İdare Hukuku

Yabancılara İdari Para Cezası ve İtiraz Yolları

by Avukat Erdal Ersoy
Yabancılara İdari Para Cezası ve İtiraz Yolları

Yabancılar hakkında uygulanan idari para cezaları, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun 102. maddesinde belirtilen kabahat fiillerinin gerçekleşmesi hâlinde valilik, Göç İdaresi Genel Müdürlüğü veya kolluk birimleri tarafından verilir. Verilen para cezalarının tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ödenmesi gerekir.

6458 sayılı YABANCILAR VE ULUSLARARASI KORUMA KANUNU m. 102Kaynağı aç
MADDE 102 – (1) Diğer kanunlara göre daha ağır bir ceza gerektirmediği takdirde; a) 5 inci maddeye aykırı şekilde, Türkiye’ye yasa dışı giren veya Türkiye’yi yasa dışı terk eden ya da buna teşebbüs eden yabancılar hakkında iki bin Türk Lirası, b) 9 uncu maddenin birinci ve ikinci fıkraları uyarınca Türkiye’ye girişleri yasaklanmış olmasına rağmen Türkiye’ye girebilmiş olanlar hakkında bin Türk Lirası, c) 56 ncı maddenin birinci fıkrasında tanınan sürede Türkiye’den ayrılmayanlar hakkında bin Türk Lirası, ç) 57 nci, 58 inci, 60 ıncı ve 68 inci maddeler kapsamındaki işlemler sırasında kaçanlar hakkında bin Türk Lirası, d) (Ek: 15/8/2017-KHK-694/171 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/165 md.) 98 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan yükümlülüklere uymayan taşıyıcılar hakkında, fiil suç oluşturmadığı takdirde, bin Türk Lirasından onbin Türk Lirasına kadar, e) (Ek:6/12/2019-7196/88 md.) 57/A maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde yer alan yükümlülüklere uymayanlara bin Türk Lirası, idari para cezası uygulanır. (2) (Ek: 15/8/2017-KHK-694/171 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/165 md.) Geçerli seyahat belgesi, Türkiye Cumhuriyeti yetkili makamlarından verilmiş yabancı kimlik kartı, ikamet izni veya geçerli yol izin belgesi olmayan yabancı şahısların ülkeye girmesine, ülkeden çıkarılmasına, ülke içinde herhangi bir araç veya binek hayvan vasıtasıyla veya yaya olarak seyahat etmesine, barınmasına, konaklamasına imkân sağlayan kişiler ile mülkiyetindeki gayrimenkulü kiralayanlara, kanunlarda ayrıca suç olarak tanımlanmayan eylemler nedeniyle tespit edilen her bir yabancı sayısınca bin Türk Lirası idari para cezası verilir.[27][28] (3) İdari para cezası öngörülen kabahatlerin bir takvim yılı içinde gerçek kişiler tarafından tekrarı hâlinde, para cezaları yarı oranında artırılarak uygulanır.[29] (4) Bu maddedeki idari para cezalarının uygulanması, Kanunda öngörülen diğer idari tedbirlerin uygulanmasına engel teşkil etmez. (5) Bu maddedeki idari para cezaları, valilik veya Genel Müdürlük ya da kolluk birimlerince uygulanır. Verilen para cezaları tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde ödenir. (6) (Ek: 15/8/2017-KHK-694/171 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/165 md.) Bakanlıkça bu Kanun kapsamında yürürlüğe konulan düzenlemelerde belirtilen yükümlülüklere uymayanlara Genel Müdürlük veya valilikler tarafından beşyüz Türk Lirasından onbin Türk Lirasına kadar idari para cezası verilebilir.[30] BEŞİNCİ KISIM Göç İdaresi Genel Müdürlüğü BİRİNCİ BÖLÜM Kuruluş, Görev ve Yetki Kuruluş

İdari Para Cezası Gerektiren Eylemler ve Yükümlülükler

6458 sayılı Kanun'un 102. maddesi uyarınca eylemin diğer kanunlara göre daha ağır bir ceza gerektirmemesi kaydıyla Türkiye'ye yasa dışı yollardan girilmesi, yasa dışı terk edilmesi veya bu eylemlere teşebbüs edilmesi yaptırıma tabidir. Haklarında Türkiye'ye giriş yasağı bulunmasına rağmen ülkeye girenler ile Türkiye'yi terke davet kapsamında kendilerine tanınan yasal sürede ülkeden ayrılmayan yabancılar hakkında da idari para cezası tatbik edilir.

İdari gözetim, sınır dışı etme veya uluslararası koruma işlemleri yürütülürken kaçanlar ile idari gözetime alternatif olarak belirlenen yükümlülüklere uymayan yabancılara idari para cezası uygulanır. Kanunun 98. maddesinde düzenlenen taşıyıcı yükümlülüklerine aykırı davrananlar ile geçerli seyahat belgesi, kimlik kartı, ikamet izni veya yol izin belgesi bulunmayan yabancıların seyahatine, barınmasına imkân sağlayan ya da taşınmazını kiralayan kişilere de tespit edilen her bir yabancı için idari yaptırım tatbik edilir. Ayrıca Bakanlıkça bu Kanun kapsamında yürürlüğe konulan düzenlemelerdeki yükümlülüklere uyulmaması hâlinde de idari para cezası tesis edilebilir.

Tekerrür Hükmü ve Diğer İdari Yaptırımlarla İlişkisi

6458 sayılı Kanun'da idari para cezası öngörülen kabahatlerin bir takvim yılı içinde gerçek kişiler tarafından tekrar işlenmesi durumunda, tatbik edilecek idari para cezaları yarı oranında artırılarak tatbik edilir.

İdari para cezasının verilmesi, yabancı hakkında Kanunda düzenlenen diğer idari tedbirlerin uygulanmasına engel oluşturmaz. Bu doğrultuda idari para cezası tesis edilen bir yabancı hakkında aynı zamanda sınır dışı etme kararı alınabilir, tahdit kodu konulabilir veya Türkiye'ye giriş yasağı uygulanabilir. Özellikle vize veya ikamet ihlalinden kaynaklanan para cezasının ülkeden çıkışta ödenmemesi hâlinde yabancı hakkında giriş yasağı ve tahdit kodu tesis edilebilmektedir.

Cezanın Ödenmesi ve İtiraz Usulü

İdari para cezasının ödenmiş olması, ilgilinin söz konusu yaptırım kararına karşı kanun yoluna başvurma hakkını ortadan kaldırmaz. İdari yaptırımın yargı mercilerince iptal edilmesi durumunda ilgililerce ödenen tutarın iadesi talep edilebilir.

6458 sayılı Kanun'un 102. maddesinde idari para cezalarına karşı başvuru merciine dair özel bir görev kuralı açıkça düzenlenmemiştir. Genel kanun niteliğindeki 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 3. ve 27. maddeleri uyarınca, idari yaptırım kararına karşı tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren en geç on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulması esastır. Bu süre içinde başvuru yapılmaması durumunda karar kesinleşir. Başvuru süresinin mücbir sebeple kaçırılması hâlinde ise mücbir sebebin kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde müracaat yapılabilir.

5326 sayılı KABAHATLER KANUNU m. 27Kaynağı aç
Madde 27- (1) İdarî para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idarî yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idarî yaptırım kararı kesinleşir. (2) Mücbir sebebin varlığı dolayısıyla bu sürenin geçirilmiş olması halinde bu sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde karara karşı başvuruda bulunulabilir. Bu başvuru, kararın kesinleşmesini engellemez; ancak, mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir. (3) Başvuru, bizzat kanunî temsilci veya avukat tarafından sulh ceza mahkemesine verilecek bir dilekçe ile yapılır. Başvuru dilekçesi, iki nüsha olarak verilir. (4) Başvuru dilekçesinde, idarî yaptırım kararına ilişkin bilgiler, bu karara karşı ileri sürülen deliller açık bir şekilde gösterilir. Dilekçede ayrıca, başvurunun süresinde yapılmasını engelleyen mücbir sebep dayanaklarıyla gösterilir. (5) (Değişik: 6/12/2006-5560/34 md.) İdarî yaptırım kararının mahkeme tarafından verilmesi halinde, bu karara karşı ancak itiraz yoluna gidilebilir. (6) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.) Soruşturma konusu fiilin suç değil de kabahat oluşturduğu gerekçesiyle idarî yaptırım kararı verilmesi halinde; kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz edildiği takdirde, idarî yaptırım kararına karşı başvuru da bu itiraz merciinde incelenir. (7) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.) Kovuşturma konusu fiilin suç değil de kabahat oluşturduğu gerekçesiyle idarî yaptırım kararı verilmesi halinde; fiilin suç oluşturmaması nedeniyle verilen beraat kararına karşı kanun yoluna gidildiği takdirde, idarî yaptırım kararına karşı itiraz da bu kanun yolu merciinde incelenir. (8) (Ek: 6/12/2006-5560/34 md.) İdarî yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idarî yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması halinde; idarî yaptırım kararına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu işlemin iptali talebiyle birlikte idarî yargı merciinde görülür. Başvurunun incelenmesi

Buna karşılık 5326 sayılı Kanun'un 27. maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca, idari yaptırım kararının verildiği işlem kapsamında aynı kişi ile ilgili olarak idari yargının görev alanına giren kararların da verilmiş olması hâlinde, idari para cezasına ilişkin hukuka aykırılık iddiaları bu idari işlemin iptali talebiyle birlikte idari yargı merciinde görülür. 6458 sayılı Kanun kapsamındaki idari işlemlere karşı yetkili idare mahkemesine otuz günlük süre içerisinde başvurulması da mümkündür.

Yabancılara kesilen idari para cezası kaç gün içinde ödenmelidir?

İdari para cezası kararın tebliğ edildiği tarihten itibaren otuz gün içinde ödenmelidir; bu cezalar valilik, Göç İdaresi Genel Müdürlüğü veya kolluk birimleri tarafından verilir.

İdari para cezasını ödemek dava hakkını ortadan kaldırır mı?

Cezanın ödenmesi kanun yoluna başvurma hakkını engellemez; idari işlemin iptal edilmesi durumunda ödenen meblağın iadesi talep edilebilir.

Yabancı idari para cezasına karşı nereye ve hangi sürede itiraz edilir?

5326 sayılı Kanun m. 27/1 uyarınca kural olarak tebliğ veya tefhimden itibaren on beş gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulur; ancak aynı işlem kapsamında idari yargının görevine giren sınır dışı etme gibi başka bir tedbir de alınmışsa itiraz idari yargıda iptal davasıyla birlikte incelenir.

Para cezasının ödenmemesi giriş yasağı doğurur mu?

Vize veya ikamet ihlalinden kaynaklanan idari para cezasının Türkiye'den çıkış sırasında ödenmemesi durumunda yabancı hakkında tahdit kodu işlenerek giriş yasağı kararı alınabilir.

İlgili makaleler

Hukuki uyarı: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; somut olay değerlendirmesi için avukata başvurulmalıdır.

Hazırlayan: Av. Erdal Ersoy

Bu hukuk dalının sayfasına gidin
Avukat Erdal Ersoyİletişim ve randevu