Yapay Zekâ ile Ses Taklidi ve Kişilik Hakkı İhlali
Belirli veya belirlenebilir bir kişiye ait ses kayıtları kişisel veri kapsamındadır; sesin kişiyi otomatik biçimde teyit etmek ya da tanımlamak üzere teknik usullerle işlenmesi durumunda biyometrik veri niteliği gündeme gelebilmektedir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren kimse bu zararı gidermekle yükümlüdür. Türk Medeni Kanunu'nun 24. maddesi uyarınca kişilik hakkına hukuka aykırı olarak saldırılan kimse, hâkimden saldırıda bulunanlara karşı korunmasını talep edebilir. Kişilik hakkı zedelenen kişinin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 24Kaynağı aç
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 49Kaynağı aç
Kişilik Haklarının Korunması ve Manevi Tazminat
Kişilik hakkı saldırıya uğrayan kimse, Türk Medeni Kanunu'nun 25. maddesi uyarınca hâkimden saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini veya sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespitini talep edebilir. Bununla birlikte düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesi ya da yayımlanması isteminde de bulunulabilir. Kişilik hakkı ihlal edilen davacının maddi ve manevi tazminat istemleri ile hukuka aykırı saldırı dolayısıyla elde edilmiş kazancın vekâletsiz iş görme hükümlerine göre kendisine verilmesine ilişkin istemde bulunma hakkı saklıdır.
4721 sayılı TÜRK MEDENİ KANUNU m. 25Kaynağı aç
Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören kişi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 58. maddesi uyarınca manevi zarar karşılığında bir miktar para ödenmesini isteyebilir. Hâkim, bu tazminatın ödenmesi yerine veya buna ek olarak başka bir giderim biçimi kararlaştırabilir; özellikle saldırıyı kınayan bir karar verebilir ve yayımlanmasına hükmedebilir. Türk Medeni Kanunu'nun 25. maddesi uyarınca manevi tazminat istemi karşı tarafça kabul edilmiş olmadıkça devredilemez ve mirasbırakan tarafından ileri sürülmüş olmadıkça mirasçılara geçmez. Kişilik haklarının korunması davası, davacının kendi yerleşim yeri veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 58Kaynağı aç
Dolandırıcılık Suçunun Nitelikli Hâli ve Cezası
Dolandırıcılık suçunun bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesi kapsamında suçun nitelikli hâlini oluşturur. Bu durumda verilecek hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı ise suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 158Kaynağı aç
Hesapların Askıya Alınması ve Ceza Tedbirleri
Nitelikli hırsızlık, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle nitelikli dolandırıcılık ile banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçlarının işlendiği hususunda makul şüphe bulunması hâlinde; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 128/A maddesi uyarınca banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı tarafından suçta kullanılan her türlü hesabın kırk sekiz saate kadar askıya alınmasına karar verilebilir. Bu madde uyarınca askıya alma işlemine karar veren gerçek ve tüzel kişiler hukuki bakımdan sorumlu tutulamaz.
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 128/AKaynağı aç
Askıya alma işlemi ve hesap hareketleri ilgili mali kurum tarafından derhal Cumhuriyet başsavcılığına ve hesap sahibine bildirilir. Hesap sahibi işlemin kaldırılması talebiyle başsavcılığa başvurabilir; Cumhuriyet savcısı bu başvuru hakkında yirmi dört saat içinde karar verir. Askıya alma işlemi tamamlanmadan suça konu menfaatin başka bir mali kuruma aktarıldığının tespiti hâlinde durum, işlemin yapılabilmesi için ilgili kuruma gecikmeksizin iletilir. Soruşturma veya kovuşturma kapsamında savcı, hâkim veya mahkemece istenen bilgi veya belgelerin on gün içinde fiziki veya elektronik ortamda gönderilmesi zorunludur.
Mali kurum tarafından askıya alınan veya Cumhuriyet savcısının yazılı emri üzerine askıya alınan hesapta bulunan suça konu menfaate, askıya alma süresi içinde hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle elkonulabilir. Hâkim kararı olmaksızın yapılan elkoyma işlemi yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim kırk sekiz saat içinde kararını açıklamazsa elkoyma kendiliğinden kalkar. Bu elkoyma işleminde Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 128. maddesinde belirtilen rapor alma şartı aranmaz.
Elkonulan Değerlerin İadesi ve Malvarlığının Korunması
Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 128. maddesi gereğince, suçun işlendiğine ve malvarlığının suçtan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe bulunduğunda şüpheli veya sanığa ait taşınmazlara, ulaşım araçlarına, banka hesaplarına ve hak-alacaklara ancak hâkim kararıyla elkonulabilir ve kayyım atanabilir. Gerek genel elkoyma hükümleri gerekse 128/A maddesi kapsamında elkonulan suça konu menfaatin suçtan zarar gören mağdura ait olduğunun anlaşılması ve delil olarak muhafazasına gerek kalmaması hâlinde, değerler soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir.
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 128Kaynağı aç
5271 sayılı CEZA MUHAKEMESİ KANUNU m. 131Kaynağı aç
5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 74. maddesi gereğince, kamu davasının düşmesi suçtan doğan malların geri alınması ve uğranılan zararın tazmini için açılan şahsi hak davasını etkilemez. Ayrıca dolandırıcılıkta kullanılan hesap sahibi eylemi bilmediğini ileri sürse dahi, hesabına hukuki sebep olmaksızın intikal eden ve nezdinde kalan tutar bakımından sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde talepte bulunulabilir.
5237 sayılı TÜRK CEZA KANUNU m. 74Kaynağı aç
Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257. maddesi uyarınca borçlunun zilyetliğinde veya üçüncü şahısta bulunan taşınır ve taşınmaz malları ile alacaklarını ihtiyaten haczettirebilir.
2004 sayılı İCRA VE İFLAS KANUNU m. 257Kaynağı aç
Aldatma Nedeniyle İşlemlerin İptali ve İade
Taraflardan biri aldatma sonucu bir sözleşme yapmışsa, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 36. maddesi gereğince yanılması esaslı olmasa bile sözleşmeyle bağlı sayılmaz. Aldatmanın üçüncü bir kişi tarafından yapılması hâlinde ise sözleşmenin akdedildiği sırada karşı tarafın bu durumu bilmesi veya bilecek durumda olması şarttır.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 36Kaynağı aç
Aldatma sebebiyle sözleşme yapan taraf, Türk Borçlar Kanunu'nun 39. maddesi uyarınca durumu öğrendiği andan başlayarak bir yıl içinde sözleşmeyle bağlı olmadığını bildirmez veya verdiğini geri istemezse sözleşmeyi onamış sayılır. Bununla birlikte, aldatmadan dolayı bağlayıcılığı bulunmayan bir sözleşmenin onanmış sayılması tazminat talep etme hakkını ortadan kaldırmaz.
6098 sayılı TÜRK BORÇLAR KANUNU m. 39Kaynağı aç
Ses taklidiyle aldatılarak yapılan bir sözleşme nasıl geçersiz kılınır?
Aldatılan taraf yanılması esaslı olmasa bile sözleşmeyle bağlı değildir; aldatmayı öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl içinde bağlı olmadığını bildirmeli veya verdiğini geri istemelidir.
Dolandırıcılıkta kullanılan banka hesapları hangi usulle dondurulur?
Makul şüphe hâlinde banka veya ilgili mali kurumlarca kırk sekiz saate kadar askıya alınan hesaplardaki menfaate hâkim kararıyla veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcının yazılı emriyle elkonulabilir; savcı emri yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulmalı ve hâkim kırk sekiz saatte karar vermelidir.
Kamu davası düşerse kaybedilen malvarlığı için dava açılabilir mi?
Evet, ceza yargılamasında kamu davasının düşmesi, suçtan doğan malların geri alınması ve zararın giderilmesi amacıyla açılan şahsi hak davasını etkilemez.
Ses taklidi yoluyla kişilik hakkı zedelenen kişi nerede dava açabilir?
Kişilik haklarının korunmasına ilişkin davalar, davacının kendi yerleşim yerinde veya davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir.
Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.
Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

