmesi durumunda ise belirli bir sigorta prim gün sayısı ve kesintisiz çalışma koşulunun sağlanması aranmaktadır. Sağlık mazereti sebebiyle gerçekleştirilecek nakil başvurularında ise tam teşekküllü devlet veya üniversite hastanelerinden alınacak sağlık kurulu raporunun idareye sunulması gerekmektedir.

Yeni Göreve Başlama Süreleri ve Meyil Müddeti

657 sayılı Kanun'un 62. maddesi uyarınca atama emirlerinin tebliğ edilmesinin ardından, aynı yerdeki görevlere atanan kamu görevlilerinin tebliği izleyen iş günü içerisinde göreve başlamaları zorunludur. Başka yerdeki bir göreve atanan memurların ise tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde yola çıkarak hareket etmeleri yasal zorunluluktur. Belirtilen bu sürelere geçerli ve hukuki bir mazeret olmaksızın uyulmaması, kamu görevlisinin memuriyetten çekilmiş sayılması sonucunu doğurabilmektedir.

Atama Kararlarına Karşı İptal Davasında Görev ve Yetki

Yer değiştirme suretiyle atama işlemlerinin iptali istemiyle açılacak davalarda görevli yargı mercii idare mahkemeleridir. Atama işlemine karşı dava açma süresi, işlemin kamu görevlisine tebliğ edildiği tarihi izleyen günden itibaren 60 gündür.

Kamu görevlilerinin atanması ve nakilleri ile ilgili açılacak iptal davalarında yetkili mahkeme, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 33. maddesinin 1. fıkrası uyarınca kamu görevlilerinin yeni veya eski görev yeri idare mahkemesidir.

Atama Davalarında Yürütmenin Durdurulması Usulü

2577 sayılı Kanun'un 27. maddesinin 1. fıkrası uyarınca idare mahkemesinde dava açılmış olması, dava konusu edilen atama işleminin yürütülmesini kendiliğinden durdurmaz. Yürütmenin durdurulması kararı verilebilmesi için idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması ve işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi zorunludur. Kamu görevlileri hakkında tesis edilen atama, naklen atama, görev ve unvan değişikliği ile geçici veya sürekli görevlendirmelere ilişkin idari işlemler kanunen uygulanmakla etkisi tükenecek işlemlerden sayılmadığından, davalı idarenin savunması alınmaksızın veya yasal savunma süresi geçmeksizin yürütmenin durdurulmasına karar verilemez.

Yürütmenin durdurulması kararlarında idari işlemin hangi gerekçelerle hukuka açıkça aykırı olduğu ve uygulanması halinde doğacak telafisi güç veya imkânsız zararların neler olduğunun belirtilmesi zorunludur. Sadece ilgili kanun veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükmünün iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine başvurulduğu gerekçesiyle yürütmenin durdurulması kararı verilemez. Dava dilekçesi ve eklerinden yürütmenin durdurulması isteminin yerinde olmadığı anlaşılırsa, davalı idarenin savunması alınmaksızın istem reddedilebilir.

Yürütmenin durdurulması kararları kural olarak teminat karşılığında verilir; ancak durumun gereklerine göre mahkemece teminat aranmayabilir. İdareden ve adli yardımdan faydalanan kamu görevlilerinden teminat alınması yasa gereği mümkün değildir.

Yürütmenin durdurulması istemleri hakkında verilen kabule veya redde dair kararlara karşı, kararın tebliğini izleyen günden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere itiraz yolu açıktır. İtiraz mercileri dosyanın kendilerine intikalinden itibaren yedi gün içinde kesin karar vermek zorundadır. Aynı sebeplere dayanılarak ikinci kez yürütmenin durdurulması isteminde bulunulamaz. Yürütmenin durdurulması kararı verilen dava dosyaları öncelikle incelenerek karara bağlanır ve bu kararlar on beş gün içinde yazılarak imzalanır.

Yargı mercilerince yürütmenin durdurulması kararı verilmesi durumunda davalı idare, kararın gereği olarak gecikmeksizin ve en geç 30 gün içinde kamu görevlisini eski görevine iade etmekle yükümlüdür.

Atama İşleminin Hukuka Aykırılığı ve İptal Kararının Sonuçları

İdarelerin personel atamalarında sahip oldukları takdir yetkisi kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. Somut bir kadro ihtiyacı ortaya konulmaksızın veya usulüne uygun bir disiplin soruşturması yürütülmeksizin, yalnızca soyut hizmet gereği iddiasıyla tesis edilen ve fiilen cezalandırma amacı taşıyan atama işlemleri amaç unsuru yönünden sakatlanmaktadır. Benzer şekilde, memura disiplin cezası verilmesiyle eş zamanlı olarak yer değişikliği tesis edilmesi hali de yargısal denetimde çifte cezalandırma olarak değerlendirilerek işlemin yürütmesinin durdurulmasına veya iptaline sebebiyet verebilmektedir.

Hukuka aykırı bulunan atama kararlarının yargı yoluyla iptal edilmesi halinde, memurun eski görev yerine iadesi ve özlük haklarının korunması sağlanır.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy