Yat Sigortasında Teminat Kapsamı ve Özel Şartlar
Tekne Sigortası Genel Şartları uyarınca gemi veya diğer deniz ve göl araçları ile bunlara ilişkin sigorta ettirilebilir menfaatlerin karşılaşabileceği rizikolar poliçede belirlenen koşullar çerçevesinde teminat altına alınır. Yat ve kotralar da sigortacının kabulü şartıyla bu sigorta korumasının kapsamına dahildir.
Rizikonun gerçekleşmesi durumunda teknenin veya ilgili menfaatlerin maruz kalacağı ziya ve hasar ile teminata dahil edilmiş olması kaydıyla sorumluluk tazminatı ve masraflar poliçe korumasına girer. Ziya, hasar, sorumluluk ve masrafların somut kapsamı ile hangi rizikoların teminata dahil edildiği veya teminat dışı bırakıldığı poliçeye eklenen özel şartlarla belirlenir.
Sigorta Değeri, Sigorta Bedeli ve Eksik Sigorta
Tekne sigortasında taraflarca aksine bir esas kararlaştırılmadıkça sigorta değeri, rizikonun başladığı andaki değer olarak kabul edilir. Sözleşmede aksi kararlaştırılmadığı sürece yakıt, kumanya, levazım, gemi adamı ücretleri ve sigorta ücreti bu sigorta değerine dahil edilmez.
Sigorta bedeli sigorta değerini aşamaz; değeri aşan kısım hukuken geçersiz sayılır. Sigorta bedelinin sigorta değerinden daha az belirlenmesi halinde eksik sigorta hükümleri uygulanır ve tazminat, sigorta bedeli ile sigorta değeri arasındaki orana göre ödenir.
Klas Belgesi ve Teknik Uygunluk Şartı
Tekne Sigortası Genel Şartları uyarınca, aksi kararlaştırılmadıkça sigorta konusu gemi veya diğer deniz ve göl araçlarının sınıflama kurumları tarafından verilmiş sınıf belgesine sahip olması ve bu belgenin sigorta süresi içinde geçerliliğini koruması zorunludur. Klas belgesi olmayan gemi ve diğer deniz araçlarının sigortalanabilmesi için yürürlükteki ilgili mevzuat hükümlerine göre inşa edilmiş olmaları gerekir.
Sözleşme Öncesi Bildirim Yükümlülüğü ve İyiniyet Kuralı
Türk Ticaret Kanunu m. 1435 gereğince sigorta ettiren, sözleşmenin kurulması sırasında bildiği veya bilmesi gereken bütün önemli hususları sigortacıya bildirmekle yükümlüdür. Sigortacının sözleşmeyi yapmamasını veya farklı şartlarla akdetmesini gerektirecek durumlar önemli sayılır. Sigortacı tarafından yöneltilen sorular ise aksi ispat edilene kadar önemli kabul edilir.
Tekne Sigortası Genel Şartları uyarınca taraflar sözleşmenin yapılması sırasında ve devamı boyunca iyiniyetle hareket etmekle yükümlüdür. Sigorta ettiren veya sigortalı, sözleşmenin esasına ilişkin kendilerince bilinen her hususu sözleşme yapılmadan önce sigortacıya bildirmek zorundadır; bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde iyiniyete aykırı davranılmış sayılır.
Prim Ödeme Temerrüdü ve Fesih Prosedürü
Tekne Sigortası Genel Şartları m. C.2 uyarınca primin tamamı, ilk taksiti veya sonraki taksitlerden herhangi biri vade gününde ödenmediğinde temerrüt gerçekleşir. Temerrüt gününü takip eden 15 gün içinde ödeme yapılmazsa, bu sürenin bitiminden itibaren 15 gün süreyle sigorta teminatı durur. Durma süresinin bitimine kadar borç ödenmediği takdirde sigorta sözleşmesi herhangi bir ihtara gerek olmaksızın feshedilmiş sayılır.
Riziko Bildirimi ve Tazminatın Muacceliyet Şartları
Türk Ticaret Kanunu m. 1446 uyarınca sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrendiğinde durumu gecikmeksizin sigortacıya bildirmekle yükümlüdür. Bildirimin yapılmaması veya gecikmesi ödenecek tazminat tutarında artışa yol açmışsa, kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim yapılır. Sigortacı olayı daha önce fiilen öğrenmişse bu gerekçeyle indirim uygulayamaz.
Tazminat borcunun muaccel olabilmesi için sigortalının tazminat hesabını gösteren liste ile birlikte gerekli belgeleri ibraz etmesi gerekir. Tekne Sigortası Genel Şartları kapsamında deniz raporu, onaylı kaza jurnalleri, denize elverişlilik belgesi, klas kuruluşu raporu, yürürlükteki klas belgesi, ekspertiz veya dispeç raporu, asgari emniyet belgesi, gemi adamları listesi ve harcama belgeleri bu evraklar arasında sayılır.
Zararı Önleme Görevi ve Rücu Haklarının Korunması
Türk Ticaret Kanunu m. 1448 uyarınca sigorta ettiren, rizikonun gerçekleşmesi veya gerçekleşme ihtimalinin doğması halinde zararın önlenmesi, azaltılması, büyümesine engel olunması ve sigortacının rücu haklarının korunması amacıyla eldeki imkânlarla önlem almak zorundadır. Yükümlülüğe aykırılık sigortacı aleyhine sonuç doğurursa tazminattan kusur oranında indirim yapılır; ancak alınan makul tedbirlerin yol açtığı giderler, sonuçsuz kalsa dahi sigortacı tarafından karşılanır.
Tekne Sigortası Genel Şartları m. B.1 gereğince sigortalı veya sigorta ettiren her türlü koruma önlemini almak, sigortacıyla işbirliği yapmak ve üçüncü kişilere karşı rücu haklarını muhafaza edecek işlemleri zamanında yürütmekle yükümlüdür. Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi sonucu hasar miktarı artarsa artan kısım ödenecek tazminattan indirilir.
Deniz Turizmi Araçları İçin Kanuni Sorumluluklar ve İstisnalar
Deniz Turizmi Yönetmeliği m. 51 uyarınca belgelendirilen deniz turizmi araçları işletmelerinin, işletme belgelerinde belirtilen deniz turizmi araçlarının mürettebatına ve üçüncü kişilere verebileceği zararları kapsayan sigorta yaptırmaları zorunludur. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca düzenlenen denize elverişlilik belgesinde kapasitesi on ikiden fazla olan deniz turizmi araçları 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu m. 29/son gereğince, denize elverişlilik belgesinde yolcu kapasitesi on ikiden fazla olanlar ise Deniz Turizmi Yönetmeliği m. 51/2 uyarınca 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 1259'da öngörülen sigorta gereklerine tabidir.
2634 sayılı TURİZMİ TEŞVİK KANUNU m. 29Kaynağı aç
200915212 sayılı DENİZ TURİZMİ YÖNETMELİĞİ m. 51Kaynağı aç
Deniz Turizmi Yönetmeliği m. 51/3 uyarınca deniz turizmi tesisi ve araç işletmelerinin taahhüt ettikleri hizmetleri aynen gerçekleştirmedikleri durumda, bundan doğan ve sigorta kapsamı dışındaki zararlar ile zararın sigorta teminat limitini aşan kısmı 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümleri gereğince değerlendirilir. Ayrıca 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu m. 29/2 gereğince, belge sahibi tarafından kiraya verilen yatların kiracıları tarafından ticari amaçla kullanımı yasaktır.
Yat sigortasında prim ödenmezse sözleşme ne zaman feshedilmiş sayılır?
Prim veya taksit vadesinde ödenmediğinde temerrüt gerçekleşir; takip eden 15 gün içinde ödeme yapılmazsa teminat 15 gün süreyle durur ve bu sürenin sonunda da borç ödenmemişse sözleşme herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın feshedilmiş sayılır.
Yat sigortasında hasar tazminatının muacceliyeti için hangi belgeler gerekir?
Tazminatın muaccel olması için hasar hesap listesiyle birlikte deniz raporu, onaylı güverte ve makine jurnalleri, denize elverişlilik belgesi, klas raporu ve belgesi, ekspertiz veya dispeç raporu, asgari emniyet belgesi, gemi adamları listesi ve fatura ya da makbuzlar sigortacıya sunulmalıdır.
Yat sigortasında sigorta bedeli sigorta değerinden az olursa tazminat nasıl ödenir?
Sigorta bedelinin sigorta değerinden az olması durumunda eksik sigorta kuralları uygulanır ve tazminat tutarı, sigorta bedeli ile sigorta değeri arasındaki orana göre hesaplanarak ödenir.
Kiralanan Türk bayraklı yatlar kiracı tarafından ticari amaçla işletilebilir mi?
2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu m. 29/2 uyarınca, belge sahibi tarafından kiraya verilen yatların kiracıları tarafından ticari amaçla kullanılması kanunen yasaktır.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy