Yasadışı Bahis Blokesi ve Banka Hesaplarına El Koyma

Yasadışı Bahis Kapsamında Hesap Blokesi ve Hukuki Nedenleri

Yetkisiz bahis oynatma suçu ile kumar oynatılması ve para transferlerine aracılık edilmesi, banka hesaplarına bloke konulmasının temel nedenleri arasında yer almaktadır. 7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun kapsamında bahis oynatılması, oynanması, para nakline aracılık yapılması ve izinsiz sitelerin reklamının yapılması yaptırıma bağlanmıştır. Bu çerçevede uygulanan hesap blokesi ve tedbir işlemleri Ceza Muhakemesi Kanunu ile 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun hükümleri dairesinde yürütülmektedir. Uygulamada hesap blokeleri yalnızca bahis organizasyonunu yöneten ya da finansal aktarıma aracılık eden kişilerle sınırlı kalmayıp kimi durumlarda bu platformlar üzerinden bahis veya kumar oynayan kişilerin hesaplarına da tatbik edilebilmektedir. Yasadışı bahis oynamanın kanuni karşılığı idari para cezası olarak düzenlenmiş bulunmakla birlikte hesaplara konulan blokeler ilgililer bakımından fiilen kısıtlayıcı bir sonuç doğurmaktadır.

Yürütülen mali denetimlerde klasik mevduat hesaplarının yanı sıra Papara gibi elektronik ödeme sistemleri bünyesindeki hesaplara da bloke işlemi uygulanabilmektedir. Bunun yanı sıra haklarında adli bir soruşturma veya açılmış bir ceza davası bulunmayan kişilerin hesapları dahi bahis veya kumar amacıyla kullanıldığı yönünde değerlendirme yapan bazı bankalar tarafından kapatılabilmektedir.

7258 Sayılı Kanun Kapsamındaki Suçlar, Yaptırımlar ve Müsadere

7258 sayılı Kanun, spor müsabakalarına dayalı bahis ve şans oyunlarına ilişkin hukuka aykırı fiilleri ayrı ayrı cezai yaptırıma bağlamıştır. Kanunun verdiği yetkiye dayanmaksızın spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis ya da şans oyunlarını oynatanlar veya oynanmasına yer yahut imkân sağlayan failler hakkında üç yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezası öngörülmüştür. Yurt dışında yürütülen bu nevi bahis oyunlarının internet vasıtasıyla ya da sair yollarla Türkiye'den oynanmasına imkân tanıyan kişiler dört yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu organizasyonlarla bağlantılı biçimde para nakline aracılık eden şüpheliler hakkında üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası uygulanırken; reklam vermek suretiyle veya başka yollarla kişileri bu oyunları oynamaya teşvik edenlere bir yıldan üç yıla kadar hapis ve üç bin güne kadar adli para cezası hükmolunur.

Spor müsabakalarına dayalı sabit ihtimalli veya müşterek bahis ya da şans oyunlarını oynayanlar hakkında mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından beş bin liradan yirmi bin liraya kadar idari para cezası uygulanır. Bununla birlikte bahse konu oyunların oynanması için ortaya konulan veya oynanması suretiyle elde edilen her türlü malvarlığı değeri ile bu oyunların oynanmasına tahsis edilen, oynanmasında kullanılan ya da suçun konusunu oluşturan eşyalar 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri uyarınca müsadere olunur. 7258 sayılı Kanun kapsamındaki suçlar sebebiyle açılan davalarda mahkeme, hazırlanan iddianamenin bir suretini Spor Toto Teşkilat Başkanlığına tebliğ eder ve kurum tarafından talepte bulunulması durumunda başkanlık davaya katılan olarak kabul edilir.

MASAK Kapsamında Şüpheli İşlemler ve Askıya Alma Yetkisi

5549 sayılı Kanun'un 19/A maddesi uyarınca Mali Suçları Araştırma Kurulu, işlemlerin şüpheli görülmesi durumunda inceleme yapabilmekte ve yürütülen araştırma neticesinde bir suç unsuru tespit edilmesi hâlinde durumu Cumhuriyet Başsavcılıklarına bildirmektedir. Düşük bakiyeli hesaplara kısa sürede yüksek meblağlı para transferi yapılması, sistemde şüpheli kabul edilen hesaplarla para aktarımı gerçekleştirilmesi, hesaba kısa aralıklarla sık transfer gelmesi veya hesapta toplanan meblağ ile hesap sahibinin gelir düzeyi ve mesleki durumu arasında asgari ücret örneğinde olduğu gibi açık bir uyumsuzluk bulunması şüpheli işlem değerlendirmesine yol açan başlıca göstergelerdir.

Yükümlüler nezdinde gerçekleştirilen veya gerçekleştirilmesine teşebbüs edilen işlemlere konu malvarlığının suç gelirlerinin aklanması ya da terörün finansmanı suçu ile bağlantılı olduğuna dair şüphe bulunması hâlinde; bu şüphenin teyidi, işlemlerin analizi veya analiz sonuçlarının yetkili mercilere ulaştırılması amacıyla söz konusu işlemleri yedi iş günü süreyle askıya almaya veya işlemlerin gerçekleşmesine izin vermemeye Bakan yetkilidir. Bakan bu yetkisini bakan yardımcısına devredebilmektedir. Aynı askıya alma yetkisi, yabancı bir muadil kurumun gerekçeli talebinde bildirilen işlemler bakımından da aklama veya terörün finansmanı şüphesinin varlığı şartıyla mütekabiliyet ilkesi çerçevesinde işletilebilir. Askıya alınan veya yapılmasına izin verilmeyen bir işlemi alınan karara aykırı biçimde gerçekleştiren yükümlülere ise işlem tutarı kadar idari para cezası verilmekte olup bahse konu ceza elli bin Türk lirasından az olamaz.

Ceza Muhakemesi Kanunu Kapsamında Banka Hesaplarına El Koyma

Cumhuriyet Başsavcılıkları tarafından yasadışı bahis iddialarına dayalı yürütülen ceza soruşturmalarında şüpheli banka hesaplarına yönelik çeşitli tedbirler uygulanabilmektedir. 7258 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde düzenlenen suçlar ile 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 228 inci maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında düzenlenen suçlar bakımından 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 128 inci maddesinde yer alan taşınmazlara, hak ve alacaklara el koyma tedbiri uygulanabilir. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 128 inci maddesi kapsamındaki bu el koymaya ancak hâkim karar verebilir.

Banka veya diğer mali kuruluşlardaki hesaplara el konulması kararı, teknik iletişim araçları kullanılmak suretiyle ilgili kuruma derhâl iletilerek icra edilir ve karar kuruma ayrıca tebliğ edilir; el koyma kararının verilmesinin ardından hesaplar üzerinde anılan tedbiri sonuçsuz bırakmaya yönelik tasarruflar kanunen geçersiz sayılır. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 128 inci maddesi gereğince el koyma kararı tesis edilebilmesi için ilgisine göre BDDK, SPK, MASAK, Hazine Müsteşarlığı veya Kamu Gözetimi Kurumundan suçtan kaynaklanan değere ilişkin rapor alınması zorunludur. Söz konusu rapor en geç üç ay içerisinde hazırlanır; zorunlu kılan özel nedenlerin mevcudiyeti hâlinde talep üzerine bu süreye iki ay ilave edilebilir.

Çok sayıda şüphelinin bulunduğu kumar dolandırıcılığı soruşturmaları örgütlü suç isnadıyla yürütülebilmekte, bu dosyalarda kısıtlılık kararı tesis edilebilmekte ve hesap blokesi tedbirine ek olarak şüpheli şahıslara yurt dışına çıkış yasağı getirilebilmektedir.

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy